TruckBusWorld

Tehlikeli madde sınıfları ve turuncu plakalar: ADR tehlike etiketleri ve tehlike tanımlama numaraları

ADR 2025 tehlikeli maddeleri 1'den 9'a kadar numaralanan, her birinin kendi tehlike etiketleri olan sınıflara ayırır. Turuncu plakadaki tehlike tanımlama numarasının anlamı ve 97 numaranın tamamı.

Yayın tarihi · Son güncelleme

Paslanmaz çelik bir karayolu tankerinin arkası: siyah alevli ve 3 rakamlı kırmızı baklava biçimli levha, ölü bir ağaç ile bir balık gösteren beyaz baklava ve bunların altında üstte 33, altta 3295 yazan turuncu plaka
Hombre del rio — CC BY-SA 4.0 (kırpıldı)

ADR, tehlikeli maddeleri 1’den 9’a kadar numaralandırılmış on üç sınıfa ayırır. Sınıf 1, 2, 3, 7, 8 ve 9 tek bir numara taşır; 4, 5 ve 6 rakamlarının her birini ise birden fazla sınıf paylaşır: 4.1, 4.2 ve 4.3; 5.1 ve 5.2; 6.1 ve 6.2 (2.1.1.1). Bir sınıftaki her kalemin dört rakamlı bir UN numarası vardır (2.1.1.2). Her sınıfın paketler için kendi baklava biçimli tehlike etiketleri vardır; araçlar ve konteynerler bunlara karşılık gelen daha büyük levhalar taşır. Turuncu plaka ayrı bir işaretlemedir: tehlikeli madde taşıyan her taşıma biriminde önde ve arkada iki plaka; 5.3.2.1’de belirtilen ve aralarında tankların ve bazı dökme yüklerin de bulunduğu durumlarda ise iki numaralı plakalar, yani dört rakamlı UN numarasının üstünde iki veya üç rakamlı bir tehlike tanımlama numarası. Burada atıf yapılan metin ADR 2025’tir. 2008/68/AT sayılı Direktif, ADR’nin Ek A ve Ek B’sini 1 Ocak 2025’ten itibaren geçerli hâlleriyle Avrupa Birliği Üye Devletleri içinde ve arasında karayoluyla tehlikeli madde taşımacılığına uygular.

28 Ekim 2026 itibarıyla durum. O gün okunanlar: İsviçre Federal Karayolları Dairesi’nin yayımladığı Fransızca metniyle ADR 2025 (ECE/TRANS/352) — Giriş, 1.2.1’deki tanımlar, Bölüm 2.1 ve Bölüm 2.2’de her sınıfın açılış alt bölümleri için Cilt I; 5.2.2.2, 5.3.1 ve 5.3.2 için Cilt II — ve 1 Ekim 2025 itibarıyla gözden geçirilmiş yıllık baskısıyla 49 CFR 173.2. 2008/68/AT sayılı Direktifin kullanılan metni, 12 Mayıs 2026 tarihli konsolide sürümüdür. ADR’nin ifadeleri aşağıda Türkçe verildiğinde Fransızca metinden çevrilmiştir.

1’den 9’a kadar numaralandırılmış on üç sınıf

Liste 2.1.1.1’dedir. Her sınıf, Bölüm 2.2’deki kendi kesiminin 2.2.x.1 alt bölümünde belirtilen özelliklerle tanımlanır (2.1.2.1) ve ADR, 4.1’den 6.2’ye kadar her birini başlı başına bir sınıf olarak adlandırır. Bir sınıfın 2.2.x.2 alt bölümünde listelenen veya tanımlanan mallar taşımaya kabul edilmez (2.1.2.4).

ADR 2025, 2.1.1.1 ve Bölüm 2.2: sınıflar, her başlığın kapsadığı şeyler ve 5.2.2.2.2’deki etiket modelleri. Fransızca metnin Türkçe çevirisi.
Sınıf2.1.1.1’deki başlıkBaşlığın kapsadığıEtiket modelleri
1Patlayıcı maddeler ve nesnelerPatlayıcı maddeler, piroteknik maddeler, patlayıcı nesneler ve pratik bir patlama veya piroteknik etki yaratmak amacıyla üretilen maddeler ve nesneler (2.2.1.1.1)1, 1.4, 1.5, 1.6
2GazlarSaf gazlar, gaz karışımları, gazların başka maddelerle karışımları ve bunları içeren nesneler. Gaz, 50 °C’de buhar basıncı 300 kPa (3 bar) üzerinde olan ya da 20 °C’de, 101,3 kPa standart basınçta tamamen gaz hâlinde bulunan maddedir (2.2.2.1.1)2.1, 2.2, 2.3
3Yanıcı sıvılar50 °C’de buhar basıncı en fazla 300 kPa (3 bar) olan, 20 °C’de ve 101,3 kPa’da tamamen gaz hâlinde olmayan ve parlama noktası en fazla 60 °C olan sıvılar; ayrıca parlama noktası daha yüksek olup bu noktada veya üzerinde sıcak taşınan sıvılar ve erimiş katılar (UN 3256) ile sıvı duyarsızlaştırılmış patlayıcılar (2.2.3.1.1)3
4.1Yanıcı katılar, kendiliğinden reaksiyona giren maddeler, polimerleşen maddeler ve katı duyarsızlaştırılmış patlayıcılarKatı hâldeki yanıcı maddeler ve nesneler ile duyarsızlaştırılmış patlayıcılar, sıvı veya katı kendiliğinden reaksiyona giren maddeler ve polimerleşen maddeler (2.2.41.1.1)4.1
4.2Kendiliğinden yanmaya yatkın maddelerAz miktarda bile havayla temastan sonraki beş dakika içinde tutuşan sıvı veya katı piroforik maddeler ile enerji verilmeden havayla temas ettiğinde kendiliğinden ısınmaya yatkın olan ve ancak büyük miktarlarda (birkaç kilogram) ve uzun sürelerden (saatler veya günler) sonra tutuşabilen kendiliğinden ısınan maddeler ve nesneler (2.2.42.1.1)4.2
4.3Suyla temas ettiğinde yanıcı gazlar çıkaran maddelerSuyla reaksiyona girerek havayla patlayıcı karışımlar oluşturabilecek yanıcı gazlar çıkaran maddeler ve bunları içeren nesneler (2.2.43.1.1)4.3
5.1Oksitleyici maddelerKendileri yanıcı olmak zorunda olmasa da genellikle oksijen vererek başka malzemenin yanmasına neden olabilen veya yanmasına katkıda bulunabilen maddeler ve bunları içeren nesneler (2.2.51.1.1)5.1
5.2Organik peroksitlerOrganik peroksitler ve organik peroksit formülasyonları (2.2.52.1.1): iki değerlikli -O-O- yapısını içeren ve hidrojen peroksitin türevleri olarak kabul edilebilecek organik maddeler (2.2.52.1.3)5.2
6.1Toksik maddelerGörece küçük bir miktarda, tek seferlik veya kısa süreli bir etkiyle, soluma, deri yoluyla emilme veya yutma yoluyla insan sağlığına zarar verebileceği ya da ölüme yol açabileceği deneyimden bilinen veya hayvan deneylerinden varsayılan maddeler (2.2.61.1.1)6.1
6.2Bulaşıcı maddelerPatojen içerdiği bilinen veya makul olarak beklenen maddeler: insanlarda veya hayvanlarda hastalığa yol açabilen bakteri, virüs, parazit ve mantar gibi mikroorganizmalar ile prionlar gibi diğer etkenler (2.2.62.1.1)6.2
7Radyoaktif malzemeHem aktivite konsantrasyonunun hem de gönderideki toplam aktivitenin 2.2.7.2.2.1 ila 2.2.7.2.2.6’da verilen değerleri aştığı, radyonüklit içeren her malzeme (2.2.7.1.1)7A, 7B, 7C, 7E
8Aşındırıcı maddelerKimyasal etkiyle deride geri dönüşü olmayan hasara yol açan ya da sızıntı hâlinde başka mallara veya taşıma araçlarına ciddi zarar verebilen, hatta onları tahrip edebilen maddeler; ayrıca ancak suyla aşındırıcı bir sıvı oluşturan ya da havanın doğal nemiyle aşındırıcı buhar veya sis çıkaran maddeler (2.2.8.1.1)8
9Çeşitli tehlikeli maddeler ve nesnelerTaşıma sırasında diğer sınıfların kapsamadığı bir tehlike oluşturan maddeler ve nesneler (2.2.9.1.1)9, 9A

İstisna olarak 2.2.3.1.1’e ait bir not, sentetik ürünler dâhil, parlama noktası 60 °C’nin üzerinde olup 100 °C’yi aşmayan dizel yakıtını, gazyağını ve hafif ısıtma yağını UN 1202 kapsamında Sınıf 3’e koyar. Sınıf 9, M1 ile M11 arasındaki kodlara ayrılır (2.2.9.1.2); bunlar arasında lityum bataryalar ve sodyum iyon bataryalar (M4), çevre için tehlikeli maddeler (M6 ile M8 arası) ve sıcak taşınan maddeler (M9 ve M10) bulunur.

Her kalemin bir UN numarası vardır; 1.2.1 bunu, BM Model Düzenlemelerinden alınan, bir maddenin veya nesnenin dört rakamlı tanımlama numarası olarak tanımlar. BM Model Düzenlemeleri de BM Tehlikeli Malların Taşınmasına İlişkin Tavsiyelerin 23. gözden geçirilmiş baskısının (ST/SG/AC.10/1/Rev.23) ekindeki Model Düzenlemeler olarak tanımlanır. ADR’nin girişi, Ek A ve Ek B’nin yapısının BM Model Düzenlemelerinin, Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Mallar Kodunun (IMDG Kodu) ve demiryolu düzenlemeleri RID’in yapısına karşılık geldiğini belirtir. Kalemler, UN 1090 aseton gibi iyi tanımlanmış bir madde için olan tekil kalemlerden başlayıp jenerik kalemler ve özel B.Ş.B. (başka şekilde belirtilmemiş) kalemler üzerinden UN 1993 yanıcı sıvı, B.Ş.B. gibi genel B.Ş.B. kalemlerine kadar uzanır (2.1.1.2). Bölüm 3.2’deki Tablo A, her kalemi UN numarası sırasıyla ve diğer bilgilerin yanı sıra adı, sınıfı, ambalaj grubu veya grupları ve yapıştırılacak etiketlerle birlikte listeler (2.1.2.2). Ambalajlama amacıyla Sınıf 1, 2, 5.2, 6.2 ve 7’deki maddeler ile Sınıf 4.1’deki kendiliğinden reaksiyona giren maddeler dışındaki maddeler I (yüksek tehlike), II (orta tehlike) veya III (düşük tehlike) numaralı ambalaj grubuna atanır; nesneler ambalaj gruplarına atanmaz (2.1.1.3).

Sınıf 1’de alt sınıflar, Sınıf 2’de gruplar

Sınıf 1’de her madde veya nesne bir alt sınıfa ve bir uyumluluk grubuna atanır; sınıflandırma kodu, alt sınıf numarası ile uyumluluk grubu harfinden oluşur (2.2.1.1.4). Alt sınıflar 2.2.1.1.5’te tanımlanır:

  • 1.1 — kütlesel patlama tehlikesi, yani yükün neredeyse tamamını hemen hemen anında etkileyen bir patlama;
  • 1.2 — kütlesel patlama tehlikesi olmaksızın parça fırlatma tehlikesi;
  • 1.3 — kütlesel patlama tehlikesi olmaksızın yangın tehlikesi ile küçük bir infilak veya parça fırlatma tehlikesi ya da her ikisi: yanması kayda değer ışınım ısısı doğuran ya da küçük infilak veya parça fırlatma etkileriyle birbiri ardına yanan maddeler ve nesneler;
  • 1.4 — taşıma sırasında tutuşma veya ateşleme hâlinde yalnızca küçük bir patlama tehlikesi; etkiler büyük ölçüde paketle sınırlı kalır;
  • 1.5 — kütlesel patlama tehlikesi olan, ancak normal taşıma koşullarında ateşlenme ya da yanmadan detonasyona geçiş olasılığı çok düşük olan çok duyarsız maddeler;
  • 1.6 — kütlesel patlama tehlikesi olmayan, son derece duyarsız nesneler; tehlike tek bir nesnenin patlamasıyla sınırlıdır.

Sınıf 2’de 2.2.2.1.2 paragrafı, sınıfın maddelerini ve nesnelerini aralarında sıkıştırılmış, sıvılaştırılmış, soğutularak sıvılaştırılmış ve çözünmüş gazların da bulunduğu dokuz kategoriye ayırır; 2.2.2.1.3 de aerosoller ve basınç altındaki kimyasallar dışında bunları tehlikeli özelliklerine göre gruplara atar: A boğucu, O oksitleyici, F yanıcı, T toksik ve TF, TC, TO, TFC ile TOC kombinasyonları; T içeren her grup diğer bütün gruplardan, F ise A ve O’dan önce gelir. Aynı paragrafa ait bir not, BM Model Düzenlemelerinin, IMDG Kodunun ve ICAO Teknik Talimatlarının gazları birincil tehlikelerine göre üç alt sınıftan birine atadığını kaydeder: 2.1 yanıcı gazlar (büyük F harfli gruplar), 2.2 yanıcı olmayan, toksik olmayan gazlar (A veya O) ve 2.3 toksik gazlar (T, TF, TC, TO, TFC ve TOC). ADR’nin gazlar için etiket modelleri bu üç numarayı taşır.

Tehlike etiketleri

Tehlike etiketi, köşelerinden biri üzerine oturtulmuş, en az 100 mm × 100 mm ölçüsünde ve içinde kenardan yaklaşık 5 mm içeriden geçen bir çizgi bulunan bir karedir (5.2.2.2.1.1.2). 5.2.2.2.1 uyarınca üst yarıda sembol, alt yarıda sınıf numarası bulunur; ancak Sınıf 4.1, 4.2 ve 4.3 etiketlerinde 4 rakamı, Sınıf 6.1 ve 6.2 etiketlerinde 6 rakamı yer alır. Sınıf 1 etiketlerinde alt sınıf numarası ve uyumluluk grubu harfi alt yarıda, sınıf numarasının üstünde yer alır; 1.4, 1.5 ve 1.6 alt sınıflarının etiketlerinde ise alt sınıf numarası üst yarıda sembolün yerine bulunur, alt yarıda da sınıf numarası ve uyumluluk grubu harfi yer alır. Model 9A dışında, diğer unsurları gizlememesi veya önemini azaltmaması kaydıyla UN numarası ya da tehlikeyi tanımlayan sözcükler gibi metinler eklenebilir; diğer taşıma türleri için gerekli olan karşılık gelen etiketler de açık anlamlarını etkilemeyen küçük farklılıklarla kabul edilebilir (5.2.2.2.1).

ADR 2025, 5.2.2.2.2: etiket modelleri. Fransızca metnin Türkçe çevirisi.
ModelKapsamSembol ve rengiZeminAlt köşedeki rakam
11.1, 1.2 ve 1.3 alt sınıflarıPatlayan bomba, siyahTuruncu1, siyah
1.41.4 alt sınıfı1.4 rakamları, siyahTuruncu1, siyah
1.51.5 alt sınıfı1.5 rakamları, siyahTuruncu1, siyah
1.61.6 alt sınıfı1.6 rakamları, siyahTuruncu1, siyah
2.1Yanıcı gazlarAlev, siyah veya beyazKırmızı2, siyah veya beyaz
2.2Yanıcı olmayan, toksik olmayan gazlarGaz tüpü, siyah veya beyazYeşil2, siyah veya beyaz
2.3Toksik gazlarKurukafa ve çapraz kemikler, siyahBeyaz2, siyah
3Sınıf 3Alev, siyah veya beyazKırmızı3, siyah veya beyaz
4.1Sınıf 4.1Alev, siyahYedi dikey kırmızı şeritli beyaz4, siyah
4.2Sınıf 4.2Alev, siyahÜst yarısı beyaz, alt yarısı kırmızı4, siyah
4.3Sınıf 4.3Alev, siyah veya beyazMavi4, siyah veya beyaz
5.1Sınıf 5.1Daire üzerinde alev, siyahSarı5.1, siyah
5.2Sınıf 5.2Alev, siyah veya beyazÜst yarısı kırmızı, alt yarısı sarı5.2, siyah
6.1Sınıf 6.1Kurukafa ve çapraz kemikler, siyahBeyaz6, siyah
6.2Sınıf 6.2Daire üzerinde üç hilal, siyahBeyaz6, siyah
7AKategori I-BEYAZYonca yaprağı, siyahBeyaz7, siyah
7BKategori II-SARIYonca yaprağı, siyahÜst yarısı beyaz kenarlıklı sarı, alt yarısı beyaz7, siyah
7CKategori III-SARIYonca yaprağı, siyahÜst yarısı beyaz kenarlıklı sarı, alt yarısı beyaz7, siyah
7EFisil malzemeYok; üst yarıda FISSILE sözcüğüBeyaz7, siyah
8Sınıf 8İki cam deney tüpünden dökülerek bir eli ve bir metali aşındıran sıvılar, siyahÜst yarısı beyaz, alt yarısı beyaz kenarlıklı siyah8, beyaz
9Sınıf 9Üst yarıda yedi dikey şerit, siyahBeyazAltı çizili 9, siyah
9ASınıf 9Üst yarıda yedi dikey şerit, alt yarıda ise biri hasarlı bir grup hücre ve batarya ile bir alev, siyahBeyazAltı çizili 9, siyah

5.2.2.2.2’nin notlar sütunu şunları ekler. Model 1’de, patlayıcı özellikler ikincil tehlike olduğunda alt sınıf ve uyumluluk grubu boş bırakılır. Model 6.2, alt yarısında siyah renkle, içeriğin bulaşıcı madde olduğuna dair bir ibare ile hasar veya sızıntı hâlinde halk sağlığı makamlarına derhâl haber verilmesi talebini taşıyabilir. Model 7A, 7B ve 7C alt yarıda siyah renkle RADIOACTIVE, CONTENTS ve ACTIVITY sözcüklerini ve RADIOACTIVE sözcüğünden sonra bir, iki veya üç kırmızı dikey çubuğu taşır; 7B ve 7C’de ayrıca bir TRANSPORT INDEX kutusu bulunur; 7E bir CRITICALITY SAFETY INDEX kutusu taşır.

Araç ve konteynerlerdeki levhalar

5.3.1.1.1 uyarınca levhalar, 5.3.1’in öngördüğü şekilde konteynerlerin, dökme yük konteynerlerinin, MEGC’lerin, MEMU’ların, tank-konteynerlerin, taşınabilir tankların ve araçların dış yüzeylerine yapıştırılır ve araçtaki mallar için Tablo A’nın (5) numaralı sütununda ve uygulanabildiği durumlarda (6) numaralı sütununda öngörülen etiketlere karşılık gelir. Levha, en az 250 mm × 250 mm ölçüsünde aynı baklavadır; iç çizgisi kenardan 12,5 mm içeridedir, sınıf veya alt sınıf numarası ile Sınıf 1 için uyumluluk grubu harfi de en az 25 mm yüksekliktedir (5.3.1.7.1). Sınıf 7 için levha model 7D’dir (5.3.1.1.3): üst yarısı sarı, alt yarısı beyaz, yonca yaprağı ve yazılar siyah; alt yarıdaki RADIOACTIVE sözcüğü isteğe bağlıdır, böylece bu alan onun yerine gönderinin UN numarasını taşıyabilir (5.3.1.7.2). Sınıf 9 için model 9 levha kullanılır; 9A etiket modeli levha olarak kullanılmaz (5.3.1.1.4). Bir araç veya konteyner Sınıf 1’in farklı alt sınıflarına ait maddeler veya nesneler taşıyorsa yalnızca en tehlikelisinin levhası gösterilir; en tehlikeliden en az tehlikeliye sıra 1.1, 1.5, 1.2, 1.3, 1.6, 1.4’tür; 1.4 alt sınıfı, S uyumluluk grubu için levha gerekmez (5.3.1.1.2). Araçta birden fazla sınıfa ait mallar bulunduğunda, bir birincil veya ikincil tehlike levhası o tehlikeyi zaten gösteriyorsa ikincil tehlike levhasına gerek yoktur (5.3.1.1.5).

ADR 2025, 5.3.1: levhaların yapıştırıldığı yerler.
Araç veya birimLevhalarParagraf
Konteyner, dökme yük konteyneri, MEGC, tank-konteyner veya taşınabilir tankHer iki yan ve her iki uç; esnek dökme yük konteynerinde karşılıklı iki yan5.3.1.2
Bu tür konteynerleri taşıyan araçAynı levhalar her iki yanda ve arkada; yalnızca konteynerlerin üzerindekiler aracın dışından görünmüyorsa5.3.1.3
Dökme yük taşıyan araç, tank araç, batarya aracı, MEMU, sökülebilir tanklı araçHer iki yan ve arka; iki veya daha fazla tehlikeli madde taşıyan birden çok bölme varsa ilgili bölmelerin hizasında her iki yanda ve arkada her modelden birer tane5.3.1.4.1
1.4 alt sınıfı, S uyumluluk grubu dışındaki Sınıf 1 paketlerini taşıyan araçHer iki yan ve arka5.3.1.5.1
İstisnai paketler dışında, ambalajlarda veya IBC’lerde Sınıf 7 taşıyan araçHer iki yan ve arka5.3.1.5.2
Temizlenmemiş ve gazı alınmamış boş tank araç, batarya aracı, tank-konteyner, MEGC, MEMU veya taşınabilir tank; temizlenmemiş boş dökme yük aracı veya konteyneriÖnceki yük için gerekli levhalar5.3.1.6.1

Turuncu plakalar: hangileri numara taşır

Tehlikeli madde taşıyan her taşıma birimi, biri önde biri arkada olmak üzere iki turuncu plaka gösterir (5.3.2.1.1); plakalar, plakanın ortasından geçen yatay siyah bir çizgiye izin veren 5.3.2.2.1’deki tarife göre yapılır. Aşağıdaki tablo, 5.3.2.1’in tehlike tanımlama numarasını ve UN numarasını bu plakaların hangilerinde istediğini gösterir. Ölçüler, yangına dayanıklılık, boş tanklara ve plakaların örtülmesine ilişkin kurallar ve eski plakalar için geçiş önlemi ADR açıklandı: tehlikeli madde araçları, turuncu plakalar ve tünel kodları yazısında yer alır; bu yazı 1.1.3.6’daki miktar sınırlarını da ele alır.

ADR 2025, 5.3.2.1: turuncu plakalar ve taşıdıkları numaralar. Fransızca metnin Türkçe çevirisi.
DurumPlakalarNumaralarParagraf
Tehlikeli madde taşıyan her taşıma birimiİki adet, önde ve arkada; ayrılan bir römork arkasında bir plaka bulundururBu paragraf numara istemez. Tankları 5.3.2.1.3 uyarınca işaretlenmiş, ayrılmış bir römorkta arkada kalan plaka, tanktaki en tehlikeli maddeye veya UN 3475’e karşılık gelir5.3.2.1.1
Tablo A’nın (20) numaralı sütununun bir tehlike tanımlama numarası verdiği durumlarda tank araçlar, batarya araçları ve bir veya daha fazla tankı olan taşıma birimleriEk olarak, her tankın, tank bölmesinin veya batarya aracı elemanının yanlarında, aracın boyuna eksenine paralelO tank, bölme veya elemandaki her maddenin tehlike tanımlama numarası (sütun 20) ve UN numarası (sütun 1); MEMU’larda yalnızca 1.000 litre veya daha büyük tanklar ve dökme yük konteynerleri5.3.2.1.2
Yalnızca UN 1202, 1203, 1223 veya 3475 ya da UN 1268 veya 1863 kapsamında sınıflandırılmış havacılık yakıtı taşıyan ve başka tehlikeli madde taşımayan tanklarÖndeki ve arkadaki plakalar bir sonraki sütundaki numaraları taşıyorsa 5.3.2.1.2’deki yan plakalara gerek yokturUN 3475 için ya da bu madde yoksa taşınan en tehlikeli madde, yani parlama noktası en düşük olan madde için tehlike tanımlama numarası ve UN numarası5.3.2.1.3
(20) numaralı sütunun bir tehlike tanımlama numarası verdiği durumlarda, başka tehlikeli madde olmaksızın ambalajsız katılar veya nesneler ya da münhasır kullanım altında taşınacak, tek bir UN numaralı ambalajlı radyoaktif malzeme taşıyan araçlar, konteynerler ve dökme yük konteynerleriEk olarak, her aracın veya konteynerin yanlarında, aracın boyuna eksenine paralelDökme olarak taşınan her maddenin ya da ambalajlı radyoaktif malzemenin tehlike tanımlama numarası ve UN numarası5.3.2.1.4
Konteynerlerde, dökme yük konteynerlerinde, tank-konteynerlerde, MEGC’lerde veya taşınabilir tanklarda bulunan ve onları taşıyan aracın dışından açıkça görünmeyen 5.3.2.1.2 veya 5.3.2.1.4 plakalarıAynı plakalar aracın her iki yanında da; kapasitesi 3.000 litreyi aşmayan dökme yük konteynerleri, tanklar veya MEGC’ler taşıyan araçlar için gerekmezKonteynerlerdekiyle aynı5.3.2.1.5
Tek bir tehlikeli madde taşıyan ve tehlikeli olmayan mal taşımayan taşıma birimleriÖndeki ve arkadaki plakalar bir sonraki sütundaki numaraları taşıdığında 5.3.2.1.2, 5.3.2.1.4 ve 5.3.2.1.5’teki yan plakalara gerek yokturO maddenin tehlike tanımlama numarası ve UN numarası5.3.2.1.6

Numaralı bir plakada tehlike tanımlama numarası üst yarıda, UN numarası alt yarıda yer alır; ikisini ortadan geçen yatay siyah bir çizgi ayırır (5.3.2.2.2). 5.3.2.2.3’teki örnek, üst alanı gerektiğinde önünde X harfi bulunan iki veya üç rakam, alt alanı ise dört rakam olarak tarif eder. 1 Ocak 2027’den itibaren uygulanacak değişiklikler, aralarında 5.3.2.1.4 ve 5.3.2.1.6’nın yeni ifadeleri de olmak üzere, ADR açıklandı yazısında listelenir. Tank gövdeleri ve tanker dorseler tanker kamyon ve tanker dorse yazısında, sürücünün ADR eğitim sertifikası ise ADR sürücü eğitim sertifikası yazısında anlatılır.

Tehlike tanımlama numarasını okumak

Tehlike tanımlama numarası iki veya üç rakamdan oluşur ve genel olarak her rakam bir tehlikeyi gösterir (5.3.2.3.1).

ADR 2025, 5.3.2.3.1: tehlike tanımlama numarasının rakamları. Fransızca metnin Türkçe çevirisi.
RakamTehlike
2Basınç veya kimyasal reaksiyon nedeniyle gaz çıkışı
3Sıvıların (buharların) ve gazların yanıcılığı veya kendiliğinden ısınan sıvı
4Katıların yanıcılığı veya kendiliğinden ısınan katı
5Oksitleyici (yangını şiddetlendiren) etki
6Toksisite veya bulaşma riski
7Radyoaktivite
8Aşındırıcılık
9Kendiliğinden şiddetli reaksiyon riski

Bir not, 9 rakamının kapsadığı riskin, maddenin doğası gereği, kayda değer ısının ya da yanıcı ve/veya toksik gazların açığa çıkmasının ardından bir patlama, parçalanma veya polimerizasyon reaksiyonu riski olasılığını içerdiğini ekler. Aynı paragraf dört kural ekler:

  • Tekrarlanan bir rakam, o belirli tehlikenin şiddetlendiğini gösterir.
  • Sıfır, bir maddenin tehlikesini göstermek için tek bir rakamın yeterli olduğu durumlarda rakamın ardından gelir.
  • On sekiz kombinasyonun özel bir anlamı vardır: 22, 323, 333, 362, 382, 423, 44, 446, 462, 482, 539, 606, 623, 642, 823, 842, 90 ve 99. Her biri 5.3.2.3.2’de tanımlanır ve aşağıdaki tablolarda † ile işaretlenmiştir.
  • Numaranın önündeki X harfi, maddenin suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girdiğini gösterir. ADR, bu tür maddeler için suyun ancak uzmanların onayıyla kullanılabileceğini ekler.

Sınıf 1’de durum farklıdır: tehlike tanımlama numarası, Tablo A’nın (3b) numaralı sütunundaki sınıflandırma kodudur ve 2.2.1.1.5’e göre alt sınıf numarası ile 2.2.1.1.6’ya göre uyumluluk grubu harfinden oluşur. 5.3.2.3.2 paragrafı, Tablo A’nın (20) numaralı sütununda gösterilen tehlike tanımlama numaralarının anlamını verir: ADR 2025’te 97 numara, bunların 15’i X’li.

97 tehlike tanımlama numarası

ADR 2025, 5.3.2.3.2: ilk rakamı 2 olan, yani basınç veya kimyasal reaksiyon nedeniyle gaz çıkışını gösteren numaralar. Fransızca metnin Türkçe çevirisi; †, 5.3.2.3.1 uyarınca özel anlamı olan bir kombinasyonu gösterir.
NumaraAnlamı
20Boğucu gaz veya ikincil tehlikesi olmayan gaz
22 †Soğutularak sıvılaştırılmış gaz, boğucu
223Soğutularak sıvılaştırılmış gaz, yanıcı
225Soğutularak sıvılaştırılmış gaz, oksitleyici (yangını şiddetlendiren)
23Yanıcı gaz
238Gaz, yanıcı aşındırıcı
239Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen yanıcı gaz
25Oksitleyici (yangını şiddetlendiren) gaz
26Toksik gaz
263Toksik gaz, yanıcı
265Toksik gaz, oksitleyici (yangını şiddetlendiren)
268Toksik gaz, aşındırıcı
28Gaz, aşındırıcı
ADR 2025, 5.3.2.3.2: ilk rakamı 3 olan, yani sıvıların (buharların) ve gazların yanıcılığını veya kendiliğinden ısınan sıvıyı gösteren numaralar. Fransızca metnin Türkçe çevirisi; †, 5.3.2.3.1 uyarınca özel anlamı olan bir kombinasyonu gösterir.
NumaraAnlamı
30Yanıcı sıvı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil) ya da parlama noktası 60 °C’nin üzerinde olup parlama noktasına eşit veya daha yüksek bir sıcaklığa ısıtılmış yanıcı sıvı veya erimiş katı ya da kendiliğinden ısınan sıvı
323 †Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran yanıcı sıvı
X323Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran yanıcı sıvı
33Çok yanıcı sıvı (parlama noktası 23 °C’nin altında)
333 †Piroforik sıvı
X333Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren piroforik sıvı
336Çok yanıcı sıvı, toksik
338Çok yanıcı sıvı, aşındırıcı
X338Çok yanıcı sıvı, aşındırıcı, suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren
339Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen çok yanıcı sıvı
36Yanıcı sıvı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil), hafif toksik, ya da kendiliğinden ısınan sıvı, toksik
362 †Yanıcı sıvı, toksik, suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran
X362Yanıcı sıvı, toksik, suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran
368Yanıcı sıvı, toksik, aşındırıcı
38Yanıcı sıvı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil), hafif aşındırıcı, ya da kendiliğinden ısınan sıvı, aşındırıcı
382 †Yanıcı sıvı, aşındırıcı, suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran
X382Yanıcı sıvı, aşındırıcı, suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran
39Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen yanıcı sıvı
ADR 2025, 5.3.2.3.2: ilk rakamı 4 olan, yani katıların yanıcılığını veya kendiliğinden ısınan katıyı gösteren numaralar. Fransızca metnin Türkçe çevirisi; †, 5.3.2.3.1 uyarınca özel anlamı olan bir kombinasyonu gösterir.
NumaraAnlamı
40Yanıcı katı veya kendiliğinden reaksiyona giren madde veya kendiliğinden ısınan madde veya polimerleşen madde
423 †Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran katı veya suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran yanıcı katı veya suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran kendiliğinden ısınan katı
X423Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran katı veya suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran yanıcı katı veya suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran kendiliğinden ısınan katı
43Kendiliğinden tutuşan (piroforik) katı
X432Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran, kendiliğinden tutuşan (piroforik) katı
44 †Yüksek sıcaklıkta erimiş hâlde bulunan yanıcı katı
446 †Yüksek sıcaklıkta erimiş hâlde bulunan yanıcı katı, toksik
46Yanıcı veya kendiliğinden ısınan katı, toksik
462 †Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran toksik katı
X462Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek toksik gazlar çıkaran katı
48Yanıcı veya kendiliğinden ısınan katı, aşındırıcı
482 †Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran aşındırıcı katı
X482Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girerek aşındırıcı gazlar çıkaran katı
ADR 2025, 5.3.2.3.2: ilk rakamı 5 olan, yani oksitleyici (yangını şiddetlendiren) etkiyi gösteren numaralar. Fransızca metnin Türkçe çevirisi; †, 5.3.2.3.1 uyarınca özel anlamı olan bir kombinasyonu gösterir.
NumaraAnlamı
50Oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde
539 †Yanıcı organik peroksit
55Güçlü oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde
556Güçlü oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde, toksik
558Güçlü oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde, aşındırıcı
559Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen güçlü oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde
56Oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde, toksik
568Oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde, toksik, aşındırıcı
58Oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde, aşındırıcı
59Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen oksitleyici (yangını şiddetlendiren) madde
ADR 2025, 5.3.2.3.2: ilk rakamı 6 olan, yani toksisiteyi veya bulaşma riskini gösteren numaralar. Fransızca metnin Türkçe çevirisi; †, 5.3.2.3.1 uyarınca özel anlamı olan bir kombinasyonu gösterir.
NumaraAnlamı
60Toksik veya hafif toksik madde
606 †Bulaşıcı madde
623 †Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran toksik sıvı
63Toksik madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil)
638Toksik madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil), aşındırıcı
639Toksik madde, yanıcı (parlama noktası 60 °C’yi aşmayan), kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen
64Toksik katı, yanıcı veya kendiliğinden ısınan
642 †Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran toksik katı
65Toksik madde, oksitleyici (yangını şiddetlendiren)
66Çok toksik madde
663Çok toksik madde, yanıcı (parlama noktası 60 °C’yi aşmayan)
664Çok toksik katı, yanıcı veya kendiliğinden ısınan
665Çok toksik madde, oksitleyici (yangını şiddetlendiren)
668Çok toksik madde, aşındırıcı
X668Çok toksik madde, aşındırıcı, suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren
669Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen çok toksik madde
68Toksik madde, aşındırıcı
69Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen toksik veya hafif toksik madde
ADR 2025, 5.3.2.3.2: ilk rakamı 7 olan, yani radyoaktiviteyi gösteren numaralar. Fransızca metnin Türkçe çevirisi.
NumaraAnlamı
70Radyoaktif malzeme
768Radyoaktif malzeme, toksik ve aşındırıcı
ADR 2025, 5.3.2.3.2: ilk rakamı 8 olan, yani aşındırıcılığı gösteren numaralar. Fransızca metnin Türkçe çevirisi; †, 5.3.2.3.1 uyarınca özel anlamı olan bir kombinasyonu gösterir.
NumaraAnlamı
80Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde
X80Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde
823 †Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran aşındırıcı sıvı
83Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil)
X83Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil), suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren
836Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil), toksik
839Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil), kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen
X839Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil), kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen ve suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren
84Aşındırıcı katı, yanıcı veya kendiliğinden ısınan
842 †Suyla reaksiyona girerek yanıcı gazlar çıkaran aşındırıcı katı
85Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, oksitleyici (yangını şiddetlendiren)
856Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, oksitleyici (yangını şiddetlendiren), toksik
86Aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde, toksik
88Çok aşındırıcı madde
X88Suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren çok aşındırıcı madde
883Çok aşındırıcı madde, yanıcı (parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında, sınırlar dâhil)
884Çok aşındırıcı katı, yanıcı veya kendiliğinden ısınan
885Çok aşındırıcı madde, oksitleyici (yangını şiddetlendiren)
886Çok aşındırıcı madde, toksik
X886Çok aşındırıcı madde, toksik, suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren
89Kendiliğinden şiddetli bir reaksiyona yol açabilen aşındırıcı veya hafif aşındırıcı madde
ADR 2025, 5.3.2.3.2: ilk rakamı 9 olan numaralar; ikisi de 5.3.2.3.1 uyarınca özel anlamı olan kombinasyonlardır (†). Fransızca metnin Türkçe çevirisi.
NumaraAnlamı
90 †Çevre için tehlikeli madde; çeşitli tehlikeli maddeler
99 †Sıcak taşınan çeşitli tehlikeli maddeler

Bu sınıfların uygulandığı yerler

2008/68/AT sayılı Direktif bu kuralları Avrupa Birliği’nde uygular. Direktifin Madde 1(1)’i şöyledir: “This Directive shall apply to the transport of dangerous goods by road, by rail or by inland waterway within or between Member States, including the activities of loading and unloading, the transfer to or from another mode of transport and the stops necessitated by the circumstances of the transport.” (Bu Direktif, yükleme ve boşaltma faaliyetleri, başka bir taşıma türüne veya başka bir taşıma türünden aktarma ve taşımanın koşullarının gerektirdiği duraklamalar dâhil olmak üzere, Üye Devletler içinde veya Üye Devletler arasında karayolu, demiryolu veya iç su yolu ile tehlikeli madde taşımacılığına uygulanır.) Karayolu için Ek I, Kesim I.1 kuralları şöyle belirler: “Annexes A and B to the ADR, as applicable with effect from 1 January 2025, it being understood that ‘contracting party’ is replaced by ‘Member State’ as appropriate.” (‘Akit taraf’ ifadesinin uygun düştüğü yerlerde ‘Üye Devlet’ ifadesiyle değiştirildiği anlaşılmak kaydıyla, ADR’nin 1 Ocak 2025’ten itibaren geçerli hâlleriyle Ek A ve Ek B’si.) Kesim I.2’deki ulusal seçeneklerden biri doğrudan tehlike tanımlama numarasıyla ilgilidir; bu seçenek ADR açıklandı yazısında anlatılır.

Amerika Birleşik Devletleri’nde 49 CFR 173.2 aynı numaraları kendi adlarıyla kullanır: “The hazard class of a hazardous material is indicated by either the class or division number or the class name.” (Bir tehlikeli maddenin tehlike sınıfı, sınıf veya alt sınıf numarasıyla ya da sınıf adıyla gösterilir.) Tablosu 4.1’den 6.2’ye kadarkileri 4, 5 ve 6. sınıfların alt sınıfları (division) olarak adlandırır, gazlar için 2.1 ile 2.3 arasındaki alt sınıfları sayar, Sınıf 3, 7, 8 ve 9’u ise alt sınıfsız listeler. FORBIDDEN MATERIALS (yasak maddeler, 173.21) ve FORBIDDEN EXPLOSIVES (yasak patlayıcılar, 173.54) tablonun başında numarasız yer alır. ABD ticari sürücü belgesinin tehlikeli maddeler ek yetkisi (hazardous materials endorsement), CDL sınıfları ve ek yetkiler (endorsement) konulu yazıda anlatılır.

49 CFR 173.2 (1 Ekim 2025 itibarıyla gözden geçirilmiş yıllık baskı): tehlike sınıfları ve alt sınıflar ile her birini tanımlayan kesim.
SınıfAlt sınıfSınıf veya alt sınıf adıTanımın yeri
11.1EXPLOSIVES (WITH A MASS EXPLOSION HAZARD) (kütlesel patlama tehlikesi olan patlayıcılar)173.50
11.2EXPLOSIVES (WITH A PROJECTION HAZARD) (parça fırlatma tehlikesi olan patlayıcılar)173.50
11.3EXPLOSIVES (WITH PREDOMINATELY A FIRE HAZARD) (ağırlıklı olarak yangın tehlikesi olan patlayıcılar)173.50
11.4EXPLOSIVES (WITH NO SIGNIFICANT BLAST HAZARD) (önemli bir infilak tehlikesi olmayan patlayıcılar)173.50
11.5VERY INSENSITIVE EXPLOSIVES; BLASTING AGENTS (çok duyarsız patlayıcılar; patlatma maddeleri)173.50
11.6EXTREMELY INSENSITIVE DETONATING SUBSTANCES (son derece duyarsız detonasyon maddeleri)173.50
22.1FLAMMABLE GAS (yanıcı gaz)173.115
22.2NON-FLAMMABLE COMPRESSED GAS (yanıcı olmayan sıkıştırılmış gaz)173.115
22.3POISONOUS GAS (zehirli gaz)173.115
3—FLAMMABLE AND COMBUSTIBLE LIQUID (alevlenir ve yanabilir sıvı)173.120
44.1FLAMMABLE SOLID (yanıcı katı)173.124
44.2SPONTANEOUSLY COMBUSTIBLE MATERIAL (kendiliğinden yanabilen malzeme)173.124
44.3DANGEROUS WHEN WET MATERIAL (ıslandığında tehlikeli malzeme)173.124
55.1OXIDIZER (oksitleyici)173.127
55.2ORGANIC PEROXIDE (organik peroksit)173.128
66.1POISONOUS MATERIALS (zehirli malzemeler)173.132
66.2INFECTIOUS SUBSTANCE (ETIOLOGIC AGENT) (bulaşıcı madde, etiyolojik ajan)173.134
7—RADIOACTIVE MATERIAL (radyoaktif malzeme)173.403
8—CORROSIVE MATERIAL (aşındırıcı malzeme)173.136
9—MISCELLANEOUS HAZARDOUS MATERIAL (çeşitli tehlikeli malzeme)173.140

Kısa cevaplar

Tehlikeli maddelerin 9 sınıfı nelerdir?
ADR 2.1.1.1, 1'den 9'a kadar numaralandırılmış on üç sınıf listeler: Sınıf 1 patlayıcı maddeler ve nesneler; 2 gazlar; 3 yanıcı sıvılar; 4.1 yanıcı katılar, kendiliğinden reaksiyona giren maddeler, polimerleşen maddeler ve katı duyarsızlaştırılmış patlayıcılar; 4.2 kendiliğinden yanmaya yatkın maddeler; 4.3 suyla temas ettiğinde yanıcı gazlar çıkaran maddeler; 5.1 oksitleyici maddeler; 5.2 organik peroksitler; 6.1 toksik maddeler; 6.2 bulaşıcı maddeler; 7 radyoaktif malzeme; 8 aşındırıcı maddeler; 9 çeşitli tehlikeli maddeler ve nesneler. 4, 5 ve 6 rakamlarının her birini birden fazla sınıf paylaşır.
Turuncu plakadaki numaralar ne anlama gelir?
Üstteki numara, iki veya üç rakamdan oluşan ve bazen önünde X harfi bulunan tehlike tanımlama numarasıdır; alttaki ise maddenin dört rakamlı UN numarasıdır (ADR 5.3.2.2.2). Tehlike numarasında 2 basınç veya kimyasal reaksiyon nedeniyle gaz çıkışını, 3 sıvıların (buharların) ve gazların yanıcılığını ya da kendiliğinden ısınan bir sıvıyı, 4 katıların yanıcılığını ya da kendiliğinden ısınan bir katıyı, 5 oksitleyici (yangını şiddetlendiren) etkiyi, 6 toksisiteyi veya bulaşma riskini, 7 radyoaktiviteyi, 8 aşındırıcılığı, 9 ise kendiliğinden şiddetli reaksiyon riskini gösterir. Tekrarlanan bir rakam o tehlikenin şiddetlendiğini gösterir; tek başına yeterli olan tek bir rakamın ardından sıfır gelir (5.3.2.3.1).
Tehlike uyarı plakasındaki X ne anlama gelir?
Tehlike tanımlama numarasının önündeki X harfi, maddenin suyla tehlikeli biçimde reaksiyona girdiğini gösterir; ADR, bu tür maddeler için suyun ancak uzmanların onayıyla kullanılabileceğini de ekler (5.3.2.3.1). ADR 2025'in 5.3.2.3.2'deki listesinde X'li 15 numara vardır; bunlar arasında suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren aşındırıcı veya hafif aşındırıcı bir madde olan X80 ile suyla tehlikeli biçimde reaksiyona giren çok aşındırıcı bir madde olan X88 de bulunur.
Turuncu plakadaki 33 ne anlama gelir?
Tehlike tanımlama numarası 33, parlama noktası 23 °C'nin altında olan çok yanıcı bir sıvıyı belirtir (ADR 5.3.2.3.2). 30 numarası parlama noktası 23 °C ile 60 °C arasında (sınırlar dâhil) olan yanıcı bir sıvıyı, parlama noktası 60 °C'nin üzerinde olup parlama noktasına eşit veya daha yüksek bir sıcaklığa ısıtılmış yanıcı bir sıvıyı ya da erimiş katıyı veya kendiliğinden ısınan bir sıvıyı; 333 piroforik bir sıvıyı; 336 ve 338 ise aynı zamanda toksik veya aşındırıcı olan çok yanıcı sıvıları belirtir.
Her turuncu plaka numara taşır mı?
Her zaman değil. ADR 5.3.2.1.1, tehlikeli madde taşıyan her taşıma biriminde önde ve arkada olmak üzere iki turuncu plaka ister; plakalar, ortasından geçen yatay siyah bir çizgiye izin veren 5.3.2.2.1'deki tarife uygun yapılır. 5.3.2.1.1'in kendisi plakalarda numara istemez. Tablo A'nın (20) numaralı sütunu bir tehlike tanımlama numarası veriyorsa tehlike tanımlama numarası ve UN numarası, her tankın, tank bölmesinin veya batarya aracı elemanının yanlarındaki plakalarda (5.3.2.1.2) ve başka tehlikeli madde olmaksızın ambalajsız katılar ya da nesneler veya münhasır kullanım altında tek bir UN numaralı ambalajlı radyoaktif malzeme taşıyan araç ve konteynerlerin yanlarındaki plakalarda (5.3.2.1.4) zorunludur. Tek bir tehlikeli madde taşıyan ve tehlikeli olmayan mal taşımayan bir taşıma biriminde, öndeki ve arkadaki plakalar o maddenin numaralarını taşıyorsa bu yan plakalara gerek yoktur (5.3.2.1.6).

Kaynaklar

  1. ADR 2025, Volume I (ECE/TRANS/352), French text — Introduction, definitions in 1.2.1, Chapter 2.1 and the opening sub-sections of each class in Chapter 2.2 — United Nations Economic Commission for Europe, as published by the Swiss Federal Roads Office (FEDRO)
  2. ADR 2025, Volume II (ECE/TRANS/352), French text — 5.2.2.2 danger labels, 5.3.1 placarding and 5.3.2 orange-coloured plate marking, including the list of hazard identification numbers in 5.3.2.3.2 — United Nations Economic Commission for Europe, as published by the Swiss Federal Roads Office (FEDRO)
  3. Directive 2008/68/EC on the inland transport of dangerous goods, consolidated text of 12 May 2026 — Articles 1 and 2 and Annex I, Sections I.1 and I.2 — EUR-Lex, European Union, 12 May 2026
  4. 49 CFR 173.2, Hazardous material classes and index to hazard class definitions — annual edition revised as of 1 October 2025 — U.S. Government Publishing Office, govinfo, 1 Oct 2025