Uzun kamyon kombinasyonları: road train, B-double, Gigaliner ve LCV

Uzun kamyon kombinasyonunun tek bir tanımı ve tek bir sınırı yoktur. AB’de 96/53/AT sayılı Direktif eklemli araç için 16,50 m, römorklu katar (road train) için 18,75 m koyar ve bir üye devletin belirli ulusal taşımalar için daha ileri gitmesine izin verir; bu sayfa için okunan ulusal metinler, listelenen güzergâhlarda, yayımlanmış ağlarda veya belirlenmiş yollarda Almanya’da 25,25 m’ye, İspanya’da 32 m’ye ve İsveç’te 34,5 m’ye kadar izin verir. Avustralya’da road train, iki veya daha fazla römork çeken bir araçtır ve uzunluk sınırı 53,5 m’dir; B-double’ın sınırı 25 m’dir. Amerika Birleşik Devletleri’nde longer combination vehicle, yani LCV, ağırlıkla tanımlanır: Interstate System’da 80.000 librenin üzerinde, iki veya daha fazla römorklu bir çekici; buna yalnızca 1991 değerlerini koruyan bir ekte listelendiği ölçüde izin verilir.

4 Kasım 2026 itibarıyla durum. O gün okunanlar: 96/53/AT sayılı Direktifin 14 Ağustos 2019 tarihli konsolide metni; Almanya’nın aşırı uzunluktaki araçlara ilişkin istisna yönetmeliği; İspanya’nın 26 Haziran 2026’ya kadar konsolide edilmiş Reglamento General de Vehículos’u; İsveç’in SFS 2026:1052’ye kadar değiştirilmiş Trafikförordning’i; Hollanda’nın Regeling voertuigen’inin 1 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlükte olan sürümü; Finlex’in 1257/1992 sayılı Fin Kararnamesine ilişkin sayfası; Avustralya’nın National Heavy Vehicle Regulator’ının (NHVR) altı sayfası; ve 23 CFR Part 658’in 1 Nisan 2024 baskısı, sonraki değişiklikler okunmadı. Başka hiçbir ülkenin metni okunmadı.

Aynı sözcükler, farklı araçlar

Road train sözcüğü bunu gösterir. Direktifin 2. maddesi “a road train consisting of a motor vehicle coupled to a trailer” (bir römorka bağlanmış bir motorlu araçtan oluşan römorklu katar) tanımını verir. NHVR, Avustralya’daki road train’lerin “consist of a motor vehicle towing two or more trailers (excluding converter dollies supporting a trailer)” (iki veya daha fazla römork çeken bir motorlu araçtan oluştuğunu; bir römorku taşıyan converter dolly’ler hariç) söyler. 18,75 m ve 53,5 m olmak üzere iki sınır, farklı araçlar için geçerlidir.

Gigaliner, EuroCombi, Rocky Mountain double, turnpike double ve pup trailer adları bu metinlerin hiçbirinde geçmez. Römorkların kendi gövdeleri römork tipleri yazısında anlatılır.

Ülkelere göre sınırlar

AB hukuku neye izin veriyor

96/53/AT sayılı Direktifin 4(1) maddesi, üye devletlerin, diğer noktaların yanı sıra Ek I uzunluklarına uymayan yük araçlarının veya kombinasyonlarının normal dolaşımına izin vermesini yasaklar. Bu uzunluklar ve 13,62 m’lik yarı römorkun arkasındaki kingpin ölçüsü yarı römork ölçüleri yazısında anlatılır.

Madde 4(4) uyarınca bir üye devlet, “carry out certain national transport operations that do not significantly affect international competition in the transport sector” (taşımacılık sektöründe uluslararası rekabeti önemli ölçüde etkilemeyen belirli ulusal taşıma işlemlerini yürüten) araçların Ek I’den sapan ölçülerle dolaşmasına izin verebilir. Bu ölçüt iki koşuldan biriyle karşılanır:

• Özel araçlar (a): diğer üye devletlerden gelen araçların normalde yürütmediği koşullarda özel araçlarla yürütülen işlemler, “e.g. operations linked to logging and the forestry industry” (örneğin tomruk üretimi ve orman sanayiiyle bağlantılı işlemler).
• Modüler kavram (b): üye devlet ayrıca “motor vehicles, trailers and semi-trailers which comply with the dimensions laid down in Annex I to be used in such combinations as to achieve at least the loading length authorized in that Member State, so that every operator may benefit from equal conditions of competition (modular concept)” (Ek I’de belirlenen ölçülere uyan motorlu araçların, römorkların ve yarı römorkların, her işletmecinin eşit rekabet koşullarından yararlanabilmesi için o üye devlette izin verilen yükleme uzunluğuna en azından ulaşacak kombinasyonlarda kullanılmasına; modüler kavram) izin verir.

Direktif bir yük kombinasyonu için 18,75 m’nin üzerinde rakam vermez. Tablodaki 25,25 m, 32 m ve 34,5 m ulusal metinlerden gelir. Madde 4(5) denemeleri ekler: “incorporating new technologies or new concepts” (yeni teknolojiler veya yeni kavramlar içeren) araçlar, Komisyon’a bilgi verilerek, “certain local transport operations for a trial period” (bir deneme süresi boyunca belirli yerel taşıma işlemleri) yürütebilir.

Ağırlıklar ayrı ele alınır. Madde 4(2), bir üye devletin ulusal yük taşımacılığında, diğerlerinin yanı sıra Ek I’in 2. ve 3. noktalarına, yani araç ve dingil ağırlıklarına uymayan araçlara izin vermesine olanak tanır.

Madde 3(1), bir üye devletin başka bir üye devletten gelen bir aracı ölçü gerekçesiyle reddetmesini engeller: “provided that such vehicles comply with the limit values specified in Annex I” (bu araçların Ek I’de belirtilen sınır değerlere uyması koşuluyla). Madde 7, “where the infrastructure is not suitable for long and heavy vehicles, such as city centres, small villages or places of special natural interest” (altyapının uzun ve ağır araçlara uygun olmadığı yerlerde; örneğin şehir merkezleri, küçük köyler veya özel doğal önem taşıyan yerler) yerel kısıtlamaları mümkün kılar.

Ek uzunluğa giden başka yollar bu anlamda uzun kombinasyon değildir. Bölünemez yükler Madde 4(3) uyarınca özel izinlerle taşınır; bu konu lowbed dorse ve gabari dışı yükler yazısındadır. Aerodinamik kabinler ve arka cihazlar, yük kapasitesini veya yükleme uzunluğunu artırmadan azami uzunluğu aşabilir; Madde 10c ise intermodal taşıma işleminde 45 fitlik konteynerler ve değiştirilebilir kasalar için 15 cm ekler; ikisi de aerodinamik kabinler ve uzunluk kuralları yazısında ele alınır.

Almanya, İspanya ve İsveç’teki ulusal metinler

Almanya. LKWÜberlStVAusnV istisna yönetmeliği § 3’te beş tip listeler ve orta dingilli römork bağlı yarı römorklu kombinasyon, dolly dingilli ve yarı römorklu kamyon ile ikinci bir yarı römork bağlı yarı römorklu kombinasyon için 25,25 m’ye; tek römorklu kamyon için 24,00 m’ye; tek yarı römorklu kombinasyon için, kingpin ekseninden arkaya 13,38 m ile 17,88 m’ye izin verir (§ 4; 1. fıkra, yarı römorklu kombinasyon üzerine kurulu iki 25,25 m’lik tipi de anar). Bölümleri uzunlukları ve kullanım koşullarını belirler; hiçbiri daha yüksek bir brüt ağırlık koymaz. § 13(1) uyarınca, tek 17,88 m’lik tipe ilişkin hükümler, yani § 2(2), § 3 cümle 1 numara 1, § 4(1) ve § 12, 31 Aralık 2026’dan sonra artık uygulanmayacaktır; 4 Kasım 2026’da okunan metin hâlâ bu tarihi verir.

İspanya. Reglamento General de Vehículos’un Ek IX’unun 2 ve 3 numaralı tabloları euro-modüler takımlara 72 ton ve 32 m verir; 3.2.2 noktası ise dönüş çemberi yarıçaplarının 14,50 m ve 6,5 m’ye ulaşmasına izin verir. 6. nokta bunları, yol sahiplerinin bağlayıcı raporundan sonra her trafik otoritesince belirlenen ve Boletín Oficial del Estado’da yayımlanan güzergâh ağlarıyla sınırlar. Yükleri araçların izdüşümünün dışına taşamaz; ADR plakaları gerektiren tehlikeli maddeler kapsam dışıdır. Teknik gereklilikler, bu sayfa için okunmayan bir Jefatura Central de Tráfico kararına bırakılmıştır.

İsveç. Trafikförordning’in 4. bölümünün 17. maddesi, özel yollar dışındaki yollarda, otobüs dışındaki bir motorlu araç için, bağlı araçlı veya araçsız, 24,0 m koyar. Bir araç katarı (fordonståg), aralarında her motorlu araç ve yarı römork dışındaki her römork için en çok 12,0 m ile kabinin arkasında en çok 21,86 m yük uzunluğu da bulunan on bir koşul karşılandığında 25,25 m’ye ulaşabilir. 17 f maddesine göre Trafikverket veya yol idaresi olduğu yerde belediye, belirli bir yolda, yol kısmında veya kesimde bir araç katarının yükü dahil 34,5 m’ye kadar seyredebileceğini öngörebilir. Koşullar arasında kabinin arkasında en çok 29,25 m yük uzunluğu ve Transportstyrelsen’in koyduğu, bu sayfa için okunmayan yapı ve donanım gereklilikleri vardır.

Avustralya: road train’ler ve B-double’lar

NHVR erişimi iki grupta toplar: “do not require a notice or permit” (tebliğ veya izin gerektirmeyen) General Access Vehicles ve bunlardan biri kapsamında işleyen Restricted Access Vehicles. B-double’lar ve road train’ler 2. sınıf ağır araçlardır ve öngörülen kütle ve ölçü gerekliliklerine uymak zorundadır. 2. sınıf road train tanımı azami römork sayısı vermez.

Bir B-double, en öndeki yarı römorkun ön mafsal noktasından arkaya kadar olan mesafe 20,6 m’yi geçmiyorsa ve çekicide ön alta girme koruma donanımı, 31 Aralık 2005’ten sonra üretildiyse BM 29 sayılı Regülasyona uygun bir kabin bulunuyor ve B-double oto taşıyıcı hariç yük taşımak için yapılmış bir alan bulunmuyorsa 26 m’ye kadar seyredebilir.

Erişim önce tebliğlerle işler. “A road train permit is required for travel on a road that is not authorised under notice” (tebliğle izin verilmemiş bir yolda seyir için road train izni gerekir) ve ana tebliğ, Yeni Güney Galler, Queensland, Güney Avustralya ve Victoria için National Class 2 Road Train Authorisation Notice 2026 (No.2)’dir. B-double’lar için onaylı ağın dışında izin gerekir; National Class 2 B-double Authorisation Notice 2026 (No.1) ise Avustralya Başkent Bölgesi, Yeni Güney Galler, Queensland, Güney Avustralya, Tazmanya ve Victoria’yı kapsar. Kuzey Bölgesi ve Batı Avustralya içindeki seyir için başvurular doğrudan oradaki karayolu taşımacılığı makamına yapılır.

Öngörülen gerekliliklere uymayan ve 1. sınıf olmayan bir ağır araç 3. sınıftır. NHVR’nin örnekleri arasında yükü 2,5 m’den geniş bir B-double veya road train, converter dolly çeken bir çekici ve yarı römork ile 42,5 t’dan ağır, 3 veya 4 dingilli dog trailer çeken 3 veya 4 dingilli kamyon vardır. Performance Based Standards araçları, dört seviyeli bir program kapsamında 2. sınıf ağır araçlardır. Okunan NHVR sayfaları road train’ler için brüt kütle değil, uzunluk verir.

Amerika Birleşik Devletleri: LCV’ler ve 1991’de dondurulan değerler

23 CFR’nin 658.5 bölümü LCV’yi “any combination of a truck tractor and two or more trailers or semitrailers which operates on the Interstate System at a gross vehicle weight greater than 80,000 pounds” (Interstate System’da, yani eyaletlerarası otoyol sisteminde, 80.000 libreyi aşan brüt araç ağırlığıyla işleyen, bir çekici ile iki veya daha fazla römork ya da yarı römorktan oluşan her kombinasyon) olarak tanımlar. Ölçüt uzunluk değil, adı belirtilmiş bir yol sisteminde ağırlıktır; 80.000 libre bizim dönüşümümüzle yaklaşık 36,3 t eder.

658.23 bölümü değerleri iki yerde dondurur. (a)(1) uyarınca bir eyalet, LCV’lere Interstate System’da “only as listed in appendix C to this part” (yalnızca bu kısmın Ek C’sinde listelendiği ölçüde) izin verebilir. (a)(2) uyarınca bir eyalet, National Network’te iki veya daha fazla yük taşıyan birimli bir kombinasyona, 1 Haziran 1991’de veya daha önce eyalet hukukunun izin verdiğinden ya da hukuka uygun biçimde işletilip Ek C’de listelenmiş olandan daha uzun olacak şekilde izin veremez. Bu araçları daha da kısıtlayan bir eyalet Federal Highway Administration’a bildirir; o da değişikliği ekte bir tadil olarak yayımlar ((e) fıkrası).

Birimleri 28,5 fite kadar olan çift römorklu kombinasyonlar, dondurulan uzunluk sınırının dışında kalır. 658.23(b)(1) bölümü “with a maximum length of the individual cargo units of 28.5 feet or less” (tek tek yük birimlerinin azami uzunluğu 28,5 fit veya daha az olan) kombinasyonların National Network’te işlemesine izin verir; 658.13(b)(4) bölümü ise “No State shall prohibit commercial motor vehicles operating in truck tractor-semitrailer-trailer combinations” (hiçbir eyalet, çekici-yarı römork-römork kombinasyonu olarak işleyen ticari motorlu araçları yasaklayamaz) der. 28 fitlik asgari uzunluk ve genel bir uzunluk sınırının bulunmaması İngilizce “semi-truck dimensions” yazısında anlatılır.

Ek C, ağırlıkların ve ölçülerin gösterdiği değerlerde “frozen” (dondurulmuş) olduğunu söyler; bunlar 1 Haziran 1991’de, Alaska için 6 Temmuz 1991’de yürürlükte olan değerlerdir. Ek 52 yargı alanını listeler. Bizim sayımımıza göre 26’sı üç sütununun tamamında NO gösterir, 26’sı iki çekilen birimli bir çekici, 17’si üç çekilen birimli bir çekici listeler.

Ekin notları bu kayıtları sınırlar:

• Not a. Kombinasyon ISTEA tanımına göre LCV olmadığı için azami ağırlık belirlenmemiştir. Florida’nınki Interstate System’da işleyemez; Hawaii, Mississippi ve Nebraska’nınki 80.000 libreyi aşamaz.
• Not b. New Mexico’nun kombinasyonu için azami yük taşıma uzunluğu belirlenmemiştir. Eyalet hukuku her çekilen birimi 28,5 fit ile sınırlar; bu nedenle gerçek yük taşıma uzunluğu ne olursa olsun tüm National Network güzergâhlarında işleyebilir.
• Not c. Missouri’nin iki rakamı aynı kombinasyon için geçerli değildir: 110 fitlik uzunluk Oklahoma’dan giren ve 90.000 libre ile sınırlı araçlar, 120.000 libre ise Kansas’tan giren ve 109 fit ile sınırlı araçlar içindir.

Alaska için Ek C ağırlık vermez, çünkü “There are no highways in the State subject to Interstate System weight limits” (eyalette Interstate System ağırlık sınırlarına tabi karayolu yoktur). En uzun kayıt Colorado’nun 115,5 fitidir, bizim dönüşümümüzle yaklaşık 35,2 m. En yüksek ağırlık Michigan’ın 58 fitte 164.000 libresidir, yaklaşık 74,4 t.

Tablonun altındaki eyalet listeleri güzergâhlar ve koşullar ekler. Birkaçı “with the appropriate endorsement” (uygun yetki kaydıyla) bir ticari sürücü belgesi (commercial driver’s license) ister. Indiana’nın Toll Road kaydı, sürücülerin “at least 26 years old, in good health, and with 5 years of experience” (en az 26 yaşında, sağlıklı ve 5 yıl deneyimli) olmasını ister. Massachusetts kombinasyonunu New York eyalet sınırından Boston’daki Exit 18’e kadar I-90 Massachusetts Turnpike ile sınırlar ve birimleri “shall not leave the Turnpike right-of-way and shall be assembled and disassembled only in designated areas” (Turnpike yol alanından ayrılamaz ve yalnızca belirlenmiş alanlarda birleştirilip ayrılabilir). Colorado’nun kaydı altı ile dokuz arasında dingil ister.