TruckBusWorld

Klasy towarów niebezpiecznych i pomarańczowe tablice: nalepki ostrzegawcze ADR i numery rozpoznawcze zagrożenia

ADR 2025 dzieli towary niebezpieczne na klasy od 1 do 9, każda z własnymi nalepkami ostrzegawczymi. Co oznacza numer rozpoznawczy zagrożenia na pomarańczowej tablicy, z listą wszystkich 97 numerów.

Opublikowano · Zaktualizowano

Tył cysterny drogowej ze stali nierdzewnej: czerwona duża nalepka ostrzegawcza w kształcie rombu z czarnym płomieniem i cyfrą 3, biały romb z martwym drzewem i rybą, a pod nimi pomarańczowa tablica z numerem 33 nad numerem 3295
Hombre del rio — CC BY-SA 4.0 (przycięte)

ADR dzieli towary niebezpieczne na trzynaście klas oznaczonych numerami od 1 do 9. Klasy 1, 2, 3, 7, 8 i 9 mają pojedynczy numer; każda z cyfr 4, 5 i 6 jest natomiast wspólna dla kilku klas: 4.1, 4.2 i 4.3; 5.1 i 5.2; 6.1 i 6.2 (2.1.1.1). Każda pozycja w klasie ma czterocyfrowy numer UN (2.1.1.2). Każda klasa ma własne nalepki ostrzegawcze w kształcie rombu, przeznaczone na sztuki przesyłki; na pojazdach i kontenerach umieszcza się odpowiadające im duże nalepki ostrzegawcze. Pomarańczowa tablica to odrębne oznakowanie: dwie tablice, z przodu i z tyłu, na każdej jednostce transportowej przewożącej towary niebezpieczne, a w przypadkach określonych w 5.3.2.1, wśród nich w przypadku cystern i niektórych ładunków luzem, tablice z dwoma numerami: dwu- lub trzycyfrowym numerem rozpoznawczym zagrożenia nad czterocyfrowym numerem UN. Cytowany tu tekst to ADR 2025. Dyrektywa 2008/68/WE stosuje załączniki A i B do ADR, w brzmieniu stosowanym od 1 stycznia 2025 r., do przewozu drogowego towarów niebezpiecznych w obrębie państw członkowskich Unii Europejskiej i pomiędzy nimi.

Stan na 28 października 2026 r. Tego dnia przeczytano: ADR 2025 (ECE/TRANS/352) w tekście francuskim opublikowanym przez szwajcarski Federalny Urząd Dróg – tom I w zakresie wprowadzenia, definicji z 1.2.1, działu 2.1 i początkowych podrozdziałów każdej klasy w dziale 2.2 oraz tom II w zakresie 5.2.2.2, 5.3.1 i 5.3.2 – a także 49 CFR 173.2 w wydaniu rocznym zaktualizowanym na dzień 1 października 2025 r. Wykorzystany tekst dyrektywy 2008/68/WE to jej wersja skonsolidowana z 12 maja 2026 r., cytowana w polskiej wersji językowej. Brzmienie ADR podane niżej po polsku jest tłumaczeniem tekstu francuskiego.

Trzynaście klas oznaczonych numerami od 1 do 9

Wykaz znajduje się w 2.1.1.1. Każdą klasę definiują właściwości określone w podrozdziale 2.2.x.1 jej własnego rozdziału w dziale 2.2 (2.1.2.1), a ADR nazywa każdą z pozycji od 4.1 do 6.2 odrębną klasą. Towary wymienione lub zdefiniowane w podrozdziale 2.2.x.2 danej klasy nie są dopuszczone do przewozu (2.1.2.4).

ADR 2025, 2.1.1.1 i dział 2.2: klasy, zakres każdego nagłówka i wzory nalepek z 5.2.2.2.2. Tłumaczenie tekstu francuskiego na język polski.
KlasaNagłówek w 2.1.1.1Co obejmuje nagłówekWzory nalepek
1Materiały i przedmioty wybuchoweMateriały wybuchowe, materiały pirotechniczne, przedmioty wybuchowe oraz materiały i przedmioty wytwarzane w celu uzyskania praktycznego efektu wybuchowego lub pirotechnicznego (2.2.1.1.1)1, 1.4, 1.5, 1.6
2GazyGazy czyste, mieszaniny gazów, mieszaniny gazów z innymi materiałami oraz przedmioty je zawierające. Gaz ma w temperaturze 50 °C prężność par powyżej 300 kPa (3 bar) albo w temperaturze 20 °C pod ciśnieniem normalnym 101,3 kPa jest całkowicie w stanie gazowym (2.2.2.1.1)2.1, 2.2, 2.3
3Materiały ciekłe zapalneMateriały ciekłe o prężności par w temperaturze 50 °C nie większej niż 300 kPa (3 bar), niebędące całkowicie w stanie gazowym w temperaturze 20 °C i pod ciśnieniem 101,3 kPa, o temperaturze zapłonu nie wyższej niż 60 °C; także materiały ciekłe i materiały stałe w stanie stopionym o wyższej temperaturze zapłonu, przewożone na gorąco w temperaturze równej tej temperaturze zapłonu lub wyższej (UN 3256), oraz materiały wybuchowe ciekłe odczulone (2.2.3.1.1)3
4.1Materiały stałe zapalne, materiały samoreaktywne, materiały polimeryzujące i materiały wybuchowe stałe odczuloneMateriały i przedmioty zapalne oraz materiały wybuchowe odczulone, które są materiałami stałymi, materiały samoreaktywne, zarówno ciekłe, jak i stałe, oraz materiały polimeryzujące (2.2.41.1.1)4.1
4.2Materiały samozapalneMateriały piroforyczne, ciekłe lub stałe, które nawet w małych ilościach zapalają się w ciągu pięciu minut od zetknięcia z powietrzem, oraz materiały i przedmioty samonagrzewające się, które w zetknięciu z powietrzem, bez doprowadzenia energii, mogą ulegać samonagrzewaniu i mogą się zapalić tylko w dużych ilościach (kilka kilogramów) i po długim czasie (godziny lub dni) (2.2.42.1.1)4.2
4.3Materiały wytwarzające w zetknięciu z wodą gazy palneMateriały, które w reakcji z wodą wydzielają gazy palne mogące tworzyć z powietrzem mieszaniny wybuchowe, oraz przedmioty zawierające takie materiały (2.2.43.1.1)4.3
5.1Materiały utleniająceMateriały, które same niekoniecznie są palne, ale mogą, zazwyczaj przez wydzielanie tlenu, powodować lub podtrzymywać palenie się innych materiałów, oraz przedmioty zawierające takie materiały (2.2.51.1.1)5.1
5.2Nadtlenki organiczneNadtlenki organiczne i preparaty nadtlenków organicznych (2.2.52.1.1): materiały organiczne zawierające dwuwartościową strukturę -O-O-, które można uważać za pochodne nadtlenku wodoru (2.2.52.1.3)5.2
6.1Materiały trująceMateriały, o których wiadomo z doświadczenia lub o których na podstawie doświadczeń na zwierzętach można przypuszczać, że w stosunkowo małej ilości, przy jednorazowym lub krótkotrwałym działaniu, mogą zaszkodzić zdrowiu człowieka lub spowodować śmierć przez wdychanie, wchłanianie przez skórę lub połknięcie (2.2.61.1.1)6.1
6.2Materiały zakaźneMateriały, o których wiadomo lub w przypadku których istnieje uzasadnione przypuszczenie, że zawierają czynniki chorobotwórcze: mikroorganizmy, takie jak bakterie, wirusy, pasożyty i grzyby, oraz inne czynniki, takie jak priony, które mogą wywoływać choroby u ludzi lub zwierząt (2.2.62.1.1)6.2
7Materiały promieniotwórczeKażdy materiał zawierający radionuklidy, w którym zarówno stężenie aktywności, jak i całkowita aktywność w przesyłce przekraczają wartości podane w punktach od 2.2.7.2.2.1 do 2.2.7.2.2.6 (2.2.7.1.1)7A, 7B, 7C, 7E
8Materiały żrąceMateriały, które w wyniku działania chemicznego powodują nieodwracalne uszkodzenie skóry lub w razie wycieku mogą poważnie uszkodzić, a nawet zniszczyć inne towary lub środki transportu; także materiały, które tworzą ciecz żrącą dopiero w obecności wody lub które z naturalną wilgocią powietrza wydzielają żrące pary lub mgły (2.2.8.1.1)8
9Różne materiały i przedmioty niebezpieczneMateriały i przedmioty, które podczas przewozu stwarzają zagrożenie nieobjęte innymi klasami (2.2.9.1.1)9, 9A

W drodze odstępstwa uwaga do 2.2.3.1.1 zalicza do klasy 3, pod numerem UN 1202, olej napędowy, olej gazowy i olej opałowy lekki, łącznie z produktami syntetycznymi, o temperaturze zapłonu powyżej 60 °C, ale nie wyższej niż 100 °C. Klasa 9 dzieli się na kody od M1 do M11 (2.2.9.1.2), wśród nich baterie litowe i baterie sodowo-jonowe (M4), materiały zagrażające środowisku (od M6 do M8) i materiały przewożone na gorąco (M9 i M10).

Każda pozycja ma numer UN, który 1.2.1 definiuje jako czterocyfrowy numer identyfikacyjny materiału lub przedmiotu zaczerpnięty z Przepisów modelowych ONZ, zdefiniowanych z kolei jako przepisy modelowe stanowiące załącznik do 23. wydania poprawionego Zaleceń ONZ dotyczących transportu towarów niebezpiecznych (ST/SG/AC.10/1/Rev.23). Wprowadzenie do ADR stwierdza, że struktura jego załączników A i B odpowiada strukturze Przepisów modelowych ONZ, Międzynarodowego kodeksu morskiego transportu towarów niebezpiecznych (kodeks IMDG) i przepisów kolejowych RID. Pozycje sięgają od pozycji pojedynczych dla dokładnie określonego materiału, takich jak UN 1090 aceton, przez pozycje grupowe i szczególne pozycje i.n.o., po ogólne pozycje i.n.o., takie jak UN 1993 materiał zapalny ciekły, i.n.o. (2.1.1.2). Tabela A w dziale 3.2 wymienia wszystkie pozycje w kolejności numerów UN, podając m.in. ich nazwę, klasę, grupę lub grupy pakowania i nalepki, które należy umieścić (2.1.2.2). Do celów pakowania materiały inne niż materiały klas 1, 2, 5.2, 6.2 i 7 oraz inne niż materiały samoreaktywne klasy 4.1 przypisuje się do grupy pakowania I (duże zagrożenie), II (średnie zagrożenie) lub III (małe zagrożenie); przedmiotów nie przypisuje się do grup pakowania (2.1.1.3).

Podklasy w klasie 1, grupy w klasie 2

W klasie 1 każdy materiał lub przedmiot przypisuje się do podklasy i do grupy zgodności, a jego kod klasyfikacyjny składa się z numeru podklasy i litery grupy zgodności (2.2.1.1.4). Podklasy zdefiniowano w 2.2.1.1.5:

  • 1.1 — zagrożenie wybuchem masowym, czyli wybuchem obejmującym praktycznie natychmiast prawie cały ładunek;
  • 1.2 — zagrożenie rozrzutem, ale bez zagrożenia wybuchem masowym;
  • 1.3 — zagrożenie pożarem i niewielkie zagrożenie podmuchem lub rozrzutem albo oba te zagrożenia, ale bez zagrożenia wybuchem masowym: materiały i przedmioty, których spalanie wytwarza znaczne ciepło promieniowania, albo które palą się kolejno, z niewielkimi skutkami podmuchu lub rozrzutu;
  • 1.4 — jedynie niewielkie zagrożenie wybuchem w razie zapalenia lub zainicjowania podczas przewozu, przy czym skutki ograniczają się w dużej mierze do sztuki przesyłki;
  • 1.5 — materiały bardzo mało wrażliwe, które stwarzają zagrożenie wybuchem masowym, ale w przypadku których w normalnych warunkach przewozu prawdopodobieństwo zainicjowania lub przejścia od palenia do detonacji jest bardzo małe;
  • 1.6 — przedmioty skrajnie mało wrażliwe, niestwarzające zagrożenia wybuchem masowym, przy czym zagrożenie ogranicza się do wybuchu pojedynczego przedmiotu.

W klasie 2 pkt 2.2.2.1.2 dzieli jej materiały i przedmioty na dziewięć kategorii, wśród nich gazy sprężone, skroplone, skroplone schłodzone i rozpuszczone, a pkt 2.2.2.1.3 przypisuje je, z wyjątkiem aerozoli i chemikaliów pod ciśnieniem, do grup według właściwości niebezpiecznych: A duszące, O utleniające, F palne, T trujące oraz kombinacje TF, TC, TO, TFC i TOC, przy czym każda grupa zawierająca T ma pierwszeństwo przed wszystkimi innymi, a F przed A i O. Uwaga do tego samego punktu odnotowuje, że Przepisy modelowe ONZ, kodeks IMDG i Instrukcje techniczne ICAO przypisują gazy do jednej z trzech podklas według zagrożenia głównego: 2.1 gazy palne (grupy z wielką literą F), 2.2 gazy niepalne, nietrujące (A lub O) i 2.3 gazy trujące (T, TF, TC, TO, TFC i TOC). Wzory nalepek ADR dla gazów mają te trzy numery.

Nalepki ostrzegawcze

Nalepka ostrzegawcza to kwadrat ustawiony na jednym z wierzchołków, o wymiarach co najmniej 100 mm × 100 mm, z linią wewnątrz biegnącą w odległości około 5 mm od krawędzi (5.2.2.2.1.1.2). Zgodnie z 5.2.2.2.1 w górnej połowie umieszcza się symbol, a w dolnej numer klasy, z tym że na nalepkach klas 4.1, 4.2 i 4.3 widnieje cyfra 4, a na nalepkach klas 6.1 i 6.2 cyfra 6. Na nalepkach klasy 1 numer podklasy i litera grupy zgodności znajdują się w dolnej połowie, nad numerem klasy; na nalepkach podklas 1.4, 1.5 i 1.6 numer podklasy znajduje się w górnej połowie zamiast symbolu, a w dolnej połowie widnieją numer klasy i litera grupy zgodności. Z wyjątkiem wzoru 9A można dodać tekst, taki jak numer UN lub słowa opisujące zagrożenie, o ile nie zasłania on pozostałych elementów ani nie umniejsza ich znaczenia; mogą być również akceptowane odpowiadające nalepki wymagane w innych gałęziach transportu, z niewielkimi różnicami, które nie wpływają na ich oczywiste znaczenie (5.2.2.2.1).

ADR 2025, 5.2.2.2.2: wzory nalepek. Tłumaczenie tekstu francuskiego na język polski.
WzórPrzeznaczenieSymbol i jego barwaTłoCyfra w dolnym narożniku
1Podklasy 1.1, 1.2 i 1.3Wybuchająca bomba, czarnaPomarańczowe1, czarna
1.4Podklasa 1.4Cyfry 1.4, czarnePomarańczowe1, czarna
1.5Podklasa 1.5Cyfry 1.5, czarnePomarańczowe1, czarna
1.6Podklasa 1.6Cyfry 1.6, czarnePomarańczowe1, czarna
2.1Gazy palnePłomień, czarny lub białyCzerwone2, czarna lub biała
2.2Gazy niepalne, nietrująceButla gazowa, czarna lub białaZielone2, czarna lub biała
2.3Gazy trująceCzaszka i skrzyżowane piszczele, czarneBiałe2, czarna
3Klasa 3Płomień, czarny lub białyCzerwone3, czarna lub biała
4.1Klasa 4.1Płomień, czarnyBiałe z siedmioma pionowymi czerwonymi pasami4, czarna
4.2Klasa 4.2Płomień, czarnyGórna połowa biała, dolna połowa czerwona4, czarna
4.3Klasa 4.3Płomień, czarny lub białyNiebieskie4, czarna lub biała
5.1Klasa 5.1Płomień nad okręgiem, czarnyŻółte5.1, czarna
5.2Klasa 5.2Płomień, czarny lub białyGórna połowa czerwona, dolna połowa żółta5.2, czarna
6.1Klasa 6.1Czaszka i skrzyżowane piszczele, czarneBiałe6, czarna
6.2Klasa 6.2Trzy półksiężyce na okręgu, czarneBiałe6, czarna
7AKategoria I-BIAŁATrójlistek, czarnyBiałe7, czarna
7BKategoria II-ŻÓŁTATrójlistek, czarnyGórna połowa żółta z białym obramowaniem, dolna połowa biała7, czarna
7CKategoria III-ŻÓŁTATrójlistek, czarnyGórna połowa żółta z białym obramowaniem, dolna połowa biała7, czarna
7EMateriał rozszczepialnyBrak; w górnej połowie słowo FISSILEBiałe7, czarna
8Klasa 8Ciecze wylewające się z dwóch szklanych probówek i działające na dłoń i metal, czarneGórna połowa biała, dolna połowa czarna z białym obramowaniem8, biała
9Klasa 9Siedem pionowych pasów w górnej połowie, czarneBiałe9 podkreślona, czarna
9AKlasa 9Siedem pionowych pasów w górnej połowie, a w dolnej połowie grupa ogniw i baterii, z których jedna jest uszkodzona, z płomieniem, czarneBiałe9 podkreślona, czarna

Kolumna uwag w 5.2.2.2.2 dodaje, co następuje. Na wzorze 1 podklasę i grupę zgodności pozostawia się puste, jeżeli właściwości wybuchowe stanowią zagrożenie dodatkowe. Wzór 6.2 może zawierać w dolnej połowie, w kolorze czarnym, informację, że zawartość stanowią materiały zakaźne, oraz prośbę o natychmiastowe powiadomienie organów ochrony zdrowia publicznego w razie uszkodzenia lub wycieku. Wzory 7A, 7B i 7C zawierają w dolnej połowie, w kolorze czarnym, napisy RADIOACTIVE, CONTENTS i ACTIVITY, z jednym, dwoma lub trzema czerwonymi pionowymi paskami po słowie RADIOACTIVE, a wzory 7B i 7C także pole TRANSPORT INDEX; wzór 7E zawiera pole CRITICALITY SAFETY INDEX.

Duże nalepki ostrzegawcze na pojazdach i kontenerach

Zgodnie z 5.3.1.1.1 duże nalepki ostrzegawcze umieszcza się na zewnętrznych ścianach kontenerów, kontenerów do przewozu luzem, MEGC, MEMU, kontenerów-cystern, cystern przenośnych i pojazdów w sposób określony w rozdziale 5.3.1; odpowiadają one nalepkom przewidzianym w kolumnie (5) i w stosownych przypadkach w kolumnie (6) tabeli A dla przewożonych towarów. Duża nalepka ostrzegawcza to taki sam romb o wymiarach co najmniej 250 mm × 250 mm, z linią wewnętrzną w odległości 12,5 mm od krawędzi i z numerem klasy lub podklasy, a w przypadku klasy 1 także literą grupy zgodności, o wysokości co najmniej 25 mm (5.3.1.7.1). Dla klasy 7 duża nalepka ostrzegawcza to wzór 7D (5.3.1.1.3): górna połowa żółta, dolna biała, trójlistek i napisy czarne, przy czym słowo RADIOACTIVE w dolnej połowie jest fakultatywne, tak aby w tym miejscu można było zamiast niego umieścić numer UN przesyłki (5.3.1.7.2). Dla klasy 9 stosuje się dużą nalepkę według wzoru 9; wzoru nalepki 9A nie stosuje się jako dużej nalepki ostrzegawczej (5.3.1.1.4). Jeżeli pojazd lub kontener zawiera materiały lub przedmioty różnych podklas klasy 1, umieszcza się tylko dużą nalepkę podklasy najbardziej niebezpiecznej, w kolejności od najbardziej do najmniej niebezpiecznej: 1.1, 1.5, 1.2, 1.3, 1.6, 1.4; podklasa 1.4, grupa zgodności S, nie wymaga dużej nalepki (5.3.1.1.2). Jeżeli przewozi się towary różnych klas, duża nalepka zagrożenia dodatkowego nie jest wymagana, jeżeli to zagrożenie wskazuje już duża nalepka zagrożenia głównego lub dodatkowego (5.3.1.1.5).

ADR 2025, 5.3.1: gdzie umieszcza się duże nalepki ostrzegawcze.
Pojazd lub jednostkaDuże nalepki ostrzegawczePunkt
Kontener, kontener do przewozu luzem, MEGC, kontener-cysterna lub cysterna przenośnaNa obu bokach i na każdym końcu; w przypadku elastycznego kontenera do przewozu luzem na dwóch przeciwległych bokach5.3.1.2
Pojazd przewożący takie konteneryTe same duże nalepki na obu bokach i z tyłu, tylko jeżeli nalepki na kontenerach nie są widoczne z zewnątrz pojazdu5.3.1.3
Pojazd do przewozu towarów luzem, pojazd-cysterna, pojazd-bateria, MEMU, pojazd z cysternami odejmowalnymiNa obu bokach i z tyłu; w przypadku kilku komór zawierających dwa lub więcej towarów niebezpiecznych na obu bokach przy danych komorach i po jednej nalepce każdego wzoru z tyłu5.3.1.4.1
Pojazd przewożący sztuki przesyłki z materiałami klasy 1, z wyjątkiem podklasy 1.4, grupy zgodności SNa obu bokach i z tyłu5.3.1.5.1
Pojazd przewożący materiały klasy 7 w opakowaniach lub DPPL (IBC), z wyjątkiem sztuk przesyłki wyłączonychNa obu bokach i z tyłu5.3.1.5.2
Próżny pojazd-cysterna, pojazd-bateria, kontener-cysterna, MEGC, MEMU lub cysterna przenośna, nieoczyszczone i nieodgazowane; próżny pojazd lub kontener do przewozu luzem, nieoczyszczonyDuże nalepki wymagane dla poprzedniego ładunku5.3.1.6.1

Pomarańczowe tablice: które z nich mają numery

Każda jednostka transportowa przewożąca towary niebezpieczne ma dwie pomarańczowe tablice, jedną z przodu i jedną z tyłu (5.3.2.1.1), wykonane zgodnie ze specyfikacją z 5.3.2.2.1, która dopuszcza czarną poziomą linię przez środek tablicy. Tabela poniżej pokazuje, w jakich przypadkach 5.3.2.1 wymaga umieszczenia na nich numeru rozpoznawczego zagrożenia i numeru UN. Wymiary, odporność na ogień, zasady dotyczące próżnych cystern i zakrywania tablic oraz przepis przejściowy dla starych tablic opisano w objaśnieniu ADR poświęconym pojazdom do przewozu towarów niebezpiecznych, pomarańczowym tablicom i kodom tunelowym, które obejmuje również limity ilościowe z 1.1.3.6.

ADR 2025, 5.3.2.1: pomarańczowe tablice i umieszczane na nich numery. Tłumaczenie tekstu francuskiego na język polski.
PrzypadekTabliceNumeryPunkt
Każda jednostka transportowa przewożąca towary niebezpieczneDwie, z przodu i z tyłu; odczepiona przyczepa zachowuje jedną z tyłuTen punkt nie wymaga numerów. Na odczepionej przyczepie, której cysterny są oznakowane zgodnie z 5.3.2.1.3, tablica pozostawiona z tyłu odpowiada najbardziej niebezpiecznemu materiałowi w cysternie lub numerowi UN 34755.3.2.1.1
Pojazdy-cysterny, pojazdy-baterie i jednostki transportowe z jedną lub kilkoma cysternami, jeżeli kolumna (20) tabeli A podaje numer rozpoznawczy zagrożeniaDodatkowo na bokach każdej cysterny, komory cysterny lub elementu pojazdu-baterii, równolegle do osi podłużnej pojazduNumer rozpoznawczy zagrożenia (kolumna 20) i numer UN (kolumna 1) każdego materiału w tej cysternie, komorze lub elemencie; w przypadku MEMU tylko cysterny o pojemności 1 000 litrów lub większej i kontenery do przewozu luzem5.3.2.1.2
Cysterny przewożące wyłącznie UN 1202, 1203, 1223 lub 3475 albo paliwo lotnicze sklasyfikowane pod UN 1268 lub 1863 i żadnego innego materiału niebezpiecznegoTablice boczne z 5.3.2.1.2 nie są wymagane, jeżeli tablice z przodu i z tyłu mają numery podane w następnej kolumnieNumer rozpoznawczy zagrożenia i numer UN dla UN 3475 lub, jeżeli go nie ma, dla najbardziej niebezpiecznego przewożonego materiału, czyli materiału o najniższej temperaturze zapłonu5.3.2.1.3
Pojazdy, kontenery i kontenery do przewozu luzem przewożące niezapakowane materiały stałe lub przedmioty albo zapakowane materiały promieniotwórcze z jednym numerem UN, przewożone w ramach użytkowania wyłącznego, bez innych towarów niebezpiecznych, jeżeli kolumna (20) podaje numer rozpoznawczy zagrożeniaDodatkowo na bokach każdego pojazdu lub kontenera, równolegle do osi podłużnej pojazduNumer rozpoznawczy zagrożenia i numer UN każdego materiału przewożonego luzem lub zapakowanego materiału promieniotwórczego5.3.2.1.4
Tablice wymagane zgodnie z 5.3.2.1.2 lub 5.3.2.1.4 na kontenerach, kontenerach do przewozu luzem, kontenerach-cysternach, MEGC lub cysternach przenośnych, które nie są wyraźnie widoczne z zewnątrz przewożącego je pojazduTe same tablice także na obu bokach pojazdu; niewymagane w przypadku pojazdów przewożących kontenery do przewozu luzem, cysterny lub MEGC o pojemności nie większej niż 3 000 litrówJak na kontenerach5.3.2.1.5
Jednostki transportowe przewożące jeden materiał niebezpieczny i żadnych towarów, które nie są niebezpieczneTablice boczne z 5.3.2.1.2, 5.3.2.1.4 i 5.3.2.1.5 nie są wymagane, jeżeli tablice z przodu i z tyłu mają numery podane w następnej kolumnieNumer rozpoznawczy zagrożenia i numer UN tego materiału5.3.2.1.6

Na tablicy z numerami numer rozpoznawczy zagrożenia umieszcza się w górnej połowie, a numer UN w dolnej, oddzielone czarną poziomą linią przez środek (5.3.2.2.2). Przykład w 5.3.2.2.3 opisuje górne pole jako dwie lub trzy cyfry, poprzedzone w stosownych przypadkach literą X, a dolne pole jako cztery cyfry. Zmiany mające zastosowanie od 1 stycznia 2027 r., wśród nich nowe brzmienie 5.3.2.1.4 i 5.3.2.1.6, wymieniono w objaśnieniu ADR. Zabudowy cysternowe oraz przyczepy i naczepy cysterny opisano w tekście Autocysterny i naczepy cysterny, a zaświadczenie ADR o przeszkoleniu kierowcy – w objaśnieniu dotyczącym tego zaświadczenia.

Jak czytać numer rozpoznawczy zagrożenia

Numer rozpoznawczy zagrożenia składa się z dwóch lub trzech cyfr i co do zasady każda cyfra wskazuje zagrożenie (5.3.2.3.1).

ADR 2025, 5.3.2.3.1: cyfry numeru rozpoznawczego zagrożenia. Tłumaczenie tekstu francuskiego na język polski.
CyfraZagrożenie
2Emisja gazu w wyniku ciśnienia lub reakcji chemicznej
3Zapalność materiałów ciekłych (par) i gazów lub materiał ciekły samonagrzewający się
4Zapalność materiałów stałych lub materiał stały samonagrzewający się
5Działanie utleniające (podtrzymujące palenie)
6Właściwości trujące lub niebezpieczeństwo zakażenia
7Promieniotwórczość
8Właściwości żrące
9Zagrożenie samorzutną gwałtowną reakcją

Uwaga dodaje, że zagrożenie oznaczone cyfrą 9 obejmuje wynikającą z natury materiału możliwość zagrożenia wybuchem, rozpadem lub reakcją polimeryzacji w następstwie uwolnienia znacznej ilości ciepła lub gazów palnych i/lub trujących. Ten sam punkt dodaje cztery zasady:

  • Podwojenie cyfry oznacza nasilenie danego zagrożenia.
  • Zero dopisuje się po cyfrze, jeżeli do wskazania zagrożenia stwarzanego przez materiał wystarcza jedna cyfra.
  • Osiemnaście kombinacji ma znaczenie szczególne: 22, 323, 333, 362, 382, 423, 44, 446, 462, 482, 539, 606, 623, 642, 823, 842, 90 i 99. Każdą z nich zdefiniowano w 5.3.2.3.2 i oznaczono symbolem † w tabelach poniżej.
  • Litera X przed numerem wskazuje, że materiał reaguje niebezpiecznie z wodą. ADR dodaje, że w przypadku takich materiałów wodę można stosować wyłącznie za zgodą ekspertów.

Inaczej jest w klasie 1: jej numerem rozpoznawczym zagrożenia jest kod klasyfikacyjny z kolumny (3b) tabeli A, składający się z numeru podklasy według 2.2.1.1.5 i litery grupy zgodności według 2.2.1.1.6. Pkt 5.3.2.3.2 podaje znaczenie numerów rozpoznawczych zagrożenia wskazanych w kolumnie (20) tabeli A: w ADR 2025 jest ich 97, w tym 15 z literą X.

97 numerów rozpoznawczych zagrożenia

ADR 2025, 5.3.2.3.2: numery, których pierwszą cyfrą jest 2 – emisja gazu w wyniku ciśnienia lub reakcji chemicznej. Tłumaczenie tekstu francuskiego na język polski; † oznacza kombinację o znaczeniu szczególnym według 5.3.2.3.1.
NumerZnaczenie
20Gaz duszący lub gaz niestwarzający zagrożenia dodatkowego
22 †Gaz skroplony schłodzony, duszący
223Gaz skroplony schłodzony, palny
225Gaz skroplony schłodzony, utleniający (podtrzymujący palenie)
23Gaz palny
238Gaz, palny żrący
239Gaz palny, mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji
25Gaz utleniający (podtrzymujący palenie)
26Gaz trujący
263Gaz trujący, palny
265Gaz trujący, utleniający (podtrzymujący palenie)
268Gaz trujący, żrący
28Gaz, żrący
ADR 2025, 5.3.2.3.2: numery, których pierwszą cyfrą jest 3 – zapalność materiałów ciekłych (par) i gazów lub materiał ciekły samonagrzewający się. Tłumaczenie tekstu francuskiego na język polski; † oznacza kombinację o znaczeniu szczególnym według 5.3.2.3.1.
NumerZnaczenie
30Materiał ciekły zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie) lub materiał ciekły zapalny albo materiał stały w stanie stopionym o temperaturze zapłonu powyżej 60 °C, ogrzany do temperatury równej jego temperaturze zapłonu lub wyższej, lub materiał ciekły samonagrzewający się
323 †Materiał ciekły zapalny, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych
X323Materiał ciekły zapalny, reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów palnych
33Materiał ciekły wysoce zapalny (temperatura zapłonu poniżej 23 °C)
333 †Materiał ciekły piroforyczny
X333Materiał ciekły piroforyczny, reagujący niebezpiecznie z wodą
336Materiał ciekły wysoce zapalny, trujący
338Materiał ciekły wysoce zapalny, żrący
X338Materiał ciekły wysoce zapalny, żrący, reagujący niebezpiecznie z wodą
339Materiał ciekły wysoce zapalny, mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji
36Materiał ciekły zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie), słabo trujący, lub materiał ciekły samonagrzewający się, trujący
362 †Materiał ciekły zapalny, trujący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych
X362Materiał ciekły zapalny, trujący, reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów palnych
368Materiał ciekły zapalny, trujący, żrący
38Materiał ciekły zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie), słabo żrący, lub materiał ciekły samonagrzewający się, żrący
382 †Materiał ciekły zapalny, żrący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych
X382Materiał ciekły zapalny, żrący, reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów palnych
39Materiał ciekły zapalny, mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji
ADR 2025, 5.3.2.3.2: numery, których pierwszą cyfrą jest 4 – zapalność materiałów stałych lub materiał stały samonagrzewający się. Tłumaczenie tekstu francuskiego na język polski; † oznacza kombinację o znaczeniu szczególnym według 5.3.2.3.1.
NumerZnaczenie
40Materiał stały zapalny lub materiał samoreaktywny, lub materiał samonagrzewający się, lub materiał polimeryzujący
423 †Materiał stały reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych lub materiał stały zapalny reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych, lub materiał stały samonagrzewający się reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych
X423Materiał stały reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów palnych lub materiał stały zapalny reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów palnych, lub materiał stały samonagrzewający się reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów palnych
43Materiał stały samorzutnie zapalny (piroforyczny)
X432Materiał stały samorzutnie zapalny (piroforyczny), reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów palnych
44 †Materiał stały zapalny, w stanie stopionym w podwyższonej temperaturze
446 †Materiał stały zapalny, trujący, w stanie stopionym w podwyższonej temperaturze
46Materiał stały zapalny lub samonagrzewający się, trujący
462 †Materiał stały trujący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych
X462Materiał stały reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów trujących
48Materiał stały zapalny lub samonagrzewający się, żrący
482 †Materiał stały żrący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych
X482Materiał stały reagujący niebezpiecznie z wodą z wydzieleniem gazów żrących
ADR 2025, 5.3.2.3.2: numery, których pierwszą cyfrą jest 5 – działanie utleniające (podtrzymujące palenie). Tłumaczenie tekstu francuskiego na język polski; † oznacza kombinację o znaczeniu szczególnym według 5.3.2.3.1.
NumerZnaczenie
50Materiał utleniający (podtrzymujący palenie)
539 †Nadtlenek organiczny zapalny
55Materiał silnie utleniający (podtrzymujący palenie)
556Materiał silnie utleniający (podtrzymujący palenie), trujący
558Materiał silnie utleniający (podtrzymujący palenie), żrący
559Materiał silnie utleniający (podtrzymujący palenie), mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji
56Materiał utleniający (podtrzymujący palenie), trujący
568Materiał utleniający (podtrzymujący palenie), trujący, żrący
58Materiał utleniający (podtrzymujący palenie), żrący
59Materiał utleniający (podtrzymujący palenie), mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji
ADR 2025, 5.3.2.3.2: numery, których pierwszą cyfrą jest 6 – właściwości trujące lub niebezpieczeństwo zakażenia. Tłumaczenie tekstu francuskiego na język polski; † oznacza kombinację o znaczeniu szczególnym według 5.3.2.3.1.
NumerZnaczenie
60Materiał trujący lub słabo trujący
606 †Materiał zakaźny
623 †Materiał ciekły trujący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych
63Materiał trujący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie)
638Materiał trujący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie), żrący
639Materiał trujący, zapalny (temperatura zapłonu nie wyższa niż 60 °C), mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji
64Materiał stały trujący, zapalny lub samonagrzewający się
642 †Materiał stały trujący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych
65Materiał trujący, utleniający (podtrzymujący palenie)
66Materiał bardzo trujący
663Materiał bardzo trujący, zapalny (temperatura zapłonu nie wyższa niż 60 °C)
664Materiał stały bardzo trujący, zapalny lub samonagrzewający się
665Materiał bardzo trujący, utleniający (podtrzymujący palenie)
668Materiał bardzo trujący, żrący
X668Materiał bardzo trujący, żrący, reagujący niebezpiecznie z wodą
669Materiał bardzo trujący, mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji
68Materiał trujący, żrący
69Materiał trujący lub słabo trujący, mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji
ADR 2025, 5.3.2.3.2: numery, których pierwszą cyfrą jest 7 – promieniotwórczość. Tłumaczenie tekstu francuskiego na język polski.
NumerZnaczenie
70Materiał promieniotwórczy
768Materiał promieniotwórczy, trujący i żrący
ADR 2025, 5.3.2.3.2: numery, których pierwszą cyfrą jest 8 – właściwości żrące. Tłumaczenie tekstu francuskiego na język polski; † oznacza kombinację o znaczeniu szczególnym według 5.3.2.3.1.
NumerZnaczenie
80Materiał żrący lub słabo żrący
X80Materiał żrący lub słabo żrący, reagujący niebezpiecznie z wodą
823 †Materiał ciekły żrący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych
83Materiał żrący lub słabo żrący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie)
X83Materiał żrący lub słabo żrący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie), reagujący niebezpiecznie z wodą
836Materiał żrący lub słabo żrący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie), trujący
839Materiał żrący lub słabo żrący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie), mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji
X839Materiał żrący lub słabo żrący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie), mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji i reagujący niebezpiecznie z wodą
84Materiał stały żrący, zapalny lub samonagrzewający się
842 †Materiał stały żrący, reagujący z wodą z wydzieleniem gazów palnych
85Materiał żrący lub słabo żrący, utleniający (podtrzymujący palenie)
856Materiał żrący lub słabo żrący, utleniający (podtrzymujący palenie), trujący
86Materiał żrący lub słabo żrący, trujący
88Materiał silnie żrący
X88Materiał silnie żrący, reagujący niebezpiecznie z wodą
883Materiał silnie żrący, zapalny (temperatura zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie)
884Materiał stały silnie żrący, zapalny lub samonagrzewający się
885Materiał silnie żrący, utleniający (podtrzymujący palenie)
886Materiał silnie żrący, trujący
X886Materiał silnie żrący, trujący, reagujący niebezpiecznie z wodą
89Materiał żrący lub słabo żrący, mogący samorzutnie prowadzić do gwałtownej reakcji
ADR 2025, 5.3.2.3.2: numery, których pierwszą cyfrą jest 9; oba są kombinacjami o znaczeniu szczególnym według 5.3.2.3.1 (†). Tłumaczenie tekstu francuskiego na język polski.
NumerZnaczenie
90 †Materiał zagrażający środowisku; różne materiały niebezpieczne
99 †Różne materiały niebezpieczne przewożone na gorąco

Gdzie mają zastosowanie te klasy

Dyrektywa 2008/68/WE stosuje te przepisy w Unii Europejskiej. Jej art. 1 ust. 1 stanowi: „Niniejsza dyrektywa dotyczy transportu drogowego, kolejowego lub śródlądowego towarów niebezpiecznych w obrębie państw członkowskich lub pomiędzy nimi, w tym czynności związanych z załadunkiem i rozładunkiem, przeładunkiem na inny środek transportu lub z innego środka transportu oraz postojów niezbędnych z uwagi na określone okoliczności przewozu.” W odniesieniu do transportu drogowego załącznik I sekcja I.1 określa przepisy jako: „Załączniki A i B do ADR, stosowane z mocą od dnia 1 stycznia 2025 r., przy czym rozumie się, że wyrazy «umawiająca się strona» zastępuje się odpowiednio wyrazami «państwo członkowskie».” Jedna z opcji krajowych w sekcji I.2 dotyczy samego numeru rozpoznawczego zagrożenia; opisano ją w objaśnieniu ADR.

W Stanach Zjednoczonych 49 CFR 173.2 posługuje się tymi samymi numerami pod własnymi nazwami: „The hazard class of a hazardous material is indicated by either the class or division number or the class name.” (Klasę zagrożenia materiału niebezpiecznego wskazuje numer klasy lub podklasy albo nazwa klasy.) Tabela tego przepisu nazywa pozycje od 4.1 do 6.2 podklasami (divisions) klas 4, 5 i 6, wymienia podklasy od 2.1 do 2.3 dla gazów, a klasy 3, 7, 8 i 9 podaje bez podklas. FORBIDDEN MATERIALS (materiały zakazane, 173.21) i FORBIDDEN EXPLOSIVES (materiały wybuchowe zakazane, 173.54) otwierają tabelę bez numeru. Amerykańskie uprawnienie dodatkowe do przewozu materiałów niebezpiecznych (hazardous materials endorsement) w zawodowym prawie jazdy omawia tekst o klasach CDL i uprawnieniach dodatkowych.

49 CFR 173.2 (wydanie roczne zaktualizowane na dzień 1 października 2025 r.): klasy i podklasy zagrożenia wraz z sekcją, która definiuje każdą z nich.
KlasaPodklasaNazwa klasy lub podklasyDefinicja w
11.1EXPLOSIVES (WITH A MASS EXPLOSION HAZARD) (materiały wybuchowe stwarzające zagrożenie wybuchem masowym)173.50
11.2EXPLOSIVES (WITH A PROJECTION HAZARD) (materiały wybuchowe stwarzające zagrożenie rozrzutem)173.50
11.3EXPLOSIVES (WITH PREDOMINATELY A FIRE HAZARD) (materiały wybuchowe stwarzające głównie zagrożenie pożarem)173.50
11.4EXPLOSIVES (WITH NO SIGNIFICANT BLAST HAZARD) (materiały wybuchowe niestwarzające istotnego zagrożenia podmuchem)173.50
11.5VERY INSENSITIVE EXPLOSIVES; BLASTING AGENTS (materiały wybuchowe bardzo mało wrażliwe; środki strzałowe)173.50
11.6EXTREMELY INSENSITIVE DETONATING SUBSTANCES (materiały detonujące skrajnie mało wrażliwe)173.50
22.1FLAMMABLE GAS (gaz palny)173.115
22.2NON-FLAMMABLE COMPRESSED GAS (gaz sprężony niepalny)173.115
22.3POISONOUS GAS (gaz trujący)173.115
3—FLAMMABLE AND COMBUSTIBLE LIQUID (ciecz zapalna i palna)173.120
44.1FLAMMABLE SOLID (materiał stały zapalny)173.124
44.2SPONTANEOUSLY COMBUSTIBLE MATERIAL (materiał samozapalny)173.124
44.3DANGEROUS WHEN WET MATERIAL (materiał niebezpieczny w stanie mokrym)173.124
55.1OXIDIZER (utleniacz)173.127
55.2ORGANIC PEROXIDE (nadtlenek organiczny)173.128
66.1POISONOUS MATERIALS (materiały trujące)173.132
66.2INFECTIOUS SUBSTANCE (ETIOLOGIC AGENT) (materiał zakaźny, czynnik etiologiczny)173.134
7—RADIOACTIVE MATERIAL (materiał promieniotwórczy)173.403
8—CORROSIVE MATERIAL (materiał żrący)173.136
9—MISCELLANEOUS HAZARDOUS MATERIAL (różne materiały niebezpieczne)173.140

Krótkie odpowiedzi

Jakie jest 9 klas towarów niebezpiecznych?
Pkt 2.1.1.1 ADR wymienia trzynaście klas oznaczonych numerami od 1 do 9: klasa 1 materiały i przedmioty wybuchowe; 2 gazy; 3 materiały ciekłe zapalne; 4.1 materiały stałe zapalne, materiały samoreaktywne, materiały polimeryzujące i materiały wybuchowe stałe odczulone; 4.2 materiały samozapalne; 4.3 materiały wytwarzające w zetknięciu z wodą gazy palne; 5.1 materiały utleniające; 5.2 nadtlenki organiczne; 6.1 materiały trujące; 6.2 materiały zakaźne; 7 materiały promieniotwórcze; 8 materiały żrące; 9 różne materiały i przedmioty niebezpieczne. Każda z cyfr 4, 5 i 6 jest wspólna dla kilku klas.
Co oznaczają numery na pomarańczowej tablicy?
Górny numer to numer rozpoznawczy zagrożenia złożony z dwóch lub trzech cyfr, czasem poprzedzony literą X; dolny to czterocyfrowy numer UN materiału (ADR 5.3.2.2.2). W numerze zagrożenia 2 oznacza emisję gazu w wyniku ciśnienia lub reakcji chemicznej, 3 zapalność materiałów ciekłych (par) i gazów lub materiał ciekły samonagrzewający się, 4 zapalność materiałów stałych lub materiał stały samonagrzewający się, 5 działanie utleniające (podtrzymujące palenie), 6 właściwości trujące lub niebezpieczeństwo zakażenia, 7 promieniotwórczość, 8 właściwości żrące, a 9 zagrożenie samorzutną gwałtowną reakcją. Podwojenie cyfry oznacza nasilenie danego zagrożenia, a zero dopisuje się po pojedynczej cyfrze, która sama wystarcza (5.3.2.3.1).
Co oznacza X na tablicy ostrzegawczej?
Litera X przed numerem rozpoznawczym zagrożenia wskazuje, że materiał reaguje niebezpiecznie z wodą, a ADR dodaje, że w przypadku takich materiałów wodę można stosować wyłącznie za zgodą ekspertów (5.3.2.3.1). Wykaz w 5.3.2.3.2 ADR 2025 zawiera 15 numerów z literą X, w tym X80, materiał żrący lub słabo żrący, reagujący niebezpiecznie z wodą, oraz X88, materiał silnie żrący, reagujący niebezpiecznie z wodą.
Co oznacza 33 na pomarańczowej tablicy?
Numer rozpoznawczy zagrożenia 33 oznacza materiał ciekły wysoce zapalny o temperaturze zapłonu poniżej 23 °C (ADR 5.3.2.3.2). Numer 30 oznacza materiał ciekły zapalny o temperaturze zapłonu od 23 °C do 60 °C włącznie, materiał ciekły zapalny lub materiał stały w stanie stopionym o temperaturze zapłonu powyżej 60 °C, ogrzany do temperatury równej jego temperaturze zapłonu lub wyższej, albo materiał ciekły samonagrzewający się; 333 to materiał ciekły piroforyczny; 336 i 338 to materiały ciekłe wysoce zapalne, które są również trujące lub żrące.
Czy każda pomarańczowa tablica ma numery?
Niekoniecznie. Pkt 5.3.2.1.1 ADR wymaga dwóch pomarańczowych tablic, z przodu i z tyłu, na każdej jednostce transportowej przewożącej towary niebezpieczne, wykonanych zgodnie ze specyfikacją z 5.3.2.2.1, która dopuszcza czarną poziomą linię przez środek; sam pkt 5.3.2.1.1 nie wymaga umieszczania na nich numerów. Jeżeli kolumna (20) tabeli A podaje numer rozpoznawczy zagrożenia, numer rozpoznawczy zagrożenia i numer UN są wymagane na tablicach na bokach każdej cysterny, komory cysterny lub elementu pojazdu-baterii (5.3.2.1.2) oraz na bokach pojazdów i kontenerów przewożących niezapakowane materiały stałe lub przedmioty albo zapakowane materiały promieniotwórcze z jednym numerem UN w ramach użytkowania wyłącznego, bez innych towarów niebezpiecznych (5.3.2.1.4). Jednostka transportowa przewożąca jeden materiał niebezpieczny i żadnych towarów, które nie są niebezpieczne, nie potrzebuje tych tablic bocznych, jeżeli tablice z przodu i z tyłu mają numery tego materiału (5.3.2.1.6).

Źródła

  1. ADR 2025, Volume I (ECE/TRANS/352), French text — Introduction, definitions in 1.2.1, Chapter 2.1 and the opening sub-sections of each class in Chapter 2.2 — United Nations Economic Commission for Europe, as published by the Swiss Federal Roads Office (FEDRO)
  2. ADR 2025, Volume II (ECE/TRANS/352), French text — 5.2.2.2 danger labels, 5.3.1 placarding and 5.3.2 orange-coloured plate marking, including the list of hazard identification numbers in 5.3.2.3.2 — United Nations Economic Commission for Europe, as published by the Swiss Federal Roads Office (FEDRO)
  3. Directive 2008/68/EC on the inland transport of dangerous goods, consolidated text of 12 May 2026 — Articles 1 and 2 and Annex I, Sections I.1 and I.2 — EUR-Lex, European Union, 12 May 2026
  4. 49 CFR 173.2, Hazardous material classes and index to hazard class definitions — annual edition revised as of 1 October 2025 — U.S. Government Publishing Office, govinfo, 1 Oct 2025