TruckBusWorld

Kantar zorunluluğu ve tonaj sınırı: kim girer, tartı toleransı ve 2026 fazla yük cezaları

Kamyon ve çekiciler bütün denetim istasyonlarına girer, 3.500 kg altı kamyonet girişten muaf ama örneklemeyle tartılıyor. Azami ağırlıklar, tolerans formülü ve Kanun 65'teki cezalar.

Yayın tarihi · Son güncelleme

ABD'de I-55 otoyolunda kamyonları tartı istasyonuna ve sağ şeritlere yönlendiren yeşil levha
AlphaBeta135 — CC BY 4.0

Karayolları Genel Müdürlüğü’ne (KGM) göre kamyon ve çekici + römork cinsi bütün araçlar, güzergâhlarındaki bütün denetim istasyonlarına girmek zorundadır. Azami yüklü ağırlığı 3.500 kg ve altında olan kamyonet ve panelvanlar zorunlu girişten muaftır. Ancak 1 Kasım 2025’ten beri istasyon personelinin yönlendirmesiyle örnekleme usulüyle tartılıyorlar. Azami ağırlıkları Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 128. maddesi yazar; tartıda en çok (azami ağırlığın yüzde 3,75’i + 500) kg tolerans tanınır. Fazla yüklemenin cezası 27 Şubat 2026’dan beri Kanun’un 65. maddesinde oran oran yazılıdır: yüzde 10’a kadar 10.000 TL’den yüzde 25’in üzeri için 60.000 TL’ye kadar, işletene ve gönderene ayrı ayrı.

Sürüm bilgisi: Karayolları Trafik Kanunu’nun 65. maddesi 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla değişik haliyle okundu. Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 128. maddesi 17/4/2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmî Gazete ile değişik haliyle okundu. Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik (bu yazıda kısaca Tolerans Yönetmeliği, 8/11/2012, 28461) konsolide haliyle okundu. Hepsi Mevzuat Bilgi Sistemi’nden, KGM’nin sıkça sorulan sorular sayfasıyla birlikte 30 Eylül 2026’da okundu. 3.500 kg ve altındaki kamyonetlerin 1 Kasım 2025’ten beri denetimini anlatan KGM yazısı KGM’nin sitesinde yayımlı değil. Yazının içeriği, onu aktaran Uluslararası Nakliyeciler Derneği ve Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu duyurularından okundu.

Kim kantara girer

KGM’nin sıkça sorulan sorular sayfası kuralı şöyle yazar: “Kamyon ve çekici + römork cinsi bütün araçlar ağırlık ve boyut denetimi için güzergahları üzerinde bulunan tüm denetim istasyonlarına girmek zorundadırlar.” Her istasyon kendi tartımına göre işlem yapar. Başka bir istasyonda ceza yazılmış olması, sonraki istasyonda yeniden ceza yazılmasına engel değildir. Aynı sayfaya göre zorunluluk, geçiş üstünlüğü olanlar dışında kalan “kamyon, çekici, yarı römork, römork, tanker, özel amaçlı araç, vb.” araçları kapsar. Kamyon ve çekiciler için hususi, ticari veya resmi ayrımı yapılmaz.

KGM, Karayolları Denetim İstasyonları sıkça sorulan sorular (30 Eylül 2026): kim girer, kim muaf.
AraçDurum
kamyon, çekici, yarı römork, römork, tanker, özel amaçlı araçzorunlu denetime tabi
sıvı yük taşıyan kamyon, çekici ve yarı römorkdenetime alınır, ağırlık yönünden cezai işlem uygulanmaz; girmeyene Kanun 65/4 cezası yazılır
cenaze, naklen yayın ve çöp araçları; yük taşımayan özel amaçlı araçlar (mobil vinç, beton pompası, motorlu karavan gibi)zorunlu girişten muaf
azami yüklü ağırlığı 3.500 kg ve altındaki kamyonet, panelvanzorunlu girişten muaf (12.04.2022 tarihli Olur); 1 Kasım 2025’ten beri örnekleme usulüyle denetim
kamyonet sınıfı oto kurtarıcılar, römorklu veya römorksuzzorunlu denetime tabi değil

Kamyonetler için KGM sayfası muafiyetin “devam etmekte” olduğunu yazar. İstasyonlarda yalnız uygunsuz ve düzensiz yükleme yaptığı görülen kamyonetler denetime alınır. KGM’nin 4 Eylül 2025 tarihli yazısını aktaran duyurular buna bir uygulama ekler. Muafiyetin kötüye kullanıldığı tespit edildiği için yük taşıyan bu araçlar 1 Kasım 2025’ten itibaren “bayrakçı marifetiyle sondajlama usulü denetime alınarak” tartılıyor. Bayrakçının yönlendirmesine uymayan, azami yüklü ağırlığın üzerinde ya da uygunsuz yükleme yapan araca Kanun’un 65. maddesine göre ceza tutanağı düzenleniyor.

İstasyona girmemenin cezası Kanun’dadır. Kontrol mahallerinde “işaret, ışık, ses veya görevlilerin dur ikazına rağmen tartı, ölçü veya belge kontrolüne girmeden seyrine devam eden araçlara” tescil plakalarına göre sürücüye veya işletene 60.000 TL idari para cezası uygulanır (Md. 65, dördüncü fıkra). Tolerans Yönetmeliği de aynı kuralı yükleme usulleri arasında sayar: “Ağırlık ve boyut kontrol mahallerinde işaret, ışık, ses veya görevlilerin dur ikazına uyulması zorunludur.”

Azami ağırlıklar

Sınırları Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 128. maddesi yazar; aynı tablo Tolerans Yönetmeliği’nin 5. maddesinde de vardır. Aracın tescil belgesindeki azami yüklü ağırlık ayrıca bağlayıcıdır. Tolerans Yönetmeliği’ne göre “Taşıtların tescil belgelerinde belirtilen azami yüklü ağırlıklar aşılamaz” ve toplam aşılmasa bile dingil sınırları aşılacak şekilde yükleme yapılamaz.

Karayolları Trafik Yönetmeliği Md. 128: azami dingil ve toplam ağırlıklar (seçme satırlar).
Dingil veya araçAzami
tahriksiz tek dingil / tahrikli tek dingil10 ton / 11,5 ton
iki dingilli motorlu araçta aks grubu, dingiller arası 1,3 m ile 1,8 m arası18 ton; şartları sağlayan araçta 19 ton
üç dingilli aks grubu, dingiller arası 1,3 m ile 1,4 m arası24 ton
iki dingilli motorlu araçlar ve römorklar18 ton
üç dingilli motorlu araçlar25 ton (Yönetmelikteki şartlarla 26 ton)
dört dingilli motorlu araçlar32 ton
dört dingilli römorklu ve yarı römorklu araçlar36 ton; yarı römork dingil grubu 20 ton olanlarda 38 ton
beş veya daha çok dingilli yarı römorklu veya römorklu katarlar40 ton
40 ft ISO konteyner taşıyan, iki veya üç dingilli yarı römorklu üç dingilli motorlu araç44 ton

Dingil sayısına göre sınırlar ve üretici boş ağırlıklarıyla kalan yük kapasitesi dingil sayısına göre kamyon kaç ton taşır yazısında ayrıca anlatılıyor.

Tartı toleransı

Tolerans Yönetmeliği’nin 7. maddesi: “Tartı toleransı; en çok [(aracın azami ağırlığının % 3,75’i) + 500] kilogram olarak kabul edilir.” İkinci fıkra toleransın nasıl kullanılacağını yazar: Kanun’daki fazla yükleme oranlarının hesabında “aracın azami ağırlığı ile birinci fıkrada belirlenen tartı toleransının toplamı esas alınır.” Örneğin azami ağırlığı 40.000 kg olan bir katarda tolerans 1.500 + 500 = 2.000 kg eder; bu örnek bizim hesabımızdır.

KGM toleransın niteliğini şöyle anlatır: “Tartı toleransı taşımacılara tanınmış bir hak değil oluşabilecek mağduriyetlerin önlenmesi için uygulanan bir esnekliktir.” Denetim istasyonlarında tartım durmadan, düşük hızda dinamik olarak yapılır. KGM, aracın hızı ve fren yapması yüzünden tolerans sınırları içinde farklı sonuçlar çıkabileceğini yazar.

Yönetmeliğin iki kuralı daha vardır. Boyut ölçüm toleransı araç boyutlarının en çok yüzde 2’sidir (Md. 8). Ocaktan çıkarılıp ocak sahasında tartılamayan maddelerin stok sahasına taşınmasında ve tarlada üretilen zirai ürünlerin stoklama alanına taşınmasında ise bir istisna vardır. Araç karayolunda 1 kilometreden fazla seyretmemek ve hızı 60 km/sa’i geçmemek şartıyla azami yüklü ağırlığını en fazla yüzde 15 aşabilir (Md. 7(3)).

Cezalar: Kanun Md. 65

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu Md. 65 (7574 sayılı Kanunla değişik): ağırlık ve yüklemeyle ilgili idari para cezaları.
İhlalKimeCeza
azami yüklü ağırlığı %10 fazlasına kadar aşmakişleten ve gönderene ayrı ayrı10.000 TL
%15 fazlasına kadarişleten ve gönderene ayrı ayrı20.000 TL
%20 fazlasına kadarişleten ve gönderene ayrı ayrı30.000 TL
%25 fazlasına kadarişleten ve gönderene ayrı ayrı40.000 TL
%25’in üzerindeişleten ve gönderene ayrı ayrı60.000 TL
toplam aşılmasa bile azami dingil ağırlığını aşmak ((c) bendi)işletene10.000 TL
gabari dışı yük ((g) bendi)işletene / yük gönderene10.000 TL / 20.000 TL
özel izne bağlı yükü izinsiz taşımak ((f) bendi)bende uymayanlara60.000 TL
kontrol mahalline girmeden devam etmeksürücüye veya işletene60.000 TL

Aynı maddeye göre azami yüklü ağırlık yüzde 20’den fazla aşılmışsa fazla yük indirilmeden araç yola devam edemez. İşleten ile gönderen aynı kişiyse ceza işletene uygulanır. Yabancı plakalı araçların cezaları tahsil edilmeden aracın ülkeyi terk etmesine izin verilmez. Yükün uygun bağlanmaması ve sabitlenmemesi ((h) bendi) 3.000 TL’dir; tehlikeli madde ve konteyner taşıyan araçlarda 20.000 TL’dir.

Özel izin

Bölünemeyen ve ağırlık ya da boyutu sınırları aşan yükler için KGM’den Özel Yük Taşıma İzin Belgesi alınır. Sınırları yüksüz haliyle aşan araçlar için Özel İzin Belgesi gerekir. KGM’ye göre başvuru e-Devlet üzerinden yapılır. Özel Yük Taşıma İzin Belgesi bir taşıma ve bir gidiş yönü için verilir. Özel İzin Belgesi ticari araçlar için 15 gün süreli düzenlenir.

Bu yazının kapsamı dışında

Tartıdan kaçınma yolları, yük planlaması tavsiyesi ve ağır özel yük taşımacılığının ayrıntıları bu yazıda yoktur. Ağırlık kavramları kamyon ağırlıkları, dingil düzenleri aks konfigürasyonları yazısında anlatılıyor.

Kısa cevaplar

Kantara kimler girmek zorunda?
Karayolları Genel Müdürlüğü'ne (KGM) göre geçiş üstünlüğü olan araçlar dışındaki kamyon, çekici, yarı römork, römork, tanker ve özel amaçlı araçlar zorunlu denetime tabidir. Kamyon ve çekici + römork cinsi araçlar güzergâhlarındaki bütün denetim istasyonlarına girer. Bu kural hususi, ticari ve resmi araç ayrımı yapmaz. Yük taşımayan özel amaçlı araçlar (mobil vinç, beton pompası, karavan gibi) zorunlu girişten muaftır.
Kamyonet kantara girer mi?
Azami yüklü ağırlığı 3.500 kg ve altında olan kamyonet ve panelvanlar, KGM'nin 12.04.2022 tarihli Olur'u ile zorunlu girişten muaftır ve KGM bu muafiyetin devam ettiğini yazar. KGM'nin 4 Eylül 2025 tarihli yazısını aktaran meslek kuruluşu duyurularına göre, yük taşıyan bu araçlar 1 Kasım 2025'ten beri istasyon personelinin yönlendirmesiyle örnekleme (sondajlama) usulüyle denetime alınıyor. Yönlendirmeye uymayan, fazla ya da uygunsuz yükleme yapan araca Kanun'un 65. maddesine göre ceza yazılır.
Tonaj cezası 2026'da ne kadar?
12/2/2026'dan beri Karayolları Trafik Kanunu'nun 65. maddesi, azami yüklü ağırlığın aşılmasında oran oran ceza yazar: yüzde 10 fazlasına kadar 10.000 TL, yüzde 15'e kadar 20.000 TL, yüzde 20'ye kadar 30.000 TL, yüzde 25'e kadar 40.000 TL, yüzde 25'in üzerinde 60.000 TL. Ceza işletene ve gönderene ayrı ayrı uygulanır. Azami yüklü ağırlık yüzde 20'den fazla aşılmışsa fazla yük indirilmeden yola devam izni verilmez.
Kantara girmeden geçmenin cezası ne kadar?
60.000 TL. Kanun'un 65. maddesi, ağırlık ve boyut kontrol mahallerinde işaretlere ya da görevlilerin dur ikazına uymadan tartı, ölçü veya belge kontrolüne girmeden seyrine devam eden araçlara tescil plakalarına göre bu cezayı sürücüye veya işletene uygular.
Tartı toleransı ne kadar?
En çok (aracın azami ağırlığının yüzde 3,75'i + 500) kilogram (Tolerans Yönetmeliği Md. 7). 40.000 kg azami ağırlıklı bir katarda bu 2.000 kg eder; bu rakam bizim hesabımızdır. Yönetmelik, Kanun'daki fazla yükleme oranlarının hesabında azami ağırlık ile toleransın toplamının esas alınacağını yazar. KGM, toleransın taşımacılara tanınmış bir hak değil, mağduriyetleri önlemek için uygulanan bir esneklik olduğunu belirtir.
Toplam ağırlık aşılmasa da dingil ağırlığı aşılırsa ne olur?
Kanun'un 65. maddesinin (c) bendi, toplam ağırlıklar aşılmamış olsa bile azami dingil ağırlıklarını aşacak şekilde yüklemeyi yasaklar. Bu bende uymayan işletene 10.000 TL idari para cezası uygulanır. Dingil sınırları Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 128. maddesindedir, örneğin tahriksiz tek dingilde 10, tahrikli tek dingilde 11,5 ton.

Kaynaklar

  1. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — Md. 65 (12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunun 18. maddesiyle değişik) — Mevzuat Bilgi Sistemi
  2. Karayolları Trafik Yönetmeliği — Md. 128 (17/4/2015 tarihli ve 29329 sayılı Resmî Gazete ile değişik) — Mevzuat Bilgi Sistemi
  3. Araçların Yüklenmesine İlişkin Ölçü ve Usuller ile Tartı ve Boyut Ölçüm Toleransları Hakkında Yönetmelik (8/11/2012 tarihli ve 28461 sayılı Resmî Gazete), konsolide metin — Mevzuat Bilgi Sistemi
  4. Karayolları Denetim İstasyonlarında Yapılan Denetimler Hakkında Sıkça Sorulan Sorular — Karayolları Genel Müdürlüğü
  5. 3500 Kg ve Altı Olan Araçların Denetimi Hakkında Bilgilendirme (11.11.2025; Karayolları Genel Müdürlüğü'nün bilgilendirmesini aktarır) — Uluslararası Nakliyeciler Derneği
  6. 2025/23 sayılı Genelge: 3500 Kg ve Altında Olan Araçların Denetimi (10.9.2025; KGM'nin 04.09.2025 tarihli yazısını ekler) — Türkiye Şoförler ve Otomobilciler Federasyonu