TruckBusWorld

Takograf nedir? Türkiye'de zorunluluk, kart ve cezalar

Takograf sürüş ve dinlenmeyi kaydeder; Türkiye'de 3,5 tonu aşan yük ve sürücü dahil 17'den fazla koltuklu yolcu taşıtlarında zorunlu, yoksa ceza 75.000 TL.

Yayın tarihi · Son güncelleme

Bir kamyon kabininin tavan konsoluna yerleştirilmiş Kienzle modüler takograf; ekranında tarih, saat ve kilometre görünüyor, alttaki çekmece açık ve içinde dairesel kayıt kâğıdı duruyor
Patrick Seidler (Paettchen) — CC BY-SA 3.0

Takograf, aracın hızını ve kat ettiği mesafeyi, sürücünün de sürüş, mola ve dinlenme sürelerini kendiliğinden kaydeden cihazdır; bugün kullanılan dijital takograf, sürücüyü beş yıl geçerli kişisel bir kartla tanır. Türkiye’de 27 Şubat 2026’dan beri Karayolları Trafik Kanunu, azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı aşan yük taşıtlarında ve sürücüsü dahil 17’den fazla oturma yeri olan, belediye ya da Karayolu Taşıma Kanunu kapsamında yolcu taşıyan taşıtlarda takografı zorunlu tutar. Kartı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) verir, cihazı iki yılda bir Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca onaylanmış bir servis muayene eder.

12 Ekim 2026 itibarıyla. Bu yazı Karayolları Trafik Kanunu’nu (KTK) 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla değişik konsolide hâliyle, 7574 sayılı Kanunu ve takograf muayene ücretini belirleyen yönetmelik değişikliğini de Resmî Gazete’deki metinleriyle okudu. Karayolları Trafik Yönetmeliği, Karayolu Taşıma Yönetmeliği, 2010 tarihli takograf yönetmeliği ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının iki takograf yönetmeliği Mevzuat Bilgi Sistemi’nden; kart bilgileri TOBB Sayısal Takograf Araştırma ve Uygulama Merkezi’nin (STAUM) sayfalarından aynı gün okundu. Parantez içindeki madde numaralarının hangi metne ait olduğu her bölümde belirtilir.

Türkiye’de takograf: anahtar bilgiler (12 Ekim 2026).
KonuKuralDayanak
Zorunlu olduğu taşıtlarAzami yüklü ağırlığı 3.500 kg’ı aşan yük taşıtları; 5216, 5393 veya 4925 sayılı Kanunlar kapsamında yolcu taşıyan, sürücüsü dahil 17’den fazla oturma yeri olan taşıtlarKTK Md. 31(1)(b)
Yeni kapsama girenlerModel yılına göre 31 Aralık 2026 ile 31 Aralık 2030 arasındaki tarihlerden sonraki ilk araç muayenesine kadar aranmazKTK geçici 27
Sürücü kartını verenTOBB (kart verme otoritesi)Ulusal Otorite Politikası; UHDGM duyurusu
Sürücü kartı2.334 TL (1 Temmuz 2026’dan beri), 5 yıl geçerliSTAUM; 2010 tarihli yönetmelik
Muayene ve kalibrasyonOnaylı serviste iki yılda bir; 2026 muayene ücreti 895 TLMuayene ve Damgalama Yönetmeliği Md. 8; Ücret Yönetmeliği
Takograf yok veya çalışmıyorSürücüye 75.000 TLKTK Md. 31
Takografa müdahale185.000 TL; sürücü belgesi 30 gün geri alınırKTK Md. 31
Kartsız veya başkasının kartıyla sürüş75.000 TL; sürücü belgesi 30 gün geri alınırKTK Md. 31

Takograf nedir, ne kaydeder?

1997 tarihli Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin teçhizat cetveli, takografın “Sürücünün araç kullanma, dinlenme süreleri ile araç kullanırken yaptığı hızı belirleyecek” nitelikte olmasını ister (1 sayılı Cetvel). 2010 tarihli Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Yapan Araçlarda Kullanılan Takograf Cihazları Hakkında Yönetmelik ise cihazı, aracın hızı ve kat edilen mesafe “gibi bilgileri otomatik olarak kaydeden” cihaz olarak anar (Md. 1).

Takograf Cihazları Muayene ve Damgalama Yönetmeliği üç tür sayar (Md. 4): 2010 tarihli yönetmeliğin Ek I’ine uyan analog takograf, Ek IB’sine uyan dijital takograf ve ikisinin gereklerini de karşılamayan elektronik takograf. Analog cihaz kayıt sayfasına yazar; dijital cihaz akıllı kartlarla çalışır. STAUM’a göre dijital takografın araç ünitesinde bir yazıcı, iki kart yuvası ve ekran bulunur, ünite sürüş dönemlerini 12 ay boyunca tutabilir. Kartlar dört türdür: sürücü, şirket, servis ve denetim kartı.

Uluslararası taşımada dijital takograf, 2010 tarihli yönetmeliğin Ek IB’si yürürlüğe girdiğinde 16/6/2010’dan sonra yeni tescil edilen araçlar için zorunlu oldu (Md. 14). Yurt içi taşımacılıkta Muayene ve Damgalama Yönetmeliği, takograf kullanması zorunlu araçlardan ilk kez tescil edilenlerde ve ilk kez takograf takılacak 1996 ve sonrası modellerde 30/6/2014’ten beri dijital cihaz ister (Md. 20 ve 23). 1996 ve sonrası modellerdeki analog ve elektronik cihazların da model yılına göre dijital takografla değiştirilmesi zorunlu tutuldu; son grup olan 2008 ve sonrası modellerde değişim, 1/10/2020’den sonraki ilk araç muayenesinden önce yapılacaktı (geçici 3). STAUM, “01/10/2021 tarihi itibariyle bütün araçlarda dijital takograf bulundurulmaktadır” der.

Kart, kayıt ve denetim kurallarının AB’deki karşılığı dijital takograf ve sürücü kartı, ekrandaki işaretler takograf sembolleri, ikinci nesil cihaz akıllı takograf yazısında anlatılıyor. Bu yazının okuduğu Türk mevzuatında akıllı takografa özgü bir hüküm bulunamadı.

Takograf hangi araçlarda zorunludur?

Kural KTK’nın 31. maddesindedir. Madde 7574 sayılı Kanunun 6. maddesiyle tümüyle değiştirildi; 12/2/2026’da kabul edilen Kanun 27/2/2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve bu hüküm yayımı tarihinde yürürlüğe girdi (7574 sayılı Kanun Md. 35). Md. 31(1)(b)’ye göre takograf iki grup taşıtta bulundurulur, kullanılır durumda olur ve kullanılır:

  • “Yük taşımada kullanılan ve azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramdan fazla olan motorlu taşıtlar”;
  • 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu, 5393 sayılı Belediye Kanunu veya 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu kapsamındaki yolcu taşımacılığında kullanılan ve “sürücüsü dahil oturma yeri on yediden fazla olan” motorlu taşıtlar.

KTK’nın 3. maddesi otobüsü sürücüsü dahil dokuzdan fazla oturma yeri olan taşıt diye tanımlar ve “Sürücüsü dahil oturma yeri on yediyi aşmayan otobüslere minibüs denir” der; 31. maddedeki eşik de on yedidir. Md. 31’in birinci fıkrasının son cümlesi iki istisna yazar: 2918 sayılı Kanunun yürürlüğe girdiği tarihten önceki yıllarda üretilen taşıtlar ve “gördükleri hizmet bakımından yönetmelikle muafiyet tanınan” taşıtlar. Kanun’un maddelerinin çoğu yayımından 20 ay sonra yürürlüğe girdi (Md. 137); Kanun 18/10/1983’te yayımlandığından bu 1985 yılına düşer (hesap bize ait). Md. 31’in ikinci fıkrası ayrıca “Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenenler dışındaki” takografların kullanılmasını yasaklar.

Geçiş takvimi. 7574 sayılı Kanunla eklenen geçici 27. madde, değişiklikten önce takograf zorunluluğu bulunmayan ama değişiklikle zorunluluk getirilen araçlara süre tanır. Bu araçlarda aşağıdaki tarihlerden sonraki ilk araç muayenesine kadar “takograf taktırılması ve kullanılması zorunluluğu aranmaz”:

KTK geçici madde 27, birinci fıkra (7574 sayılı Kanunun 34. maddesiyle eklendi; 27/2/2026’dan beri yürürlükte).
Model yılıTakografın aranmadığı süre
2021 ve sonrası31 Aralık 2026’dan sonraki ilk araç muayenesine kadar
2016–202031 Aralık 2027’den sonraki ilk araç muayenesine kadar
2011–201531 Aralık 2028’den sonraki ilk araç muayenesine kadar
1996–201031 Aralık 2029’dan sonraki ilk araç muayenesine kadar
1985–199531 Aralık 2030’dan sonraki ilk araç muayenesine kadar

Maddenin ikinci fıkrası, belediye ve mücavir alan sınırları içinde 5216 ve 5393 sayılı Kanunlar kapsamında yolcu taşıyan ticari araçlar ile yük ve yolcu taşımacılığında kullanılan resmî araçlar için zorunluluğun “ilk defa tescil edilecek araçlar için” bir yıl süreyle aranmayacağını yazar; bir yıl, maddenin yürürlüğe girdiği 27 Şubat 2026’dan sayılır. Üçüncü fıkraya göre Md. 31’in öngördüğü yeni yönetmelik çıkana kadar 1997 tarihli Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin “bu Kanuna aykırı olmayan hükümleri” uygulanır.

Önceki düzen. Kanun hangi araçların yeni kapsama girdiğini tek tek saymaz. 1997 tarihli Yönetmeliğin 99. maddesinde takograf “şehirlerarası yük veya yolcu nakliyatı yapan otobüs, kamyon ve çekicilerde” zorunludur; aynı madde şehir içi ve belediye mücavir alanında taşıma yapan otobüs, kamyon ve çekicilerde, 1984 ve daha önce üretilen araçlarda ve resmî taşıt olarak tescilli araçlarda takograf aramaz. Kanun’un yeni metni ise belediye kanunları kapsamındaki yolcu taşımacılığını açıkça sayar. Bu yazı iki metni karşılaştırarak bir araç listesi çıkarmaz.

Uluslararası taşıma. 2010 tarihli yönetmelik uluslararası taşımada, römork veya yarı römork dahil azami ağırlığı 3,5 tonu geçen yük araçlarını ve sürücü dahil dokuz kişiden fazla taşımaya elverişli yolcu araçlarını kapsar (Md. 2(1)). Güzergâhı 50 kilometreyi aşmayan tarifeli yolcu seferleri, izin verilen azami hızı saatte 40 km’yi geçmeyen araçlar ve tıbbi amaçlı araçlar gibi on iki grup kapsam dışıdır. Karayolu Taşıma Yönetmeliği, takograf takma zorunluluğu olduğu hâlde takografsız olarak il ya da yurt dışına çıkan ve tespitten itibaren 30 takvim günü içinde takograf taktırmayan taşıtları yetki belgesi eki taşıt belgesinden re’sen düşer (Md. 24(3)(ı)).

Takograf kartı: kim verir, nasıl alınır, ücreti ne kadar?

Bu bölümde parantez içindeki madde numaraları, aksi yazılmadıkça uluslararası taşımada kullanılan araçları kapsayan 2010 tarihli takograf yönetmeliğine aittir. Yönetmelik kart işlemlerini Ulusal Otoritenin, yani Ulaştırma Bakanlığının belirleyeceği bir kart verme otoritesine bırakır (Md. 4). STAUM’un yayımladığı Türkiye Ulusal Otoritesi Politikası’na (sürüm 3.2, 14.05.2024) göre politikanın uygulama sorumlusu Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğüdür (UHDGM); “Görevlendirilmiş Kart Verme Otoritesi (CIA)” ise Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’dir. UHDGM’nin 24 Aralık 2019 tarihli bir duyurusu da Bakanlıkça belirlenen kart verme otoritesinin TOBB olduğunu yazar. Kart başvurularını TOBB’un Sayısal Takograf Araştırma ve Uygulama Merkezi (STAUM) yürütür.

Kim başvurabilir. STAUM’un sıkça sorulan sorular sayfasına göre ulusal ve uluslararası ticari eşya ve yolcu taşımacılığı yapan taşıtlarda çalışan sürücülerden “SRC1, SRC2, SRC3 ya da SRC4 belgesine sahip her sürücü” başvurabilir; belgenin nasıl alındığı SRC belgesi yazısında anlatılıyor. STAUM’a göre yabancı uyruklu sürücülerin başvurusunda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından alınan çalışma izni süresince geçerli olarak verilen mesleki yeterlilik belgesi esas alınır. Yönetmelik ise sürücü kartının, sürücünün “vatandaşı olduğu taraf ülkenin Kart Verme Otoritesi tarafından” verileceğini yazar (Md. 9(4)).

Başvuru. STAUM’a göre başvuru iki yoldan yapılır: staum.tobb.org.tr üzerindeki kart işlemleri ekranından e-Devlet ile kimlik doğrulanarak ya da kayıt merkezlerinde. Kayıt merkezleri STAUM’un listelediği ticaret odaları ile ticaret ve sanayi odalarıdır. İnternetten başvuruda bilgiler doldurulur, biyometrik fotoğraf ve imza yüklenir; başvurunun sonunda verilen ödeme numarasıyla ücret ödenir. Kayıt merkezine gidenlerin yanlarında bir biyometrik fotoğraf ve beyaz kâğıda kalın uçlu kalemle atılmış imzalarını götürmeleri istenir. STAUM ilk kartın kaç günde teslim edildiğine dair bir süre vermez.

Ücret ve geçerlilik. STAUM’un 30.06.2026 tarihli duyurusuna göre 1 Temmuz 2026’dan beri sürücü kartı 2.334 TL, şirket kartı ve servis kartı 6.534’er TL’dir. STAUM ücretlerin her yıl yeniden değerleme oranında artırıldığını yazar. Sürücü kartının geçerlilik süresi beş yıldır (Md. 9(5)(a)); STAUM şirket kartı için beş, denetim kartı için iki, servis kartı için bir yıl verir.

Tek kart, yenileme. Sürücünün yalnız bir geçerli kartı olabilir ve yalnız kendi kartını kullanabilir; hasarlı ya da süresi geçmiş kartı kullanamaz (Md. 9(5)(b)). Yönetmelik yenileme başvurusunun kartın süresi bitmeden “en az on beş gün önce” yapılmasını ister (Md. 10(1)); STAUM yenileme başvurusunun sürenin bitmesine 45 gün kala yapılabildiğini yazar.

Kayıp, çalıntı, arızalı kart. Sürücü yedi takvim günü içinde yeni kart için başvurur (Md. 10(1)); kart verme otoritesi ayrıntılı talebi aldıktan sonra beş iş günü içinde yeni kart verir (Md. 9(5)(ç)). Sürücü, kartın yeniden hazırlanmasının ya da kullanılmasının mümkün olmadığını ispatlarsa en fazla 15 takvim günü, aracın başlangıç noktasına dönmesi için gerekirse daha uzun süre kartsız sürebilir (Md. 11(1)(c)); bu sürede yolculuğun başında ve sonunda takograftan çıktı alır, çıktıya kimlik bilgilerini ve imzasını yazar (Md. 10(2)). STAUM’un 30.09.2026 tarihli duyurusuna göre 1 Ekim 2026’dan beri kayıp ya da çalıntı kart için emniyet veya jandarma asayiş birimlerine yine başvurulur, ancak fiziki tutanağın başvuru sistemine yüklenmesi gerekmez.

Takograf nasıl kullanılır? Kart, kayıtlar ve veri indirme

KTK Md. 31’e göre takograf zorunlu taşıtın sürücüsü kart kullanmak zorundadır: kartsız, kendisine ait “bozuk veya geçersiz” bir kartla ya da başka bir sürücünün kartıyla araç kullanmak yasaktır. Kart sahibi kartının başkasınca kullanılmaması için tedbir alır; araç işleteni de takografın bulundurulması, kullanılır durumda olması ve sürücünün bu kurallara uyması için tedbir alıp denetlemekle yükümlüdür. Kullanımın ayrıntısını 2010 tarihli yönetmelik uluslararası taşımada kullanılan araçlar için yazar:

  • Sürücü, sürüş yaptığı her gün sürüşe başladığı andan itibaren kartını kullanır; kart, başka bir talimat yoksa günlük çalışma süresi bitene kadar çıkarılmaz (Md. 10(3)).
  • Araçtan uzaktayken geçen süreler, takograftaki elle giriş ünitesi kullanılarak karta girilir (Md. 10(4)(b)).
  • Aracı birden fazla sürücü kullanıyorsa her sürücü kendi kartını takograftaki doğru bölüme takar (Md. 10(5)).
  • Sürücü, dört sürenin ayrı kaydedilmesi için cihazın anahtar mekanizmalarını kullanır: sürüş, diğer çalışmalar, sürüşe hazır bulunma, molalar ve günlük dinlenme (Md. 10(6)(b)).
  • Sürücü, günlük çalışma süresinin başında ve sonunda çalıştığı ülkelerin işaretlerini cihaza girer (Md. 10(8)).
  • Kayıtları ve çıktıları tahrif etmek, gizlemek veya yok etmek yasaktır; “Bu amaçla kullanılabilecek hiç bir cihaz araçta bulunamaz” (Md. 10(11)).

2010 tarihli yönetmeliğe göre denetimde dijital takograflı aracın sürücüsü kartını ve o güne ait ve önceki 28 günlük elle tutulmuş kayıtları ve çıktıları gösterir (Md. 10(10)). KTK Md. 31’e göre trafik zabıtası takograf kayıtlarını, kayıtların aktarıldığı veri tabanı üzerinden de denetleyebilir ve ceza uygulayabilir; işyerinde saklanan kayıtların çalışma ve dinlenme süreleri yönünden denetimini, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının veri tabanını kullanarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı da yapabilir.

Saklama süresi. Metinler farklı süreler yazar. 1997 tarihli Karayolları Trafik Yönetmeliği araç işletenlerinden takograf kayıtlarını “kayıt tarihinden itibaren 1 ay süreyle araçlarda, 5 yıl süreyle de işyerlerinde” saklamalarını ister (Md. 98). Uluslararası taşımadaki araçlar için 2010 tarihli yönetmelik, kayıt sayfalarının ve çıktıların “en az bir yıl” saklanmasını ister (Md. 9(3)); STAUM da şirketlerin kart ve araç ünitesi bilgilerini en az bir yıl saklaması gerektiğini yazar. Bu yazı süreleri birleştirmez.

Veri indirme. Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre yetki belgesi sahipleri, sayısal takograf zorunlu taşıtlarının araç ünitesindeki verileri, taşıtın trafiğe çıktığı tarihten itibaren üçer aylık dönemler hâlinde elektronik ortamda arşivler ve takip eden ay Bakanlıkça belirlenen kart verme otoritesine gönderir (Md. 40(31)). TOBB’un takograf veri sistemi sayfası, Karayolu Düzenleme Genel Müdürlüğünün 09.03.2017 tarihli 2017/KDGM-4/ST Genelgesine dayanarak sürücü kartı verilerinin “en geç 25 günde bir” indirilmesi, araç verilerinin en geç üç ayda bir indirilip ayda bir kart verme otoritesine gönderilmesi gerektiğini yazar. Veriler takograf.tobb.org.tr sistemine yüklenir.

Takograf muayenesi ve kalibrasyonu ne sıklıkla yapılır?

Muayeneyi Takograf Cihazları Muayene ve Damgalama Yönetmeliği düzenler; bu bölümdeki madde numaraları bu Yönetmeliğe aittir. Yönetmelik ulusal ve uluslararası taşımada kullanılan analog, elektronik ve dijital takografların hepsini kapsar (Md. 2). İşi “servis” yapar: Takograf Cihazları Servis Hizmetleri Hakkında Yönetmelik’e göre Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı ya da il müdürlüğünce onaylanıp teknik personeliyle birlikte belgelendirilen gerçek veya tüzel kişiler (Servis Yönetmeliği Md. 4–6).

  • Kural: “muayene ve damgalama işlemleri yapılmamış olan takograf cihazları, araçlarda kullanılmaz”; muayenelerin gerekli sürede yaptırılmasından şirket sorumludur (Md. 5).
  • İlk muayene: cihaz kullanılmadan önce ve tamirden sonra yapılır; damga, kalibrasyon belgesindeki tarihten itibaren iki yıl geçerlidir (Md. 7).
  • Periyodik muayene: iki yılda bir yapılır (Md. 8(3)).
  • Erken muayene: süre dolmasa da aracın “w” katsayısı lastik ölçüsü değişikliği, şanzıman onarımı ya da şanzımana bağlı hareket sensörü damgasının bozulması nedeniyle değişirse, lastiklerin etkin çevresi montaj etiketindeki değere göre yüzde 4 değişirse, plaka değişirse veya dijital takografın UTC saati yirmi dakikadan fazla saparsa muayene yenilenir (Md. 8(4)).

Muayenede servis aracın katsayısını, lastik ölçüsünü ve lastiklerin etkin çevresini ölçer, cihazı kalibre eder, kalibrasyon belgesi ve montaj etiketi düzenler (Md. 9(2)). Montaj etiketi kalibrasyon belgesiyle aynı seri numarasını taşır, hologramlıdır ve sürücü kabininde kolayca görünen bir yere yapıştırılır (Md. 4). Muayene ücretini talep eden servise öder; belge ve etiket için ayrıca ücret alınmaz (Md. 19). Ücreti her yıl Bakanlık belirler: Ölçü ve Ölçü Aletlerinden Alınacak Muayene ve Damgalama Ücret Yönetmeliği’nin 18/12/2025 tarihli değişikliğine göre takograf cihazlarının muayene ücreti 1 Ocak 2026’dan beri 895 TL’dir. Servisin parça ve işçilik bedelleri bu yazının konusu değildir.

Takograf süreleri: Türkiye’de sürüş ve dinlenme kuralları

KTK’nın 49. maddesi takograf zorunlu taşıtların “taşıt kullanma sürelerine aykırı olarak” kullanılmasını ve kullandırılmasını yasaklar, sürelerin ayrıntısını yönetmeliğe bırakır. Süreler 1997 tarihli Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 98. maddesinde yazılıdır; KTK’nın geçici 27. maddesi, yeni yönetmelik çıkana kadar bu Yönetmeliğin Kanuna aykırı olmayan hükümlerinin uygulanacağını söyler. Madde 98, ticari amaçla yük taşıyan ve azami ağırlığı 3,5 tonu geçen araçların şoförlerini ve ticari amaçla yolcu taşıyan, şoför dahil 9 kişiden fazla kapasiteli araçların şoförlerini kapsar:

  • 24 saatlik herhangi bir süre içinde toplam 9 saatten, devamlı olarak 4,5 saatten fazla araç sürülemez.
  • 4,5 saatlik sürüşün sonunda, istirahata çekilmiyorsa en az 45 dakika mola verilir; mola, 4,5 saat içinde en az 15 dakikalık parçalar hâlinde de kullanılabilir.
  • Her 24 saatte 11 saat kesintisiz dinlenilir; bu süre haftada en fazla 3 kez 9 saate indirilebilir. En az iki şoförlü araçta her şoför 30 saatte en az 8 saat kesintisiz dinlenir.
  • En fazla 6 günlük sürüşten sonra en az 24 saatlik hafta tatili kullanılır; birleşik 2 hafta içinde toplam sürüş 90 saati aşamaz.

Karayolu Taşıma Yönetmeliği, şoförlerin ve yetki belgesi sahiplerinin çalışma ve dinlenme sürelerinde AETR’ye, KTK’ya ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’ne uymasını ister (Md. 35(1)). 2010 tarihli takograf yönetmeliği AETR’ye paralel olarak hazırlanmıştır (Md. 3); örneğin düzenli haftalık dinlenmeyi “En az 45 saatlik dinlenmeden oluşan” süre diye tanımlar (Md. 4). AB ve AETR kuralları sürüş süresi ve dinlenme kuralları yazısında anlatılıyor.

KTK Md. 49 (7574 sayılı Kanunla değişik; 27/2/2026’dan beri): sürüş ve dinlenme süresi ihlallerinde sürücüye uygulanan idari para cezaları.
İhlalAşımCeza
Günlük sürekli sürüş süresibir saate kadar / bir saatten fazla1.000 TL / 3.000 TL
Günlük toplam sürüş süresibir saate kadar / bir saatten üç saate kadar / üç saat ve fazla3.000 TL / 5.000 TL / 10.000 TL
Haftalık veya birleşik iki haftalık sürüş süresidört saate kadar / dört saatten on beş saate kadar / on beş saat ve fazla10.000 TL / 15.000 TL / 20.000 TL
Günlük dinlenme süresiihlal3.000 TL
Haftalık dinlenme süresiihlal5.000 TL

Sürücü aynı zamanda işletense cezalar iki kat uygulanır; işleten değilse, yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletene de aynı cezalar tescil plakası üzerinden iki kat uygulanır. Birden fazla sürücü görevlendirilmesi gereken hâllerde araçta bulunması gereken sürücülere ilişkin kurallara uymayan işletene 10.000 TL ceza verilir.

Takograf cezası 2026: tutarlar

Takograf, kart ve cihaz ihlallerinin cezaları KTK Md. 31’dedir ve 27 Şubat 2026’dan beri aşağıdaki gibidir:

KTK Md. 31 (7574 sayılı Kanunun 6. maddesiyle değişik): takografla ilgili idari para cezaları ve ek yaptırımlar.
İhlalCezaEk yaptırım
Zorunlu olduğu hâlde takograf bulundurmamak, kullanılır durumda tutmamak veya kullanmamak; Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenmemiş takograf kullanmakSürücüye 75.000 TLAraç eksiklik giderilinceye kadar trafikten men edilir
Takografa müdahale ederek yanlış veri üretecek duruma getirmek veya böyle bir cihazı kullanmak185.000 TL; son bir yılda iki veya daha fazla ihlalde her seferinde 370.000 TLSürücü belgesi 30 gün, tekrarında her seferinde 90 gün geri alınır; araç trafikten men edilir
Kart takmadan, kendisine ait bozuk veya geçersiz kartla ya da başka sürücünün kartıyla araç kullanmakSürücüye 75.000 TL; son bir yılda iki veya daha fazla ihlalde her seferinde 150.000 TLSürücü belgesi 30 gün, tekrarında her seferinde 90 gün geri alınır; sürücü şartlar sağlanıncaya kadar bu taşıtları sürmekten men edilir
Kart sahibinin, kartının başkasınca kullanılmaması için tedbir almamasıHer seferinde 75.000 TL—
Yükümlülüğünü yerine getirmeyen araç işleteni (yukarıdaki ilk üç satırda, sürücü işleten değilse)Sürücü için belirlenen cezanın iki katı, tescil plakasına göre—

Örneğin takografsız araçta, yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletene uygulanacak tutar 150.000 TL’dir (hesap bize ait). Geri alınan sürücü belgesi, KTK kapsamındaki cezaların tamamı ödenmeden iade edilmez. 1997 tarihli Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 125. maddesi, Kanun’un 31. maddesinin birinci fıkrasının (b) bendine göre trafikten men edilen araçlara eksikliği gidermek için “yedi iş gününe kadar” Geçici Olarak Trafiğe Çıkış İzin Belgesi verileceğini yazar; bu hüküm 7574 sayılı Kanundan önce yazılmıştır.

Yönetmeliğe bağlı cezalar. Md. 31’in on dördüncü fıkrasına göre takograf kullanımı, cihaz ayarları ve kalibrasyonu, kayıtların saklanması, sürüş, mola ve dinlenme süreleri gibi konular İçişleri Bakanlığı ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığının “bu maddenin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içinde” müştereken çıkaracağı bir yönetmelikle belirlenir; madde 27 Şubat 2026’da yayımlandı. Bu yönetmelikte belirlenecek kurallara uymayanlara takograf kullanımı için 3.000 TL, cihaz ayarları ve kalibrasyon için 10.000 TL, kayıtların saklanması için 20.000 TL ceza öngörülür. Geçici 27. maddeye göre bu yönetmelik yürürlüğe girene kadar 1997 tarihli Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin Kanuna aykırı olmayan hükümleri uygulanır. Mevzuat Bilgi Sistemi’nde 12 Ekim 2026’da yapılan aramada böyle bir yönetmelik bulunamadı.

Başka yaptırımlar. Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre yetki belgesine kayıtlı taşıtın şoförü sürüş sırasında başkasına ait ya da geçersiz kartla veya kartsız araç kullanırken tespit edilirse yetki belgesi sahibine her bir ihlal için 75 uyarma verilir; takograf denetim yetkisi olan personel cihazda manipülasyon düzeneği bulursa da 75 uyarma verilir (Md. 35(2) ve (3), 15/5/2025’te eklendi). Mesleki yeterlilik yönetmeliğine göre sürüş sırasında başkasına ait kartın kullanıldığı tespit edilirse “takograf sürücü kartı sahibi ile bu kartı kullanan sürücünün” SRC belgesi iptal edilir (Md. 47, 29/1/2026 tarihli değişiklikle).

Tutarların yılı. KTK’nın ek 3. maddesine göre ceza tutarları “her takvim yılı başından geçerli olmak üzere”, Vergi Usul Kanunu uyarınca tespit ve ilan olunan yeniden değerleme oranında artırılır. Bu sayfadaki tutarlar 2026 tutarlarıdır; aynı madde uyarınca 1 Ocak 2027’den geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırılacaktır. Emniyet Genel Müdürlüğünün ceza cetveli açılmadı; tutarlar Kanun metninden alındı.

Bu yazının doğrulayamadıkları

  • Ortak yönetmelik. KTK Md. 31’in öngördüğü ortak yönetmelik 12 Ekim 2026’da Mevzuat Bilgi Sistemi’nde bulunamadı; 3.000, 10.000 ve 20.000 TL’lik cezaların bugün hangi kurallara uygulandığı bu yüzden yazılmadı.
  • Yeni kapsama giren araçlar. KTK Md. 31’in 7574 sayılı Kanundan önceki metni açılmadı; geçici 27. maddedeki “zorunluluk getirilen araçlar”ın listesini veren resmî bir açıklama bulunamadı.
  • Kaynaklar arasındaki farklar. Saklama süresi (1997 tarihli Karayolları Trafik Yönetmeliği Md. 98’de işyerinde 5 yıl; 2010 tarihli takograf yönetmeliği Md. 9(3)’te ve STAUM’da en az bir yıl), kart yenileme başvurusu (2010 tarihli yönetmelik Md. 10(1)’de süre bitmeden en az 15 gün önce, STAUM’da 45 gün kala) ve yabancı sürücülerin kartı (2010 tarihli yönetmelik Md. 9(4)’te vatandaşı olunan ülke, STAUM’da Türkiye’de verilen mesleki yeterlilik belgesi) konularında metinler farklı yazar; bu farkları açıklayan resmî bir metin bulunamadı. Araç verilerinin gönderilmesinde TOBB’un aktardığı 2017 Genelgesi ayda bir gönderim yazar; Karayolu Taşıma Yönetmeliği Md. 40(31) bugün üçer aylık dönemlerin takip eden ay gönderilmesini ister. UHDGM’nin 2019 duyurusundaki “aylık dönemler” ise bu fıkranın, “3’er” ibaresi 21/11/2020 tarihli Resmî Gazete’deki değişiklikle eklenmeden önceki metnine dayanır.
  • 2017 Genelgesi ve başvuru ekranları. TOBB’un aktardığı 2017 Genelgesinin kendisi okunmadı (STAUM’daki PDF metin içermeyen bir görüntüdür). STAUM ve e-Devlet ekranları girişe kapalı olduğundan adımlar denenmedi; ilk kartın teslim süresi resmî kaynakta yazılı değildir.

Kısa cevaplar

Takograf nedir?
Takograf, aracın hızını ve kat ettiği mesafeyi, sürücünün sürüş, mola ve dinlenme sürelerini kaydeden cihazdır; Türkiye'de dijital takograf uluslararası taşımada 16 Haziran 2010'dan sonra yeni tescil edilen araçlar için zorunlu hâle geldi. Dijital takograf sürücüyü kişisel bir kartla tanır ve kayıtları hafızasında tutar; analog takograf ise kayıt sayfasına yazar. TOBB'un takograf merkezi STAUM, 1 Ekim 2021 itibarıyla bütün araçlarda dijital takograf bulunduğunu yazar.
Takograf hangi araçlarda zorunludur?
27 Şubat 2026'dan beri azami yüklü ağırlığı 3.500 kilogramı aşan yük taşıtlarında ve 5216, 5393 ya da 4925 sayılı Kanunlar kapsamındaki yolcu taşımacılığında kullanılan, sürücüsü dahil 17'den fazla oturma yeri olan taşıtlarda zorunludur (Karayolları Trafik Kanunu Md. 31). Karayolları Trafik Kanunu'nun yürürlüğe girdiği 1985 yılından önce üretilen taşıtlarda ve gördükleri hizmet bakımından yönetmelikle muaf tutulan taşıtlarda aranmaz. Bu değişiklikle zorunluluk getirilen taşıtlara geçici 27. madde model yılına göre süre tanır: 2021 ve sonrası modellerde 31 Aralık 2026'dan, 1985–1995 modellerde 31 Aralık 2030'dan sonraki ilk araç muayenesine kadar takograf aranmaz.
Takograf cezası ne kadar (2026)?
Takografı olmayan, çalışmayan ya da Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca belirlenmemiş bir takograf kullanan sürücüye 75.000 TL idari para cezası uygulanır (Karayolları Trafik Kanunu Md. 31, 27 Şubat 2026'dan beri). Takografa müdahale ederek onu yanlış veri üretecek duruma getirmenin ya da böyle bir cihazı kullanmanın cezası 185.000 TL'dir, bir yıl içinde tekrarında her seferinde 370.000 TL; sürücü belgesi 30 gün, tekrarında 90 gün geri alınır. Kartsız, bozuk ya da geçersiz kartla veya başkasının kartıyla sürüş 75.000 TL'dir (bir yıl içinde tekrarında 150.000 TL) ve sürücü belgesi yine 30 gün geri alınır. Sürücü araç işleteni değilse, yükümlülüğünü yerine getirmeyen işletene sürücü cezasının iki katı uygulanır. Kanun'un ek 3. maddesi tutarları her takvim yılı başından geçerli olmak üzere yeniden değerleme oranında artırır.
Takograf kartı nereden alınır, ücreti ne kadar?
Sürücü kartını kart verme otoritesi olarak Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) verir; ücreti 1 Temmuz 2026'dan beri 2.334 TL, geçerliliği beş yıldır. Başvuru staum.tobb.org.tr üzerinden e-Devlet kimlik doğrulamasıyla ya da STAUM'un listelediği odalardaki kayıt merkezlerinde yapılır; biyometrik fotoğraf ve imza yüklenir, ücret başvurudan sonra verilen ödeme numarasıyla ödenir. STAUM'a göre SRC1, SRC2, SRC3 veya SRC4 belgesi olan sürücüler başvurabilir ve bir sürücünün yalnız bir geçerli kartı olabilir.
Takograf kalibrasyonu ne sıklıkla yapılır?
İki yılda bir: Takograf Cihazları Muayene ve Damgalama Yönetmeliği periyodik muayene ve damgalamanın iki yılda bir yapılmasını ister; muayenede servis cihazı kalibre eder, kalibrasyon belgesi ve kabine yapıştırılan montaj etiketini düzenler. Lastik ölçüsü, şanzıman onarımı ya da sensör damgasının bozulması nedeniyle aracın “w” katsayısı değişirse, lastiklerin etkin çevresi yüzde 4 değişirse, plaka değişirse veya dijital takografın UTC saati 20 dakikadan fazla saparsa muayene süre dolmadan yenilenir. İşi Sanayi ve Teknoloji Bakanlığınca onaylanmış servisler yapar; 2026 muayene ücreti 895 TL'dir.
Takograf süreleri nelerdir?
1997 tarihli Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne göre şoför 24 saat içinde toplam 9 saatten, kesintisiz 4,5 saatten fazla araç süremez ve 4,5 saatin sonunda dinlenmeye çekilmiyorsa en az 45 dakika mola verir. Her 24 saatte 11 saat kesintisiz dinlenme, en fazla 6 günlük sürüşten sonra en az 24 saatlik hafta tatili ve birleşik iki haftada en çok 90 saat sürüş kuralları da aynı maddededir (Md. 98). Günlük toplam sürüş süresini bir saate kadar aşan sürücüye 3.000 TL idari para cezası uygulanır (Karayolları Trafik Kanunu Md. 49).

Kaynaklar

  1. 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu — 12/2/2026 tarihli ve 7574 sayılı Kanunla değişik konsolide metin (Md. 3, 31, 49, 137, ek 3 ve geçici 27; yürürlük tablosu) — Mevzuat Bilgi Sistemi
  2. 7574 sayılı Karayolları Trafik Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun — 27/2/2026 tarihli ve 33181 sayılı Resmî Gazete (Md. 6, 13, 34 ve 35) — Resmî Gazete
  3. Karayolları Trafik Yönetmeliği — 18/7/1997 tarihli ve 23053 Mükerrer sayılı Resmî Gazete, konsolide metin (Md. 98, 99, 125 ve 1 sayılı Cetvel) — Mevzuat Bilgi Sistemi
  4. Karayolu Taşıma Yönetmeliği — 16/5/2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete'deki değişiklik işlenmiş konsolide metin (Md. 24, 35 ve 40) — Mevzuat Bilgi Sistemi
  5. Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Yapan Araçlarda Kullanılan Takograf Cihazları Hakkında Yönetmelik — 21/5/2010 tarihli ve 27587 sayılı Resmî Gazete (Md. 1, 2, 3, 4, 9, 10, 11 ve 14) — Mevzuat Bilgi Sistemi
  6. Takograf Cihazları Muayene ve Damgalama Yönetmeliği — 12/1/2012 tarihli ve 28171 sayılı Resmî Gazete; 1/5/2025 tarihli ve 32887 sayılı Resmî Gazete'ye kadar değişiklikleri işlenmiş konsolide metin (Md. 2, 4, 5, 7, 8, 9, 19, 20, 23 ve geçici 3) — Mevzuat Bilgi Sistemi
  7. Takograf Cihazları Servis Hizmetleri Hakkında Yönetmelik — 14/2/2012 tarihli ve 28204 sayılı Resmî Gazete, konsolide metin (Md. 4, 5 ve 6) — Mevzuat Bilgi Sistemi
  8. Ölçü ve Ölçü Aletlerinden Alınacak Muayene ve Damgalama Ücret Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik — 18/12/2025 tarihli ve 33111 sayılı Resmî Gazete (çizelgenin 21. satırı: takograf cihazları; Md. 2: yürürlük 1/1/2026) — Resmî Gazete
  9. Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği — konsolide metin (Md. 47, 29/1/2026 tarihli ve 33152 sayılı Resmî Gazete ile değişik) — Mevzuat Bilgi Sistemi
  10. Duyurular: Sayısal Takograf Kart Ücretlerinde Değişiklik (30.06.2026) ve Kayıp/Çalıntı Sayısal Takograf Sürücü Kartlarında Yeni Uygulama (30.09.2026) — TOBB Sayısal Takograf Araştırma ve Uygulama Merkezi (STAUM)
  11. Sıkça Sorulan Sorular (sayısal takograf ve takograf kartları) — TOBB Sayısal Takograf Araştırma ve Uygulama Merkezi (STAUM)
  12. Kayıt Merkezleri (takograf kartı başvurusu yapılabilen odalar) — TOBB Sayısal Takograf Araştırma ve Uygulama Merkezi (STAUM)
  13. Sayısal Takograf Sistemi Türkiye Ulusal Otoritesi (TR-A) Politikası, Ver. 3.2, revizyon 14.05.2024 (bölüm 1.1: sorumlu organizasyonlar) — TOBB Sayısal Takograf Araştırma ve Uygulama Merkezi (STAUM)
  14. Veri Toplama ve Analiz Sistemi — bilgilendirme (sayısal takograf, sürücü kartı, 09.03.2017 tarihli 2017/KDGM-4/ST Genelgesi özeti) — Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB)
  15. Sayısal Takograf ile İlgili Taşımacılarımıza Duyuru (24 Aralık 2019) — Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı, Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü