Ładowanie ciężarówek elektrycznych w zajezdni: moc, przyłącze do sieci i czas realizacji
Jaką moc ładowania wykorzystuje zajezdnia ciężarówek, co obejmuje przyłącze do sieci i ile trwa jego rozbudowa w Niemczech – według przewodników NOW, Scanii i tekstu AFIR.

W przewodniku dotyczącym zajezdni z listopada 2023 r., wydanym przez niemiecką Nationale Leitstelle Ladeinfrastruktur (Krajowe Centrum Infrastruktury Ładowania, działające w ramach NOW GmbH), do 22 kW mocy ładowania wystarcza dla ciężarówki, która ma ponad 8 godzin z rzędu na ładowanie i potrzebuje nie więcej niż 100 kWh dziennie, a co najmniej 300 kW jest niezbędne dla ciężarówki, która ma mniej niż 2 godziny z rzędu i potrzebuje ponad 400 kWh dziennie. Moc ładowania zależy też od ładowarek i przyłącza do sieci zajezdni, a ten sam przewodnik podaje czas rozbudowy przyłącza do sieci w Niemczech jako w praktyce 3–6 miesięcy przy niskim napięciu, 6–12 miesięcy przy średnim napięciu, jeśli dostępna jest przepustowość sieci (6–24 miesiące w przypisie, który nie wymienia takiego warunku), i 8–10 lat przy wysokim napięciu.
Komunikat Leitstelle z 21 września 2022 r. opisuje ją jako instytucję, która na zlecenie federalnego ministerstwa transportu (BMDV) i pod egidą federalnej spółki NOW GmbH koordynuje i kieruje działaniami na rzecz rozbudowy infrastruktury ładowania w Niemczech. Większość treści tej strony opiera się na dwóch dokumentach NOW. Pierwszy to przewodnik Einfach laden am Depot (Łatwe ładowanie w zajezdni), datowany na 11/2023 i ogłoszony przez Leitstelle 16 listopada 2023 r. Przygotowały go Leitstelle i zespół Klimafreundliche Nutzfahrzeuge (przyjazne dla klimatu pojazdy użytkowe) NOW GmbH na zlecenie Federalnego Ministerstwa Cyfryzacji i Transportu (BMDV), jak przewodnik zapisuje tę nazwę, we współpracy z hySOLUTIONS GmbH. Dotyczy infrastruktury ładowania ciężkich pojazdów użytkowych o napędzie akumulatorowym (N3 według klas pojazdów WE) na terenie zakładu (Betriebshof) i podaje, że jego opisy, uwagi i wskazówki opierają się na ustaleniach grupy zadaniowej ds. ładowania w zajezdniach (Task-Force Depotladen), prowadzonej w 2022 r. przez BMDV, NOW GmbH i Leitstelle. Drugi dokument to skrócony przewodnik (Kurzanleitung) Lkw-Ladeinfrastruktur im Depot z maja 2026 r., który wymienia przewodnik z 2023 r. jako przewodnik szczegółowy (Ausführlicher Leitfaden).
Dokumenty NOW są w języku niemieckim. To, co ta strona z nich przytacza, jest naszym tłumaczeniem, z niemieckim terminem w nawiasie tam, gdzie ma to znaczenie, a wszystkie podane niżej dane NOW dotyczące czasu i napięcia odnoszą się do Niemiec. Ta strona nie podaje kosztów, zachęt ani progów rentowności; pozycje kosztów eksploatacji ciągnika siodłowego są tematem strony Ile kosztuje eksploatacja ciągnika siodłowego.
Miejsce ładowania w zajezdni wśród miejsc ładowania ciężarówek
21 września 2022 r. Leitstelle opublikowała badanie „Einfach Laden an Rastanlagen” (Łatwe ładowanie na miejscach obsługi podróżnych), przeprowadzone na jej zlecenie przez Energiedenkfabrik ef.Ruhr, dotyczące przyłączania hubów ładowania dla ciężarówek elektrycznych do sieci. Ten sam komunikat przedstawia nowe zestawienie tego, co nazywa 7 typowymi miejscami lub scenariuszami ładowania ciężkich pojazdów użytkowych o napędzie akumulatorowym. W przestrzeni niepublicznej są to własne tereny przedsiębiorstwa, tereny i zajezdnie innych przedsiębiorstw oraz mobilne punkty ładowania; w przestrzeni publicznej – huby ładowania w strefach przemysłowo-usługowych, huby ładowania na osiach komunikacyjnych do ładowania nocnego i dłuższych przerw oraz huby ładowania na osiach komunikacyjnych do ładowania pośredniego i przerw kierowców. Ładowanie w punktach przeładunkowych odbywa się zarówno w przestrzeni publicznej, jak i niepublicznej.
Rozporządzenie (UE) 2023/1804 (AFIR) z 13 września 2023 r., opublikowane w Dzienniku Urzędowym 22 września 2023 r., wspomina o zajezdniach w motywie, a jego przepis o planowaniu krajowym obejmuje tereny prywatne, które nie są ogólnodostępne. Motyw 27 stanowi: „Rozwój infrastruktury ładowania dla elektrycznych pojazdów ciężkich jest równie ważny na terenach prywatnych, które nie są ogólnie dostępne, takich jak prywatne zajezdnie i centra logistyczne, aby zapewnić ładowanie nocne i w miejscu docelowym.” Dodaje, że organy publiczne „powinny rozważyć podjęcie działań” w celu opracowania zmienionych krajowych ram polityki, aby zapewnić powstanie odpowiedniej infrastruktury do ładowania nocnego i ładowania w miejscu docelowym dla elektrycznych pojazdów ciężkich. Art. 14 ust. 1 zobowiązuje każde państwo członkowskie do przygotowania i przekazania Komisji projektu krajowych ram polityki „Do dnia 31 grudnia 2024 r.”, a art. 14 ust. 2 lit. e) wymienia wśród elementów, które ramy „zawierają przynajmniej”, „planowane lub przyjęte środki wspierające i ułatwiające rozwój stacji ładowania pojazdów lekkich i pojazdów ciężkich na terenach prywatnych, które nie są ogólnodostępne”. W naszej interpretacji żaden z tych fragmentów nie ustala liczby punktów ładowania w zajezdniach; liczbowe cele art. 4 dotyczą ogólnodostępnych stref ładowania i zostały przedstawione w objaśnieniu ładowania megawatowego.
To objaśnienie omawia też Megawatt Charging System (MCS). Przewodnik NOW z listopada 2023 r. odnotowuje założenie ze swojego czasu: zakładano wówczas, że ładowanie megawatowe ze względu na wysokie koszty i wymaganą dużą moc przyłączeniową nie będzie prowadzone w zajezdniach zakładowych, lecz będzie stosowane głównie w publicznym ładowaniu na trasach dalekobieżnych i w węzłach komunikacyjnych, a ponieważ przewodnik koncentruje się na zajezdniach, nie rozpatruje dalej tej klasy mocy. Strona Scanii, która nie nosi daty, mówi, że CCS2 „remains highly suitable for depot and destination charging, especially where charging can happen overnight or during loading and unloading” (pozostaje bardzo odpowiednie do ładowania w zajezdni i w miejscu docelowym, zwłaszcza tam, gdzie ładowanie może odbywać się w nocy lub podczas załadunku i rozładunku), oraz że „Scania’s BEVs can be fitted with both connectors, depending on the application.” (pojazdy BEV Scanii mogą być wyposażone w oba złącza, w zależności od zastosowania).
Klasy mocy ładowania w zajezdni
Przewodnik NOW dzieli moc ładowania na klasy. Mówi, że ładowanie z mocą 150 kW lub większą nazywa się też ładowaniem dużej mocy (Hochleistungsladen), podczas gdy jego tabela 1 i jego scenariusz IV używają terminu Hochgeschwindigkeitsladen (ładowanie z dużą prędkością); skrócony przewodnik z maja 2026 r. używa terminu Hochleistungsladen. Tabela 1 podaje także czasy ładowania dla 100 kWh i dla 400 kWh energii przy maksymalnej mocy ładowania, przy założeniu, podanym w przypisie, że moc ładowania pozostaje stała przez cały proces ładowania.
| Klasa | Moc, przewodnik z 11/2023 | Moc, skrócony przewodnik z maja 2026 r. | Czas dla 100 kWh, tabela 1 | Czas dla 400 kWh, tabela 1 |
|---|---|---|---|---|
| Ładowanie normalne (Normalladen) | do 22 kW | do 22 kW | 4,5–5 h | ponad 18 h |
| Ładowanie szybkie (Schnellladen) | ponad 22 kW do mniej niż 150 kW | 22–150 kW | ok. 1 h | 2–3 h |
| Ładowanie dużej mocy (Hochleistungsladen) | 150 kW lub więcej | od 150 kW | ok. 30 min przy mocy ładowania 350 kW | ok. 1,5 h przy mocy ładowania 350 kW |
Dla najwyższej klasy przewodnik podaje, że ładowanie odbywa się wyłącznie prądem stałym (DC) i przez kabel ładowania z wtyczką CCS, który może wymagać chłodzenia, że w praktyce osiąga się obecnie moce ładowania około 400 kW i że w pojedynczych próbach ładowanie odbywa się z mocą do 750 kW. Przypis dodaje, że około 400 kW to częsta wartość przy ładowaniu z dużą prędkością i że wyższe prędkości są teoretycznie możliwe, ale nadal rzadko stosowane. Są to stwierdzenia z listopada 2023 r. Scania podaje na swojej stronie o ładowaniu megawatowym, że dzisiejsze ciężarówki elektryczne o napędzie akumulatorowym korzystają z CCS2, „typically delivering up to 350–400 kW” (zapewniającego zwykle do 350–400 kW), i że to „is sufficient for overnight depot or destination charging, as well as for en-route top-ups” (wystarcza do nocnego ładowania w zajezdni lub w miejscu docelowym, a także do doładowań w trasie).
Według przewodnika ładowanie normalne może odbywać się za pomocą ładowarki AC lub DC, z wtyczką typu 2 dla AC i wtyczką Combo 2, zwaną też wtyczką CCS, dla DC; ładowanie szybkie odbywa się zwykle prądem stałym przez wtyczkę CCS. Przewodnik podaje, że w pojazdach użytkowych ze względu na wyższe wymagania dotyczące mocy w większości przypadków stosuje się ładowarkę z prostownikiem i że szybkie ładowanie prądem przemiennym powyżej 22 kW jest teoretycznie możliwe, ale w praktyce stosowane bardzo rzadko: moc ładowania prądem przemiennym jest ograniczona do 43 kW, więc ten rodzaj ładowania rzadko wnosi wartość dodaną, zwłaszcza w elektrycznym transporcie ciężkim. Jego przykład mocy i energii: przy mocy ładowania 200 kW w ciągu 1 godziny można dostarczyć 200 kWh energii.
Przewodnik mówi, że moc ładowania zależy od maksymalnej mocy infrastruktury elektrycznej na terenie zakładu (ładowarki i przyłącza do sieci) oraz od dalszych czynników: stanu naładowania akumulatora, maksymalnej mocy ładowania pojazdu i temperatury zewnętrznej. Maksymalna moc, z jaką może odbywać się ładowanie, jest wyznaczana przez warunki techniczne ciężarówki. Moce ładowania, które producenci podają dla swoich ciężarówek, są zestawione w objaśnieniu ciężarówek elektrycznych, a opublikowane okna ładowania CCS2 jednej ciężarówki, z mocą do 400 kW, przedstawiono na stronie eActrosa 600.
Ile mocy potrzebuje zajezdnia: cztery scenariusze NOW
Przewodnik przypisuje dzienną eksploatację ciężarówki do czterech scenariuszy według dwóch parametrów – okna ładowania na dzień i energii potrzebnej do dziennej eksploatacji – i dla każdego z nich podaje moc ładowania. Mówi, że scenariusze wynikają z rozmów z przedsiębiorstwami logistycznymi i stowarzyszeniami branżowymi i ze względu na dostępne wówczas modele pojazdów i zasięgi dotyczą transportu dystrybucyjnego i regionalnego.
| Scenariusz | Okno ładowania na dzień | Energia potrzebna do dziennej eksploatacji | Moc ładowania |
|---|---|---|---|
| I | ponad 8 godzin z rzędu | nie więcej niż 100 kWh | do 22 kW wystarcza (ładowanie normalne) |
| II | ponad 8 godzin z rzędu | ponad 400 kWh | do 50 kW wystarcza (ładowanie szybkie) |
| III | mniej niż 2 godziny z rzędu | mniej niż 100 kWh | co najmniej 75 kW jest niezbędne (ładowanie szybkie) |
| IV | mniej niż 2 godziny z rzędu | ponad 400 kWh | co najmniej 300 kW jest niezbędne (ładowanie z dużą prędkością, HPC) |
Przypis do rysunku podaje przesłanki: z reguły zakłada się, że dla każdego elektrycznego pojazdu użytkowego dostępna jest możliwość ładowania i że pojazdy na koniec użytkowania nie zejdą poniżej stanu naładowania 15 procent. Przewodnik dodaje, że ta klasyfikacja nie może odzwierciedlić wszystkich przypadków zastosowania.
Skrócony przewodnik z maja 2026 r. ujmuje tę zasadę ogólnie: potrzebną moc ładowania wyznacza się na podstawie dostępnych czasów postoju i energii, którą trzeba uzupełnić; długie czasy postoju, na przykład w nocy, pozwalają na mniejsze moce ładowania, a krótkie przerwy wymagają większych. Jego przykładem jest elektryczny ciągnik siodłowy (Sattelzugmaschine) z akumulatorem 500 kWh i zasięgiem 450 km, który według przewodnika ładuje się z mocą 400 kW w ciągu około 1 godziny od 5 do 90 procent albo z mocą 50 kW w nocy w ciągu około 8 godzin.
Tam, gdzie jest system zarządzania obciążeniem i ładowaniem, przewodnik przy obliczaniu łącznej mocy ładowania terenu zakładu przyjmuje współczynnik jednoczesności (Gleichzeitigkeitsfaktor). Współczynnik 1 oznacza, że wszystkie odbiorniki na terenie zakładu, na przykład punkty ładowania, są używane z pełną mocą w tym samym czasie. Przewodnik mówi, że nie należy zakładać tego jako przypadku normalnego, że współczynnik zwykle maleje wraz ze wzrostem liczby punktów ładowania i że należy go ustalać indywidualnie dla każdego terenu zakładu.
Co obejmuje przyłącze do sieci
Przewodnik definiuje przyłącze do sieci (Netzanschluss) jako punkt przekazania między publiczną siecią elektroenergetyczną a instalacją odbiorcy (Kundenanlage) na prywatnej działce, takiej jak teren zakładu; przez nie teren zakładu jest zasilany umownie uzgodnioną mocą przyłączeniową (vertraglich vereinbarte Anschlussleistung). Dzieli niemiecką sieć publiczną na 4 poziomy napięcia. Czwarty, najwyższe napięcie, służy wyłącznie do przesyłu energii elektrycznej; pozostałe trzy są w jego tabeli 2.
| Poziom napięcia | Napięcie znamionowe | Przyłącze, w sformułowaniu przewodnika |
|---|---|---|
| Niskie napięcie (Niederspannung) | 230–400 V | przyłącze kablowe budynku, przyłączenie do szafy rozdzielczej |
| Średnie napięcie (Mittelspannung) | 1–35 kV | stacja transformatorowa (Umspann- bzw. Trafostation), przyłączenie do szyny zbiorczej stacji elektroenergetycznej |
| Wysokie napięcie (Hochspannung) | 60–150 kV | ustalenie indywidualne |
W przypadku odbiorców energochłonnych, takich jak zajezdnie logistyczne, przyłącze do sieci jest według przewodnika z reguły na poziomie średniego napięcia (napięcie znamionowe 1–35 kV); dla szczególnie energochłonnych odbiorców instaluje się przyłącze na poziomie wysokiego napięcia. W innym miejscu przewodnik podaje, że większe przedsiębiorstwa logistyczne mają z reguły przyłącze co najmniej na średnim napięciu. Do użytku na terenie zakładu napięcie jest transformowane przez stację transformatorową do poziomu zwykle 400 V (niskie napięcie). Przy rozbudowie przyłącza do sieci, jak podaje przewodnik, zwykle trzeba zbudować stację transformatorową, a stacja z reguły przechodzi na własność zleceniodawcy.
Jeśli moc przyłączeniowa nie wystarcza, przewodnik wymienia dwie możliwości dla przedsiębiorstwa. Można zwiększyć umownie uzgodnioną moc, pod warunkiem że istniejące przyłącze jest technicznie zaprojektowane na zwiększenie mocy na tym samym poziomie napięcia lub można je zmodernizować; albo może być potrzebne przyłącze na wyższym poziomie napięcia. O rozbudowę trzeba wystąpić do właściwego operatora systemu dystrybucyjnego (Verteilnetzbetreiber), a przewodnik podaje, że z reguły wiąże się ona z pracami budowlanymi, kosztami i czasem. W odniesieniu do zwiększenia mocy przyłączeniowej skrócony przewodnik z maja 2026 r. podaje, że w praktyce zwykle potrzebne są następujące kroki: zwrócenie się do operatora sieci, techniczne wyjaśnienie przyłącza do sieci, uzgodnienie kosztów oraz zaplanowanie szczegółów, uzyskanie ich zatwierdzenia i ich realizacja.
W odróżnieniu od sprzedawcy energii elektrycznej, jak podaje przewodnik, w każdym regionie jest tylko jeden właściwy operator sieci, więc operatora systemu dystrybucyjnego nie można zmienić, a jako quasi-monopolista podlega on regulacjom Bundesnetzagentur (federalnej agencji sieci). Zakres odpowiedzialności operatora sieci, jak podaje przewodnik, sięga z zasady do punktu przekazania na terenie zakładu, a przedsiębiorstwo odpowiada za wszystkie dalsze prace budowlane na własnym terenie.
Ta strona przedstawia jedynie strukturę kosztów przyłączenia, a nie kwoty. Według przewodnika koszty przyłączenia do sieci ustala właściwy operator sieci i zależą one w znacznym stopniu od wybranego poziomu napięcia i od łącznej mocy, o którą się wnioskuje. Podmiot przyłączany ponosi wynikające z tego koszty w formie wkładu w koszty budowy (Baukostenzuschuss), który jest płacony operatorowi systemu dystrybucyjnego jako udział w kosztach zleconych prac. Według przewodnika przyłącza do sieci do 30 kW są z reguły z niego zwolnione, a przyłącze do sieci, które nie jest w pełni wykorzystywane, ewentualnie przewymiarowane, podwyższa ten wkład, który zależy od umownie uzgodnionej mocy elektrycznej. Przewodnik podaje też, że wielokrotna rozbudowa przyłącza do sieci w krótkich odstępach czasu wiąże się z bardzo wysokimi kosztami i długim czasem realizacji.
Ile to trwa
Przewodnik podaje czas realizacji rozbudowy przyłącza do sieci w Niemczech w dwóch miejscach: w tekście głównym swojego kroku 2, dotyczącego rozbudowy przyłącza, oraz w przypisie do fragmentu, który mówi, że taka rozbudowa z reguły wiąże się z pracami budowlanymi, kosztami i czasem.
| Poziom napięcia | Tekst główny przewodnika | Przypis 18 przewodnika |
|---|---|---|
| Niskie napięcie (230–400 V) | 3–6 miesięcy, z reguły (in der Regel) | 3–6 miesięcy |
| Średnie napięcie (1–35 kV) | 6–12 miesięcy, jeśli dostępna jest przepustowość sieci (bei vorhandener Netzkapazität) | 6–24 miesiące |
| Wysokie napięcie (60–150 kV) | 8–10 lat | 8–10 lat |
Zdanie w tekście głównym zaczyna się od „In der Praxis” (w praktyce), dla niskiego napięcia dodaje „in der Regel” (z reguły), a wartość dla średniego napięcia podaje z warunkiem dostępnej przepustowości sieci. Przypis mówi, że w zależności od poziomu napięcia należy liczyć się z następującymi okresami realizacji (Umsetzungszeiträume). Przewodnik podaje te czasy dla rozbudowy przyłącza do sieci; nie podaje ich jako czasu trwania całego projektu zajezdni ani dostawy ładowarek. Dla średniego napięcia podaje dwie wartości w dwóch miejscach: 6–12 miesięcy w tekście głównym z warunkiem przepustowości i 6–24 miesiące w przypisie bez żadnego warunku. Przewodnik nie wyjaśnia tej różnicy, a ta strona nie podaje żadnego wyjaśnienia.
Inne czasy w przewodniku dotyczą innych rzeczy. Etap złożenia wniosku o rozbudowę przyłącza do sieci, który przewodnik umieszcza w swoim kroku 4, dotyczącym organizacji prac budowlanych, w części o zezwoleniach (Genehmigungen), może trwać kilka miesięcy w zależności od złożoności lokalnych uwarunkowań, mocy przyłączeniowej, o którą się wnioskuje, i obciążenia zleceniami danego operatora sieci. Przewodnik mówi, że sprzęt do ładowania należy zamówić wkrótce po złożeniu wniosku o rozbudowę sieci i że czasy dostaw różnią się w zależności od sytuacji rynkowej i wybranego produktu, w niektórych przypadkach przekraczając 1 rok. W odniesieniu do stacji transformatorowej mówi, że ze względu na w niektórych przypadkach bardzo długie czasy dostaw jej budowa powinna nastąpić bezpośrednio po złożeniu wniosku o rozbudowę sieci, i nie podaje dla tego czasu żadnej liczby.
Przewodnik podaje też, że operatorzy sieci są prawnie zobowiązani do rozbudowy przepustowości sieci, więc odrzucenie wniosku z reguły nie nastąpi; jeśli przepustowość istniejącej sieci nie wystarcza dla mocy, o którą się wnioskuje, operator sieci musi przeprowadzić prace rozbudowy, co w zależności od zasobów danego operatora może wydłużyć czas realizacji. Przewodnik podaje też, że ze względu na liczbę różnych operatorów sieci w Niemczech rozpatrywanie takich wniosków może się różnić w zależności od regionu.
Skrócony przewodnik z maja 2026 r. nie podaje zakresu w miesiącach. Mówi, że w zależności od zapotrzebowania na moc i uwarunkowań regionalnych zwiększenie mocy przyłączeniowej może trwać kilka miesięcy oraz że punkty ładowania, transformatory, trasy kablowe i komponenty do zarządzania obciążeniem należy zamówić z odpowiednim wyprzedzeniem, ponieważ często trzeba liczyć się z długimi czasami dostaw. Nie powtarza zakresów w miesiącach z przewodnika z 2023 r.
Dokument z 2022 r. podaje inny zakres dla wysokiego napięcia. Komunikat Leitstelle dotyczący badania o miejscach obsługi podróżnych mówi, w kontekście budowy dostosowanej do potrzeb sieci ładowania dla ciężarówek o napędzie akumulatorowym na długich trasach, że w przypadku przyłącza do sieci wysokiego napięcia trzeba uwzględnić czas realizacji 5–10 lat. To inny dokument, z 2022 r., i dotyczy przyłączenia sieci ładowania na długich trasach do sieci elektroenergetycznej, a nie zajezdni; ta strona zestawia go z 8–10 latami z przewodnika z 2023 r. i nie uzgadnia tych wartości. Komunikat mówi też, że badanie pokazuje, iż w lokalizacjach o dużym natężeniu ruchu przyłącze wysokiego napięcia staje się konieczne najpóźniej od 2035 r., oraz że autorzy wyprowadzają wymagania dotyczące przyłącza do sieci z prognoz, ile punktów ładowania i o jakiej mocy będzie potrzebnych w 3 prototypowych hubach ładowania w latach 2027, 2030 i 2035. Samego badania nie udało się otworzyć na potrzeby tej strony; przeczytano tylko komunikat Leitstelle.
Global EV Outlook 2026 IEA, opublikowany 20 maja 2026 r., mówi we fragmencie dotyczącym głównie autobusów elektrycznych, że „grid connection delays remain a major bottleneck for electric bus deployment, especially for large depots with a high concentration of charging points” (opóźnienia w przyłączaniu do sieci pozostają głównym wąskim gardłem we wdrażaniu autobusów elektrycznych, zwłaszcza w przypadku dużych zajezdni z dużą koncentracją punktów ładowania), i że na obszarach miejskich ograniczona przepustowość stacji elektroenergetycznych, długie procedury wydawania zezwoleń i potrzeba wzmocnienia sieci „can delay charging depots by several years” (mogą opóźnić zajezdnie z ładowaniem o kilka lat). Fragment nie podaje żadnej liczby dla zajezdni ciężarówek.
Szczyty obciążenia i zarządzanie obciążeniem
Przewodnik stawia na pierwszym miejscu inteligentne sterowanie odbiornikami na terenie zakładu, tak aby istniejące przyłącze do sieci mogło być optymalnie wykorzystywane; dopiero gdy moc przyłączeniowa mimo zarządzania obciążeniem nie wystarcza, przechodzi do złożenia u operatora sieci wniosku o jej zwiększenie. Jego część o szczytach obciążenia (Lastspitzen) mówi, że należy ich unikać, i wyjaśnia to, w odniesieniu do Niemiec, opłatą sieciową (Netzentgelt), na którą składają się cena za energię (Arbeitspreis) i cena za moc (Leistungspreis): im wyższe szczyty obciążenia, tym wyższa opłata sieciowa, nawet jeśli szczyt wystąpi tylko raz w roku. Cena za moc nie zależy od zużycia energii elektrycznej, pokrywa koszty zapewnienia mocy w danej lokalizacji i jest obliczana na podstawie maksymalnej mocy pobranej w okresie rozliczeniowym, czyli szczytu obciążenia; nawet jeśli to maksimum wystąpiło w roku tylko raz, jest ono decydujące.
System zarządzania ładowaniem (Lademanagement) to, słowami przewodnika, aplikacja programowa sterująca procesami ładowania. Statyczne zarządzanie obciążeniem opiera się na prostej zasadzie równomiernego rozdzielania stałej mocy maksymalnej między dostępne ładowarki; dynamiczne zarządzanie obciążeniem cechuje się stałym pomiarem mocy pobieranej w przyłączu do sieci.
Skrócony przewodnik z maja 2026 r. mówi, że inteligentny system zarządzania obciążeniem i ładowaniem dynamicznie rozdziela moc między punkty ładowania, nadaje pojazdom priorytety zgodnie z ich wymaganiami eksploatacyjnymi i może znacznie ograniczyć szczyty obciążenia. Mówi, że istniejące przyłącze do sieci na wielu terenach zakładów w większości nie jest w pełni wykorzystywane, więc wolną moc można wykorzystać do ładowania w nocy, gdy zapotrzebowanie zakładu na energię elektryczną jest niskie, bez konieczności rozbudowy przyłącza; to ocena NOW, a broszura nie podaje na jej poparcie żadnych danych.
IEA mówi, że planowanie ładowania w zajezdniach dla flot autobusów i ciężarówek elektrycznych wymaga zintegrowanego podejścia, łączącego profilowanie tras, dobór wielkości akumulatorów, strategie ładowania i liczbę zainstalowanych ładowarek. Kontynuuje: „Poorly optimised charging infrastructure can significantly increase peak power demand, raising costs and increasing grid connection timelines. In some cases, shifting part of the charging load to daytime or off-peak periods can reduce maximum depot power demand by up to 60%.” (Źle zoptymalizowana infrastruktura ładowania może znacznie zwiększyć szczytowe zapotrzebowanie na moc, podnosząc koszty i wydłużając terminy przyłączenia do sieci. W niektórych przypadkach przesunięcie części obciążenia związanego z ładowaniem na porę dzienną lub na okresy poza szczytem może zmniejszyć maksymalne zapotrzebowanie zajezdni na moc nawet o 60%.) Fragment nie podaje żadnego pomiaru, na którym opierają się te 60%.
Czego źródła nie rozstrzygają
- Czasy realizacji NOW pochodzą z listopada 2023 r. Źródła przeczytane na potrzeby tej strony nie podają żadnego późniejszego zakresu NOW w miesiącach, a w sprawie czasu realizacji w krajach innych niż Niemcy nie otwarto żadnego źródła pierwotnego.
- Badania o miejscach obsługi podróżnych z 2022 r. nie udało się otworzyć; wykorzystano tylko komunikat Leitstelle.
- Strona Scanii nie nosi daty, więc jej 350–400 kW to niedatowane stwierdzenie producenta.
- Ta strona nie opisuje żadnego projektu ani żadnej instalacji elektrycznej i nie zawiera obliczeń doboru dla floty.
Krótkie odpowiedzi
- Ile trwa rozbudowa przyłącza do sieci zajezdni ciężarówek w Niemczech?
- W przewodniku NOW z listopada 2023 r. rozbudowa przyłącza do sieci trwa w praktyce 3–6 miesięcy przy niskim napięciu, 6–12 miesięcy przy średnim napięciu, jeśli dostępna jest przepustowość sieci, i 8–10 lat przy wysokim napięciu; przypis w tym samym przewodniku podaje dla średniego napięcia 6–24 miesiące i nie wymienia żadnego warunku dotyczącego przepustowości. Przewodnik nie wyjaśnia tej różnicy i podaje te czasy dla rozbudowy przyłącza do sieci w Niemczech, a nie dla całego projektu zajezdni. Skrócony przewodnik NOW z maja 2026 r. mówi jedynie, że zwiększenie mocy przyłączeniowej może trwać kilka miesięcy, w zależności od zapotrzebowania na moc i uwarunkowań regionalnych.
- Jakiej mocy ładowania potrzebuje ciężarówka elektryczna w zajezdni?
- W czterech scenariuszach NOW z listopada 2023 r., które dotyczą transportu dystrybucyjnego i regionalnego, do 22 kW wystarcza przy ponad 8 godzinach z rzędu na ładowanie i zapotrzebowaniu nie większym niż 100 kWh dziennie, do 50 kW przy ponad 8 godzinach i ponad 400 kWh, co najmniej 75 kW przy mniej niż 2 godzinach i mniej niż 100 kWh, a co najmniej 300 kW przy mniej niż 2 godzinach i ponad 400 kWh. Przewodnik zakłada możliwość ładowania dla każdego pojazdu oraz to, że pojazdy na koniec użytkowania nie schodzą poniżej 15 procent stanu naładowania, i mówi, że scenariusze nie mogą odzwierciedlić wszystkich przypadków zastosowania. Scania podaje, że CCS2 w dzisiejszych ciężarówkach elektrycznych o napędzie akumulatorowym zapewnia zwykle do 350–400 kW.
- Do jakiego poziomu napięcia przyłączona jest zwykle zajezdnia ciężarówek?
- W przypadku odbiorców energochłonnych, takich jak zajezdnie logistyczne, przewodnik NOW podaje, że przyłącze do sieci jest z reguły na poziomie średniego napięcia, o napięciu znamionowym 1–35 kV; niskie napięcie określa jako 230–400 V, a wysokie jako 60–150 kV, a jego dane dotyczą sieci niemieckiej. Dodaje, że szczególnie energochłonni odbiorcy otrzymują przyłącze wysokiego napięcia, że większe przedsiębiorstwa logistyczne mają z reguły przyłącze co najmniej na średnim napięciu i że stacja transformatorowa obniża zwykle napięcie na terenie zakładu do 400 V.
- Czy w zajezdniach ciężarówek stosuje się ładowanie megawatowe?
- Przewodnik NOW z listopada 2023 r. zakładał, że ze względu na wysokie koszty i wymaganą dużą moc przyłączeniową ładowanie megawatowe nie będzie prowadzone w zajezdniach zakładowych, lecz głównie w publicznym ładowaniu dalekobieżnym i w węzłach komunikacyjnych; podaje to jako założenie z tamtej daty. Strona Scanii mówi, że CCS2, zapewniające zwykle do 350–400 kW, wystarcza do nocnego ładowania w zajezdni lub w miejscu docelowym i że jej ciężarówki elektryczne o napędzie akumulatorowym mogą być wyposażone w oba złącza, w zależności od zastosowania.
- Czy AFIR wymaga punktów ładowania w zajezdniach ciężarówek?
- W naszej interpretacji rozporządzenie (UE) 2023/1804 nie ustala liczby punktów ładowania w zajezdniach: art. 14 ust. 1 zobowiązuje każde państwo członkowskie do przekazania Komisji projektu krajowych ram polityki do 31 grudnia 2024 r., a art. 14 ust. 2 lit. e) wymienia wśród elementów, które ramy „zawierają przynajmniej”, „planowane lub przyjęte środki wspierające i ułatwiające rozwój stacji ładowania pojazdów lekkich i pojazdów ciężkich na terenach prywatnych, które nie są ogólnodostępne”. Motyw 27 wymienia prywatne zajezdnie i centra logistyczne i mówi, że organy publiczne „powinny rozważyć podjęcie działań”, aby zapewnić powstanie odpowiedniej infrastruktury do ładowania nocnego i ładowania w miejscu docelowym dla elektrycznych pojazdów ciężkich.
- Dlaczego zarządzanie obciążeniem ma znaczenie w zajezdni?
- IEA podaje, że w niektórych przypadkach przesunięcie części obciążenia związanego z ładowaniem na porę dzienną lub na okresy poza szczytem może zmniejszyć maksymalne zapotrzebowanie zajezdni na moc nawet o 60% – we fragmencie o planowaniu ładowania w zajezdniach dla flot autobusów i ciężarówek. W przewodniku NOW niemiecka opłata sieciowa rośnie wraz ze szczytami obciążenia, nawet jeśli szczyt wystąpi tylko raz w roku, a opłata za moc (Leistungspreis) jest obliczana na podstawie maksymalnej mocy pobranej w okresie rozliczeniowym. Przewodnik stawia na pierwszym miejscu inteligentne sterowanie odbiornikami na terenie zakładu, tak aby istniejące przyłącze do sieci było optymalnie wykorzystywane.
Źródła
- Einfach laden am Depot — Leitfaden für den Aufbau von Ladeinfrastruktur für schwere Nutzfahrzeuge (Erscheinungsdatum 11/2023) — Nationale Leitstelle Ladeinfrastruktur, NOW GmbH, for the Federal Ministry for Digital and Transport (BMDV)
- Leitfaden Einfach laden am Depot veröffentlicht (16 November 2023) — Nationale Leitstelle Ladeinfrastruktur (NOW GmbH), 16 Nov 2023
- Lkw-Ladeinfrastruktur im Depot — Kurzanleitung zum Aufbau der Ladeinfrastruktur für batterieelektrische Lkw (May 2026) — NOW GmbH — Nationale Leitstelle Ladeinfrastruktur
- Studie Einfach Laden an Rastanlagen — grid connections for truck charging hubs (21 September 2022) — Nationale Leitstelle Ladeinfrastruktur (NOW GmbH), 21 Sept 2022
- Megawatt charging — all you need to know about MCS — Scania Group
- Regulation (EU) 2023/1804 on the deployment of alternative fuels infrastructure (AFIR) — recital 27 and Article 14, OJ L 234, 22.9.2023 — Publications Office of the European Union, 22 Sept 2023
- Global EV Outlook 2026 — Electric vehicle charging (published 20 May 2026) — International Energy Agency (IEA), 20 May 2026