Psikoteknik belgesi nedir, nasıl alınır: kimden istenir, kaç yıl geçerli, 2026 ücreti
Ticari sürücülerden her beş yılda bir istenen psiko-teknik değerlendirme: nerede yapılır, neler ölçülür, raporun yolu, başarısızlıkta bekleme süreleri ve 2026 asgari ücreti 1.480 TL.

Psiko-teknik değerlendirme, sürücünün güvenli araç kullanmasını sağlayan zihinsel ve psikomotor yeteneklerinin bilgisayar destekli testlerle ölçülmesidir. Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamındaki taşıtları kullanan şoförler, bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren sağlık raporunu her beş yılda bir almak zorundadır. Karayolları Trafik Kanunu ayrıca birçok ihlalden sonra sürücü belgesinin iadesini bu değerlendirmeye bağlar. Değerlendirme il sağlık müdürlüğünün ruhsatlandırdığı merkezlerde psikolog gözetiminde yapılır. Sağlık Bakanlığının 2026 için belirlediği asgari ücret KDV dahil 1.480 TL’dir.
Sürüm bilgisi: Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 79. maddesi 21/3/2020 tarihli ve 31075 sayılı Resmî Gazete ile değişik haliyle, 4 sayılı Cetvel 15/5/2015 tarihli ve 29356 sayılı Resmî Gazete ile değişik haliyle okundu. Karayolu Taşıma Yönetmeliği (8/1/2018, 30295) 16/5/2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete’deki değişikliği işlenmiş haliyle okundu. Karayolları Trafik Kanunu 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun değişiklikleri işlenmiş haliyle okundu. Hepsi Mevzuat Bilgi Sistemi’ndeki konsolide metinlerdir ve 30 Eylül 2026’da okundu.
Kimden istenir
Genel çerçeveyi Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 79. maddesi çizer. Değerlendirmeye iki grup girer: “Kanunun ilgili maddelerinde tanımlanan nitelikteki trafik suçlarını işleyen sürücüler ile diğer mevzuat kapsamında psiko-teknik açıdan sağlıklı olma şartı aranan sürücüler”.
Ticari sürücü için şartı Karayolu Taşıma Yönetmeliği koyar. 34. maddenin birinci fıkrasına göre Yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförlerin “Şoförlük mesleği bakımından bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren bir sağlık raporunu, yetkili sağlık kuruluşlarından her beş yılda bir almaları” şarttır ((e) bendi). Bu bende aykırı hareket edenlere 34. maddenin ikinci fıkrası, Karayolu Taşıma Kanunu’nun 26. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendindeki idari para cezasını uygular; bu yazı tutarı vermez.
Karayolları Trafik Kanunu birçok maddede belgenin iadesini ya da yeniden kursa başlamayı bu değerlendirmeye bağlar. Başlıcaları:
| Madde | Durum | İstenen |
|---|---|---|
| Md. 118 | aynı yıl içinde ikinci defa 100 ceza puanını doldurmak; belge 4 ay geri alınır | psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi |
| Md. 48 | alkollü araç kullanma nedeniyle beş yıl içinde belgenin üç veya daha fazla geri alınması | psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi |
| Md. 51 | hız ihlalleri nedeniyle bir yıl içinde beşinci kez geri alma | iade için psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi |
| Md. 47 | bir yıl içinde kırmızı ışığı üç, dört veya beş defa ihlal nedeniyle geri alma (7574 ile eklendi) | iade için psiko-teknik değerlendirme |
| Md. 67 | el freni çekerek veya başka yöntemle aracı ani yön değiştirtmek, kendi etrafında döndürmek | iade için psiko-teknik değerlendirme ve psikiyatri uzmanı muayenesi |
Md. 118’in cümlesi şöyledir: “Aynı yıl içinde ikinci defa 100 puanı dolduran sürücülerin sürücü belgeleri 4 ay süre ile geri alınarak psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulurlar.” Belgesi iptal edilip yeniden kursa başlayacak kişilerde de Kanun birçok yerde değerlendirme belgesinin sürücü kursuna ibrazını arar.
Nerede ve nasıl yapılır
Yönetmeliğin 79. maddesine göre değerlendirme, “il sağlık müdürlüğü tarafından ruhsatlandırılmış merkezlerde çalışan psikolog unvanına sahip kişilerin gözetiminde yapılır.” Rapor elektronik sistem üzerinden e-imza ile düzenlenir. Sonra şu adım gelir: “Kişi düzenlenen psiko-teknik değerlendirme raporu ile birlikte kırkbeş gün içerisinde kamu veya özel sağlık kuruluşlarında görev yapan psikiyatri uzmanına başvurur.” Psikiyatri uzmanı iki bulguyu birlikte değerlendirir ve sürücülüğe engel bir durum olup olmadığını yazan psikiyatri raporunu yine elektronik sistemde düzenler. “Düzenlenen bu raporlar sistemde on yıl süre ile saklanır.”
4 sayılı Cetvel merkezin işleyişini ayrıntılandırır. Merkezler mobil hizmet veremez ve psiko-teknik değerlendirme dışında faaliyette bulunamaz (Md. 23). Değerlendirmenin asgari süresi 1 saattir (Md. 18). Test cihazına uzaktan erişim sağlayacak bluetooth ya da Wi-Fi bağlantısı bulunamaz (Md. 15). Test anındaki görüntüler kaydedilir; görüntü ibraz edilemezse rapor geçersiz kabul edilir (Md. 23).
| Grup | Ölçülenler |
|---|---|
| Zihinsel yetenekler | dikkat; anlama ve değerlendirme (muhakeme); hız ve mesafe algılama; yüz kırk derecelik görüş alanı içinde uyaran fark etme; şekil algılamada görsel süreklilik; görsel bellek |
| Psiko-motor yetenekler | tepki hızı (görsel ve işitsel uyaranlara el ve ayakla tepki, stres altında ve yanıltıcı uyaranlarla); koordinasyon düzeyi |
| Kişilik ve tutum | kişilik, uyum, tutum ve öfke testleri |
Rapor dokuz bölümden oluşur. İlk sekiz bölüm yetenek alanlarının bulgularını, sonuncusu kişinin sürücülüğe devam etmesinde risk olup olmadığını yazar (Md. 17). Kişilik, uyum, tutum ve öfke testlerinin sonuçları merkezde yapılacak eğitimde ve sürücünün genel olarak değerlendirilmesinde kullanılır.
Sonuç, itiraz ve bekleme süreleri
- madde başarısızlık halinde şu süreleri yazar:
- Belirtilen sürede psikiyatri muayenesine başvurmayan kişi altı ay boyunca tekrar teste kabul edilmez. Altı ay sonra yapılan değerlendirmede ve muayenede başarısız olan iki yıl tekrar teste alınmaz.
- Rapora “otuz gün içerisinde il sağlık müdürlüğüne itiraz” edilebilir. İtiraz edilmezse kişi iki yıl boyunca tekrar teste alınmaz.
- İtirazda il sağlık müdürlüğü kişiyi başka bir merkeze ve psikiyatri uzmanına sevk eder. İki rapor farklıysa ikinci raporun sonucu geçerli sayılır.
- İkinci değerlendirmede de başarısız olan kişi, başvurusu üzerine üç ay sonra tekrar değerlendirilir. Bu değerlendirmede de başarısız olursa iki yıl yeniden değerlendirmeye alınmaz.
Kaç yıl geçerli
Ticari taşımacılıkta sağlık raporu “her beş yılda bir” alınır; süreyi koyan metin Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin 34. maddesidir. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 79. maddesinde ve 4 sayılı Cetvel’de, bu yazının okuduğu kadarıyla, raporlar için genel bir geçerlilik süresi yoktur. On yıl, raporun sistemde saklanma süresidir, geçerlilik süresi değildir.
Ücret
4 sayılı Cetvel’in 19. maddesi: “Özel ve resmi kuruluşlarda sürücüler için uygulanmakta olan psiko-teknik değerlendirme asgari ücreti, Bakanlık tarafından belirlenerek her yıl Aralık ayında açıklanır. Merkezler tarafından Bakanlıkça belirlenen asgari ücretin yüzde otuzuna kadar fark ücreti alınabilir.” Sağlık Bakanlığı 2026 için karayolları psiko-teknik değerlendirme ücretini KDV dahil 1.480 TL olarak belirledi. Karar 31.12.2025 tarihli Bakanlık Makam Oluru’dur ve Antalya İl Sağlık Müdürlüğü’nün duyurusunda yayımlandı. Yüzde otuzluk fark ücretiyle bir merkezin alabileceği en yüksek tutar 1.924 TL olur; bu rakam bizim hesabımızdır. Psikiyatri muayenesinin ücreti bu tutara dahil değildir ve bu yazıda yoktur.
Bu yazının kapsamı dışında
Merkez seçimi, merkezlerin fiyat karşılaştırması, teste hazırlık ve tıbbi tavsiye bu yazıda yoktur. Mesleki yeterlilik belgesi (SRC) ayrı bir belgedir ve SRC belgesi yazısında anlatılıyor. Sürücü belgesi sınıfları ve yaş sınırları tır ve kamyon ehliyeti yazısında yer alıyor.
Kısa cevaplar
- Psikoteknik belgesi kimlere zorunlu?
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği kapsamındaki taşıtları kullanan şoförlere: Md. 34(1)(e), şoförlük mesleği bakımından bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren bir sağlık raporunu yetkili sağlık kuruluşlarından her beş yılda bir almalarını şart koşar. Ayrıca Karayolları Trafik Kanunu, belgesi belirli ihlaller nedeniyle geri alınan veya iptal edilen sürücülerde belgenin iadesini ya da yeniden kursa başlamayı bu değerlendirmeye bağlar.
- Psikoteknik raporu kaç yıl geçerli?
- Ticari taşımacılıkta rapor her beş yılda bir alınır (Karayolu Taşıma Yönetmeliği Md. 34(1)(e)). Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 79. maddesi ve 4 sayılı Cetvel, bunun dışında genel bir geçerlilik süresi yazmaz; yazdıkları, raporların sistemde on yıl saklanacağıdır.
- Psikoteknik ücreti 2026'da ne kadar?
- Sağlık Bakanlığı 2026 için karayolları psiko-teknik değerlendirme asgari ücretini KDV dahil 1.480 TL olarak belirledi (31.12.2025 tarihli Bakanlık Makam Oluru). 4 sayılı Cetvel'in 19. maddesine göre merkezler bu asgari ücretin yüzde otuzuna kadar fark ücreti alabilir; buna göre üst sınır 1.924 TL olur, bu rakam bizim hesabımızdır.
- Psikoteknik testinde neler ölçülür?
- 4 sayılı Cetvel'in 12. maddesine göre zihinsel yetenekler (dikkat, anlama ve değerlendirme, hız ve mesafe algılama, geniş görüş alanında uyaran fark etme, şekil algılamada görsel süreklilik, görsel bellek) ile psiko-motor yetenekler (tepki hızı, koordinasyon) bilgisayar destekli testlerle ölçülür; kişilik, uyum, tutum ve öfke testleri de uygulanır. Değerlendirmenin asgari süresi 1 saattir.
- Psikoteknikten kalınca ne olur?
- Yönetmeliğin 79. maddesine göre kişi rapora otuz gün içinde il sağlık müdürlüğüne itiraz edebilir; itiraz etmezse iki yıl boyunca tekrar teste alınmaz. İtirazda başka bir merkezde ikinci değerlendirme yapılır ve fark varsa ikinci rapor geçerli sayılır. İkinci değerlendirmede de başarısız olanlar üç ay sonra tekrar değerlendirilir; orada da başarısız olurlarsa iki yıl yeniden değerlendirmeye alınmaz.
- Ehliyeti geri alınan sürücü neden psikoteknik alır?
- Karayolları Trafik Kanunu bazı geri almalarda iadeyi bu değerlendirmeye bağlar. Örneğin Md. 118'e göre aynı yıl içinde ikinci defa 100 ceza puanını dolduran sürücünün belgesi 4 ay geri alınır ve sürücü psiko-teknik değerlendirmeye ve psikiyatri uzmanının muayenesine tabi tutulur. Md. 48'e göre alkollü araç kullanma nedeniyle beş yıl içinde belgesi üç veya daha fazla geri alınan sürücü de aynı değerlendirmeye girer.
Kaynaklar
- Karayolları Trafik Yönetmeliği — Md. 79 (21/3/2020 tarihli ve 31075 sayılı Resmî Gazete ile değişik) ve 4 sayılı Cetvel — Mevzuat Bilgi Sistemi
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği (8/1/2018 tarihli ve 30295 sayılı Resmî Gazete) — Md. 34, konsolide metin — Mevzuat Bilgi Sistemi
- 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — Md. 47, 48, 51, 67 ve 118 — Mevzuat Bilgi Sistemi
- 2026 Yılı Karayolları Psiko-Teknik Değerlendirme Ücreti — T.C. Sağlık Bakanlığı, Antalya İl Sağlık Müdürlüğü