Klasy towarów niebezpiecznych i pomarańczowe tablice: nalepki ostrzegawcze ADR i numery rozpoznawcze zagrożenia
ADR 2025 dzieli towary niebezpieczne na klasy od 1 do 9, każda z własnymi nalepkami ostrzegawczymi. Co oznacza numer rozpoznawczy zagrożenia na pomarańczowej tablicy, z listą wszystkich 97 numerów.

ADR dzieli towary niebezpieczne na trzynaście klas oznaczonych numerami od 1 do 9. Klasy 1, 2, 3, 7, 8 i 9 mają pojedynczy numer; każda z cyfr 4, 5 i 6 jest natomiast wspólna dla kilku klas: 4.1, 4.2 i 4.3; 5.1 i 5.2; 6.1 i 6.2 (2.1.1.1). Każda pozycja w klasie ma czterocyfrowy numer UN (2.1.1.2). Każda klasa ma własne nalepki ostrzegawcze w kształcie rombu, przeznaczone na sztuki przesyłki; na pojazdach i kontenerach umieszcza się odpowiadające im duże nalepki ostrzegawcze. Pomarańczowa tablica to odrębne oznakowanie: dwie tablice, z przodu i z tyłu, na każdej jednostce transportowej przewożącej towary niebezpieczne, a w przypadkach określonych w 5.3.2.1, wśród nich w przypadku cystern i niektórych ładunków luzem, tablice z dwoma numerami: dwu- lub trzycyfrowym numerem rozpoznawczym zagrożenia nad czterocyfrowym numerem UN. Cytowany tu tekst to ADR 2025. Dyrektywa 2008/68/WE stosuje załączniki A i B do ADR, w brzmieniu stosowanym od 1 stycznia 2025 r., do przewozu drogowego towarów niebezpiecznych w obrębie państw członkowskich Unii Europejskiej i pomiędzy nimi.
Stan na 28 października 2026 r. Tego dnia przeczytano: ADR 2025 (ECE/TRANS/352) w tekście francuskim opublikowanym przez szwajcarski Federalny Urząd Dróg – tom I w zakresie wprowadzenia, definicji z 1.2.1, działu 2.1 i początkowych podrozdziałów każdej klasy w dziale 2.2 oraz tom II w zakresie 5.2.2.2, 5.3.1 i 5.3.2 – a także 49 CFR 173.2 w wydaniu rocznym zaktualizowanym na dzień 1 października 2025 r. Wykorzystany tekst dyrektywy 2008/68/WE to jej wersja skonsolidowana z 12 maja 2026 r., cytowana w polskiej wersji językowej. Brzmienie ADR podane niżej po polsku jest tłumaczeniem tekstu francuskiego.
Trzynaście klas oznaczonych numerami od 1 do 9
Wykaz znajduje się w 2.1.1.1. Każdą klasę definiują właściwości określone w podrozdziale 2.2.x.1 jej własnego rozdziału w dziale 2.2 (2.1.2.1), a ADR nazywa każdą z pozycji od 4.1 do 6.2 odrębną klasą. Towary wymienione lub zdefiniowane w podrozdziale 2.2.x.2 danej klasy nie są dopuszczone do przewozu (2.1.2.4).
| Klasa | Nagłówek w 2.1.1.1 | Co obejmuje nagłówek | Wzory nalepek |
|---|---|---|---|
| 1 | Materiały i przedmioty wybuchowe | Materiały wybuchowe, materiały pirotechniczne, przedmioty wybuchowe oraz materiały i przedmioty wytwarzane w celu uzyskania praktycznego efektu wybuchowego lub pirotechnicznego (2.2.1.1.1) | 1, 1.4, 1.5, 1.6 |
| 2 | Gazy | Gazy czyste, mieszaniny gazów, mieszaniny gazów z innymi materiałami oraz przedmioty je zawierające. Gaz ma w temperaturze 50 °C prężność par powyżej 300 kPa (3 bar) albo w temperaturze 20 °C pod ciśnieniem normalnym 101,3 kPa jest całkowicie w stanie gazowym (2.2.2.1.1) | 2.1, 2.2, 2.3 |
| 3 | Materiały ciekłe zapalne | Materiały ciekłe o prężności par w temperaturze 50 °C nie większej niż 300 kPa (3 bar), niebędące całkowicie w stanie gazowym w temperaturze 20 °C i pod ciśnieniem 101,3 kPa, o temperaturze zapłonu nie wyższej niż 60 °C; także materiały ciekłe i materiały stałe w stanie stopionym o wyższej temperaturze zapłonu, przewożone na gorąco w temperaturze równej tej temperaturze zapłonu lub wyższej (UN 3256), oraz materiały wybuchowe ciekłe odczulone (2.2.3.1.1) | 3 |
| 4.1 | Materiały stałe zapalne, materiały samoreaktywne, materiały polimeryzujące i materiały wybuchowe stałe odczulone | Materiały i przedmioty zapalne oraz materiały wybuchowe odczulone, które są materiałami stałymi, materiały samoreaktywne, zarówno ciekłe, jak i stałe, oraz materiały polimeryzujące (2.2.41.1.1) | 4.1 |
| 4.2 | Materiały samozapalne | Materiały piroforyczne, ciekłe lub stałe, które nawet w małych ilościach zapalają się w ciągu pięciu minut od zetknięcia z powietrzem, oraz materiały i przedmioty samonagrzewające się, które w zetknięciu z powietrzem, bez doprowadzenia energii, mogą ulegać samonagrzewaniu i mogą się zapalić tylko w dużych ilościach (kilka kilogramów) i po długim czasie (godziny lub dni) (2.2.42.1.1) | 4.2 |
| 4.3 | Materiały wytwarzające w zetknięciu z wodą gazy palne | Materiały, które w reakcji z wodą wydzielają gazy palne mogące tworzyć z powietrzem mieszaniny wybuchowe, oraz przedmioty zawierające takie materiały (2.2.43.1.1) | 4.3 |
| 5.1 | Materiały utleniające | Materiały, które same niekoniecznie są palne, ale mogą, zazwyczaj przez wydzielanie tlenu, powodować lub podtrzymywać palenie się innych materiałów, oraz przedmioty zawierające takie materiały (2.2.51.1.1) | 5.1 |
| 5.2 | Nadtlenki organiczne | Nadtlenki organiczne i preparaty nadtlenków organicznych (2.2.52.1.1): materiały organiczne zawierające dwuwartościową strukturę -O-O-, które można uważać za pochodne nadtlenku wodoru (2.2.52.1.3) | 5.2 |
| 6.1 | Materiały trujące | Materiały, o których wiadomo z doświadczenia lub o których na podstawie doświadczeń na zwierzętach można przypuszczać, że w stosunkowo małej ilości, przy jednorazowym lub krótkotrwałym działaniu, mogą zaszkodzić zdrowiu człowieka lub spowodować śmierć przez wdychanie, wchłanianie przez skórę lub połknięcie (2.2.61.1.1) | 6.1 |
| 6.2 | Materiały zakaźne | Materiały, o których wiadomo lub w przypadku których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że zawierają czynniki chorobotwórcze: mikroorganizmy, takie jak bakterie, wirusy, pasożyty i grzyby, oraz inne czynniki, takie jak priony, które mogą wywoływać choroby u ludzi lub zwierząt (2.2.62.1.1) | 6.2 |
| 7 | Materiały promieniotwórcze | Każdy materiał zawierający radionuklidy, w którym zarówno stężenie aktywności, jak i całkowita aktywność w przesyłce przekraczają wartości podane w punktach od 2.2.7.2.2.1 do 2.2.7.2.2.6 (2.2.7.1.1) | 7A, 7B, 7C, 7E |
| 8 | Materiały żrące | Materiały, które w wyniku działania chemicznego powodują nieodwracalne uszkodzenie skóry lub w razie wycieku mogą poważnie uszkodzić, a nawet zniszczyć inne towary lub środki transportu; także materiały, które tworzą ciecz żrącą dopiero w obecności wody lub które z naturalną wilgocią powietrza wydzielają żrące pary lub mgły (2.2.8.1.1) | 8 |
| 9 | Różne materiały i przedmioty niebezpieczne | Materiały i przedmioty, które podczas przewozu stwarzają zagrożenie nieobjęte innymi klasami (2.2.9.1.1) | 9, 9A |
W drodze odstępstwa uwaga do 2.2.3.1.1 zalicza do klasy 3, pod numerem UN 1202, olej napędowy, olej gazowy i olej opałowy lekki, łącznie z produktami syntetycznymi, o temperaturze zapłonu powyżej 60 °C, ale nie wyższej niż 100 °C. Klasa 9 dzieli się na kody od M1 do M11 (2.2.9.1.2), wśród nich baterie litowe i baterie sodowo-jonowe (M4), materiały zagrażające środowisku (od M6 do M8) i materiały przewożone na gorąco (M9 i M10).
Każda pozycja ma numer UN, który 1.2.1 definiuje jako czterocyfrowy numer identyfikacyjny materiału lub przedmiotu zaczerpnięty z Przepisów modelowych ONZ, zdefiniowanych z kolei jako przepisy modelowe stanowiące załącznik do 23. wydania poprawionego Zaleceń ONZ dotyczących transportu towarów niebezpiecznych (ST/SG/AC.10/1/Rev.23). Wprowadzenie do ADR stwierdza, że struktura jego załączników A i B odpowiada strukturze Przepisów modelowych ONZ, Międzynarodowego kodeksu morskiego transportu towarów niebezpiecznych (kodeks IMDG) i przepisów kolejowych RID. Pozycje sięgają od pozycji pojedynczych dla dokładnie określonego materiału, takich jak UN 1090 aceton, przez pozycje grupowe i szczególne pozycje i.n.o., po ogólne pozycje i.n.o., takie jak UN 1993 materiał zapalny ciekły, i.n.o. (2.1.1.2). Tabela A w dziale 3.2 wymienia wszystkie pozycje w kolejności numerów UN, podając m.in. ich nazwę, klasę, grupę lub grupy pakowania i nalepki, które należy umieścić (2.1.2.2). Do celów pakowania materiały inne niż materiały klas 1, 2, 5.2, 6.2 i 7 oraz inne niż materiały samoreaktywne klasy 4.1 przypisuje się do grupy pakowania I (duże zagrożenie), II (średnie zagrożenie) lub III (małe zagrożenie); przedmiotów nie przypisuje się do grup pakowania (2.1.1.3).
Podklasy w klasie 1, grupy w klasie 2
W klasie 1 każdy materiał lub przedmiot przypisuje się do podklasy i do grupy zgodności, a jego kod klasyfikacyjny składa się z numeru podklasy i litery grupy zgodności (2.2.1.1.4). Podklasy zdefiniowano w 2.2.1.1.5:
- 1.1 — zagrożenie wybuchem masowym, czyli wybuchem obejmującym praktycznie natychmiast prawie cały ładunek;
- 1.2 — zagrożenie rozrzutem, ale bez zagrożenia wybuchem masowym;
- 1.3 — zagrożenie pożarem i niewielkie zagrożenie podmuchem lub rozrzutem albo oba te zagrożenia, ale bez zagrożenia wybuchem masowym: materiały i przedmioty, których spalanie wytwarza znaczne ciepło promieniowania, albo które palą się kolejno, z niewielkimi skutkami podmuchu lub rozrzutu;
- 1.4 — jedynie niewielkie zagrożenie wybuchem w razie zapalenia lub zainicjowania podczas przewozu, przy czym skutki ograniczają się w dużej mierze do sztuki przesyłki;
- 1.5 — materiały bardzo mało wrażliwe, które stwarzają zagrożenie wybuchem masowym, ale w przypadku których w normalnych warunkach przewozu prawdopodobieństwo zainicjowania lub przejścia od palenia do detonacji jest bardzo małe;
- 1.6 — przedmioty skrajnie mało wrażliwe, niestwarzające zagrożenia wybuchem masowym, przy czym zagrożenie ogranicza się do wybuchu pojedynczego przedmiotu.
W klasie 2 pkt 2.2.2.1.2 dzieli jej materiały i przedmioty na dziewięć kategorii, wśród nich gazy sprężone, skroplone, skroplone schłodzone i rozpuszczone, a pkt 2.2.2.1.3 przypisuje je, z wyjątkiem aerozoli i chemikaliów pod ciśnieniem, do grup według właściwości niebezpiecznych: A duszące, O utleniające, F palne, T trujące oraz kombinacje TF, TC, TO, TFC i TOC, przy czym każda grupa zawierająca T ma pierwszeństwo przed wszystkimi innymi, a F przed A i O. Uwaga do tego samego punktu odnotowuje, że Przepisy modelowe ONZ, kodeks IMDG i Instrukcje techniczne ICAO przypisują gazy do jednej z trzech podklas według zagrożenia głównego: 2.1 gazy palne (grupy z wielką literą F), 2.2 gazy niepalne, nietrujące (A lub O) i 2.3 gazy trujące (T, TF, TC, TO, TFC i TOC). Wzory nalepek ADR dla gazów mają te trzy numery.
Nalepki ostrzegawcze
Nalepka ostrzegawcza to kwadrat ustawiony na jednym z wierzchołków, o wymiarach co najmniej 100 mm × 100 mm, z linią wewnątrz biegnącą w odległości około 5 mm od krawędzi (5.2.2.2.1.1.2). Zgodnie z 5.2.2.2.1 w górnej połowie umieszcza się symbol, a w dolnej numer klasy, z tym że na nalepkach klas 4.1, 4.2 i 4.3 widnieje cyfra 4, a na nalepkach klas 6.1 i 6.2 cyfra 6. Na nalepkach klasy 1 numer podklasy i litera grupy zgodności znajdują się w dolnej połowie, nad numerem klasy; na nalepkach podklas 1.4, 1.5 i 1.6 numer podklasy znajduje się w górnej połowie zamiast symbolu, a w dolnej połowie widnieją numer klasy i litera grupy zgodności. Z wyjątkiem wzoru 9A można dodać tekst, taki jak numer UN lub słowa opisujące zagrożenie, o ile nie zasłania on pozostałych elementów ani nie umniejsza ich znaczenia; mogą być również akceptowane odpowiadające nalepki wymagane w innych gałęziach transportu, z niewielkimi różnicami, które nie wpływają na ich oczywiste znaczenie (5.2.2.2.1).
| Wzór | Przeznaczenie | Symbol i jego barwa | Tło | Cyfra w dolnym narożniku |
|---|---|---|---|---|
| 1 | Podklasy 1.1, 1.2 i 1.3 | Wybuchająca bomba, czarna | Pomarańczowe | 1, czarna |
| 1.4 | Podklasa 1.4 | Cyfry 1.4, czarne | Pomarańczowe | 1, czarna |
| 1.5 | Podklasa 1.5 | Cyfry 1.5, czarne | Pomarańczowe | 1, czarna |
| 1.6 | Podklasa 1.6 | Cyfry 1.6, czarne | Pomarańczowe | 1, czarna |
| 2.1 | Gazy palne | Płomień, czarny lub biały | Czerwone | 2, czarna lub biała |
| 2.2 | Gazy niepalne, nietrujące | Butla gazowa, czarna lub biała | Zielone | 2, czarna lub biała |
| 2.3 | Gazy trujące | Czaszka i skrzyżowane piszczele, czarne | Białe | 2, czarna |
| 3 | Klasa 3 | Płomień, czarny lub biały | Czerwone | 3, czarna lub biała |
| 4.1 | Klasa 4.1 | Płomień, czarny | Białe z siedmioma pionowymi czerwonymi pasami | 4, czarna |
| 4.2 | Klasa 4.2 | Płomień, czarny | Górna połowa biała, dolna połowa czerwona | 4, czarna |
| 4.3 | Klasa 4.3 | Płomień, czarny lub biały | Niebieskie | 4, czarna lub biała |
| 5.1 | Klasa 5.1 | Płomień nad okręgiem, czarny | Żółte | 5.1, czarna |
| 5.2 | Klasa 5.2 | Płomień, czarny lub biały | Górna połowa czerwona, dolna połowa żółta | 5.2, czarna |
| 6.1 | Klasa 6.1 | Czaszka i skrzyżowane piszczele, czarne | Białe | 6, czarna |
| 6.2 | Klasa 6.2 | Trzy półksiężyce na okręgu, czarne | Białe | 6, czarna |
| 7A | Kategoria I-BIAŁA | Trójlistek, czarny | Białe | 7, czarna |
| 7B | Kategoria II-ŻÓŁTA | Trójlistek, czarny | Górna połowa żółta z białym obramowaniem, dolna połowa biała | 7, czarna |
| 7C | Kategoria III-ŻÓŁTA | Trójlistek, czarny | Górna połowa żółta z białym obramowaniem, dolna połowa biała | 7, czarna |
| 7E | Materiał rozszczepialny | Brak; w górnej połowie słowo FISSILE | Białe | 7, czarna |
| 8 | Klasa 8 | Ciecze wylewające się z dwóch szklanych probówek i działające na dłoń i metal, czarne | Górna połowa biała, dolna połowa czarna z białym obramowaniem | 8, biała |
| 9 | Klasa 9 | Siedem pionowych pasów w górnej połowie, czarne | Białe | 9 podkreślona, czarna |
| 9A | Klasa 9 | Siedem pionowych pasów w górnej połowie, a w dolnej połowie grupa ogniw i baterii, z których jedna jest uszkodzona, z płomieniem, czarne | Białe | 9 podkreślona, czarna |
Kolumna uwag w 5.2.2.2.2 dodaje, co następuje. Na wzorze 1 podklasę i grupę zgodności pozostawia się puste, jeżeli właściwości wybuchowe stanowią zagrożenie dodatkowe. Wzór 6.2 może zawierać w dolnej połowie, w kolorze czarnym, informację, że zawartość stanowią materiały zakaźne, oraz prośbę o natychmiastowe powiadomienie organów ochrony zdrowia publicznego w razie uszkodzenia lub wycieku. Wzory 7A, 7B i 7C zawierają w dolnej połowie, w kolorze czarnym, napisy RADIOACTIVE, CONTENTS i ACTIVITY, z jednym, dwoma lub trzema czerwonymi pionowymi paskami po słowie RADIOACTIVE, a wzory 7B i 7C także pole TRANSPORT INDEX; wzór 7E zawiera pole CRITICALITY SAFETY INDEX.
Duże nalepki ostrzegawcze na pojazdach i kontenerach
Zgodnie z 5.3.1.1.1 duże nalepki ostrzegawcze umieszcza się na zewnętrznych ścianach kontenerów, kontenerów do przewozu luzem, MEGC, MEMU, kontenerów-cystern, cystern przenośnych i pojazdów w sposób określony w rozdziale 5.3.1; odpowiadają one nalepkom przewidzianym w kolumnie (5) i w stosownych przypadkach w kolumnie (6) tabeli A dla przewożonych towarów. Duża nalepka ostrzegawcza to taki sam romb o wymiarach co najmniej 250 mm × 250 mm, z linią wewnętrzną w odległości 12,5 mm od krawędzi i z numerem klasy lub podklasy, a w przypadku klasy 1 także literą grupy zgodności, o wysokości co najmniej 25 mm (5.3.1.7.1). Dla klasy 7 duża nalepka ostrzegawcza to wzór 7D (5.3.1.1.3): górna połowa żółta, dolna biała, trójlistek i napisy czarne, przy czym słowo RADIOACTIVE w dolnej połowie jest fakultatywne, tak aby w tym miejscu można było zamiast niego umieścić numer UN przesyłki (5.3.1.7.2). Dla klasy 9 stosuje się dużą nalepkę według wzoru 9; wzoru nalepki 9A nie stosuje się jako dużej nalepki ostrzegawczej (5.3.1.1.4). Jeżeli pojazd lub kontener zawiera materiały lub przedmioty różnych podklas klasy 1, umieszcza się tylko dużą nalepkę podklasy najbardziej niebezpiecznej, w kolejności od najbardziej do najmniej niebezpiecznej: 1.1, 1.5, 1.2, 1.3, 1.6, 1.4; podklasa 1.4, grupa zgodności S, nie wymaga dużej nalepki (5.3.1.1.2). Jeżeli przewozi się towary różnych klas, duża nalepka zagrożenia dodatkowego nie jest wymagana, jeżeli to zagrożenie wskazuje już duża nalepka zagrożenia głównego lub dodatkowego (5.3.1.1.5).
| Pojazd lub jednostka | Duże nalepki ostrzegawcze | Punkt |
|---|---|---|
| Kontener, kontener do przewozu luzem, MEGC, kontener-cysterna lub cysterna przenośna | Na obu bokach i na każdym końcu; w przypadku elastycznego kontenera do przewozu luzem na dwóch przeciwległych bokach | 5.3.1.2 |
| Pojazd przewożący takie kontenery | Te same duże nalepki na obu bokach i z tyłu, tylko jeżeli nalepki na kontenerach nie są widoczne z zewnątrz pojazdu | 5.3.1.3 |
| Pojazd do przewozu towarów luzem, pojazd-cysterna, pojazd-bateria, MEMU, pojazd z cysternami odejmowalnymi | Na obu bokach i z tyłu; w przypadku kilku komór zawierających dwa lub więcej towarów niebezpiecznych na obu bokach przy danych komorach i po jednej nalepce każdego wzoru z tyłu | 5.3.1.4.1 |
| Pojazd przewożący sztuki przesyłki z materiałami klasy 1, z wyjątkiem podklasy 1.4, grupy zgodności S | Na obu bokach i z tyłu | 5.3.1.5.1 |
| Pojazd przewożący materiały klasy 7 w opakowaniach lub DPPL (IBC), z wyjątkiem sztuk przesyłki wyłączonych | Na obu bokach i z tyłu | 5.3.1.5.2 |
| Próżny pojazd-cysterna, pojazd-bateria, kontener-cysterna, MEGC, MEMU lub cysterna przenośna, nieoczyszczone i nieodgazowane; próżny pojazd lub kontener do przewozu luzem, nieoczyszczony | Duże nalepki wymagane dla poprzedniego ładunku | 5.3.1.6.1 |
Pomarańczowe tablice: które z nich mają numery
Każda jednostka transportowa przewożąca towary niebezpieczne ma dwie pomarańczowe tablice, jedną z przodu i jedną z tyłu (5.3.2.1.1), wykonane zgodnie ze specyfikacją z 5.3.2.2.1, która dopuszcza czarną poziomą linię przez środek tablicy. Tabela poniżej pokazuje, w jakich przypadkach 5.3.2.1 wymaga umieszczenia na nich numeru rozpoznawczego zagrożenia i numeru UN. Wymiary, odporność na ogień, zasady dotyczące próżnych cystern i zakrywania tablic oraz przepis przejściowy dla starych tablic opisano w objaśnieniu ADR poświęconym pojazdom do przewozu towarów niebezpiecznych, pomarańczowym tablicom i kodom tunelowym, które obejmuje również limity ilościowe z 1.1.3.6.
| Przypadek | Tablice | Numery | Punkt |
|---|---|---|---|
| Każda jednostka transportowa przewożąca towary niebezpieczne | Dwie, z przodu i z tyłu; odczepiona przyczepa zachowuje jedną z tyłu | Ten punkt nie wymaga numerów. Na odczepionej przyczepie, której cysterny są oznakowane zgodnie z 5.3.2.1.3, tablica pozostawiona z tyłu odpowiada najbardziej niebezpiecznemu materiałowi w cysternie lub numerowi UN 3475 | 5.3.2.1.1 |
| Pojazdy-cysterny, pojazdy-baterie i jednostki transportowe z jedną lub kilkoma cysternami, jeżeli kolumna (20) tabeli A podaje numer rozpoznawczy zagrożenia | Dodatkowo na bokach każdej cysterny, komory cysterny lub elementu pojazdu-baterii, równolegle do osi podłużnej pojazdu | Numer rozpoznawczy zagrożenia (kolumna 20) i numer UN (kolumna 1) każdego materiału w tej cysternie, komorze lub elemencie; w przypadku MEMU tylko cysterny o pojemności 1 000 litrów lub większej i kontenery do przewozu luzem | 5.3.2.1.2 |
| Cysterny przewożące wyłącznie UN 1202, 1203, 1223 lub 3475 albo paliwo lotnicze sklasyfikowane pod UN 1268 lub 1863 i żadnego innego materiału niebezpiecznego | Tablice boczne z 5.3.2.1.2 nie są wymagane, jeżeli tablice z przodu i z tyłu mają numery podane w następnej kolumnie | Numer rozpoznawczy zagrożenia i numer UN dla UN 3475 lub, jeżeli go nie ma, dla najbardziej niebezpiecznego przewożonego materiału, czyli materiału o najniższej temperaturze zapłonu | 5.3.2.1.3 |
| Pojazdy, kontenery i kontenery do przewozu luzem przewożące niezapakowane materiały stałe lub przedmioty albo zapakowane materiały promieniotwórcze z jednym numerem UN, przewożone w ramach użytkowania wyłącznego, bez innych towarów niebezpiecznych, jeżeli kolumna (20) podaje numer rozpoznawczy zagrożenia | Dodatkowo na bokach każdego pojazdu lub kontenera, równolegle do osi podłużnej pojazdu | Numer rozpoznawczy zagrożenia i numer UN każdego materiału przewożonego luzem lub zapakowanego materiału promieniotwórczego | 5.3.2.1.4 |
| Tablice wymagane zgodnie z 5.3.2.1.2 lub 5.3.2.1.4 na kontenerach, kontenerach do przewozu luzem, kontenerach-cysternach, MEGC lub cysternach przenośnych, które nie są wyraźnie widoczne z zewnątrz przewożącego je pojazdu | Te same tablice także na obu bokach pojazdu; niewymagane w przypadku pojazdów przewożących kontenery do przewozu luzem, cysterny lub MEGC o pojemności nie większej niż 3 000 litrów | Jak na kontenerach | 5.3.2.1.5 |
| Jednostki transportowe przewożące jeden materiał niebezpieczny i żadnych towarów, które nie są niebezpieczne | Tablice boczne z 5.3.2.1.2, 5.3.2.1.4 i 5.3.2.1.5 nie są wymagane, jeżeli tablice z przodu i z tyłu mają numery podane w następnej kolumnie | Numer rozpoznawczy zagrożenia i numer UN tego materiału | 5.3.2.1.6 |
Na tablicy z numerami numer rozpoznawczy zagrożenia umieszcza się w górnej połowie, a numer UN w dolnej, oddzielone czarną poziomą linią przez środek (5.3.2.2.2). Przykład w 5.3.2.2.3 opisuje górne pole jako dwie lub trzy cyfry, poprzedzone w stosownych przypadkach literą X, a dolne pole jako cztery cyfry. Zmiany mające zastosowanie od 1 stycznia 2027 r., wśród nich nowe brzmienie 5.3.2.1.4 i 5.3.2.1.6, wymieniono w objaśnieniu ADR. Zabudowy cysternowe oraz przyczepy i naczepy cysterny opisano w tekście Autocysterny i naczepy cysterny, a zaświadczenie ADR o przeszkoleniu kierowcy – w objaśnieniu dotyczącym tego zaświadczenia.
Jak czytać numer rozpoznawczy zagrożenia
Numer rozpoznawczy zagrożenia składa się z dwóch lub trzech cyfr i co do zasady każda cyfra wskazuje zagrożenie (5.3.2.3.1).
| Cyfra | Zagrożenie |
|---|---|
| 2 | Emisja gazu w wyniku ciśnienia lub reakcji chemicznej |
| 3 | Zapalność materiałów ciekłych (par) i gazów lub materiał ciekły samonagrzewający się |
| 4 | Zapalność materiałów stałych lub materiał stały samonagrzewający się |
| 5 | Działanie utleniające (podtrzymujące palenie) |
| 6 | Właściwości trujące lub niebezpieczeństwo zakażenia |
| 7 | Promieniotwórczość |
| 8 | Właściwości żrące |
| 9 | Zagrożenie samorzutną gwałtowną reakcją |
Uwaga dodaje, że zagrożenie oznaczone cyfrą 9 obejmuje wynikającą z natury materiału możliwość zagrożenia wybuchem, rozpadem lub reakcją polimeryzacji w następstwie uwolnienia znacznej ilości ciepła lub gazów palnych i/lub trujących. Ten sam punkt dodaje cztery zasady:
- Podwojenie cyfry oznacza nasilenie danego zagrożenia.
- Zero dopisuje się po cyfrze, jeżeli do wskazania zagrożenia stwarzanego przez materiał wystarcza jedna cyfra.
- Osiemnaście kombinacji ma znaczenie szczególne: 22, 323, 333, 362, 382, 423, 44, 446, 462, 482, 539, 606, 623, 642, 823, 842, 90 i 99. Każdą z nich zdefiniowano w 5.3.2.3.2 i oznaczono symbolem † w tabelach poniżej.
- Litera X przed numerem wskazuje, że materiał reaguje niebezpiecznie z wodą. ADR dodaje, że w przypadku takich materiałów wodę można stosować wyłącznie za zgodą ekspertów.
Inaczej jest w klasie 1: jej numerem rozpoznawczym zagrożenia jest kod klasyfikacyjny z kolumny (3b) tabeli A, składający się z numeru podklasy według 2.2.1.1.5 i litery grupy zgodności według 2.2.1.1.6. Pkt 5.3.2.3.2 podaje znaczenie numerów rozpoznawczych zagrożenia wskazanych w kolumnie (20) tabeli A: w ADR 2025 jest ich 97, w tym 15 z literą X.
97 numerów rozpoznawczych zagrożenia
| Numer | Znaczenie |
|---|---|
| 20 | Gaz duszący lub gaz niestwarzający zagrożenia dodatkowego |
| 22 † | Gaz skroplony schłodzony, duszący |
| 223 | Gaz skroplony schłodzony, palny |
| 225 | Gaz skroplony schłodzony, utleniający (podtrzymujący palenie) |
| 23 | Gaz palny |
| 238 | Gaz, palny żrący |
| 239 | Gaz palny, mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji |
| 25 | Gaz utleniający (podtrzymujący palenie) |
| 26 | Gaz trujący |
| 263 | Gaz trujący, palny |
| 265 | Gaz trujący, utleniający (podtrzymujący palenie) |
| 268 | Gaz trujący, żrący |
| 28 | Gaz, żrący |
| Numer | Znaczenie |
|---|---|
| 30 | Materiał ciekły zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie) lub materiał ciekły zapalny albo materiał stały w stanie stopionym o temperaturze zapłonu powyżej 60 °C, ogrzany do temperatury równej jego temperaturze zapłonu lub wyższej, lub materiał ciekły samonagrzewający się |
| 323 † | Materiał ciekły zapalny, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| X323 | Materiał ciekły zapalny, reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| 33 | Materiał ciekły wysoce zapalny (temperatura zapłonu poniżej 23 °C) |
| 333 † | Materiał ciekły piroforyczny |
| X333 | Materiał ciekły piroforyczny, reagujący niebezpiecznie z wodą |
| 336 | Materiał ciekły wysoce zapalny, trujący |
| 338 | Materiał ciekły wysoce zapalny, żrący |
| X338 | Materiał ciekły wysoce zapalny, żrący, reagujący niebezpiecznie z wodą |
| 339 | Materiał ciekły wysoce zapalny, mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji |
| 36 | Materiał ciekły zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie), słabo trujący, lub materiał ciekły samonagrzewający się, trujący |
| 362 † | Materiał ciekły zapalny, trujący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| X362 | Materiał ciekły zapalny, trujący, reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| 368 | Materiał ciekły zapalny, trujący, żrący |
| 38 | Materiał ciekły zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie), słabo żrący, lub materiał ciekły samonagrzewający się, żrący |
| 382 † | Materiał ciekły zapalny, żrący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| X382 | Materiał ciekły zapalny, żrący, reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| 39 | Materiał ciekły zapalny, mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji |
| Numer | Znaczenie |
|---|---|
| 40 | Materiał stały zapalny lub materiał samoreaktywny, lub materiał samonagrzewający się, lub materiał polimeryzujący |
| 423 † | Materiał stały reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych lub materiał stały zapalny reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych, lub materiał stały samonagrzewający się reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| X423 | Materiał stały reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów palnych lub materiał stały zapalny reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów palnych, lub materiał stały samonagrzewający się reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| 43 | Materiał stały samorzutnie zapalny (piroforyczny) |
| X432 | Materiał stały samorzutnie zapalny (piroforyczny), reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| 44 † | Materiał stały zapalny, w stanie stopionym w podwyższonej temperaturze |
| 446 † | Materiał stały zapalny, trujący, w stanie stopionym w podwyższonej temperaturze |
| 46 | Materiał stały zapalny lub samonagrzewający się, trujący |
| 462 † | Materiał stały trujący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| X462 | Materiał stały reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów trujących |
| 48 | Materiał stały zapalny lub samonagrzewający się, żrący |
| 482 † | Materiał stały żrący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| X482 | Materiał stały reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów żrących |
| Numer | Znaczenie |
|---|---|
| 50 | Materiał utleniający (podtrzymujący palenie) |
| 539 † | Nadtlenek organiczny zapalny |
| 55 | Materiał silnie utleniający (podtrzymujący palenie) |
| 556 | Materiał silnie utleniający (podtrzymujący palenie), trujący |
| 558 | Materiał silnie utleniający (podtrzymujący palenie), żrący |
| 559 | Materiał silnie utleniający (podtrzymujący palenie), mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji |
| 56 | Materiał utleniający (podtrzymujący palenie), trujący |
| 568 | Materiał utleniający (podtrzymujący palenie), trujący, żrący |
| 58 | Materiał utleniający (podtrzymujący palenie), żrący |
| 59 | Materiał utleniający (podtrzymujący palenie), mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji |
| Numer | Znaczenie |
|---|---|
| 60 | Materiał trujący lub słabo trujący |
| 606 † | Materiał zakaźny |
| 623 † | Materiał ciekły trujący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| 63 | Materiał trujący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie) |
| 638 | Materiał trujący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie), żrący |
| 639 | Materiał trujący, zapalny (temperatura zapłonu nie wyższa niż 60 °C), mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji |
| 64 | Materiał stały trujący, zapalny lub samonagrzewający się |
| 642 † | Materiał stały trujący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| 65 | Materiał trujący, utleniający (podtrzymujący palenie) |
| 66 | Materiał bardzo trujący |
| 663 | Materiał bardzo trujący, zapalny (temperatura zapłonu nie wyższa niż 60 °C) |
| 664 | Materiał stały bardzo trujący, zapalny lub samonagrzewający się |
| 665 | Materiał bardzo trujący, utleniający (podtrzymujący palenie) |
| 668 | Materiał bardzo trujący, żrący |
| X668 | Materiał bardzo trujący, żrący, reagujący niebezpiecznie z wodą |
| 669 | Materiał bardzo trujący, mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji |
| 68 | Materiał trujący, żrący |
| 69 | Materiał trujący lub słabo trujący, mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji |
| Numer | Znaczenie |
|---|---|
| 70 | Materiał promieniotwórczy |
| 768 | Materiał promieniotwórczy, trujący i żrący |
| Numer | Znaczenie |
|---|---|
| 80 | Materiał żrący lub słabo żrący |
| X80 | Materiał żrący lub słabo żrący, reagujący niebezpiecznie z wodą |
| 823 † | Materiał ciekły żrący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| 83 | Materiał żrący lub słabo żrący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie) |
| X83 | Materiał żrący lub słabo żrący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie), reagujący niebezpiecznie z wodą |
| 836 | Materiał żrący lub słabo żrący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie), trujący |
| 839 | Materiał żrący lub słabo żrący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie), mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji |
| X839 | Materiał żrący lub słabo żrący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie), mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji i reagujący niebezpiecznie z wodą |
| 84 | Materiał stały żrący, zapalny lub samonagrzewający się |
| 842 † | Materiał stały żrący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych |
| 85 | Materiał żrący lub słabo żrący, utleniający (podtrzymujący palenie) |
| 856 | Materiał żrący lub słabo żrący, utleniający (podtrzymujący palenie), trujący |
| 86 | Materiał żrący lub słabo żrący, trujący |
| 88 | Materiał silnie żrący |
| X88 | Materiał silnie żrący, reagujący niebezpiecznie z wodą |
| 883 | Materiał silnie żrący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie) |
| 884 | Materiał stały silnie żrący, zapalny lub samonagrzewający się |
| 885 | Materiał silnie żrący, utleniający (podtrzymujący palenie) |
| 886 | Materiał silnie żrący, trujący |
| X886 | Materiał silnie żrący, trujący, reagujący niebezpiecznie z wodą |
| 89 | Materiał żrący lub słabo żrący, mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji |
| Numer | Znaczenie |
|---|---|
| 90 † | Materiał zagrażający środowisku; różne materiały niebezpieczne |
| 99 † | Różne materiały niebezpieczne przewożone na gorąco |
Gdzie mają zastosowanie te klasy
Dyrektywa 2008/68/WE stosuje te przepisy w Unii Europejskiej. Jej art. 1 ust. 1 stanowi: „Niniejsza dyrektywa dotyczy transportu drogowego, kolejowego lub śródlądowego towarów niebezpiecznych w obrębie państw członkowskich lub pomiędzy nimi, w tym czynności związanych z załadunkiem i rozładunkiem, przeładunkiem na inny środek transportu lub z innego środka transportu oraz postojów niezbędnych z uwagi na określone okoliczności przewozu.” W odniesieniu do transportu drogowego załącznik I sekcja I.1 określa przepisy jako: „Załączniki A i B do ADR, stosowane z mocą od dnia 1 stycznia 2025 r., przy czym rozumie się, że wyrazy «umawiająca się strona» zastępuje się odpowiednio wyrazami «państwo członkowskie».” Jedna z opcji krajowych w sekcji I.2 dotyczy samego numeru rozpoznawczego zagrożenia; opisano ją w objaśnieniu ADR.
W Stanach Zjednoczonych 49 CFR 173.2 posługuje się tymi samymi numerami pod własnymi nazwami: „The hazard class of a hazardous material is indicated by either the class or division number or the class name.” (Klasę zagrożenia materiału niebezpiecznego wskazuje numer klasy lub podklasy albo nazwa klasy.) Tabela tego przepisu nazywa pozycje od 4.1 do 6.2 podklasami (divisions) klas 4, 5 i 6, wymienia podklasy od 2.1 do 2.3 dla gazów, a klasy 3, 7, 8 i 9 podaje bez podklas. FORBIDDEN MATERIALS (materiały zakazane, 173.21) i FORBIDDEN EXPLOSIVES (materiały wybuchowe zakazane, 173.54) otwierają tabelę bez numeru. Amerykańskie uprawnienie dodatkowe do przewozu materiałów niebezpiecznych (hazardous materials endorsement) w zawodowym prawie jazdy omawia tekst o klasach CDL i uprawnieniach dodatkowych.
| Klasa | Podklasa | Nazwa klasy lub podklasy | Definicja w |
|---|---|---|---|
| 1 | 1.1 | EXPLOSIVES (WITH A MASS EXPLOSION HAZARD) (materiały wybuchowe stwarzające zagrożenie wybuchem masowym) | 173.50 |
| 1 | 1.2 | EXPLOSIVES (WITH A PROJECTION HAZARD) (materiały wybuchowe stwarzające zagrożenie rozrzutem) | 173.50 |
| 1 | 1.3 | EXPLOSIVES (WITH PREDOMINATELY A FIRE HAZARD) (materiały wybuchowe stwarzające głównie zagrożenie pożarem) | 173.50 |
| 1 | 1.4 | EXPLOSIVES (WITH NO SIGNIFICANT BLAST HAZARD) (materiały wybuchowe niestwarzające istotnego zagrożenia podmuchem) | 173.50 |
| 1 | 1.5 | VERY INSENSITIVE EXPLOSIVES; BLASTING AGENTS (materiały wybuchowe bardzo mało wrażliwe; środki strzałowe) | 173.50 |
| 1 | 1.6 | EXTREMELY INSENSITIVE DETONATING SUBSTANCES (materiały detonujące skrajnie mało wrażliwe) | 173.50 |
| 2 | 2.1 | FLAMMABLE GAS (gaz palny) | 173.115 |
| 2 | 2.2 | NON-FLAMMABLE COMPRESSED GAS (gaz sprężony niepalny) | 173.115 |
| 2 | 2.3 | POISONOUS GAS (gaz trujący) | 173.115 |
| 3 | — | FLAMMABLE AND COMBUSTIBLE LIQUID (ciecz zapalna i palna) | 173.120 |
| 4 | 4.1 | FLAMMABLE SOLID (materiał stały zapalny) | 173.124 |
| 4 | 4.2 | SPONTANEOUSLY COMBUSTIBLE MATERIAL (materiał samozapalny) | 173.124 |
| 4 | 4.3 | DANGEROUS WHEN WET MATERIAL (materiał niebezpieczny w stanie mokrym) | 173.124 |
| 5 | 5.1 | OXIDIZER (utleniacz) | 173.127 |
| 5 | 5.2 | ORGANIC PEROXIDE (nadtlenek organiczny) | 173.128 |
| 6 | 6.1 | POISONOUS MATERIALS (materiały trujące) | 173.132 |
| 6 | 6.2 | INFECTIOUS SUBSTANCE (ETIOLOGIC AGENT) (materiał zakaźny, czynnik etiologiczny) | 173.134 |
| 7 | — | RADIOACTIVE MATERIAL (materiał promieniotwórczy) | 173.403 |
| 8 | — | CORROSIVE MATERIAL (materiał żrący) | 173.136 |
| 9 | — | MISCELLANEOUS HAZARDOUS MATERIAL (różne materiały niebezpieczne) | 173.140 |
Krótkie odpowiedzi
- Jakie jest 9 klas towarów niebezpiecznych?
- Pkt 2.1.1.1 ADR wymienia trzynaście klas oznaczonych numerami od 1 do 9: klasa 1 materiały i przedmioty wybuchowe; 2 gazy; 3 materiały ciekłe zapalne; 4.1 materiały stałe zapalne, materiały samoreaktywne, materiały polimeryzujące i materiały wybuchowe stałe odczulone; 4.2 materiały samozapalne; 4.3 materiały wytwarzające w zetknięciu z wodą gazy palne; 5.1 materiały utleniające; 5.2 nadtlenki organiczne; 6.1 materiały trujące; 6.2 materiały zakaźne; 7 materiały promieniotwórcze; 8 materiały żrące; 9 różne materiały i przedmioty niebezpieczne. Każda z cyfr 4, 5 i 6 jest wspólna dla kilku klas.
- Co oznaczają numery na pomarańczowej tablicy?
- Górny numer to numer rozpoznawczy zagrożenia złożony z dwóch lub trzech cyfr, czasem poprzedzony literą X; dolny to czterocyfrowy numer UN materiału (ADR 5.3.2.2.2). W numerze zagrożenia 2 oznacza emisję gazu w wyniku ciśnienia lub reakcji chemicznej, 3 zapalność materiałów ciekłych (par) i gazów lub materiał ciekły samonagrzewający się, 4 zapalność materiałów stałych lub materiał stały samonagrzewający się, 5 działanie utleniające (podtrzymujące palenie), 6 właściwości trujące lub niebezpieczeństwo zakażenia, 7 promieniotwórczość, 8 właściwości żrące, a 9 zagrożenie samorzutną gwałtowną reakcją. Podwojenie cyfry oznacza nasilenie danego zagrożenia, a zero dopisuje się po pojedynczej cyfrze, która sama wystarcza (5.3.2.3.1).
- Co oznacza X na tablicy ostrzegawczej?
- Litera X przed numerem rozpoznawczym zagrożenia wskazuje, że materiał reaguje niebezpiecznie z wodą, a ADR dodaje, że w przypadku takich materiałów wodę można stosować wyłącznie za zgodą ekspertów (5.3.2.3.1). Wykaz w 5.3.2.3.2 ADR 2025 zawiera 15 numerów z literą X, w tym X80, materiał żrący lub słabo żrący, reagujący niebezpiecznie z wodą, oraz X88, materiał silnie żrący, reagujący niebezpiecznie z wodą.
- Co oznacza 33 na pomarańczowej tablicy?
- Numer rozpoznawczy zagrożenia 33 oznacza materiał ciekły wysoce zapalny o temperaturze zapłonu poniżej 23 °C (ADR 5.3.2.3.2). Numer 30 oznacza materiał ciekły zapalny o temperaturze zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie, materiał ciekły zapalny lub materiał stały w stanie stopionym o temperaturze zapłonu powyżej 60 °C, ogrzany do temperatury równej jego temperaturze zapłonu lub wyższej, albo materiał ciekły samonagrzewający się; 333 to materiał ciekły piroforyczny; 336 i 338 to materiały ciekłe wysoce zapalne, które są również trujące lub żrące.
- Czy każda pomarańczowa tablica ma numery?
- Niekoniecznie. Pkt 5.3.2.1.1 ADR wymaga dwóch pomarańczowych tablic, z przodu i z tyłu, na każdej jednostce transportowej przewożącej towary niebezpieczne, wykonanych zgodnie ze specyfikacją z 5.3.2.2.1, która dopuszcza czarną poziomą linię przez środek; sam pkt 5.3.2.1.1 nie wymaga umieszczania na nich numerów. Jeżeli kolumna (20) tabeli A podaje numer rozpoznawczy zagrożenia, numer rozpoznawczy zagrożenia i numer UN są wymagane na tablicach na bokach każdej cysterny, komory cysterny lub elementu pojazdu-baterii (5.3.2.1.2) oraz na bokach pojazdów i kontenerów przewożących niezapakowane materiały stałe lub przedmioty albo zapakowane materiały promieniotwórcze z jednym numerem UN w ramach użytkowania wyłącznego, bez innych towarów niebezpiecznych (5.3.2.1.4). Jednostka transportowa przewożąca jeden materiał niebezpieczny i żadnych towarów, które nie są niebezpieczne, nie potrzebuje tych tablic bocznych, jeżeli tablice z przodu i z tyłu mają numery tego materiału (5.3.2.1.6).
Źródła
- ADR 2025, Volume I (ECE/TRANS/352), French text — Introduction, definitions in 1.2.1, Chapter 2.1 and the opening sub-sections of each class in Chapter 2.2 — United Nations Economic Commission for Europe, as published by the Swiss Federal Roads Office (FEDRO)
- ADR 2025, Volume II (ECE/TRANS/352), French text — 5.2.2.2 danger labels, 5.3.1 placarding and 5.3.2 orange-coloured plate marking, including the list of hazard identification numbers in 5.3.2.3.2 — United Nations Economic Commission for Europe, as published by the Swiss Federal Roads Office (FEDRO)
- Directive 2008/68/EC on the inland transport of dangerous goods, consolidated text of 12 May 2026 — Articles 1 and 2 and Annex I, Sections I.1 and I.2 — EUR-Lex, European Union, 12 May 2026
- 49 CFR 173.2, Hazardous material classes and index to hazard class definitions — annual edition revised as of 1 October 2025 — U.S. Government Publishing Office, govinfo, 1 Oct 2025