Długie zestawy ciężarowe: road train, B-double, Gigaliner i LCV

Nie ma jednej definicji długiego zestawu ciężarowego ani jednego limitu. W UE dyrektywa 96/53/WE ustala 16,50 m dla pojazdu przegubowego i 18,75 m dla pociągu drogowego i pozwala państwu członkowskiemu pójść dalej przy niektórych operacjach krajowych; teksty krajowe przeczytane na potrzeby tej strony dopuszczają do 25,25 m w Niemczech, 32 m w Hiszpanii i 34,5 m w Szwecji, na wymienionych trasach, w opublikowanych sieciach lub na wyznaczonych drogach. W Australii road train to pojazd ciągnący dwie lub więcej przyczep, z limitem długości 53,5 m, a B-double ma limit 25 m. W Stanach Zjednoczonych longer combination vehicle, czyli LCV, określa się przez masę: ciągnik siodłowy z dwiema lub więcej przyczepami powyżej 80 000 funtów na Interstate System, dopuszczony tylko w sposób wymieniony w dodatku, który utrzymuje wartości z 1991 r.

Stan na 4 listopada 2026 r. Tego dnia przeczytano: tekst skonsolidowany dyrektywy 96/53/WE z 14 sierpnia 2019 r.; niemieckie rozporządzenie o wyjątkach dla pojazdów o nadmiernej długości; hiszpański Reglamento General de Vehículos, skonsolidowany do 26 czerwca 2026 r.; szwedzki Trafikförordning ze zmianami do SFS 2026:1052; holenderski Regeling voertuigen w wersji obowiązującej od 1 lipca 2026 r.; stronę Finlex o fińskim rozporządzeniu 1257/1992; sześć stron australijskiego National Heavy Vehicle Regulator (NHVR); oraz 23 CFR Part 658 w wydaniu z 1 kwietnia 2024 r., przy czym późniejszych zmian nie przeczytano. Nie przeczytano tekstu żadnego innego kraju.

Te same słowa, różne pojazdy

Pokazuje to określenie road train, po polsku pociąg drogowy. Art. 2 dyrektywy definiuje „pociąg drogowy składający się z pojazdu silnikowego i przyczepy”. NHVR podaje, że road trainy w Australii „consist of a motor vehicle towing two or more trailers (excluding converter dollies supporting a trailer)” (składają się z pojazdu silnikowego ciągnącego dwie lub więcej przyczep, z wyłączeniem wózków converter dolly podtrzymujących przyczepę). Oba limity, 18,75 m i 53,5 m, dotyczą różnych pojazdów.

Nazwy Gigaliner, EuroCombi, Rocky Mountain double, turnpike double i pup trailer nie występują w żadnym z tych tekstów. Same nadwozia przyczep i naczep opisuje artykuł rodzaje naczep.

Limity według krajów

Na co pozwala prawo UE

Art. 4 ust. 1 dyrektywy 96/53/WE zabrania państwom członkowskim dopuszczania do normalnego ruchu pojazdów lub zespołów pojazdów do przewozu towarów, które nie odpowiadają m.in. długościom z załącznika I. Te długości oraz wymiar od sworznia, który stoi za naczepą 13,62 m, określa ten załącznik.

Na podstawie art. 4 ust. 4 państwo członkowskie może dopuścić do ruchu z wymiarami odbiegającymi od załącznika I pojazdy, które „wykonują niektóre operacje transportu krajowego, które nie ograniczają w sposób znaczący międzynarodowej konkurencji w sektorze transportu”. Warunek ten jest spełniony w jednym z dwóch przypadków:

• Specjalne pojazdy (lit. a): operacje wykonywane przy użyciu specjalnych pojazdów „w takich warunkach, że normalnie nie mogą być wykonywane za pomocą pojazdów z innych Państw Członkowskich, np. operacje przy wycince drzew i w przemyśle leśnym”.
• Koncepcja modułowa (lit. b): państwo członkowskie „zezwala także na używanie pojazdów, przyczep lub naczep, które odpowiadają wymiarom ustanowionym w załączniku I, w takich zespołach, za pomocą których osiągnięta być może przynajmniej długość ładunku dozwolona w tym Państwie Członkowskim, aby dzięki temu zaistniały warunki konkurencji równe dla wszystkich przedsiębiorców (koncepcja modułowa)”.

Dyrektywa nie podaje dla zestawu do przewozu towarów żadnej wartości powyżej 18,75 m. Wartości 25,25 m, 32 m i 34,5 m z tabeli pochodzą z tekstów krajowych. Art. 4 ust. 5 dodaje próby: pojazdy, „które zbudowane zostały w oparciu o nowe technologie lub koncepcje”, mogą „w czasie określonego okresu próbnego” być dopuszczone do wykonywania „niektórych operacji transportu lokalnego”, a Komisja jest o tym powiadamiana.

Masy reguluje się osobno. Art. 4 ust. 2 pozwala państwu członkowskiemu dopuścić w krajowym transporcie towarów pojazdy, które nie odpowiadają m.in. pkt 2 i 3 załącznika I, czyli ciężarom pojazdów i naciskom na oś.

Art. 3 ust. 1 nie pozwala państwu członkowskiemu odmówić pojazdowi z innego państwa członkowskiego ze względu na wymiary, „pod warunkiem że pojazdy te odpowiadają wartościom maksymalnym określonym w załączniku I”. Art. 7 zachowuje możliwość ograniczeń lokalnych, „w przypadku gdy infrastruktura nie jest przystosowana do długich i ciężkich pojazdów, w określonych obszarach lub na określonych drogach, takich jak centra miast, małe wioski lub miejsca o szczególnym znaczeniu przyrodniczym”.

Inne drogi do dodatkowej długości nie są długimi zestawami w tym sensie. Ładunki niepodzielne jeżdżą na podstawie specjalnych zezwoleń zgodnie z art. 4 ust. 3, co opisuje artykuł naczepy niskopodwoziowe i transport nienormatywny. Kabiny aerodynamiczne i urządzenia tylne mogą przekraczać maksymalną długość bez wzrostu ładowności ani długości ładowania, a art. 10c dodaje 15 cm dla kontenerów i nadwozi wymiennych o długości 45 stóp w operacji transportu intermodalnego.

Teksty krajowe w Niemczech, Hiszpanii i Szwecji

Niemcy. Rozporządzenie o wyjątkach LKWÜberlStVAusnV wymienia w § 3 pięć typów i dopuszcza 25,25 m dla zestawu z naczepą i przyczepą z osią centralną, samochodu ciężarowego z osią dolly i naczepą oraz zestawu z naczepą i drugą naczepą; 24,00 m dla samochodu ciężarowego z jedną przyczepą; oraz 17,88 m dla pojedynczego zestawu z naczepą, z 13,38 m od osi sworznia do tyłu (§ 4; ust. 1 wymienia też dwa typy 25,25 m oparte na zestawie z naczepą). Jego przepisy ustalają długości i warunki użytkowania, a żaden z nich nie ustala wyższej masy całkowitej. Zgodnie z § 13 ust. 1 przepisy dotyczące pojedynczego typu 17,88 m, czyli § 2 ust. 2, § 3 zdanie 1 pkt 1, § 4 ust. 1 i § 12, nie mają być stosowane po 31 grudnia 2026 r.; tekst przeczytany 4 listopada 2026 r. nadal podaje tę datę.

Hiszpania. Tabele 2 i 3 załącznika IX do Reglamento General de Vehículos przyznają zespołom euro-modułowym 72 tony i 32 m, a pkt 3.2.2 pozwala, by promienie ich okręgu skrętu sięgały 14,50 m i 6,5 m. Pkt 6 ogranicza je do sieci tras ustalonych przez każdy organ ruchu drogowego i opublikowanych w Boletín Oficial del Estado, po wiążącej opinii zarządców dróg. Ich ładunek nie może wystawać poza obrys pojazdów, a towary niebezpieczne wymagające tablic ADR są wyłączone. Wymagania techniczne pozostawiono rezolucji Jefatura Central de Tráfico, której nie przeczytano na potrzeby tej strony.

Szwecja. Rozdział 4 § 17 Trafikförordning ustala 24,0 m na drogach innych niż prywatne dla pojazdu silnikowego innego niż autobus, z pojazdem sprzęgniętym lub bez niego. Zespół pojazdów (fordonståg) może osiągać 25,25 m przy spełnieniu jedenastu warunków, w tym najwyżej 12,0 m dla każdego pojazdu silnikowego i każdej przyczepy innej niż naczepa oraz najwyżej 21,86 m długości ładunku za kabiną. Zgodnie z § 17 f Trafikverket lub gmina, gdy jest zarządcą drogi, może postanowić, że na danej drodze, jej części lub odcinku zespół pojazdów może jeździć z długością do 34,5 m łącznie z ładunkiem. Warunki obejmują najwyżej 29,25 m długości ładunku za kabiną oraz wymagania konstrukcyjne i dotyczące wyposażenia ustalone przez Transportstyrelsen, których nie przeczytano na potrzeby tej strony.

Australia: road trainy i B-double

NHVR dzieli dostęp na General Access Vehicles, które „do not require a notice or permit” (nie wymagają obwieszczenia ani zezwolenia), i Restricted Access Vehicles, które działają na podstawie jednego z nich. B-double i road trainy to pojazdy ciężkie klasy 2 i muszą spełniać określone wymagania dotyczące mas i wymiarów. Definicja road traina w klasie 2 nie podaje maksymalnej liczby przyczep.

B-double może mieć do 26 m, jeśli odległość od przedniego punktu przegubu najbardziej wysuniętej do przodu naczepy do tyłu nie przekracza 20,6 m, a ciągnik siodłowy ma przednie zabezpieczenie przed wjechaniem pod pojazd, kabinę zgodną z regulaminem ONZ nr 29, jeśli został wyprodukowany po 31 grudnia 2005 r., i nie ma przestrzeni zbudowanej do przewozu towarów, z wyjątkiem autotransportera B-double.

Dostęp opiera się przede wszystkim na obwieszczeniach. „A road train permit is required for travel on a road that is not authorised under notice” (zezwolenie road train jest wymagane na przejazd drogą niedopuszczoną obwieszczeniem), a głównym obwieszczeniem jest National Class 2 Road Train Authorisation Notice 2026 (No.2) dla Nowej Południowej Walii, Queenslandu, Australii Południowej i Wiktorii. Dla B-double zezwolenie jest wymagane poza zatwierdzoną siecią, a National Class 2 B-double Authorisation Notice 2026 (No.1) obejmuje Australijskie Terytorium Stołeczne, Nową Południową Walię, Queensland, Australię Południową, Tasmanię i Wiktorię. W przypadku przejazdów w obrębie Terytorium Północnego i Australii Zachodniej wnioski składa się bezpośrednio do tamtejszego organu transportu drogowego.

Pojazd ciężki, który nie spełnia określonych wymagań i nie należy do klasy 1, należy do klasy 3. Przykłady NHVR obejmują B-double lub road train z ładunkiem szerszym niż 2,5 m, ciągnik siodłowy z naczepą ciągnący converter dolly oraz 3- lub 4-osiowy samochód ciężarowy jednoczłonowy z przyczepą typu dog trailer o 3 lub 4 osiach, o masie ponad 42,5 t. Pojazdy Performance Based Standards to pojazdy ciężkie klasy 2 w programie o czterech poziomach. Przeczytane strony NHVR podają dla road trainów długości, a nie masy całkowite.

Stany Zjednoczone: LCV i zamrożenie z 1991 r.

Sekcja 658.5 23 CFR definiuje LCV jako „any combination of a truck tractor and two or more trailers or semitrailers which operates on the Interstate System at a gross vehicle weight greater than 80,000 pounds” (każdy zespół ciągnika siodłowego i dwóch lub więcej przyczep lub naczep poruszający się po Interstate System, czyli systemie autostrad międzystanowych, przy masie całkowitej pojazdu powyżej 80 000 funtów). Kryterium jest masa na wskazanym systemie dróg, a nie długość; 80 000 funtów to według naszego przeliczenia około 36,3 t.

Sekcja 658.23 zawiera dwa zamrożenia. Zgodnie z (a)(1) stan może dopuścić LCV na Interstate System „only as listed in appendix C to this part” (tylko w sposób wymieniony w dodatku C do tej części). Zgodnie z (a)(2) stan nie może dopuścić w National Network zestawu z dwiema lub więcej jednostkami ładunkowymi dłuższego, niż zezwalało prawo stanowe lub niż był w zgodnym z prawem użytkowaniu i wymieniony w dodatku C, w dniu 1 czerwca 1991 r. lub wcześniej. Stan, który dodatkowo ogranicza te pojazdy, powiadamia Federal Highway Administration, a ta publikuje zmianę jako poprawkę do dodatku (ust. (e)).

Zestawy podwójne z jednostkami o długości do 28,5 stopy pozostają poza zamrożeniem długości. Sekcja 658.23(b)(1) pozwala zestawom „with a maximum length of the individual cargo units of 28.5 feet or less” (o maksymalnej długości poszczególnych jednostek ładunkowych 28,5 stopy lub mniej) jeździć po National Network, a sekcja 658.13(b)(4) stanowi: „No State shall prohibit commercial motor vehicles operating in truck tractor-semitrailer-trailer combinations” (żaden stan nie może zakazać pojazdów użytkowych jeżdżących w zestawach ciągnik siodłowy-naczepa-przyczepa). Minimum 28 stóp i brak ogólnego limitu długości opisano na stronie w języku angielskim „semi-truck dimensions”.

Dodatek C stwierdza, że masy i wymiary są „frozen” (zamrożone) na wartościach, które podaje, obowiązujących 1 czerwca 1991 r., a dla Alaski 6 lipca 1991 r. Wymienia 52 jurysdykcje. Według naszego liczenia 26 ma NO we wszystkich trzech kolumnach, 26 wymienia ciągnik siodłowy z dwiema jednostkami ciągnionymi, a 17 z trzema.

Uwagi w dodatku uściślają te wpisy:

• Uwaga a. Nie ustalono masy maksymalnej, ponieważ zestaw nie jest LCV w rozumieniu definicji ISTEA. Zestaw Florydy nie może jeździć po Interstate System, a zestawy Hawajów, Missisipi i Nebraski nie mogą przekraczać 80 000 funtów.
• Uwaga b. Dla zestawu Nowego Meksyku nie ustalono maksymalnej długości ładunkowej. Prawo stanowe ogranicza każdą jednostkę ciągnioną do 28,5 stopy, więc może on jeździć po wszystkich trasach National Network niezależnie od rzeczywistej długości ładunkowej.
• Uwaga c. Dwie wartości Missouri nie dotyczą tego samego zestawu: długość 110 stóp dotyczy pojazdów wjeżdżających z Oklahomy, ograniczonych do 90 000 funtów, a 120 000 funtów pojazdów wjeżdżających z Kansas, ograniczonych do 109 stóp.

Dla Alaski dodatek nie podaje masy, ponieważ „There are no highways in the State subject to Interstate System weight limits” (w tym stanie nie ma dróg objętych limitami masy Interstate System). Najdłuższy wpis to 115,5 stopy w Kolorado, według naszego przeliczenia około 35,2 m. Największa masa to 164 000 funtów w Michigan, około 74,4 t, przy 58 stopach.

Wykazy stanów pod tabelą dodają trasy i warunki. Kilka wymaga zawodowego prawa jazdy (commercial driver’s license) „with the appropriate endorsement” (z odpowiednią adnotacją). Wpis Indiany dotyczący Toll Road wymaga kierowców „at least 26 years old, in good health, and with 5 years of experience” (mających co najmniej 26 lat, dobre zdrowie i 5 lat doświadczenia). Massachusetts ogranicza swój zestaw do I-90 Massachusetts Turnpike od granicy stanu Nowy Jork do Exit 18 w Bostonie, a jego jednostki „shall not leave the Turnpike right-of-way and shall be assembled and disassembled only in designated areas” (nie mogą opuszczać pasa drogowego Turnpike i mogą być łączone i rozłączane tylko w wyznaczonych miejscach). Wpis Kolorado wymaga od sześciu do dziewięciu osi.