Tehlikeli madde sınıfları ve turuncu plakalar: ADR tehlike etiketleri ve tehlike tanımlama numaraları
ADR 2025 tehlikeli maddeleri 1'den 9'a kadar numaralanan, her birinin kendi tehlike etiketleri olan sınıflara ayırır. Turuncu plakadaki tehlike tanımlama numarasının anlamı ve 97 numaranın tamamı.

ADR, tehlikeli maddeleri 1’den 9’a kadar numaralandırılmış on üç sınıfa ayırır. Sınıf 1, 2, 3, 7, 8 ve 9 tek bir numara taşır; 4, 5 ve 6 rakamlarının her birini ise birden fazla sınıf paylaşır: 4.1, 4.2 ve 4.3; 5.1 ve 5.2; 6.1 ve 6.2 (2.1.1.1). Bir sınıftaki her kalemin dört rakamlı bir UN numarası vardır (2.1.1.2). Her sınıfın paketler için kendi baklava biçimli tehlike etiketleri vardır; araçlar ve konteynerler bunlara karşılık gelen daha büyük levhalar taşır. Turuncu plaka ayrı bir işaretlemedir: tehlikeli madde taşıyan her taşıma biriminde önde ve arkada iki plaka; 5.3.2.1’de belirtilen ve aralarında tankların ve bazı dökme yüklerin de bulunduğu durumlarda ise iki numaralı plakalar, yani dört rakamlı UN numarasının üstünde iki veya üç rakamlı bir tehlike tanımlama numarası. Burada atıf yapılan metin ADR 2025’tir. 2008/68/AT sayılı Direktif, ADR’nin Ek A ve Ek B’sini 1 Ocak 2025’ten itibaren geçerli hâlleriyle Avrupa Birliği Üye Devletleri içinde ve arasında karayoluyla tehlikeli madde taşımacılığına uygular.
28 Ekim 2026 itibarıyla durum. O gün okunanlar: İsviçre Federal Karayolları Dairesi’nin yayımladığı Fransızca metniyle ADR 2025 (ECE/TRANS/352) — Giriş, 1.2.1’deki tanımlar, Bölüm 2.1 ve Bölüm 2.2’de her sınıfın açılış alt bölümleri için Cilt I; 5.2.2.2, 5.3.1 ve 5.3.2 için Cilt II — ve 1 Ekim 2025 itibarıyla gözden geçirilmiş yıllık baskısıyla 49 CFR 173.2. 2008/68/AT sayılı Direktifin kullanılan metni, 12 Mayıs 2026 tarihli konsolide sürümüdür. ADR’nin ifadeleri aşağıda Türkçe verildiğinde Fransızca metinden çevrilmiştir.
1’den 9’a kadar numaralandırılmış on üç sınıf
Liste 2.1.1.1’dedir. Her sınıf, Bölüm 2.2’deki kendi kesiminin 2.2.x.1 alt bölümünde belirtilen özelliklerle tanımlanır (2.1.2.1) ve ADR, 4.1’den 6.2’ye kadar her birini başlı başına bir sınıf olarak adlandırır. Bir sınıfın 2.2.x.2 alt bölümünde listelenen veya tanımlanan mallar taşımaya kabul edilmez (2.1.2.4).
| Sınıf | 2.1.1.1’deki başlık | Başlığın kapsadığı | Etiket modelleri |
|---|---|---|---|
| 1 | Patlayıcı maddeler ve nesneler | Patlayıcı maddeler, piroteknik maddeler, patlayıcı nesneler ve pratik bir patlama veya piroteknik etki yaratmak amacıyla üretilen maddeler ve nesneler (2.2.1.1.1) | 1, 1.4, 1.5, 1.6 |
| 2 | Gazlar | Saf gazlar, gaz karışımları, gazların başka maddelerle karışımları ve bunları içeren nesneler. Gaz, 50 °C’de buhar basıncı 300 kPa (3 bar) üzerinde olan ya da 20 °C’de, 101,3 kPa standart basınçta tamamen gaz hâlinde bulunan maddedir (2.2.2.1.1) | 2.1, 2.2, 2.3 |
| 3 | Yanıcı sıvılar | 50 °C’de buhar basıncı en fazla 300 kPa (3 bar) olan, 20 °C’de ve 101,3 kPa’da tamamen gaz hâlinde olmayan ve parlama noktası en fazla 60 °C olan sıvılar; ayrıca parlama noktası daha yüksek olup bu noktada veya üzerinde sıcak taşınan sıvılar ve erimiş katılar (UN 3256) ile sıvı duyarsızlaştırılmış patlayıcılar (2.2.3.1.1) | 3 |
| 4.1 | Yanıcı katılar, kendiliğinden reaksiyona giren maddeler, polimerleşen maddeler ve katı duyarsızlaştırılmış patlayıcılar | Katı hâldeki yanıcı maddeler ve nesneler ile duyarsızlaştırılmış patlayıcılar, sıvı veya katı kendiliğinden reaksiyona giren maddeler ve polimerleşen maddeler (2.2.41.1.1) | 4.1 |
| 4.2 | Kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler | Az miktarda bile havayla temastan sonraki beş dakika içinde tutuşan sıvı veya katı piroforik maddeler ile enerji verilmeden havayla temas ettiğinde kendiliğinden ısınmaya yatkın olan ve ancak büyük miktarlarda (birkaç kilogram) ve uzun sürelerden (saatler veya günler) sonra tutuşabilen kendiliğinden ısınan maddeler ve nesneler (2.2.42.1.1) | 4.2 |
| 4.3 | Suyla temas ettiğinde yanıcı gazlar çıkaran maddeler | Suyla reaksiyona girerek havayla patlayıcı karışımlar oluşturabilecek yanıcı gazlar çıkaran maddeler ve bunları içeren nesneler (2.2.43.1.1) | 4.3 |
| 5.1 | Oksitleyici maddeler | Kendileri yanıcı olmak zorunda olmasa da genellikle oksijen vererek başka malzemenin yanmasına neden olabilen veya yanmasına katkıda bulunabilen maddeler ve bunları içeren nesneler (2.2.51.1.1) | 5.1 |
| 5.2 | Organik peroksitler | Organik peroksitler ve organik peroksit formülasyonları (2.2.52.1.1): iki değerlikli -O-O- yapısını içeren ve hidrojen peroksitin türevleri olarak kabul edilebilecek organik maddeler (2.2.52.1.3) | 5.2 |
| 6.1 | Toksik maddeler | Görece küçük bir miktarda, tek seferlik veya kısa süreli bir etkiyle, soluma, deri yoluyla emilme veya yutma yoluyla insan sağlığına zarar verebileceği ya da ölüme yol açabileceği deneyimden bilinen veya hayvan deneylerinden varsayılan maddeler (2.2.61.1.1) | 6.1 |
| 6.2 | Bulaşıcı maddeler | Patojen içerdiği bilinen veya makul olarak beklenen maddeler: insanlarda veya hayvanlarda hastalığa yol açabilen bakteri, virüs, parazit ve mantar gibi mikroorganizmalar ile prionlar gibi diğer etkenler (2.2.62.1.1) | 6.2 |
| 7 | Radyoaktif malzeme | Hem aktivite konsantrasyonunun hem de gönderideki toplam aktivitenin 2.2.7.2.2.1 ila 2.2.7.2.2.6’da verilen değerleri aştığı, radyonüklit içeren her malzeme (2.2.7.1.1) | 7A, 7B, 7C, 7E |
| 8 | Aşındırıcı maddeler | Kimyasal etkiyle deride geri dönüşü olmayan hasara yol açan ya da sızıntı hâlinde başka mallara veya taşıma araçlarına ciddi zarar verebilen, hatta onları tahrip edebilen maddeler; ayrıca ancak suyla aşındırıcı bir sıvı oluşturan ya da havanın doğal nemiyle aşındırıcı buhar veya sis çıkaran maddeler (2.2.8.1.1) | 8 |
| 9 | Çeşitli tehlikeli maddeler ve nesneler | Taşıma sırasında diğer sınıfların kapsamadığı bir tehlike oluşturan maddeler ve nesneler (2.2.9.1.1) | 9, 9A |
İstisna olarak 2.2.3.1.1’e ait bir not, sentetik ürünler dâhil, parlama noktası 60 °C’nin üzerinde olup 100 °C’yi aşmayan dizel yakıtını, gazyağını ve hafif ısıtma yağını UN 1202 kapsamında Sınıf 3’e koyar. Sınıf 9, M1 ile M11 arasındaki kodlara ayrılır (2.2.9.1.2); bunlar arasında lityum bataryalar ve sodyum iyon bataryalar (M4), çevre için tehlikeli maddeler (M6 ile M8 arası) ve sıcak taşınan maddeler (M9 ve M10) bulunur.
Her kalemin bir UN numarası vardır; 1.2.1 bunu, BM Model Düzenlemelerinden alınan, bir maddenin veya nesnenin dört rakamlı tanımlama numarası olarak tanımlar. BM Model Düzenlemeleri de BM Tehlikeli Malların Taşınmasına İlişkin Tavsiyelerin 23. gözden geçirilmiş baskısının (ST/SG/AC.10/1/Rev.23) ekindeki Model Düzenlemeler olarak tanımlanır. ADR’nin girişi, Ek A ve Ek B’nin yapısının BM Model Düzenlemelerinin, Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Mallar Kodunun (IMDG Kodu) ve demiryolu düzenlemeleri RID’in yapısına karşılık geldiğini belirtir. Kalemler, UN 1090 aseton gibi iyi tanımlanmış bir madde için olan tekil kalemlerden başlayıp jenerik kalemler ve özel B.Ş.B. (başka şekilde belirtilmemiş) kalemler üzerinden UN 1993 yanıcı sıvı, B.Ş.B. gibi genel B.Ş.B. kalemlerine kadar uzanır (2.1.1.2). Bölüm 3.2’deki Tablo A, her kalemi UN numarası sırasıyla ve diğer bilgilerin yanı sıra adı, sınıfı, ambalaj grubu veya grupları ve yapıştırılacak etiketlerle birlikte listeler (2.1.2.2). Ambalajlama amacıyla Sınıf 1, 2, 5.2, 6.2 ve 7’deki maddeler ile Sınıf 4.1’deki kendiliğinden reaksiyona giren maddeler dışındaki maddeler I (yüksek tehlike), II (orta tehlike) veya III (düşük tehlike) numaralı ambalaj grubuna atanır; nesneler ambalaj gruplarına atanmaz (2.1.1.3).
Sınıf 1’de alt sınıflar, Sınıf 2’de gruplar
Sınıf 1’de her madde veya nesne bir alt sınıfa ve bir uyumluluk grubuna atanır; sınıflandırma kodu, alt sınıf numarası ile uyumluluk grubu harfinden oluşur (2.2.1.1.4). Alt sınıflar 2.2.1.1.5’te tanımlanır:
- 1.1 — kütlesel patlama tehlikesi, yani yükün neredeyse tamamını hemen hemen anında etkileyen bir patlama;
- 1.2 — kütlesel patlama tehlikesi olmaksızın parça fırlatma tehlikesi;
- 1.3 — kütlesel patlama tehlikesi olmaksızın yangın tehlikesi ile küçük bir infilak veya parça fırlatma tehlikesi ya da her ikisi: yanması kayda değer ışınım ısısı doğuran ya da küçük infilak veya parça fırlatma etkileriyle birbiri ardına yanan maddeler ve nesneler;
- 1.4 — taşıma sırasında tutuşma veya ateşleme hâlinde yalnızca küçük bir patlama tehlikesi; etkiler büyük ölçüde paketle sınırlı kalır;
- 1.5 — kütlesel patlama tehlikesi olan, ancak normal taşıma koşullarında ateşlenme ya da yanmadan detonasyona geçiş olasılığı çok düşük olan çok duyarsız maddeler;
- 1.6 — kütlesel patlama tehlikesi olmayan, son derece duyarsız nesneler; tehlike tek bir nesnenin patlamasıyla sınırlıdır.
Sınıf 2’de 2.2.2.1.2 paragrafı, sınıfın maddelerini ve nesnelerini aralarında sıkıştırılmış, sıvılaştırılmış, soğutularak sıvılaştırılmış ve çözünmüş gazların da bulunduğu dokuz kategoriye ayırır; 2.2.2.1.3 de aerosoller ve basınç altındaki kimyasallar dışında bunları tehlikeli özelliklerine göre gruplara atar: A boğucu, O oksitleyici, F yanıcı, T toksik ve TF, TC, TO, TFC ile TOC kombinasyonları; T içeren her grup diğer bütün gruplardan, F ise A ve O’dan önce gelir. Aynı paragrafa ait bir not, BM Model Düzenlemelerinin, IMDG Kodunun ve ICAO Teknik Talimatlarının gazları birincil tehlikelerine göre üç alt sınıftan birine atadığını kaydeder: 2.1 yanıcı gazlar (büyük F harfli gruplar), 2.2 yanıcı olmayan, toksik olmayan gazlar (A veya O) ve 2.3 toksik gazlar (T, TF, TC, TO, TFC ve TOC). ADR’nin gazlar için etiket modelleri bu üç numarayı taşır.
Tehlike etiketleri
Tehlike etiketi, köşelerinden biri üzerine oturtulmuş, en az 100 mm × 100 mm ölçüsünde ve içinde kenardan yaklaşık 5 mm içeriden geçen bir çizgi bulunan bir karedir (5.2.2.2.1.1.2). 5.2.2.2.1 uyarınca üst yarıda sembol, alt yarıda sınıf numarası bulunur; ancak Sınıf 4.1, 4.2 ve 4.3 etiketlerinde 4 rakamı, Sınıf 6.1 ve 6.2 etiketlerinde 6 rakamı yer alır. Sınıf 1 etiketlerinde alt sınıf numarası ve uyumluluk grubu harfi alt yarıda, sınıf numarasının üstünde yer alır; 1.4, 1.5 ve 1.6 alt sınıflarının etiketlerinde ise alt sınıf numarası üst yarıda sembolün yerine bulunur, alt yarıda da sınıf numarası ve uyumluluk grubu harfi yer alır. Model 9A dışında, diğer unsurları gizlememesi veya önemini azaltmaması kaydıyla UN numarası ya da tehlikeyi tanımlayan sözcükler gibi metinler eklenebilir; diğer taşıma türleri için gerekli olan karşılık gelen etiketler de açık anlamlarını etkilemeyen küçük farklılıklarla kabul edilebilir (5.2.2.2.1).
| Model | Kapsam | Sembol ve rengi | Zemin | Alt köşedeki rakam |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 1.1, 1.2 ve 1.3 alt sınıfları | Patlayan bomba, siyah | Turuncu | 1, siyah |
| 1.4 | 1.4 alt sınıfı | 1.4 rakamları, siyah | Turuncu | 1, siyah |
| 1.5 | 1.5 alt sınıfı | 1.5 rakamları, siyah | Turuncu | 1, siyah |
| 1.6 | 1.6 alt sınıfı | 1.6 rakamları, siyah | Turuncu | 1, siyah |
| 2.1 | Yanıcı gazlar | Alev, siyah veya beyaz | Kırmızı | 2, siyah veya beyaz |
| 2.2 | Yanıcı olmayan, toksik olmayan gazlar | Gaz tüpü, siyah veya beyaz | Yeşil | 2, siyah veya beyaz |
| 2.3 | Toksik gazlar | Kurukafa ve çapraz kemikler, siyah | Beyaz | 2, siyah |
| 3 | Sınıf 3 | Alev, siyah veya beyaz | Kırmızı | 3, siyah veya beyaz |
| 4.1 | Sınıf 4.1 | Alev, siyah | Yedi dikey kırmızı şeritli beyaz | 4, siyah |
| 4.2 | Sınıf 4.2 | Alev, siyah | Üst yarısı beyaz, alt yarısı kırmızı | 4, siyah |
| 4.3 | Sınıf 4.3 | Alev, siyah veya beyaz | Mavi | 4, siyah veya beyaz |
| 5.1 | Sınıf 5.1 | Daire üzerinde alev, siyah | Sarı | 5.1, siyah |
| 5.2 | Sınıf 5.2 | Alev, siyah veya beyaz | Üst yarısı kırmızı, alt yarısı sarı | 5.2, siyah |
| 6.1 | Sınıf 6.1 | Kurukafa ve çapraz kemikler, siyah | Beyaz | 6, siyah |
| 6.2 | Sınıf 6.2 | Daire üzerinde üç hilal, siyah | Beyaz | 6, siyah |
| 7A | Kategori I-BEYAZ | Yonca yaprağı, siyah | Beyaz | 7, siyah |
| 7B | Kategori II-SARI | Yonca yaprağı, siyah | Üst yarısı beyaz kenarlıklı sarı, alt yarısı beyaz | 7, siyah |
| 7C | Kategori III-SARI | Yonca yaprağı, siyah | Üst yarısı beyaz kenarlıklı sarı, alt yarısı beyaz | 7, siyah |
| 7E | Fisil malzeme | Yok; üst yarıda FISSILE sözcüğü | Beyaz | 7, siyah |
| 8 | Sınıf 8 | İki cam deney tüpünden dökülerek bir eli ve bir metali aşındıran sıvılar, siyah | Üst yarısı beyaz, alt yarısı beyaz kenarlıklı siyah | 8, beyaz |
| 9 | Sınıf 9 | Üst yarıda yedi dikey şerit, siyah | Beyaz | Altı çizili 9, siyah |
| 9A | Sınıf 9 | Üst yarıda yedi dikey şerit, alt yarıda ise biri hasarlı bir grup hücre ve batarya ile bir alev, siyah | Beyaz | Altı çizili 9, siyah |
5.2.2.2.2’nin notlar sütunu şunları ekler. Model 1’de, patlayıcı özellikler ikincil tehlike olduğunda alt sınıf ve uyumluluk grubu boş bırakılır. Model 6.2, alt yarısında siyah renkle, içeriğin bulaşıcı madde olduğuna dair bir ibare ile hasar veya sızıntı hâlinde halk sağlığı makamlarına derhâl haber verilmesi talebini taşıyabilir. Model 7A, 7B ve 7C alt yarıda siyah renkle RADIOACTIVE, CONTENTS ve ACTIVITY sözcüklerini ve RADIOACTIVE sözcüğünden sonra bir, iki veya üç kırmızı dikey çubuğu taşır; 7B ve 7C’de ayrıca bir TRANSPORT INDEX kutusu bulunur; 7E bir CRITICALITY SAFETY INDEX kutusu taşır.
Araç ve konteynerlerdeki levhalar
5.3.1.1.1 uyarınca levhalar, 5.3.1’in öngördüğü şekilde konteynerlerin, dökme yük konteynerlerinin, MEGC’lerin, MEMU’ların, tank-konteynerlerin, taşınabilir tankların ve araçların dış yüzeylerine yapıştırılır ve araçtaki mallar için Tablo A’nın (5) numaralı sütununda ve uygulanabildiği durumlarda (6) numaralı sütununda öngörülen etiketlere karşılık gelir. Levha, en az 250 mm × 250 mm ölçüsünde aynı baklavadır; iç çizgisi kenardan 12,5 mm içeridedir, sınıf veya alt sınıf numarası ile Sınıf 1 için uyumluluk grubu harfi de en az 25 mm yüksekliktedir (5.3.1.7.1). Sınıf 7 için levha model 7D’dir (5.3.1.1.3): üst yarısı sarı, alt yarısı beyaz, yonca yaprağı ve yazılar siyah; alt yarıdaki RADIOACTIVE sözcüğü isteğe bağlıdır, böylece bu alan onun yerine gönderinin UN numarasını taşıyabilir (5.3.1.7.2). Sınıf 9 için model 9 levha kullanılır; 9A etiket modeli levha olarak kullanılmaz (5.3.1.1.4). Bir araç veya konteyner Sınıf 1’in farklı alt sınıflarına ait maddeler veya nesneler taşıyorsa yalnızca en tehlikelisinin levhası gösterilir; en tehlikeliden en az tehlikeliye sıra 1.1, 1.5, 1.2, 1.3, 1.6, 1.4’tür; 1.4 alt sınıfı, S uyumluluk grubu için levha gerekmez (5.3.1.1.2). Araçta birden fazla sınıfa ait mallar bulunduğunda, bir birincil veya ikincil tehlike levhası o tehlikeyi zaten gösteriyorsa ikincil tehlike levhasına gerek yoktur (5.3.1.1.5).
| Araç veya birim | Levhalar | Paragraf |
|---|---|---|
| Konteyner, dökme yük konteyneri, MEGC, tank-konteyner veya taşınabilir tank | Her iki yan ve her iki uç; esnek dökme yük konteynerinde karşılıklı iki yan | 5.3.1.2 |
| Bu tür konteynerleri taşıyan araç | Aynı levhalar her iki yanda ve arkada; yalnızca konteynerlerin üzerindekiler aracın dışından görünmüyorsa | 5.3.1.3 |
| Dökme yük taşıyan araç, tank araç, batarya aracı, MEMU, sökülebilir tanklı araç | Her iki yan ve arka; iki veya daha fazla tehlikeli madde taşıyan birden çok bölme varsa ilgili bölmelerin hizasında her iki yanda ve arkada her modelden birer tane | 5.3.1.4.1 |
| 1.4 alt sınıfı, S uyumluluk grubu dışındaki Sınıf 1 paketlerini taşıyan araç | Her iki yan ve arka | 5.3.1.5.1 |
| İstisnai paketler dışında, ambalajlarda veya IBC’lerde Sınıf 7 taşıyan araç | Her iki yan ve arka | 5.3.1.5.2 |
| Temizlenmemiş ve gazı alınmamış boş tank araç, batarya aracı, tank-konteyner, MEGC, MEMU veya taşınabilir tank; temizlenmemiş boş dökme yük aracı veya konteyneri | Önceki yük için gerekli levhalar | 5.3.1.6.1 |
Turuncu plakalar: hangileri numara taşır
Tehlikeli madde taşıyan her taşıma birimi, biri önde biri arkada olmak üzere iki turuncu plaka gösterir (5.3.2.1.1); plakalar, plakanın ortasından geçen yatay siyah bir çizgiye izin veren 5.3.2.2.1’deki tarife göre yapılır. Aşağıdaki tablo, 5.3.2.1’in tehlike tanımlama numarasını ve UN numarasını bu plakaların hangilerinde istediğini gösterir. Ölçüler, yangına dayanıklılık, boş tanklara ve plakaların örtülmesine ilişkin kurallar ve eski plakalar için geçiş önlemi ADR açıklandı: tehlikeli madde araçları, turuncu plakalar ve tünel kodları yazısında yer alır; bu yazı 1.1.3.6’daki miktar sınırlarını da ele alır.
| Durum | Plakalar | Numaralar | Paragraf |
|---|---|---|---|
| Tehlikeli madde taşıyan her taşıma birimi | İki adet, önde ve arkada; ayrılan bir römork arkasında bir plaka bulundurur | Bu paragraf numara istemez. Tankları 5.3.2.1.3 uyarınca işaretlenmiş, ayrılmış bir römorkta arkada kalan plaka, tanktaki en tehlikeli maddeye veya UN 3475’e karşılık gelir | 5.3.2.1.1 |
| Tablo A’nın (20) numaralı sütununun bir tehlike tanımlama numarası verdiği durumlarda tank araçlar, batarya araçları ve bir veya daha fazla tankı olan taşıma birimleri | Ek olarak, her tankın, tank bölmesinin veya batarya aracı elemanının yanlarında, aracın boyuna eksenine paralel | O tank, bölme veya elemandaki her maddenin tehlike tanımlama numarası (sütun 20) ve UN numarası (sütun 1); MEMU’larda yalnızca 1.000 litre veya daha büyük tanklar ve dökme yük konteynerleri | 5.3.2.1.2 |
| Yalnızca UN 1202, 1203, 1223 veya 3475 ya da UN 1268 veya 1863 kapsamında sınıflandırılmış havacılık yakıtı taşıyan ve başka tehlikeli madde taşımayan tanklar | Öndeki ve arkadaki plakalar bir sonraki sütundaki numaraları taşıyorsa 5.3.2.1.2’deki yan plakalara gerek yoktur | UN 3475 için ya da bu madde yoksa taşınan en tehlikeli madde, yani parlama noktası en düşük olan madde için tehlike tanımlama numarası ve UN numarası | 5.3.2.1.3 |
| (20) numaralı sütunun bir tehlike tanımlama numarası verdiği durumlarda, başka tehlikeli madde olmaksızın ambalajsız katılar veya nesneler ya da münhasır kullanım altında taşınacak, tek bir UN numaralı ambalajlı radyoaktif malzeme taşıyan araçlar, konteynerler ve dökme yük konteynerleri | Ek olarak, her aracın veya konteynerin yanlarında, aracın boyuna eksenine paralel | Dökme olarak taşınan her maddenin ya da ambalajlı radyoaktif malzemenin tehlike tanımlama numarası ve UN numarası | 5.3.2.1.4 |
| Konteynerlerde, dökme yük konteynerlerinde, tank-konteynerlerde, MEGC’lerde veya taşınabilir tanklarda bulunan ve onları taşıyan aracın dışından açıkça görünmeyen 5.3.2.1.2 veya 5.3.2.1.4 plakaları | Aynı plakalar aracın her iki yanında da; kapasitesi 3.000 litreyi aşmayan dökme yük konteynerleri, tanklar veya MEGC’ler taşıyan araçlar için gerekmez | Konteynerlerdekiyle aynı | 5.3.2.1.5 |
| Tek bir tehlikeli madde taşıyan ve tehlikeli olmayan mal taşımayan taşıma birimleri | Öndeki ve arkadaki plakalar bir sonraki sütundaki numaraları taşıdığında 5.3.2.1.2, 5.3.2.1.4 ve 5.3.2.1.5’teki yan plakalara gerek yoktur | O maddenin tehlike tanımlama numarası ve UN numarası | 5.3.2.1.6 |
Numaralı bir plakada tehlike tanımlama numarası üst yarıda, UN numarası alt yarıda yer alır; ikisini ortadan geçen yatay siyah bir çizgi ayırır (5.3.2.2.2). 5.3.2.2.3’teki örnek, üst alanı gerektiğinde önünde X harfi bulunan iki veya üç rakam, alt alanı ise dört rakam olarak tarif eder. 1 Ocak 2027’den itibaren uygulanacak değişiklikler, aralarında 5.3.2.1.4 ve 5.3.2.1.6’nın yeni ifadeleri de olmak üzere, ADR açıklandı yazısında listelenir. Tank gövdeleri ve tanker dorseler tanker kamyon ve tanker dorse yazısında, sürücünün ADR eğitim sertifikası ise ADR sürücü eğitim sertifikası yazısında anlatılır.
Tehlike tanımlama numarasını okumak
Tehlike tanımlama numarası iki veya üç rakamdan oluşur ve genel olarak her rakam bir tehlikeyi gösterir (5.3.2.3.1).
| Rakam | Tehlike |
|---|---|
| 2 | Basınç veya kimyasal reaksiyon nedeniyle gaz çıkışı |
| 3 | Sıvıların (buharların) ve gazların yanıcılığı veya kendiliğinden ısınan sıvı |
| 4 | Katıların yanıcılığı veya kendiliğinden ısınan katı |
| 5 | Oksitleyici (yangını şiddetlendiren) etki |
| 6 | Toksisite veya bulaşma riski |
| 7 | Radyoaktivite |
| 8 | Aşındırıcılık |
| 9 | Kendiliğinden şiddetli reaksiyon riski |
Bir not, 9 rakamının kapsadığı riskin, maddenin doğası gereği, kayda değer ısının ya da yanıcı ve/veya toksik gazların açığa çıkmasının ardından bir patlama, parçalanma veya polimerizasyon reaksiyonu riski olasılığını içerdiğini ekler. Aynı paragraf dört kural ekler:
- Tekrarlanan bir rakam, o belirli tehlikenin şiddetlendiğini gösterir.
- Sıfır, bir maddenin tehlikesini göstermek için tek bir rakamın yeterli olduğu durumlarda rakamın ardından gelir.
- On sekiz kombinasyonun özel bir anlamı vardır: 22, 323, 333, 362, 382, 423, 44, 446, 462, 482, 539, 606, 623, 642, 823, 842, 90 ve 99. Her biri 5.3.2.3.2’de tanımlanır ve aşağıdaki tablolarda † ile işaretlenmiştir.
- Numaranın önündeki X harfi, maddenin suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girdiğini gösterir. ADR, bu tür maddeler için suyun ancak uzmanların onayıyla kullanılabileceğini ekler.
Sınıf 1’de durum farklıdır: tehlike tanımlama numarası, Tablo A’nın (3b) numaralı sütunundaki sınıflandırma kodudur ve 2.2.1.1.5’e göre alt sınıf numarası ile 2.2.1.1.6’ya göre uyumluluk grubu harfinden oluşur. 5.3.2.3.2 paragrafı, Tablo A’nın (20) numaralı sütununda gösterilen tehlike tanımlama numaralarının anlamını verir: ADR 2025’te 97 numara, bunların 15’i X’li.
97 tehlike tanımlama numarası
| Numara | Anlamı |
|---|---|
| 20 | Boğucu gaz veya ikincil tehlikesi olmayan gaz |
| 22 † | Soğutularak sıvılaştırılmış gaz, boğucu |
| 223 | Soğutularak sıvılaştırılmış gaz, yanıcı |
| 225 | Soğutularak sıvılaştırılmış gaz, oksitleyici (yangını şiddetlendiren) |
| 23 | Yanıcı gaz |
| 238 | Gaz, yanıcı aşındırıcı |
| 239 | Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen yanıcı gaz |
| 25 | Oksitleyici (yangını şiddetlendiren) gaz |
| 26 | Toksik gaz |
| 263 | Toksik gaz, yanıcı |
| 265 | Toksik gaz, oksitleyici (yangını şiddetlendiren) |
| 268 | Toksik gaz, aşındırıcı |
| 28 | Gaz, aşındırıcı |
| Numara | Anlamı |
|---|---|
| 30 | Yanıcı sıvı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil) ya da parlama noktası 60 °C’nin üzerinde olup parlama noktasına eşit veya daha yüksek bir sıcaklığa ısıtılmış yanıcı sıvı veya erimiş katı ya da kendiliğinden ısınan sıvı |
| 323 † | Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran yanıcı sıvı |
| X323 | Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran yanıcı sıvı |
| 33 | Çok yanıcı sıvı (parlama noktası 23 °C’nin altında) |
| 333 † | Piroforik sıvı |
| X333 | Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren piroforik sıvı |
| 336 | Çok yanıcı sıvı, toksik |
| 338 | Çok yanıcı sıvı, aşındırıcı |
| X338 | Çok yanıcı sıvı, aşındırıcı, suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren |
| 339 | Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen çok yanıcı sıvı |
| 36 | Yanıcı sıvı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil), hafif toksik, ya da kendiliğinden ısınan sıvı, toksik |
| 362 † | Yanıcı sıvı, toksik, suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran |
| X362 | Yanıcı sıvı, toksik, suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran |
| 368 | Yanıcı sıvı, toksik, aşındırıcı |
| 38 | Yanıcı sıvı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil), hafif aşındırıcı, ya da kendiliğinden ısınan sıvı, aşındırıcı |
| 382 † | Yanıcı sıvı, aşındırıcı, suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran |
| X382 | Yanıcı sıvı, aşındırıcı, suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran |
| 39 | Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen yanıcı sıvı |
| Numara | Anlamı |
|---|---|
| 40 | Yanıcı katı veya kendiliğinden reaksiyona giren madde veya kendiliğinden ısınan madde veya polimerleşen madde |
| 423 † | Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran katı veya suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran yanıcı katı veya suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran kendiliğinden ısınan katı |
| X423 | Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran katı veya suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran yanıcı katı veya suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran kendiliğinden ısınan katı |
| 43 | Kendiliğinden tutuşan (piroforik) katı |
| X432 | Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran, kendiliğinden tutuşan (piroforik) katı |
| 44 † | Yüksek sıcaklıkta erimiş hâlde bulunan yanıcı katı |
| 446 † | Yüksek sıcaklıkta erimiş hâlde bulunan yanıcı katı, toksik |
| 46 | Yanıcı veya kendiliğinden ısınan katı, toksik |
| 462 † | Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran toksik katı |
| X462 | Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek toksik gazlar çıkaran katı |
| 48 | Yanıcı veya kendiliğinden ısınan katı, aşındırıcı |
| 482 † | Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran aşındırıcı katı |
| X482 | Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek aşındırıcı gazlar çıkaran katı |
| Numara | Anlamı |
|---|---|
| 50 | Oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde |
| 539 † | Yanıcı organik peroksit |
| 55 | Güçlü oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde |
| 556 | Güçlü oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde, toksik |
| 558 | Güçlü oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde, aşındırıcı |
| 559 | Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen güçlü oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde |
| 56 | Oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde, toksik |
| 568 | Oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde, toksik, aşındırıcı |
| 58 | Oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde, aşındırıcı |
| 59 | Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde |
| Numara | Anlamı |
|---|---|
| 60 | Toksik veya hafif toksik madde |
| 606 † | Bulaşıcı madde |
| 623 † | Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran toksik sıvı |
| 63 | Toksik madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil) |
| 638 | Toksik madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil), aşındırıcı |
| 639 | Toksik madde, yanıcı (parlama noktası 60 °C’yi aşmayan), kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen |
| 64 | Toksik katı, yanıcı veya kendiliğinden ısınan |
| 642 † | Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran toksik katı |
| 65 | Toksik madde, oksitleyici (yangını şiddetlendiren) |
| 66 | Çok toksik madde |
| 663 | Çok toksik madde, yanıcı (parlama noktası 60 °C’yi aşmayan) |
| 664 | Çok toksik katı, yanıcı veya kendiliğinden ısınan |
| 665 | Çok toksik madde, oksitleyici (yangını şiddetlendiren) |
| 668 | Çok toksik madde, aşındırıcı |
| X668 | Çok toksik madde, aşındırıcı, suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren |
| 669 | Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen çok toksik madde |
| 68 | Toksik madde, aşındırıcı |
| 69 | Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen toksik veya hafif toksik madde |
| Numara | Anlamı |
|---|---|
| 70 | Radyoaktif malzeme |
| 768 | Radyoaktif malzeme, toksik ve aşındırıcı |
| Numara | Anlamı |
|---|---|
| 80 | Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde |
| X80 | Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde |
| 823 † | Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran aşındırıcı sıvı |
| 83 | Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil) |
| X83 | Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil), suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren |
| 836 | Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil), toksik |
| 839 | Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil), kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen |
| X839 | Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil), kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen ve suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren |
| 84 | Aşındırıcı katı, yanıcı veya kendiliğinden ısınan |
| 842 † | Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran aşındırıcı katı |
| 85 | Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, oksitleyici (yangını şiddetlendiren) |
| 856 | Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, oksitleyici (yangını şiddetlendiren), toksik |
| 86 | Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, toksik |
| 88 | Çok aşındırıcı madde |
| X88 | Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren çok aşındırıcı madde |
| 883 | Çok aşındırıcı madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil) |
| 884 | Çok aşındırıcı katı, yanıcı veya kendiliğinden ısınan |
| 885 | Çok aşındırıcı madde, oksitleyici (yangını şiddetlendiren) |
| 886 | Çok aşındırıcı madde, toksik |
| X886 | Çok aşındırıcı madde, toksik, suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren |
| 89 | Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde |
| Numara | Anlamı |
|---|---|
| 90 † | Çevre için tehlikeli madde; çeşitli tehlikeli maddeler |
| 99 † | Sıcak taşınan çeşitli tehlikeli maddeler |
Bu sınıfların uygulandığı yerler
2008/68/AT sayılı Direktif bu kuralları Avrupa Birliği’nde uygular. Direktifin Madde 1(1)’i şöyledir: “This Directive shall apply to the transport of dangerous goods by road, by rail or by inland waterway within or between Member States, including the activities of loading and unloading, the transfer to or from another mode of transport and the stops necessitated by the circumstances of the transport.” (Bu Direktif, yükleme ve boşaltma faaliyetleri, başka bir taşıma türüne veya başka bir taşıma türünden aktarma ve taşımanın koşullarının gerektirdiği duraklamalar dâhil olmak üzere, Üye Devletler içinde veya Üye Devletler arasında karayolu, demiryolu veya iç su yolu ile tehlikeli madde taşımacılığına uygulanır.) Karayolu için Ek I, Kesim I.1 kuralları şöyle belirler: “Annexes A and B to the ADR, as applicable with effect from 1 January 2025, it being understood that ‘contracting party’ is replaced by ‘Member State’ as appropriate.” (‘Akit taraf’ ifadesinin uygun düştüğü yerlerde ‘Üye Devlet’ ifadesiyle değiştirildiği anlaşılmak kaydıyla, ADR’nin 1 Ocak 2025’ten itibaren geçerli hâlleriyle Ek A ve Ek B’si.) Kesim I.2’deki ulusal seçeneklerden biri doğrudan tehlike tanımlama numarasıyla ilgilidir; bu seçenek ADR açıklandı yazısında anlatılır.
Amerika Birleşik Devletleri’nde 49 CFR 173.2 aynı numaraları kendi adlarıyla kullanır: “The hazard class of a hazardous material is indicated by either the class or division number or the class name.” (Bir tehlikeli maddenin tehlike sınıfı, sınıf veya alt sınıf numarasıyla ya da sınıf adıyla gösterilir.) Tablosu 4.1’den 6.2’ye kadarkileri 4, 5 ve 6. sınıfların alt sınıfları (division) olarak adlandırır, gazlar için 2.1 ile 2.3 arasındaki alt sınıfları sayar, Sınıf 3, 7, 8 ve 9’u ise alt sınıfsız listeler. FORBIDDEN MATERIALS (yasak maddeler, 173.21) ve FORBIDDEN EXPLOSIVES (yasak patlayıcılar, 173.54) tablonun başında numarasız yer alır. ABD ticari sürücü belgesinin tehlikeli maddeler ek yetkisi (hazardous materials endorsement), CDL sınıfları ve ek yetkiler (endorsement) konulu yazıda anlatılır.
| Sınıf | Alt sınıf | Sınıf veya alt sınıf adı | Tanımın yeri |
|---|---|---|---|
| 1 | 1.1 | EXPLOSIVES (WITH A MASS EXPLOSION HAZARD) (kütlesel patlama tehlikesi olan patlayıcılar) | 173.50 |
| 1 | 1.2 | EXPLOSIVES (WITH A PROJECTION HAZARD) (parça fırlatma tehlikesi olan patlayıcılar) | 173.50 |
| 1 | 1.3 | EXPLOSIVES (WITH PREDOMINATELY A FIRE HAZARD) (ağırlıklı olarak yangın tehlikesi olan patlayıcılar) | 173.50 |
| 1 | 1.4 | EXPLOSIVES (WITH NO SIGNIFICANT BLAST HAZARD) (önemli bir infilak tehlikesi olmayan patlayıcılar) | 173.50 |
| 1 | 1.5 | VERY INSENSITIVE EXPLOSIVES; BLASTING AGENTS (çok duyarsız patlayıcılar; patlatma maddeleri) | 173.50 |
| 1 | 1.6 | EXTREMELY INSENSITIVE DETONATING SUBSTANCES (son derece duyarsız detonasyon maddeleri) | 173.50 |
| 2 | 2.1 | FLAMMABLE GAS (yanıcı gaz) | 173.115 |
| 2 | 2.2 | NON-FLAMMABLE COMPRESSED GAS (yanıcı olmayan sıkıştırılmış gaz) | 173.115 |
| 2 | 2.3 | POISONOUS GAS (zehirli gaz) | 173.115 |
| 3 | — | FLAMMABLE AND COMBUSTIBLE LIQUID (alevlenir ve yanabilir sıvı) | 173.120 |
| 4 | 4.1 | FLAMMABLE SOLID (yanıcı katı) | 173.124 |
| 4 | 4.2 | SPONTANEOUSLY COMBUSTIBLE MATERIAL (kendiliğinden yanabilen malzeme) | 173.124 |
| 4 | 4.3 | DANGEROUS WHEN WET MATERIAL (ıslandığında tehlikeli malzeme) | 173.124 |
| 5 | 5.1 | OXIDIZER (oksitleyici) | 173.127 |
| 5 | 5.2 | ORGANIC PEROXIDE (organik peroksit) | 173.128 |
| 6 | 6.1 | POISONOUS MATERIALS (zehirli malzemeler) | 173.132 |
| 6 | 6.2 | INFECTIOUS SUBSTANCE (ETIOLOGIC AGENT) (bulaşıcı madde, etiyolojik ajan) | 173.134 |
| 7 | — | RADIOACTIVE MATERIAL (radyoaktif malzeme) | 173.403 |
| 8 | — | CORROSIVE MATERIAL (aşındırıcı malzeme) | 173.136 |
| 9 | — | MISCELLANEOUS HAZARDOUS MATERIAL (çeşitli tehlikeli malzeme) | 173.140 |
Kısa cevaplar
- Tehlikeli maddelerin 9 sınıfı nelerdir?
- ADR 2.1.1.1, 1'den 9'a kadar numaralandırılmış on üç sınıf listeler: Sınıf 1 patlayıcı maddeler ve nesneler; 2 gazlar; 3 yanıcı sıvılar; 4.1 yanıcı katılar, kendiliğinden reaksiyona giren maddeler, polimerleşen maddeler ve katı duyarsızlaştırılmış patlayıcılar; 4.2 kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler; 4.3 suyla temas ettiğinde yanıcı gazlar çıkaran maddeler; 5.1 oksitleyici maddeler; 5.2 organik peroksitler; 6.1 toksik maddeler; 6.2 bulaşıcı maddeler; 7 radyoaktif malzeme; 8 aşındırıcı maddeler; 9 çeşitli tehlikeli maddeler ve nesneler. 4, 5 ve 6 rakamlarının her birini birden fazla sınıf paylaşır.
- Turuncu plakadaki numaralar ne anlama gelir?
- Üstteki numara, iki veya üç rakamdan oluşan ve bazen önünde X harfi bulunan tehlike tanımlama numarasıdır; alttaki ise maddenin dört rakamlı UN numarasıdır (ADR 5.3.2.2.2). Tehlike numarasında 2 basınç veya kimyasal reaksiyon nedeniyle gaz çıkışını, 3 sıvıların (buharların) ve gazların yanıcılığını ya da kendiliğinden ısınan bir sıvıyı, 4 katıların yanıcılığını ya da kendiliğinden ısınan bir katıyı, 5 oksitleyici (yangını şiddetlendiren) etkiyi, 6 toksisiteyi veya bulaşma riskini, 7 radyoaktiviteyi, 8 aşındırıcılığı, 9 ise kendiliğinden şiddetli reaksiyon riskini gösterir. Tekrarlanan bir rakam o tehlikenin şiddetlendiğini gösterir; tek başına yeterli olan tek bir rakamın ardından sıfır gelir (5.3.2.3.1).
- Tehlike uyarı plakasındaki X ne anlama gelir?
- Tehlike tanımlama numarasının önündeki X harfi, maddenin suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girdiğini gösterir; ADR, bu tür maddeler için suyun ancak uzmanların onayıyla kullanılabileceğini de ekler (5.3.2.3.1). ADR 2025'in 5.3.2.3.2'deki listesinde X'li 15 numara vardır; bunlar arasında suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren aşındırıcı veya hafif aşındırıcı bir madde olan X80 ile suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren çok aşındırıcı bir madde olan X88 de bulunur.
- Turuncu plakadaki 33 ne anlama gelir?
- Tehlike tanımlama numarası 33, parlama noktası 23 °C'nin altında olan çok yanıcı bir sıvıyı belirtir (ADR 5.3.2.3.2). 30 numarası parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında (sınırlar dâhil) olan yanıcı bir sıvıyı, parlama noktası 60 °C'nin üzerinde olup parlama noktasına eşit veya daha yüksek bir sıcaklığa ısıtılmış yanıcı bir sıvıyı ya da erimiş katıyı veya kendiliğinden ısınan bir sıvıyı; 333 piroforik bir sıvıyı; 336 ve 338 ise aynı zamanda toksik veya aşındırıcı olan çok yanıcı sıvıları belirtir.
- Her turuncu plaka numara taşır mı?
- Her zaman değil. ADR 5.3.2.1.1, tehlikeli madde taşıyan her taşıma biriminde önde ve arkada olmak üzere iki turuncu plaka ister; plakalar, ortasından geçen yatay siyah bir çizgiye izin veren 5.3.2.2.1'deki tarife uygun yapılır. 5.3.2.1.1'in kendisi plakalarda numara istemez. Tablo A'nın (20) numaralı sütunu bir tehlike tanımlama numarası veriyorsa tehlike tanımlama numarası ve UN numarası, her tankın, tank bölmesinin veya batarya aracı elemanının yanlarındaki plakalarda (5.3.2.1.2) ve başka tehlikeli madde olmaksızın ambalajsız katılar ya da nesneler veya münhasır kullanım altında tek bir UN numaralı ambalajlı radyoaktif malzeme taşıyan araç ve konteynerlerin yanlarındaki plakalarda (5.3.2.1.4) zorunludur. Tek bir tehlikeli madde taşıyan ve tehlikeli olmayan mal taşımayan bir taşıma biriminde, öndeki ve arkadaki plakalar o maddenin numaralarını taşıyorsa bu yan plakalara gerek yoktur (5.3.2.1.6).
Kaynaklar
- ADR 2025, Volume I (ECE/TRANS/352), French text — Introduction, definitions in 1.2.1, Chapter 2.1 and the opening sub-sections of each class in Chapter 2.2 — United Nations Economic Commission for Europe, as published by the Swiss Federal Roads Office (FEDRO)
- ADR 2025, Volume II (ECE/TRANS/352), French text — 5.2.2.2 danger labels, 5.3.1 placarding and 5.3.2 orange-coloured plate marking, including the list of hazard identification numbers in 5.3.2.3.2 — United Nations Economic Commission for Europe, as published by the Swiss Federal Roads Office (FEDRO)
- Directive 2008/68/EC on the inland transport of dangerous goods, consolidated text of 12 May 2026 — Articles 1 and 2 and Annex I, Sections I.1 and I.2 — EUR-Lex, European Union, 12 May 2026
- 49 CFR 173.2, Hazardous material classes and index to hazard class definitions — annual edition revised as of 1 October 2025 — U.S. Government Publishing Office, govinfo, 1 Oct 2025