K belgesi nedir, nasıl alınır: K1, K2 ve K3 yetki belgeleri
Türkiye'de yurt içi eşya taşımacılığının K1, K2 ve K3 yetki belgeleri: hangi işi kapsadıkları, asgari taşıt ve tonaj şartı, e-Devlet başvurusu, 5 yıllık süre ve yenileme.

“K belgesi” dendiğinde kastedilen, Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “K türü yetki belgesi” dediği belgedir (Md. 6(8)): yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı’nca verilir ve taşımanın şekline göre K1 (ticari amaçla eşya taşımacılığı), K2 (hususi taşımacılık) ve K3 (ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı) olarak üçe ayrılır. Belge 5 yıl geçerlidir (Md. 17(1)) ve başvuruda türe göre asgari taşıt şartı aranır: K1 için gerçek kişide 1 birim taşıt ve 25 ton, tüzel kişide 2 birim taşıt ve 50 ton; K2 için 1 birim taşıt; K3 için 2 birim taşıt ve 35 ton (Md. 14(8)).
Belgenin kanuni dayanağı 10/7/2003 tarihli ve 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu’dur; Kanun’un 5(1). maddesi şöyle der: “Taşımacılık, acentelik ve taşıma işleri komisyonculuğu ile nakliyat ambarı ve kargo işletmeciliği yapılabilmesi için Bakanlıktan yetki belgesi alınması zorunludur.” Yönetmelik ilk olarak 8/1/2018 tarihli ve 30295 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı ve 11/6/2009 tarihli ve 27255 sayılı Resmî Gazete’deki önceki Karayolu Taşıma Yönetmeliğini yürürlükten kaldırdı (Md. 80). Bu yazı Yönetmeliği, 16/5/2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete’deki on yedinci değişikliğin işlendiği konsolide metinden okur; 2025 ve 2026 değişikliklerine dayanan kuralların yanında yayımlandıkları Resmî Gazete künyesi de verilir. Madde numaraları aksi belirtilmedikçe Yönetmeliğe aittir.
Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü’nün Ocak 2026 tarihli kümülatif dosyasında geçerli belge sayısı 638.453’tür; K türü satırlarının toplamı 495.341’dir, yani belgelerin %77,6’sı (hesap bize ait; ayrıntısı “Sayılarla K belgeleri” bölümünde). Avrupa Birliği’nin taşımacı yetki belgesi başka bir rejimdir ve ayrı bir yazının konusudur; belge türlerine göre değişen taşıt yaşı hükümleri de ayrı bir yazıda anlatılıyor. Bu yazı ikisini tekrarlamaz.
K1, K2 ve K3 hangi işi kapsar
Md. 6(8) şöyle der: “K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır: a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara, b) K2 yetki belgesi: Hususi taşımacılık yapacaklara, c) K3 yetki belgesi: Ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı yapacaklara, verilir.” Üç türü ayıran sözcüklerin karşılığı Md. 4(1)’deki tanımlardadır:
- Yurtiçi: “Türkiye sınırları içindeki alanı” (4(1)(zzz)).
- Hususi taşımacılık: “Ticari amaçla olmamak üzere, sadece kendi esas iştigal konusu ile ilgili eşya veya yolcu taşımacılığını” (4(1)(u)).
- Taşınma eşyası: “Bir evden, bürodan veya benzeri bir yerden alınıp benzeri bir yere taşınan eşyayı” (4(1)(kkk)).
- Kamyon, kamyonet, çekici: kamyon, “İzin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramdan fazla olan ve eşya taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtı”; kamyonet, “İzin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramı geçmeyen ve eşya taşımak için imal edilmiş motorlu taşıtı”; çekici, “Yarı römorkları ve römorkları çekmek için imal edilmiş olan ve bunlar olmadan eşya taşıyamayan motorlu taşıtı” (4(1)(aa), (bb) ve (ı)).
- Birim taşıt: tanım 4(1)(ğ)’dedir; yarı römorkuyla birlikte çekici, tek başına kamyon ve tek başına kamyonet bu tanıma girer.
- Asgari kapasite: belge sahibi adına kayıt ve tescil edilmiş taşıtların birim taşıt sayısı ve tonajı bakımından toplamıdır; tonajda çekici cinsi taşıtların katar ağırlıkları ile kamyon ve kamyonet cinsi taşıtların azami yüklü ağırlıkları sayılır (4(1)(e)).
- Özmal ve sözleşmeli taşıt: özmal taşıt, araç tescil belgesinde belge sahibi adına kayıtlı taşıttır (4(1)(öö)); sözleşmeli taşıt, belge sahibinin noterden veya e-Devlet kanalıyla yapılmış sözleşmeyle temin ettiği başkasına ait taşıt ya da doğrudan kiracı olarak tarafı olduğu bir finansal kiralama veya uzun süreli kiralama sözleşmesiyle temin ettiği taşıttır (4(1)(vv)).
Türlerin asgari kapasite şartı ve taşıt belgesine kaydedilebilecek taşıtlar yan yana:
| Belge | Kapsam | Asgari kapasite | Taşıt belgesine kaydedilenler |
|---|---|---|---|
| K1 | Ticari amaçla eşya taşımacılığı | Gerçek kişi: en az 1 birim taşıt ve 25 ton. Tüzel kişi: en az 2 birim taşıt ve 50 ton | Eşya taşımaya mahsus ticari taşıtlar; yalnız özmal taşıtlar |
| K2 | Hususi taşımacılık | En az 1 birim taşıt; finansal kiralama veya uzun süreli kiralama yoluyla temin edilen taşıtlar da hesaba katılır (24(1)(d)(3)) | Eşya taşımaya mahsus ticari veya hususi taşıtlar; özmal taşıtlar ve belge sahibinin doğrudan kiracı olarak taraf olduğu sözleşmeli taşıtlar |
| K3 | Ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı | En az 2 birim taşıt ve 35 ton | Eşya taşımaya mahsus ticari taşıtlar; yalnız özmal taşıtlar |
Tablodaki asgari kapasite rakamları 8/1/2018 tarihli ilk metinde de aynıydı (14(8)(a)–(c)); bugünkü metinde değişen, aşağıda anlatılan istisnalardır. Tonaj 24(2)(e)’ye göre sayılır: bent, tonaj değerleri belirlenirken yalnız motorlu taşıtları dikkate alır, katar ağırlığı 40 tondan fazla çekiciyi 40 ton, azami yüklü ağırlığı 32 tondan fazla kamyonu 32 ton sayar ve kamyonetin azami yüklü ağırlığının tamamını kabul eder; özmal elektrikli taşıtlarda 14(23) adet, koltuk veya azami yüklü ağırlığı %25 fazla değerlendirir. Hesap örneği araç yaşı yazısında, azami yüklü ağırlığın ve katar ağırlığının ne ölçtüğü kamyon ağırlıkları yazısında. Aynı taşıt yalnız bir belgenin taşıt belgesine kaydedilir (26(1)).
Komşu türlerin tanımı yan yana okununca fark görünür. C türü 6(3)’te “Yurtiçi ve/veya uluslararası eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık” yapacaklara verilir ve C1 hususi taşımacılık, C2 ticari amaçla taşımacılık, C3 ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı içindir. L türü 6(9)’da “Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak” kişilere verilir; L1 yurtiçi, L2 yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara. Yeni C2 belgesi ise verilmiyor: geçici 10(8), 14/1/2023 tarihli ve 32073 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle eklendi ve şöyle der: “Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren yeni C2 yetki belgesi talepleri karşılanmaz.” C2 belgelerinin L2’ye dönüşümü araç yaşı yazısında anlatılıyor.
Kim belge almak zorunda, kim kapsam dışında
Zorunluluğun kaynağı Kanun’un 5(1). maddesidir (yukarıda alıntılandı); Yönetmelik de 5(1)’de aynısını söyler: faaliyette bulunacak gerçek ve tüzel kişilerin “yapacakları faaliyetlere uygun olan yetki belgesini/belgelerini Bakanlıktan almaları zorunludur.” Belgesiz faaliyetin sonucu 40(18)’de yazılıdır: “Yapılacak faaliyetin kapsamına uygun bir yetki belgesi alınmadan veya geçerli yetki belgesi olmadan, muhtevası bu Yönetmelikte belirtilen herhangi bir faaliyette bulunulamaz.” Bu fıkraya aykırı hareket edenlere Kanun’un 26(1)(a) bendinde belirtilen miktarda idari para cezası uygulanır. 40(17)’ye göre yetki belgesi sahipleri, aldıkları belgenin kapsamı dışında da faaliyette bulunamaz ve aynı ceza bendi uygulanır. Bu yazı cezanın TL tutarını vermez: Kanun’daki rakamlar sınırdır; 67/A(1) cezanın alt sınır esas alınarak verildiğini, 67/A(3) ise sınırların 5326 sayılı Kanun’un 17(7). maddesi uyarınca yeniden değerleme oranında artırıldığını söyler, yani Kanun metnindeki rakam bugünkü tutar değildir.
Yönetmeliğin kapsamı dışında kalan taşımalar Md. 2(3)’te sayılır. Eşya taşıyan kamyon, çekici ve kamyonetle ilgili olanlar şunlardır:
- (a) “Özel otomobillerle ve bunların römorklarıyla yapılan ve ticari olmayan taşımalar”;
- (b) “Lastik tekerlekli traktörlerle ve bunların römorklarıyla yapılan taşımalar”;
- (ç) “Resmi taşıtlarla ve bunların römorklarıyla yapılan ticari olmayan taşımalar”;
- (d) Türk Silahlı Kuvvetleri, Jandarma Genel Komutanlığı, Sahil Güvenlik Komutanlığı ve Emniyet Genel Müdürlüğüne ait taşıtlarla ve bunların römorklarıyla yapılan taşımalar;
- (f) “N1 ve N1G araç sınıfında yer alan kamyonet cinsi olarak tescil edilen taşıtlarla yapılan ve taşınan eşyanın ticari olmadığı taşımalar”.
Aynı fıkranın (c), (g), (ğ) ve (h) bentleri motosikletler, altı dingilin üzerindeki lastik tekerlekli vinç, cenaze aracı, ambulans ve naklen yayın aracı olarak tescil edilmiş araçlar, Millî Savunma Bakanlığı akaryakıt taşıtları ve kullanım amacı “SÜRÜCÜ EĞİTİM ARACI” olarak tescil edilmiş taşıtlar için ayrı hâller yazar; bu yazının konusu olan K belgeleriyle ilgili değildir.
Kamyonet cinsi taşıt için (f) bendindeki ölçüt ile hususi taşımacılığın tanımı aynı sözcükleri kullanmaz. Hususi taşımacılık, 4(1)(u)’ya göre, taşımanın ticari amaçla olmamasıdır; (f) bendi ise taşınan eşyanın ticari olmamasını arar. Yönetmelik aradaki durumu açıklamaz ve bu yazı Bakanlığın uygulamasını doğrulamadı. Kamyonetle K1, K2 veya K3 belgesi alınabildiği ise 14(8)(d)’den görülür (aşağıda).
Yurt içinde yabancı plakalı taşıt konusunda Kanun’un 13. maddesinin son fıkrası şöyle der: “Yabancı plâkalı taşıtlar, Türkiye sınırları dahilindeki iki nokta arasında taşıma yapamazlar.” Yönetmelik aynı kuralı 60(7)’de yazar; 60. madde, başlığıyla birlikte 1/10/2025 tarihli ve 33034 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle yeniden düzenlendi ve 60(7) aykırı hareket edenlere Kanun’un 26(1)(ı) bendinde belirtilen alt sınırın elli katı miktarda idari para cezası öngörür. 40(44) ise yetki belgesi sahiplerinin, bu fıkraya aykırı taşıma yapacak yabancı plakalı taşıtlara yük ve/veya yolcu veremeyeceğini söyler ve uymayanlara 50 uyarma verir. AB içinde kabotaj ayrı kurallara bağlıdır ve ayrı bir yazıda anlatılıyor.
Başvuru şartları
Şartlar iki katmandadır: bütün yetki belgeleri için geçerli genel şartlar (Md. 13) ve belge türüne özel şartlar (Md. 14; K türü için 14(8)).
Genel şartlar (13(1)). Yetki belgesi almak veya yenilemek için:
- gerçek kişilerin “Türkiye Cumhuriyeti tabiiyetinde olmaları”, tüzel kişilerin “Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş ve ticaret siciline tescil edilmiş olmaları” ((a) ve (b)); Türkiye’de taşımacılık faaliyetinde bulunacak yabancılara, 4875 sayılı Doğrudan Yabancı Yatırımlar Kanunu hükümleri ile Yönetmeliğin belirlediği şartlar yerine getirilirse talep ettikleri belge verilir (13(3));
- “Ticari olarak faaliyette bulunmak üzere” başvuranlar için mesleki saygınlık ((c)): gerçek kişilerde sahip ve/veya varsa temsil ve ilzama yetkili kişilerin, anonim şirket statüsündeki tüzel kişiliklerde yönetim kurulu başkan ve üyeleri, genel müdür ile temsil ve ilzama yetkili yöneticilerin, kooperatiflerde ve diğer şirketlerde ise Yönetmeliğin ayrıca saydığı kişilerin mesleki saygınlığa sahip olması; tanım 4(1)(ıı)’dedir ve bu yazı tanımı aktarmıyor;
- belge süresince mesleki saygınlığın korunması: 13(2), çalışanların ücret ve çalışma şartlarına, şoförlerin çalışma ve dinlenme sürelerine, araçların ağırlık ve boyutlarına, yol ve araç güvenliğine, çevrenin korunmasına ve mesleki yeterlilik şartlarına uymayı sayar;
- “B3, C1, D3 veya K2 yetki belgesi talep eden gerçek kişiler hariç faal vergi mükellefi olmaları” ((ç)(1)); K türleri arasında bu istisna yalnız K2 talep eden gerçek kişiler içindir, K2 talep eden tüzel kişiler ile K1 ve K3 talep eden gerçek kişiler için istisna yoktur;
- “Merkezi adreslerinin bulunduğu yerdeki ticaret odası veya ticaret ve sanayi odası veya esnaf ve sanatkarlar odası veya ziraat odasından birine kayıtlı olmaları” ((ç)(2));
- “Elektronik tebligat sistemine üye olmaları” ((ç)(3)); Md. 4(1)(ee), 16/5/2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle, bu sistemi 7201 sayılı Tebligat Kanunu’nun 7/a maddesi ve Elektronik Tebligat Yönetmeliği uyarınca yürütülen Ulusal Elektronik Tebligat Sistemi ile 213 sayılı Vergi Usul Kanunu’nun 107/A maddesine göre Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından kurulan sistem olarak tanımladı; aynı değişiklikle eklenen geçici 2(16), o tarih itibarıyla adlarına yetki belgesi düzenlenmiş olanlar için “Ulusal Elektronik Tebligat Sistemine üye olma zorunluluğu”nu 1/1/2027 tarihine kadar aramaz;
-
- maddedeki özel şartların sağlanması ve 73. maddedeki belge ücretinin veya yenileme ücretinin ödenmiş olması ((ç)(4) ve (5));
- “Gerçek kişi olması halinde, on beş yaşını doldurmuş olması” ((ç)(6)); bu bent 31/5/2024 tarihli ve 32562 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle eklendi ve geçici 2(9) uyarınca o tarihten önce adlarına belge düzenlenmiş gerçek kişilere uygulanmaz.
Mesleki saygınlığın kaybedilmesi hâlinde, saygınlığını kaybeden kişinin faaliyette bulunduğu belge sahibi bu durumun gerçekleştiği tarihten itibaren doksan gün içinde durumunu Yönetmeliğe uygun hâle getirmezse belge kapsamındaki faaliyet, durumun tespit edildiği tarihten itibaren geçici olarak durdurulur (13(5)); faal vergi mükellefi olmayan belge sahibinin faaliyeti de durumun tespit edildiği tarihte geçici olarak durdurulur (13(6)). 13(7)’ye göre iptal edilen veya yenileme süresi sona eren belgeye ilişkin verilmiş ve kaldırılmamış uyarma varsa, uyarmalar kaldırılmadan veya belgenin iptal edildiği ya da yenileme süresinin sona erdiği tarihten itibaren 1 yıl geçmeden aynı kişiye aynı yetki belgesinden düzenlenmez.
K türüne özel şartlar (14(8)). Rakamlar yukarıdaki tablodadır. İstisnalar iki bentte:
- 14(8)(ç), yalnız K1. Metin şöyledir: “K1 yetki belgesi için başvuranlardan; 1) Trafik tescil belgesinde özel amaçlı olarak tescil edilmiş taşıt/taşıtlar için müracaat edecek gerçek veya tüzel kişilerden, 2) Azami yüklü ağırlığı 25 tonun altında olan en fazla 1 adet kamyon cinsi taşıt için müracaat edecek gerçek kişilerden, bir birim taşıt dışında asgari kapasite şartı aranmaz.” İkinci istisna yalnız gerçek kişileri kapsar ve “25 tonun altında” der. 8/1/2018 tarihli ilk metinde yalnız özel amaçlı taşıt istisnası vardı; bugünkü (ç) bendi 15/5/2025 tarihli ve 32901 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle yeniden yazıldı; ara tarihlerdeki değişiklik geçmişi bu yazıda denetlenmedi.
- 14(8)(d), kamyonet. Sonraki bölümde.
14(19)’a göre 14(8)’in (ç) ve (d) bentlerine göre verilecek muafiyetler için Bakanlığa yazılı olarak müracaat edilmesi şarttır; muafiyetin kaldırılması talep edilirse yetki belgesine ilişkin gerekli şartların sağlanması ve indirimli belge ücreti ile geçerli tam ücret arasındaki varsa ücret farkının ödenmesi zorunludur. 14(8)’de K belgeleri için sermaye tutarı yazılı değildir (karşılaştırma için: C3’te 14(3)(c) ve L1’de 14(9)(a)(1) sermaye tutarı yazar). Kanun’un 5(2). maddesi ise, belge alınabilmesi için taşıma işleri işletmecilerinin “meslekî saygınlık, malî yeterlilik ve meslekî yeterliliğe sahip olması gerekmektedir” diye genel ilkeyi yazar; bu yazı ikisi arasında bir sonuç çıkarmıyor.
Taşıtlara ilişkin şartlar.
- Ticari tescil. 14(18): “B3, C1, D3 veya K2 yetki belgeleri hariç olmak üzere, bu maddeyle belirlenmiş olan asgari kapasite şartını sağlayacak olan taşıtların, ticari olarak kayıt ve tescil edilmiş olmaları şarttır. Ancak, resmi olarak kayıt ve tescil edilmiş taşıtlar için bu şart aranmaz.” 24(2)(k) taşıt belgesine kaydedilecek taşıtlar için benzer bir kuralı yazar: B3, C1, D3, K2, M ve P türü belgelerin taşıt belgelerine kaydedilecek taşıtlar hariç, diğer taşıt belgelerine kaydedilecek taşıtların kullanım amacının ticari olması zorunludur.
- Muayene. 24(2)(a): “Yetki belgeleri eki taşıt belgelerine kaydedilecek taşıtların geçerli araç muayenesinin bulunması şarttır.” Muayene takvimi araç yaşı yazısında.
- Plaka. 24(2)(b): “Yetki belgeleri eki taşıt belgelerine tahditli plakalı taşıtlar kaydedilmez.” Bu bent 15/5/2025 tarihli ve 32901 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle yeniden yazıldı; bentteki istisna S belgesine ilişkindir.
- Kasa. 24(2)(f): “Eşya taşımalarında kullanılan kamyon, römork ve yarı römorkların kapalı kasa veya tenteli veya brandalı olması şarttır.” Açık taşınması zorunlu eşya, karayolu trafik güvenliğini tehlikeye düşürmeyecek şekilde yüklenerek ve bağlanarak taşınabilir; bu fıkraya uymayan belge sahiplerine 5 uyarma verilir.
- Tescil kaydı. 24(2)(ı): eşya taşımacılığı faaliyetinde bulunmak üzere kaydedilecek taşıtlarda yük nakli olarak tescil edilmiş olmak zorunludur; 24(2)(d): özel amaçlı veya donanımlı taşıtların bu özelliklerinin araç tescil belgelerinde belirtilmesi şarttır.
- Özmal ve sözleşmeli. K1 ve K3’e yalnız özmal taşıt kaydedilir (25(1)(a)(1)). K2’ye özmal taşıtların yanı sıra, belge sahibinin doğrudan kiracı olarak taraf olduğu sözleşmeli taşıtlar da kaydedilir (25(1)(ç)(1); 1/10/2025 tarihli ve 33034 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle yeniden yazıldı). Birden fazla sahibi bulunan taşıtlar, taşıt belgelerine özmal taşıt olarak kaydedilmez (25(2)).
- Yaş. 24(1)(d) K türü için yaş şartı içermez. Yaş hükmü olan belge türleri ile otobüs sınırının geçmişi araç yaşı yazısında.
Aynı anda kaç belge. 16(5): “H, R ve T türü yetki belgeleri hariç, gerçek veya tüzel kişilere aynı yetki belgesinden sadece bir yetki belgesi verilir.” 16(8): gerçek veya tüzel kişiler, istedikleri her farklı yetki belgesinin gerektirdiği şartları sağlamaları hâlinde birden fazla farklı yetki belgesi alabilir. 16(9): “Adi ortaklıklara yetki belgesi verilmez.”
Kamyonetle K belgesi
Kamyonetin tanımı yukarıda: azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramı geçmeyen eşya taşıtı. 14(8)(d) bugünkü metniyle şöyle der: “Sadece kamyonetlerle taşımacılık yapmak üzere K1 veya K2 veya en fazla 1 adet kamyonet ile faaliyet göstermek üzere K3 yetki belgesi almak için başvuran gerçek ve tüzel kişilerden, en az 1 birim taşıt dışında asgari kapasite ile 40 ıncı maddenin otuzdördüncü fıkrasının (b) bendinde yer alan şart aranmaz ve bunların yetki belgesi ücretlerinde %75 indirim uygulanır.” Yani bu belgelerde asgari kapasite ile 40(34)(b)’deki mesleki yeterlilik şartı aranmaz; en az 1 birim taşıt ise aranır.
Bendin geçmişi üç tarihte okunur:
| Resmî Gazete | Ne yazıyor |
|---|---|
| 8/1/2018, 30295 | “Sadece kamyonetlerle taşımacılık yapmak üzere K1 veya K2 yetki belgesi almak için …”; K3 bentte yoktu |
| 11/5/2021, 31481 | “K2” ibaresinden sonra “veya K3” eklendi |
| 16/5/2026, 33255 | “K2 veya” ibaresinden sonra “en fazla 1 adet kamyonet ile faaliyet göstermek üzere” eklendi |
16/5/2026 tarihli değişiklik geçici 2(15)’i de getirdi: “Bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarih itibarıyla sadece kamyonetlerle taşımacılık yapmak üzere K3 yetki belgesi düzenlenmiş olan gerçek veya tüzel kişiler durumlarını, yetki belgelerinin ilk yenileme tarihine kadar bu Yönetmeliğe uygun hale getirmeleri zorunlu olup, durumlarını uygun hale getirmeyen yetki belgeleri sahiplerinin taşıt ilave talepleri karşılanmaz.” Fıkranın yazdığı sonuç taşıt ilave taleplerinin karşılanmamasıdır; metin belgenin iptalini yazmaz.
Kamyonete özgü iki kural daha vardır. 24(2)(e), asgari kapasite hesabında kamyonet cinsi taşıtların azami yüklü ağırlıklarının tamamının kabul edildiğini söyler. 34(1)’in son cümlesi ise şoför şartına dardır: “Ancak, adlarına C1 veya K2 yetki belgesi düzenlenmiş gerçek kişilerin, yetki belgesi eki taşıt belgesinde sadece 1 adet kamyonet cinsi taşıtın kayıtlı bulunması ve bu taşıtı yetki belgesi sahibinin kullanması halinde, bu yetki belgesi sahiplerinden ve kamu kurum ve kuruluşlarının ticari olmayan taşıma hizmetlerinde kullanılan taşıtları süren kamu personelinden mesleki yeterlilik belgesi aranmaz.” Koşullar birlikte aranır: C1 veya K2 belgeli gerçek kişi, taşıt belgesinde tek kamyonet, taşıtı belge sahibinin kendisinin kullanması.
Başvuru nasıl yapılır
Belgeler. 15(1)’e göre başvuruda şunlar istenir: (a) başvuru dilekçesi; (b) 13(1)(c)’de belirtilen kişilerin T.C. kimlik numarası beyanları (yabancı uyruklu kişiler için noter onaylı pasaport örnekleri) ile temsil ve ilzama yetkili olanların yetkili olduklarına dair sicil tasdiknamesi; (c) ticaret odaları, ticaret ve sanayi odaları, esnaf ve sanatkarlar odaları veya ziraat odalarından birine kayıtlı olunduğunu gösteren belge; (ç) ticaret veya ticaret ve sanayi odalarına kayıtlı olanlar için Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi; (d) 13. ve 14. maddelerde yer alan ve sahip olunması zorunlu ya da şart olan hususlara ilişkin diğer belgeler.
15(3) K türü için bir ayrım yapar: “K1, K3 veya P1 yetki belgesi talep eden gerçek kişiler ile B3, C1, D3 veya K2 yetki belgesi talep edenlerden, birinci fıkranın (b), (c) ve (ç) bentlerinde belirtilen belgeler istenilmez.” Bu, belgelerin istenmemesini düzenler; 13(1)(ç)(2)’deki oda kaydı şartını değiştirmez. 15(4), elektronik ortamda oluşturulma, sunum ve erişim imkânına bağlı olarak belgelerin Bakanlıkça fiziki olarak istenmeyebileceğini; 15(6), Yönetmeliğe göre e-Devlet üzerinde yapılabilecek işlemlerin yazılı müracaat sayılacağını; 15(9), yenilemede dosyada mevcut ve geçerliliği devam eden belgelerin yeniden istenmeyeceğini yazar.
Nereye. 16(1): gerçek ve tüzel kişiler 15. maddedeki belgelerle birlikte Bakanlığa müracaat eder. e-Devlet’te iki hizmet vardır: “Taşımacılık Yetki Belgesi İlk Başvuru / Yenileme (Şahıs Firması)” ve “Taşımacılık Yetki Belgesi İlk Başvuru / Yenileme (Tüzel Kişi)”; ikisi de e-Devlet’in Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı hizmetleri listesindedir. Aynı listede “Özmal / Sözleşmeli Taşıt Ekleme”, “Taşıt Kartı Sorgulama”, “Yetki Belgesi Mesleki Yeterlilik İşlemleri” (şahıs firması ve tüzel kişi için ayrı ayrı) ve “Yetki Belgesi Basvuru Durum Sorgula” hizmetleri de vardır. Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü’nün “Yetki Belgesi Hizmetleri” sayfası da “Yetki Belgesi İlk Başvuru / Yenileme”, “Özmal/Sözleşmeli Taşıt Ekleme”, “Taşıt Kartı Sorgulama / Düzenleme” ve “Yetki Belgesi Basvuru Durum Sorgula” hizmetlerini listeler. Hizmetlerin içi kimlik doğrulaması gerektirdiğinden bu yazı ekran adımlarını, istenen yüklemeleri ve ödeme akışını doğrulamadı. Başvuruların Bakanlığın hangi birimince alındığı ile odaların ya da TOBB’un bugünkü rolü de doğrulanmadı.
Beyan ve sonradan denetim. 16(10): e-Devlet üzerinden yapılan başvurular “kabul edilebilir ve bu Yönetmelikle belirlenen şartları sağladığına dair talep sahibinin beyanı esas alınarak bu talepler elektronik olarak karşılanabilir.” Şartları sağladığına ilişkin gerçeğe aykırı beyanda bulunulduğunun tespiti hâlinde düzenlenmiş belgeye ilişkin faaliyetler geçici olarak durdurulur ve gerekli şartların sağlandığı tespit edilince yeniden izin verilir. Başka bir hüküm daha ağırdır: 16(12), beyan edilen bilgilerden veya verilen belgelerden herhangi birinin tahrif edilmiş olduğunun ya da sahte olarak verilmek suretiyle haksız belge alındığının, yenilendiğinin veya değiştirildiğinin tespitinde belgenin iptal edileceğini yazar. Birinde sonuç geçici durdurma, ötekinde iptaldir.
İnceleme ve veriliş. 16(2): “Bakanlık, yapılan başvuruya ilişkin incelemesini en geç 15 gün içinde tamamlar.” İnceleme sonunda başvuru belgeleri mevzuata uygun ve noksansız, 13. ve 14. maddelerdeki şartlar sağlanmışsa “belge ücretinin ödendiği tarih veriliş tarihi olarak kabul edilir ve talep edilen yetki belgesi düzenlenerek verilir.” 15 gün, Bakanlığın incelemeyi tamamlama süresidir; metin belgenin 15 günde çıkacağını yazmaz. Belgenin üstüne veriliş tarihi, geçerlilik süresinin bitiş tarihi, numarası, sahibinin ticari unvanı, varsa kısa unvanı, adresi, oda sicil numarası, bağlı olduğu vergi dairesi ve vergi kimlik numarası (gerçek kişilerde T.C. kimlik numarası), belgenin kapsamına ilişkin kısa açıklama ve benzeri bilgiler yazılır (16(3)).
Taşıt belgesi ve taşıt kartı. Yetki belgesi sahiplerinin faaliyetlerinde kullanacağı taşıtlar yetki belgesi eki taşıt belgesine kaydedilir; taşıt belgesiyle birlikte kaydedilen taşıtların her biri için taşıt kartı düzenlenerek verilir (16(4); 4925 sayılı Kanun’un 5(3). maddesi de aynı ayrımı yapar). Tanımlar: taşıt belgesi, belge sahibinin kullanacağı taşıtların niteliğini ve sayısını liste hâlinde gösteren, yetki belgesinden ayrı ve eki olarak düzenlenen belgedir (4(1)(lll)); taşıt kartı, bir taşıtın yalnız bir yetki belgesinde kayıtlı olduğunu ve bu belge altında çalıştırılabileceğini gösteren belgedir (4(1)(mmm)). Yetki belgeleri, taşıt belgeleri ve taşıt kartları elektronik belge olarak düzenlenebilir (16(11)). Tescil tarihini izleyen günden itibaren 5 işgününü aşmayan ve taşıma yapılmayan taşıtlar hariç, taşıt belgesine kaydedilmeyen taşıtlar Yönetmelik kapsamındaki faaliyetlerde kullanılamaz (40(15)).
Ücret. 73(1): “Bakanlıkça verilecek yetki belgeleri ve taşıt kartlarından Ek-1’de belirtilen ücretler alınır. Ücreti alınmadan yetki belgeleri ve taşıt kartları verilmez. Yetki belgesinin yenilenmesinde ve zayiinde ücretin % 15’i alınır.” 73(6) uyarınca Ek-1’deki ücretler her yıl, bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Kanun’a göre belirlenen yeniden değerleme oranında, her takvim yılı başından geçerli olmak üzere artırılır; Kanun’un 33. maddesi de aynı %15 oranını ve yeniden değerlemeyi yazar. Ek-1 tablosundaki rakam bu yüzden belgenin bugünkü ücreti sayılamaz ve bu yazı ücret tutarı vermez. Yalnız oranlar Yönetmelik metnidir: yenilemede %15, 14(8)(d) kapsamındaki kamyonet belgelerinde %75 indirim. Ek-1’deki K3 satırındaki tutar 16/5/2026 tarihli değişiklikle değiştirildi (değiştiren Yönetmeliğin 17. maddesi).
Belge alındıktan sonra
Yönetmelik belge sahiplerine faaliyet boyunca da yükümlülükler getirir. K türlerini adıyla anan hükümler tabloda yan yana:
| Yükümlülük | Md. | K1 | K2 | K3 |
|---|---|---|---|---|
| Orta düzey yönetici türü mesleki yeterlilik belgesi olan kişiye sahip olma veya istihdam etme, ilk yetki belgesinden itibaren 6 ay içinde | 40(34)(b) | Tüzel kişiliği haiz K1 listede | Listede yok | Listede |
| Taşımasını üstlendiği eşyaya ait gönderici ve alıcı bilgilerini tam ve doğru kaydetme | 40(5) | Listede | Listede yok | Listede |
| Taşıma başlayıncaya kadar taşıma bilgilerini Bakanlığın U-ETDS sistemine işleme veya iletme | 40(6) | Listede | Yalnız taşınanın tehlikeli madde olması hâlinde | Listede |
| Makul taşıma ve teslimat süresi taahhüdünde bulunma ve taahhüt edilen süre içinde teslim etme | 40(7) | Listede | Listede yok | Listede |
| Yük verenin G, H veya taşıma işleri organizatörü yetki belgesi kapsamında faaliyette bulunup bulunmadığını sorgulama | 40(50) | Listede | Listede yok | Listede |
| Unvan, adres ve benzeri değişiklikleri doksan takvim günü içinde Bakanlığa bildirme | 40(20)(a) | Gerçek kişi hariç | Hariç (gerçek veya tüzel kişi) | Gerçek kişi hariç |
Mesleki yeterlilik (40(34)). Fıkranın başı şöyledir: “Yetki belgesi sahipleri, ilk yetki belgesi aldıkları tarihten itibaren 6 ay içinde, mesleki yeterlilik ile ilgili aşağıdaki yükümlülüklerini yerine getirmek ve faaliyetleri süresince muhafaza etmekle yükümlüdürler.” (b) bendi, en az birer adet “orta düzey yönetici türü mesleki yeterlilik belgesine sahip olmaları veya bu nitelikleri haiz kişiyi istihdam etmeleri” şartını, K3 ve tüzel kişiliği haiz K1 sahipleri dahil bir listeye yazar. (a) bendindeki liste (üst düzey ve orta düzey yönetici belgeleri) K türlerini içermez. Gerçek kişi K1 ile K2 bu listelerde yer almaz. Fıkranın (ç) bendi, bu bentlere göre istihdam edilecek kişilerin belge sahibinin çalışanı olduğunu gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu belgesini arar.
Eksiklik için fıkra şunu yazar: “Ancak (a) ve (b) bentlerinde belirtilen şartın sağlanamaması veya sonradan kaybedilmesi halinde; yetki belgesi sahiplerinden kamu tüzel kişiliğine sahip olanların en geç bir yıl, diğerlerinin ise bu eksikliği üç ay içinde ve son kırkbeş gününü herhangi bir yetki belgesi sahibi tarafından istihdam edilmemiş kişi/kişiler ile sağlamaları, Bakanlığa bildirmeleri ve faaliyet gösterilecek yetki belgesi ile ilişkilendirmeleri şarttır.” Bentlere muhalefet eden belge sahiplerine, her belge ve her bent için ayrı ayrı olmak üzere, Kanun’un 26(1)(k) bendinde belirtilen alt sınırın üç katı miktarda idari para cezası uygulanır. Eksikliği gidermek için tanınan süre “otuz gün”den “üç ay”a, ceza ise “alt sınırın üç katı”na 1/10/2025 tarihli ve 33034 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle geçti. 16/5/2026’dan beri fıkranın son cümlesi şöyledir: “Bu fıkra, geçerliliği devam eden yetki belgeleri ile T türü yetki belgesi haricindeki diğer yetki belgeleri için, yetki belgesi eki taşıt belgesinde asgari 1 adet taşıtı bulunanlar hakkında uygulanır.” Kamyonet belgeleri için 14(8)(d), (b) bendindeki şartı aramaz.
Hangi mesleki yeterlilik belgesinin K belgesi için “uygun” sayıldığı Yönetmelikte adıyla yazılı değildir; 40(34)(c) yalnız, birden fazla belgesi olanların ayrı ayrı belgeler için uygun mesleki yeterlilik belgesine sahip olması kaydıyla aynı kişileri beyan edebileceğini söyler. Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği’nin 6. maddesi ODY türünü dört alt türe böler: ODY1 uluslararası yolcu taşımacılığı, ODY2 yurtiçi yolcu taşımacılığı, ODY3 uluslararası eşya-kargo taşımacılığı, ODY4 yurtiçi eşya-kargo taşımacılığı; 7. madde ODY3 türü belge sahiplerinin ODY4 belge türünü almış kabul edileceğini yazar. Bu yazı K1 veya K3 için hangisinin “uygun” olduğunu Yönetmeliklerden çıkarmıyor ve e-Devlet’teki “Yetki Belgesi Mesleki Yeterlilik İşlemleri” hizmetinin içi girişe kapalı olduğundan orada da doğrulamadı.
Şoförler. 34(1), Yönetmelik kapsamındaki taşıtları kullanan şoförler için, ilgili mevzuatın öngördüğü mesleki yeterlilik belgesine sahip olmayı (SRC), uyuşturucu, silah, insan ve gümrük kaçakçılığı ile terör suçlarından dolayı hürriyeti bağlayıcı ceza almamış olmayı ve şoförlük mesleği bakımından bedeni ve psiko-teknik açıdan sağlıklı olduklarını gösteren bir sağlık raporunu yetkili sağlık kuruluşlarından her beş yılda bir almayı şart koşar; (b) ve (c) bentleri 16/5/2026 tarihli değişiklikle yürürlükten kaldırıldı. Şoför şartı belge sahibinin değil şoförün şartıdır; yetki belgesi sahipleri ise bu niteliklere sahip şoförleri çalıştırmakla yükümlüdür (40(28)) ve şoförlerinin sürücü mesleki yeterlilik belgelerinin yanlarında bulunup bulunmadığını kontrol etmekle yükümlüdür (40(33)). Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği’nin 6. maddesi eşya taşımacılığı için SRC3’ü uluslararası, SRC4’ü yurtiçi eşya-kargo taşımacılığı olarak sayar ve 7. madde SRC3 sahiplerini SRC4’ü almış kabul eder; SRC’nin Türkiye’deki rejimi ayrı bir konudur ve SRC belgeleri yazısında anlatılır. Sitedeki AB’de sürücü mesleki yeterliliği (Driver CPC) yazısı Avrupa Birliği’nin kuralını anlatır, Türk rejimini değil. 40(27)’ye göre belge sahipleri, çalıştırdıkları şoförlerin altışar aylık süre ile yılda iki kez ceza puanı durumunu Emniyet Genel Müdürlüğü’nden öğrenmekle ve ceza puanı 50 ve üzerinde olanların eğitilmesi ile kendi iç denetimleri yönünden gerekli tedbirleri almakla, ayrıca şoförlerin Milli Eğitim Bakanlığınca yetkilendirilen özel mesleki yeterlilik kurslarından yılda en az 7 saat süreyle %70’i pratik ve %30’u teorik bölümden oluşan güvenli sürüş eğitimini almalarını sağlamakla yükümlüdür; ikinci bende aykırı hareket edenlere 5 uyarma verilir.
Taşıtlar ve taşıt kartı. 29(1): yetki belgesi sahipleri “aslını veya E-Devlet üzerinden oluşturdukları taşıt kartlarını taşıtlarında bulundurmak zorundadırlar.” 30(1): belge sahipleri, yapacakları taşımacılık faaliyetlerinde “sadece kendi taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtlarını” kullanır. 30(2)(a) istisnası, taşıma başladıktan sonra gerçekleşen arıza, kaza ve benzeri istisnai hâllerde diğer belge sahiplerinin taşıt belgelerinde kayıtlı taşıtların, değişikliğin gerçekleştiği andan itibaren 24 saat içinde elektronik olarak Bakanlığa bildirilmesi kaydıyla kullanılmasına izin verir. 30(2)(d), (e) ve (f) bentleri ise geçerli bir taşıma işleri organizatörü belgesi olan M2, N2 ve L türü belge sahiplerinin başka firmalar adına düzenlenmiş K1 belgesi eki taşıt belgesinde kayıtlı taşıtları kullanabileceğini yazar: M2 sahipleri yalnızca kargo tasnif ve aktarma merkezi arasında yapacakları taşımalarda, N2 sahipleri yalnızca ambarları arasında, L türü sahipleri yalnızca depoları arasında yapacakları parça başına taşımalarda; bu bentlere uymayan belge sahiplerine 20 uyarma verilir.
Taşıma belgeleri. Yurtiçi eşya ve kargo taşımalarında taşıma irsaliyesi ve taşıma senedi düzenlenir (39(1)); eşya taşımaları taşıma senetsiz yapılamaz (40(8); Kanun’un 6(1). maddesi de aynısını yazar). 39(3): belge sahiplerinin yurtiçi eşya taşımalarında ilgili mevzuatın öngördüğü usule göre düzenlenmiş sevk irsaliyesinin iki nüshası ile taşıma irsaliyesi ve taşıma senedinin birer nüshasını taşıtlarında bulundurmaları zorunludur; 39(5)’e göre elektronik olarak erişilmesi hâlinde bu zorunluluk aranmaz. Bu yazı sevk irsaliyesi düzenlemesini incelemedi.
U-ETDS. 40(6) 15/5/2025 tarihli ve 32901 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle şu hâlini aldı: “C3, K1, K3, L1, L2, N1 ve N2 yetki belgesi sahipleri ile taşınanın tehlikeli madde olması halinde C1 ve K2 yetki belgesi sahipleri de; taşımasını üstlendikleri eşyalar için taşıma ücreti haricinde taşıma senedinde belirtilen bilgiler ile birlikte, beşinci fıkrada belirtilen bilgileri, taşıma başlayıncaya kadar Bakanlığın U-ETDS sistemine işlemek/iletmek zorundadırlar.” Geçici 2(1)(g), C3, K1, K3, L1, L2, N1 ve N2 belgelerinde tehlikeli madde taşımacılığı dışında kalan taşımalar için bu yükümlülüğü 1/1/2025 tarihine kadar uygulamadı; tarih geçtiği için K1 ve K3 için tehlikeli madde dışı taşımalarda yükümlülük bugün uygulanır. 69(8)(b) (15/5/2025 tarihli değişiklikle yeniden yazıldı) yaptırımı uyarma sayısıyla yazar: hiçbir bilgi veya veri iletilmemesinde her sefer için 20 uyarma; taşınan eşyaya dair hiçbir bilgi iletilmemesinde her sefer için 10 uyarma; taşıtta görevli hiçbir şoför bilgisinin iletilmemesinde her taşıma için 10 uyarma; taşıma başına 10 adedi geçmemek üzere eksik veya yanlış bilgi iletenlere her eksiklik veya yanlışlık için 1 uyarma.
Diğer hükümler.
- 40(11): “R türü ve taşıma işleri organizatörü yetki belgesi sahipleri, C1 veya K2 yetki belgesi sahiplerine taşıma yaptıramazlar.” Uymayan taraflara ayrı ayrı 20 uyarma verilir. Yani R türü ve taşıma işleri organizatörü belgesi sahipleri K2 belgeli firmalara taşıma yaptıramaz; fıkra K1 ve K3’ü anmaz.
- 40(20)(b): taşıt belgesinde kayıtlı özmal taşıtların kazaya uğraması, yanması, hurdaya ayrılması veya benzer bir mücbir sebepten dolayı iş göremez duruma gelmesi ile plaka bilgisi, rengi, şasi numarası veya taşıt cinsine ilişkin değişiklikleri, değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren doksan takvim günü içinde Bakanlığa bildirilir; uymayanlara 5 uyarma verilir. Yukarıdaki tabloda görünen hariç tutma yalnız (a) bendinde yazılıdır; (b) bendinde böyle bir hariç tutma yoktur.
- 12(1): belge sahipleri, tehlikeli madde veya tehlikeli atık taşıyan taşıtları için ilgili mercilerden bu taşımalar için ayrıca izin almakla yükümlüdür (Kanun’un 5(5). maddesinde karşılığı vardır). ADR’nin kendisi ayrı bir yazıda anlatılıyor; o yazı Türk izin usulünü anlatmıyor.
Süre, yenileme ve belgenin kaybı
Süre. 17(1): “Bu Yönetmelik kapsamında verilen ve yenilenen yetki belgelerinin süresi 5 yıldır. Ancak, 19 uncu maddenin birinci fıkrasında belirlenen doksan günlük süre içerisinde yenilenen yetki belgeleri için yenilenmiş olan yetki belgesinde kalan süre, yenilenen yetki belgesinin geçerlilik süresine ilave edilir.”
Yenileme penceresi. 19(1): belge sahipleri geçerlilik süresinin bitim tarihinin doksan gün öncesinden itibaren Bakanlığa yazılı olarak müracaat edebilir; yenileme, yenileme ücretinin ödendiği tarih esas alınarak yapılır ve yenileme ücretinin belgenin bitim tarihinden önce, ödeme tarihindeki geçerli yenileme ücreti olarak ödenmesi şarttır. 19(2): süre sona erdiği tarihten itibaren 540 takvim günü içinde yazılı müracaat edilirse belge yine yenileme ücretinin ödendiği tarih esas alınarak yenilenir. 19(7): “İkinci fıkrada yer alan süre, sadece yetki belgesi yenileme hakkı olup bu süre, bu durumdakilere faaliyette bulunma hakkı vermez.” Bu fıkraya aykırı hareket edenlere Kanun’un 26(1)(a) bendinde belirtilen miktarda idari para cezası uygulanır. 19(3): bu sürelerin hiçbirinde müracaat edilmezse yetki belgesi yenileme hakkı kaybedilir.
Yenilemenin şartları. 19(4): “Yetki belgesi üzerinde bulunan tüm uyarmalar kaldırılmadan ve yenilenecek yetki belgesi için bu Yönetmelikte öngörülen şartlar sağlanmadan yetki belgesi yenilenmez.” 19(6): faaliyetin durdurulmamış veya iptal durumuna gelmemiş olması şarttır. Yenileme ücreti belge ücretinin %15’idir (73(1)); 73(2) yenilemede taşıt başına taşıt kartı ücretinin %20’sinin alınacağını yazar. Geçmişten kalan bir oran daha vardır: 6495 sayılı Kanun’un geçici 3. maddesi, Kanun’un 33. maddesindeki “%15” oranının 31/12/2022 tarihine kadar “%5” olarak uygulanmasını öngörmüştü; bu tarih geçtiğinden %5 oranı bugün uygulanmaz.
Uyarma nedir. Yönetmelik, yaptırımların bir kısmını “uyarma” sayısıyla yazar (yukarıdaki 5, 20 ve 50 uyarma gibi). 69(5)’e göre uyarma, uyarma başına Ek-1’de belirtilen ücret ödenerek kaldırılır. 70(3)’e göre kaldırılmamış uyarma sayısının 500 adede ulaşması ve bu hususun tebliğini izleyen 15 gün içinde ödeme yapılarak sayının 500’ün altına düşürülmemesi hâlinde ihlale konu olan belgenin faaliyeti geçici olarak durdurulur.
Süreyi uzatan kurallar.
- 69(7): 40(3), (4), (6), (13) ve 44(6), (7) yükümlülükleriyle ilgili kontroller sonucunda geçerlilik süresi içinde hiç uyarma almayanlara 1 yıllık, en fazla 50 uyarma alanlara 6 aylık süre, yenileme sırasında 17(1)’deki süreye eklenir. Geçici 2(3), fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten önce düzenlenmiş belgelerde bunun belgenin ilk yenilendiği tarihten sonraki yenileme işleminde uygulanacağını yazar.
- 32(5)(b) (15/5/2025 tarihli değişiklikle eklendi): toplam birim taşıt sayısının %10’u kadar kadın şoförün aralıksız olarak 1 yıl ve daha fazla istihdam ediliyor olması hâlinde yenileme sırasında 17(1)’deki süreye üç aylık süre eklenir; bu bende göre eklenecek toplam süre her yenileme dönemi için altı ayı geçemez.
Belgenin kaybı ve yeniden düzenlenmesi.
- 14(20): şartlardan birini kaybeden ve kaybedildiği tarihten itibaren doksan gün içinde gideremeyen belge sahibinin faaliyeti geçici olarak durdurulur; asgari kapasite şartı bu kuralın dışındadır. Doksan günden sonra tespit edilirse durdurma süre verilmeksizin uygulanır ve belge sahibine ayrıca 25 uyarma verilir.
- 14(21): asgari kapasitenin kaybedildiği sürelerin toplamı, 17. maddedeki geçerlilik süresi boyunca 630 takvim gününden fazla olursa belge iptal edilir. 14(25)’teki doksan gün ve %60 kuralı yalnız B1, B2, D1, D2, L1, L2 veya N2 belgeleri içindir; K belgeleri o listede yoktur. Ayrıntı araç yaşı yazısında.
- 18(2): belge sahipleri faaliyetlerini bırakmak istemeleri ve belgelerinin iptalini talep etmeleri hâlinde belge iptal edilir.
- 71(1): iptal edilmiş veya yenileme hakkı bulunmayan belgelerde Yönetmelikte öngörülen şartların sağlanması, aynı belge türünden geçerli veya yenileme sürecinde olan bir belgenin bulunmaması ve mevcut belge tam ücretinin %50’sinin ödenmesi hâlinde belge yeniden düzenlenir (18(2), 21 ve 30(4) kapsamındaki iptaller hariç).
11(3), Bakanlığa salgın, olağanüstü hal, gerginlik, buhran, kriz dönemleri ile afet ve acil durumlarında müeyyideler, taşıt yaşları, sözleşmeli taşıt oranları, yetki belgesi almanın özel ve genel şartları veya belirlenmiş süreler konusunda geçici düzenleme yetkisi verir (11/5/2021 tarihli değişiklikle eklendi). Bu yazı, bu yetkiye dayanılarak yapılmış ve bugün yürürlükte olan bir düzenleme bulunup bulunmadığını doğrulamadı.
Devir, değiştirme ve L2’ye geçiş
Devir. 9(2): “Yetki belgeleri, satılamaz ve devredilemez.” 23(1) ise bazı hâlleri “yetki belgesi devri olarak kabul edilmez” diye ayırır:
- (a) gerçek kişide, belge sahibinin talebi üzerine belgenin babası veya annesi veya eşi veya çocukları veya kardeşleri arasında bulunan bir gerçek kişi adına düzenlenmesi;
- (b) gerçek kişide, belge sahibinin talebi üzerine belgenin, sahibin ticaret siciline tescil edilmiş bir tüzel kişilik içinde asgari %25 hisseye sahip olması kaydıyla o tüzel kişilik adına düzenlenmesi.
İki bentte de yeni sahibin Yönetmelikte öngörülen şartları sağlaması zorunludur ve belge sahibine Yönetmeliğin geçici maddeleriyle tanınmış muafiyetler varsa bunlar yeni sahibe geçmez. 23(3) ayrıca ilgili belgenin üzerindeki tüm uyarmaların kaldırılmış, Yönetmelikle belirlenmiş tüm şartların sağlanmış olması, faaliyetin durdurulmamış veya iptal durumuna gelmemiş olması (faaliyetin durdurulmamış olması şartı gerçek kişiler adına düzenlenen belgelerde uygulanmaz) ve 20. madde ile 23(1) ve (2) kapsamında düzenlenmiş belgenin veriliş tarihinden itibaren doksan gün geçmiş olması şartlarını yazar. 23(2) tüzel kişiliklerin bölünme, birleşme ve tür değiştirmesi için ayrı kurallar getirir. Bu madde kapsamında düzenlenecek belge ve taşıt kartları için ücret alınmaz (23(5)); adlarına belge düzenlenecek kişilerin 40(34)’teki mesleki yeterlilik şartını belgenin düzenlendiği tarihten itibaren 60 gün içinde sağlamaları zorunludur (23(6): 31/5/2024 tarihli değişiklikle eklendi, 16/5/2026 tarihli değişiklikle “45 gün”den “60 gün”e çıkarıldı). Gerçek kişi sahibin ölümünde belgenin faaliyeti durdurulur (21(1)); mirasçılar adına düzenlenen belgede şartlara belgenin düzenlendiği tarihten itibaren 2 yıl içinde uyum sağlanır (21(2)(b)) ve bu madde kapsamında düzenlenecek belge ve taşıt kartları için ücret alınmaz (21(4)).
Değiştirme. 20(1): “Yetki belgesi sahipleri, sahip oldukları yetki belgesini bir başka yetki belgesiyle değiştirebilirler.” Ücreti daha fazla olan belgeye geçişte talep edilen belge için şartlar sağlanır ve iki belgenin değişiklik tarihindeki geçerli tam ücretleri arasındaki fark ödenir; daha az ücretli belgeye geçişte fark iadesi yapılmaz; yeni belgenin geçerlilik süresinin bitiş tarihi önceki belgenin bitiş tarihi olarak düzenlenir (20(1)(a)–(c)). 20(3): değiştirilmek istenen belge için daha önce verilmiş muafiyetler ile asgari kapasite kaybına dair süreler yeni belge için geçerli olmaz. 20(4): “Değiştirme işlemiyle verilen yeni yetki belgeleri hakkında 40 ıncı maddenin otuzdördüncü fıkrası hükümleri uygulanır.”
L2’ye geçiş. L2 belgesinin şartlarından biri, 14(9)(b)(3)’e göre, “3 yıl geçerliliği devam eden” C3, K1, K3, L1, M2, N2, P2 veya TİO yetki belgelerinden herhangi birine sahip olmaktır; listede K2 yoktur. Bent bugünkü hâlini 16/5/2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete’deki değişiklikle aldı: “ve halen geçerli bulunan” ibaresi kaldırıldı. Süre hesabında 20, 21 ve 23. maddelere göre düzenlenen belgelerin daha önceki geçerlilik süreleri de dikkate alınır. L2’nin diğer iki şartı 14(9)(b)’nin (1) ve (2) numaralı alt bentlerindedir: en az 5 adet özmal birim taşıt ve 200 tonluk asgari kapasite (bu satır araç yaşı yazısındaki tabloda da var) ile 300.000 Türk Lirası sermaye veya işletme sermayesi.
Eski K1 ve K3 sahipleri. Geçici 4(1), mülga Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre 25/2/2006 tarihine kadar K1 veya K3 belgesi almak üzere başvuran ve bu başvuruya istinaden 30/4/2007 tarihine kadar kendilerine belge düzenlenen gerçek kişilerden 14. maddedeki asgari kapasite şartının ve 40(34)’teki orta düzey yönetici belgesi şartının aranmayacağını yazar; bu durumdaki belge sahiplerinin en az 1 adet özmal birim taşıta sahip olması şarttır.
Sayılarla K belgeleri
Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü’nün yetki belgesi istatistik dizininde, 28/9/2026’da bakıldığında, 2026 için yalnız Ocak dosyası (“2026 OCAK (KÜMÜLATİF)”) bulunuyordu; dosyanın başlığı “Geçerli Belge Sayılarının Belge Türlerine Göre Dağılımı”dır. Dizin sayfası, istatistiklerin Resmî İstatistik Programı kapsamında olduğunu ve sorumluluğun Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü ile Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği’nde bulunduğunu belirtir. K türü satırları, kaynaktaki adlarıyla:
| Satır | Geçerli belge sayısı |
|---|---|
| K1 | 132.861 |
| K1(Ö) | 3.063 |
| K1* | 43.447 |
| K2 | 66.068 |
| K2* | 247.441 |
| K3 | 1.551 |
| K3* | 910 |
| L2 (karşılaştırma için) | 4.762 |
| C1 (karşılaştırma için) | 658 |
| C3 (karşılaştırma için) | 26 |
| Toplam belge sayısı (bütün türler) | 638.453 |
Toplamlar bize aittir, kaynak dosyada yoktur: K1’in üç satırı 179.371; K2’nin iki satırı 313.509; K3’ün iki satırı 2.461; üç türün toplamı 495.341. Bu, toplam belge sayısının %77,6’sıdır (495.341 / 638.453); K2 satırları tek başına %49,1, K1 satırları %28,1 tutar. Dosyada ve dizin sayfasında yıldız (*) ile (Ö) işaretlerinin anlamı açıklanmıyor; bu yüzden satırlar kaynaktaki adıyla verildi ve işaretlere anlam yüklenmedi. Dosya belirli bir tarihteki geçerli belge sayısını verir, yıllık verilen belge sayısını değil.
K belgelerini ilgilendiren Resmî Gazete sayıları
Yönetmeliğin konsolide metni 17 değişiklik sayar; sonuncusu 16/5/2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete’dedir. K belgelerine dokunan değişiklikler, yalnız tarih ve madde olarak:
| Resmî Gazete | K belgelerini ilgilendiren hüküm |
|---|---|
| 8/1/2018, 30295 | İlk metin: 14(8)(a)–(c) asgari kapasiteler; özel amaçlı taşıt istisnası; kamyonetle K1 ve K2 istisnası |
| 11/5/2021, 31481 | 14(8)(d)’ye “veya K3”; 24(1)(d)(3) K2’de finansal ve uzun süreli kiralama taşıtlarının asgari kapasiteye sayılması; 14(23) özmal elektrikli taşıtlarda %25 |
| 14/1/2023, 32073 | Geçici 10(8): yeni C2 talepleri karşılanmaz |
| 31/5/2024, 32562 | 13(1)(ç)(6) gerçek kişide on beş yaş (geçici 2(9)); 23(6) mesleki yeterlilik süresi; geçici 2(1)(g) U-ETDS uygulama tarihi 1/1/2025 |
| 15/5/2025, 32901 | 14(8)(ç) yeniden yazıldı; 15(3); 24(2)(b); 32(5)(b); 40(6); 69(8)(b); 70(3) |
| 1/10/2025, 33034 | 25(1)(ç)(1) K2 için doğrudan kiracı olunan sözleşmeli taşıt; 40(34) eksikliğin giderilmesinde üç ay ve alt sınırın üç katı ceza; 60(7) yabancı plakalı taşıt |
| 16/5/2026, 33255 | 14(8)(d)’de K3 için “en fazla 1 adet kamyonet” ve geçici 2(15); 40(34) son cümle; 4(1)(ee) ve geçici 2(16) elektronik tebligat, 1/1/2027; 23(6) 45 günden 60 güne; 14(9)(b)(3); 34(1)(b) ve (c) yürürlükten kaldırıldı; Ek-1’de K3 satırı |
Bu yazının doğrulamadıkları
Bu yazı, Yönetmelik ve Kanun metinlerinin yukarıda anılan hâllerini okur; aşağıdakileri doğrulamadı ve olgu olarak yazmadı:
- 16/5/2026’dan sonra bir değişiklik bulunup bulunmadığı: konsolide liste ve web taraması başka değişiklik göstermedi, Resmî Gazete günlük dizinleri tek tek taranmadı;
- Bakanlığın 11(3) yetkisiyle bugün yürürlükte bir geçici düzenleme olup olmadığı;
- 14(8)(ç) ve 25(1)(ç) bentlerinin 2018 ile 2025 arasındaki olası ara değişiklikleri;
- Tüzel K1 ve K3 için hangi mesleki yeterlilik belgesi türünün “uygun” sayıldığı;
- e-Devlet başvurusunun ekran adımları, yüklenecek belgeler ve ödeme akışı; başvuruların Bakanlığın hangi biriminde alındığı ve odaların ya da TOBB’un bugünkü rolü;
- 2026’da ödenen belge ücretlerinin tutarları; Ek-1 tablosundaki tutarın yıllık artışla nasıl uygulandığı;
- İstatistik dosyasındaki yıldız ve (Ö) işaretlerinin anlamı;
- Hususi taşımacılık tanımı ile 2(3)(f) bendinin kesiştiği durumlarda Bakanlığın uygulaması;
- K belgelerinin hangi yönetmelikle ilk kez getirildiği: geçici 4 yalnız mülga Karayolu Taşıma Yönetmeliği’ne göre 25/2/2006 ve 30/4/2007 tarihlerini verir, mülga metin açılmadı.
Kısa cevaplar
- K belgesi nedir?
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği'nin 6(8). maddesindeki “K türü yetki belgesi”dir: yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından verilir. Taşımanın şekline göre K1 (ticari amaçla eşya taşımacılığı), K2 (hususi taşımacılık) ve K3 (ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı) olarak üçe ayrılır. Zorunluluğun dayanağı 4925 sayılı Kanun'un 5(1). maddesidir; belgenin süresi 5 yıldır (17(1)).
- K1, K2 ve K3 arasındaki fark nedir?
- K1 ticari amaçla eşya taşımacılığı, K2 hususi taşımacılık, K3 ticari amaçla taşınma eşyası taşımacılığı içindir; asgari kapasite şartı K1'de gerçek kişi için 1 birim taşıt ve 25 ton, tüzel kişi için 2 birim taşıt ve 50 ton, K2'de 1 birim taşıt, K3'te 2 birim taşıt ve 35 tondur (14(8)). K1 ve K3'ün taşıt belgesine yalnız özmal taşıtlar kaydedilir (25(1)(a)); K2'ye özmal taşıtların yanı sıra belge sahibinin doğrudan kiracı olarak taraf olduğu sözleşmeli taşıtlar da kaydedilir (25(1)(ç)(1)). K1 ve K3 için taşıt belgesine eşya taşımaya mahsus ticari taşıtlar, K2 için eşya taşımaya mahsus ticari veya hususi taşıtlar yazılır (24(1)(d)).
- K1 belgesi nasıl alınır, kaç ton gerekir?
- K1 için gerçek kişilerin en az 1 birim taşıt ve 25 tonluk, tüzel kişilerin en az 2 birim taşıt ve 50 tonluk asgari kapasiteye sahip olması şarttır (14(8)(a)). 14(8)(ç) iki istisna tanır: trafik tescil belgesinde özel amaçlı olarak tescil edilmiş taşıtlar için başvuran gerçek veya tüzel kişilerden ve azami yüklü ağırlığı 25 tonun altında olan en fazla 1 adet kamyon cinsi taşıt için başvuran gerçek kişilerden, bir birim taşıt dışında asgari kapasite şartı aranmaz. Başvuru Bakanlığa yapılır; e-Devlet üzerinden yapılan başvuru kabul edilebilir (16(10)) ve Bakanlık incelemesini en geç 15 gün içinde tamamlar (16(2)). Tüzel kişiliği haiz K1 sahipleri, ilk yetki belgesini aldıkları tarihten itibaren 6 ay içinde orta düzey yönetici türü mesleki yeterlilik belgesi şartını yerine getirmekle yükümlüdür; fıkra yalnız taşıt belgesinde asgari 1 taşıtı bulunanlar için uygulanır (40(34)).
- K belgesi kaç yıl geçerli, nasıl yenilenir?
- Süre 5 yıldır (17(1)). Yenileme için yazılı müracaat, geçerlilik süresinin bitim tarihinin doksan gün öncesinden itibaren yapılabilir; bu doksan gün içinde yenilenirse eski belgede kalan süre yeni belgenin süresine eklenir (17(1) ve 19(1)). Süre bittikten sonra 540 takvim günü içinde de müracaat edilebilir; bu süre yalnız yenileme hakkıdır ve faaliyette bulunma hakkı vermez (19(2) ve 19(7)). Yenilemede belge ücretinin %15'i alınır (73(1)); belge üzerindeki tüm uyarmalar kaldırılmadan belge yenilenmez (19(4)).
- Kamyonet için K belgesi gerekir mi?
- Kamyonet, izin verilen azami yüklü ağırlığı 3500 kilogramı geçmeyen ve eşya taşımak için imal edilmiş motorlu taşıttır (4(1)(bb)). Md. 2(3)(f), yalnız “N1 ve N1G araç sınıfında yer alan kamyonet cinsi olarak tescil edilen taşıtlarla yapılan ve taşınan eşyanın ticari olmadığı taşımaları” Yönetmeliğin kapsamı dışında sayar; hususi taşımacılık ise ticari amaçla olmayan taşımadır (4(1)(u)). İki ifade aynı değildir ve Yönetmelik aradaki durumu açıklamaz. 14(8)(d)'ye göre sadece kamyonetlerle taşımacılık yapmak üzere K1 veya K2, ya da en fazla 1 adet kamyonet ile faaliyet göstermek üzere K3 belgesi için başvuranlardan en az 1 birim taşıt dışında asgari kapasite ile 40(34)(b) şartı aranmaz ve bunların belge ücretlerinde %75 indirim uygulanır. K3'teki “en fazla 1 adet kamyonet” sınırı 16/5/2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete'deki değişiklikle yazıldı.
- K belgesi devredilebilir mi?
- 9(2): “Yetki belgeleri, satılamaz ve devredilemez.” 23(1), devir sayılmayan iki hâli sayar: gerçek kişide belgenin babası, annesi, eşi, çocukları veya kardeşleri arasında bulunan bir gerçek kişi adına düzenlenmesi ve gerçek kişinin ticaret siciline tescil edilmiş bir tüzel kişilik içinde asgari %25 hisseye sahip olması kaydıyla belgenin o tüzel kişilik adına düzenlenmesi. İki hâlde de yeni sahip için Yönetmelikte öngörülen şartların sağlanması zorunludur ve geçici maddelerle tanınmış muafiyetler yeni sahibe geçmez. Bu maddeye göre düzenlenen belge ve taşıt kartları için ücret alınmaz (23(5)); yeni sahip 40(34)'teki mesleki yeterlilik şartını belgenin düzenlendiği tarihten itibaren 60 gün içinde sağlamak zorundadır (23(6)).
Kaynaklar
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği — 16/5/2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete'deki değişiklik işlenmiş konsolide metin (Md. 2, 4, 5, 6, 9, 11, 12, 13–21, 23–26, 29, 30, 32, 34, 39, 40, 60, 67/A, 69–71, 73, 80, Ek-1, geçici 2, 4 ve 10) — Mevzuat Bilgi Sistemi
- Karayolu Taşıma Yönetmeliği — ilk metin, 8/1/2018 tarihli ve 30295 sayılı Resmî Gazete (Md. 14 ve 40) — Resmî Gazete
- Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik — 11/5/2021 tarihli ve 31481 sayılı Resmî Gazete (Md. 11, 14 ve 24) — Resmî Gazete
- Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik — 14/1/2023 tarihli ve 32073 sayılı Resmî Gazete (geçici 10) — Resmî Gazete
- Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik — 31/5/2024 tarihli ve 32562 sayılı Resmî Gazete (Md. 13, 23 ve geçici 2) — Resmî Gazete
- Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik — 15/5/2025 tarihli ve 32901 sayılı Resmî Gazete (Md. 14, 15, 24, 32, 40, 69 ve 70) — Resmî Gazete
- Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik — 1/10/2025 tarihli ve 33034 sayılı Resmî Gazete (Md. 25, 40 ve 60) — Resmî Gazete
- Karayolu Taşıma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik — 16/5/2026 tarihli ve 33255 sayılı Resmî Gazete (Md. 4, 14, 23, 34, 40, geçici 2 ve Ek-1) — Resmî Gazete
- 4925 sayılı Karayolu Taşıma Kanunu, konsolide metin (Md. 5, 6, 13, 26 ve 33; 6495 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesi) — Mevzuat Bilgi Sistemi
- Karayolu Taşımacılık Faaliyetleri Mesleki Yeterlilik Eğitimi Yönetmeliği — konsolide metin (Md. 6 ve 7) — Mevzuat Bilgi Sistemi
- Yetki Belgesi İstatistikleri — Geçerli Belge Sayılarının Belge Türlerine Göre Dağılımı, 2026 Ocak (kümülatif) — Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü
- Yetki Belgesi Hizmetleri (e-Devlet hizmetleri listesi) — Ulaştırma Hizmetleri Düzenleme Genel Müdürlüğü
- Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı e-Devlet hizmetleri listesi — e-Devlet Kapısı
- Taşımacılık Yetki Belgesi İlk Başvuru / Yenileme (Şahıs Firması) — e-Devlet Kapısı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı
- Taşımacılık Yetki Belgesi İlk Başvuru / Yenileme (Tüzel Kişi) — e-Devlet Kapısı, Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı