Opony zimowe i łańcuchy śniegowe dla ciężarówek i autobusów w Europie: przepisy w poszczególnych krajach

Wyposażenie zimowe pojazdów ciężkich każde państwo reguluje samodzielnie, a przepisy różnią się w czterech kwestiach: czy obowiązują według kalendarza, czy według pogody, których osi dotyczą, które oznaczenie opony się liczy i czy trzeba też wozić łańcuchy. W tym tekście przedstawiamy przepisy dla ciężarówek i autobusów o masie powyżej 3,5 t w ośmiu krajach, tak jak formułują je ich własne akty prawne, bez kar (chyba że zaznaczono inaczej) i lokalnych zarządzeń. Co znaczą oznaczenia M+S i 3PMSF, wyjaśniamy w tekście o oznaczeniach opon ciężarowych.

Austria

Kraftfahrgesetz (KFG § 102 ust. 8a) pozwala kierowcom używać pojazdów kategorii N2 i N3 od 1 listopada do 15 kwietnia, a pojazdów kategorii M2 i M3 od 1 listopada do 15 marca tylko wtedy, gdy co najmniej koła jednej osi napędowej mają opony zimowe. Opony zimowe definiuje jako opony przeznaczone na śnieg i błoto pośniegowe, o odpowiedniej głębokości bieżnika, i nie wymienia ani oznaczenia M+S, ani symbolu alpejskiego. Od 1 listopada do 15 kwietnia kierowcy pojazdów kategorii M2, M3, N2 i N3 muszą też wozić odpowiednie łańcuchy na co najmniej dwa koła napędowe (§ 102 ust. 9); wyjątki obejmują m.in. pojazdy, na których nie da się zamontować łańcuchów, oraz autobusy w komunikacji regularnej. Rozporządzenie wykonawcze (KDV § 4) ustala minimalną głębokość bieżnika opon zimowych używanych zgodnie z tym przepisem w pojazdach i przyczepach o masie powyżej 3 500 kg na 5 mm w przypadku opon radialnych i 6 mm w przypadku diagonalnych; poza okresem zimowym minimum dla tych pojazdów wynosi 2 mm.

Francja

Dekret nr 2020-1264 wprowadził do Code de la route art. D. 314-8. Przepis ma zastosowanie w masywach górskich określonych w ustawie górskiej z 1985 r., w gminach, które każdy prefekt wymienia w zarządzeniu; sam dekret nie wymienia żadnej. Okres zimowy trwa od 1 listopada do 31 marca. Autobusy (M2, M3) i ciężarówki (N2, N3) bez przyczepy muszą albo wozić zdejmowane urządzenia przeciwpoślizgowe na co najmniej dwa koła napędowe, albo mieć opony zimowe na co najmniej dwóch kołach kierowanych głównego układu kierowniczego i co najmniej dwóch kołach napędowych. Ciężarówki z przyczepą lub naczepą muszą wozić urządzenia przeciwpoślizgowe; same opony zimowe nie spełniają wymogu. Od 1 listopada 2021 r. dekret uznawał M+S za oznaczenie opony zimowej; od 1 listopada 2024 r. wymaga symbolu alpejskiego razem z M+S, M.S lub M&S. Aktualnego tekstu w serwisie Légifrance nie udało się sprawdzić na potrzeby tego tekstu; podajemy dekret w brzmieniu opublikowanym w Journal officiel.

Niemcy

Niemcy nie mają okresu zimowego. Zgodnie z § 2 ust. 3a Straßenverkehrs-Ordnung pojazdem silnikowym przy gołoledzi, śniegu, błocie pośniegowym, oblodzeniu lub szronie można jeździć tylko na oponach spełniających wymogi § 36 ust. 4 Straßenverkehrs-Zulassungs-Ordnung; w przypadku pojazdów kategorii M2, M3, N2 i N3 wystarczy, że mają je co najmniej koła osi stale napędzanych i przednich osi kierowanych. § 36 ust. 4 wymaga zarówno lepszych właściwości na śniegu, jak i symbolu alpejskiego zgodnie z regulaminem EKG ONZ nr 117, więc samo oznaczenie M+S nie wystarcza.

Włochy

Nie ma ogólnokrajowego obowiązku według kalendarza. Zarządcy dróg mogą go nałożyć zarządzeniem, a dyrektywa Ministerstwa Infrastruktury i Transportu nr 1580 z 16 stycznia 2013 r. zaleca, dla zachowania jednolitości, by taki okres przypadał między 15 listopada a 15 kwietnia. Tam, gdzie taki okres wprowadzono, pojazdy silnikowe inne niż dwukołowe motorowery i motocykle muszą mieć opony zimowe lub wozić urządzenia przeciwpoślizgowe nadające się do jazdy po śniegu i lodzie; łańcuchy należy zakładać co najmniej na koła osi napędzanych, a w przypadku cięższych kategorii M, N i O dopuszczalne są też urządzenia spełniające ÖNORM V5119. Dyrektywa nie określa, które osie pojazdu ciężkiego muszą mieć opony zimowe, i nie wspomina o symbolu alpejskim.

Rosja i Eurazjatycka Unia Gospodarcza

Od 11 listopada 2018 r. punkt reglamentu technicznego Unii Celnej TR CU 018/2011 dotyczący opon zimowych (załącznik 8, pkt 5.5) zakazuje eksploatacji pojazdów kategorii M1 i N1 bez opon zimowych na wszystkich kołach w grudniu, styczniu i lutym; państwa członkowskie mogą ustalić inny okres. Punkt ten nie obejmuje ciężarówek ani autobusów. W przypadku pojazdów kategorii M2, M3, N2 i N3 wymogi dotyczące łańcuchów pozostawiono przepisom państw członkowskich (pkt 11.9), a autobus kategorii M3 może jeździć bez łańcuchów, jeśli nie da się ich założyć lub jeśli ma opony zimowe.

Hiszpania

Przeczytane przez nas teksty nie ustalają kalendarza. Reglamento General de Vehículos, załącznik VII w brzmieniu zmienionym w maju 2026 r., stanowi, że w celu przestrzegania zimowych ograniczeń ruchu pojazdy o masie powyżej 3 500 kg muszą mieć opony z certyfikatem 3PMSF lub POR co najmniej na osi kierowanej i osiach napędowych. Opony specjalne definiuje jako opony śniegowe oznaczone M+S, M&S lub M.S razem z piktogramem 3PMSF albo profesjonalne opony terenowe oznaczone M+S razem z POR; tam, gdzie łańcuchy są obowiązkowe lub zalecane, można je zakładać co najmniej na jedno koło napędowe po każdej stronie albo zastąpić je oponami specjalnymi. Instrukcja DGT 15/TV-87 z 1 grudnia 2015 r. dodaje, że na poziomie czerwonym autobus może wyjątkowo jechać na pełnym komplecie specjalnych opon zimowych 3PMSF z bieżnikiem o głębokości co najmniej 4 mm.

Szwecja

Od 1 listopada 2025 r. (SFS 2025:881) rozdział 4 § 18 b Trafikförordning wymaga, by ciężkie ciężarówki, ciężkie autobusy i ciągnięte przez nie przyczepy miały od 10 listopada do 10 kwietnia opony zimowe lub równoważne wyposażenie, niezależnie od warunków drogowych; komunikat prasowy rządu dodaje, że nie wprowadza się wymogu dotyczącego łańcuchów. Przepisy Transportstyrelsen (TSFS 2009:19) uznają opony oznaczone 3PMSF lub POR albo opony z kolcami; na osiach innych niż osie napędowe i przednie pojazdów o masie powyżej 3 500 kg oraz w przyczepach o masie powyżej 3 500 kg wystarczy zamiast tego M+S. W tym samym okresie opony ciężkich ciężarówek i autobusów muszą mieć bieżnik o głębokości co najmniej 5 mm w środkowych 75 % szerokości bieżnika, a doczepionej do nich przyczepy – co najmniej 1,6 mm. Dwuosiowa ciężarówka z jedną osią napędową i przyczepą musi też od 10 listopada do 10 kwietnia przenosić na oś napędową co najmniej 25 % masy całkowitej zestawu albo ograniczać masę przyczep do nie więcej niż 1,5-krotności masy całkowitej ciężarówki.

Turcja

Komunikat o oponach zimowych (Kış Lastiği Tebliği) wymaga od 15 listopada do 15 kwietnia opon zimowych w pojazdach używanych do przewozu osób i rzeczy na drogach międzymiastowych, niezależnie od tego, czy są zarejestrowane w Turcji; gubernatorzy mogą wydłużyć ten okres o jeden miesiąc przed nim i po nim. W ciężarówkach, ciągnikach siodłowych, cysternach i autobusach każda opona na osiach napędzanych musi być oponą zimową z bieżnikiem o głębokości co najmniej 4 mm; przyczepy i naczepy nie są objęte komunikatem, a wożenie lub używanie łańcuchów nie znosi obowiązku. Podczas kontroli sprawdza się na ścianie bocznej opony oznaczenie M+S, M+S z płatkiem śniegu albo sam płatek śniegu. Zgodnie z art. 65/A ustawy o ruchu drogowym w brzmieniu zmienionym w lutym 2026 r. kara dla podmiotu eksploatującego pojazd wynosi 6 000 lir tureckich.

Tabele w publikacjach producentów opon mogą być nieaktualne

Przepisy zmieniają się szybciej niż drukowane zestawienia. Tabela zimowa w Technical Data Book Continentala z marca 2024 r., zatytułowana „Winter 2023/2024”, wiąże szwedzki przepis dla pojazdów ciężkich z zimową pogodą, podaje dla Turcji okres od 1 grudnia do 1 kwietnia i przypisuje Rosji wymóg opon zimowych na wszystkich osiach ciężarówek i autobusów. Szwecja i Turcja zmieniły od tego czasu swoje przepisy, a rosyjski punkt od listopada 2018 r. obejmuje tylko pojazdy kategorii M1 i N1. Daty i osie należy odczytywać z własnego tekstu danego kraju, obowiązującego w danym sezonie zimowym.