Hakowce i bramowce: czym się różnią, normy DIN i udźwig podawany przez producentów

Hakowiec i bramowiec przewożą kontener, który można postawić i zostawić na ziemi, ale obsługują go na różne sposoby. Hakowiec ma ramię hydrauliczne z hakiem, który chwyta pręt na kontenerze i wciąga kontener na samochód. Bramowiec ma dwa ramiona i podnosi kontener na łańcuchach, załadowując go i rozładowując w poziomie. W Niemczech te dwa pojazdy nazywają się Abrollkipper i Absetzkipper i mają odrębne normy krajowe: DIN 30722 dla hakowców i ich kontenerów, DIN 30723 dla bramowców i DIN 30720 dla ich kontenerów. W Ameryce Północnej obok hakowca sprzedawane jest linowe urządzenie roll-off. Publikowane przez Palfingera klasy hakowców sięgają od ładunków do 3 t do udźwigu 36 t, a Hyva, Marrel, Meiller i Palfinger podają bramowce do 18 t. Karty danych hakowców Meillera podają wartość znamionową łącznie z kontenerem i osobno ładowność efektywną, która zależy od podwozia i może być niższa.

Stan na 4 listopada 2026 r. Tego dnia przeczytano: pozycje katalogowe DIN Media i opublikowane przez DIN spisy treści norm DIN 30722-1 oraz DIN 30720-1 i -2, pozycję katalogową DIN 30723-1, strony produktowe Hiaba, Hyvy, Marrela, Meillera, Palfingera i Stellara oraz karty danych i broszurę o bramowcach Meillera. Same normy DIN są płatne i nie zostały przeczytane, więc ich treść podano tylko w zakresie, w jakim wynika ona z tych pozycji i spisów treści. Nie otwarto żadnej normy EN, ISO ani północnoamerykańskiej dotyczącej tych systemów.

Oba systemy obok siebie

Co obejmują normy DIN

DIN 30722-1:2025-08 to aktualne wydanie części 1, zastępujące wydanie 2021-12. Według pozycji katalogowej DIN dotyczy hakowców o masie całkowitej do 26 t, urządzenia hakowego (Wechsellader-Einrichtung) i kontenerów, z wysokością punktu chwytu 1 570 mm, nazywaną System 1570. Określa wymagania dla pojazdu, w tym odbiór, dla urządzenia i dla kontenerów. W opisie DIN pojazd to urządzenie wraz z podwoziem, urządzenie stawia i podejmuje kontenery oraz je opróżnia, a przepisy dotyczące urządzenia i kontenerów zapewniają wymienność kontenerów. Własny angielski tytuł DIN nazywa je roller contact tipper vehicles i roller containers.

Spis treści wymienia piloty radiowe, stopnie i uchwyty, lampy robocze, oznakowanie, konserwację i naprawy oraz położenie systemów identyfikacji kontenerów, a załączniki informacyjne zawierają obliczenie stateczności, kartę danych, bilans mas i listę kontrolną do odbioru i badań powtarzanych. Jego rysunki podają wymiary przyłączeniowe dla chwytu hakiem i chwytu liną. Wydanie z 2025 r. usunęło trzeci rysunek, dotyczący chwytu na kozioł łańcuchowy (Kettenbockaufnahme): według noty DIN o zmianach wymiary te mogą prowadzić do kolizji, a takie systemy mają ogólnie niski udział w rynku.

DIN 30720-1:2016-02 i DIN 30720-2:2016-02 obejmują kontenery bramowe, a DIN Media podaje obie jako aktualne. Część 1 obejmuje kontenery normowe od 5 do 10 m³ w formach A, S i SD, część 2 – kontenery 15 i 20 m³ w formie A, z ramą dolną. Pozycja części 2 mówi, że jej kontenery stosuje się na bramowcach według DIN 30723 i na innych odpowiednich pojazdach jako wymienne nośniki ładunku. Obie części mają rozdziały o zabezpieczeniu ładunku, materiale, wytrzymałości sworzni zawieszenia i łożysk wywrotu oraz załącznik normatywny z listą kontrolną do odbioru i badań powtarzanych. Seria wywodzi się z jednej normy DIN 30720 z listopada 1990 r., podzielonej na dwie części w 2009 r., kiedy dodano potrójne łożysko wywrotu po obu stronach kontenera i usunięto kontener 4 m³.

DIN 30723-1 określa wymiary i wymagania dla bramowców i ich urządzeń oraz kartę danych zabudowy stosowaną między zamawiającym, producentem pojazdu i producentem zabudowy. Dotyczy urządzeń do kontenerów według DIN 30720-1 i -2 oraz kontenerów według DIN 30730, które Meiller opisuje jako mobilne kompaktory. Stwierdzenia te pochodzą z pozycji wydania 2022-10; DIN podaje to wydanie jako wycofane i zastąpione przez DIN 30723-1:2025-06, którego pozycji nie przeczytano.

Wysokość haka i długość kontenera

Wysokość haka to, według definicji Hyvy, odległość od podpór kontenera do środka haka chwytowego. Arkusz wymiarów przyłączeniowych Meillera, wydanie 02.2023, ma jedną stronę dla zaczepu 1 570 mm, powołującą DIN 30722 części 1 i 2, DIN 30730 i DIN 14505, oraz jedną dla zaczepu 900 mm, powołującą DIN 30722 części 3 i 2:

• 1 570 mm. Wewnętrzne długości kontenera od 3 750 do 7 000 mm co 250 mm, długości całkowite od 4 150 do 7 400 mm. Zaczep ma średnicę 50 mm dla podwozi do 26 t i 60 mm dla podwozi do 32 t.
• 900 mm. Wewnętrzne długości kontenera od 3 500 do 5 000 mm, długości całkowite od 3 750 do 5 250 mm.

Karty hakowców Meillera podają też jako opcję wysokości zaczepu (strap height) od 1 370 do 1 480 mm. Filtr produktów Hyvy oferuje wysokości haka 900, 930, 1 000, 1 190, 1 390, 1 420, 1 450 i 1 570 mm. Amerykańska seria Ultima Hiaba podaje 54 i 61,75 cala, czyli około 1 372 i 1 568 mm.

Karty Meillera dodają, że wysokość kontenera zależy od pojazdu i należy ją dobrać tak, aby nieobciążony pojazd nie przekraczał wysokości całkowitej 4 000 mm określonej w niemieckim rozporządzeniu o budowie i eksploatacji pojazdów (StVZO), a jako maksymalną szerokość kontenera według tego samego rozporządzenia podają 2 550 mm.

Rodzaje ramion

Hakowce. Hyva dzieli swoje systemy według ruchu masztu: przesuwny (sliding), łamany (knuckle) lub przesuwny i łamany. Meiller oferuje ramię teleskopowe (T), które opisuje jako przeznaczone do kontenerów często tego samego rozmiaru, oraz ramię teleskopowe i wychylne (TS/TSN) do większej różnorodności kontenerów, małych wysokości, wciągania kontenera na płasko lub przeładunku na wagony kolejowe.

Bramowce. Typy Hyvy to cranked (ramiona teleskopowe o kształcie przypominającym literę Z), teleskopowe i stałe. Meiller wymienia pięć: N do kontenerów często tego samego rozmiaru, T do wysokiego wywrotu i wszystkich rozmiarów kontenerów, TG do ograniczonej przestrzeni, Z do małej wysokości podczas jazdy, np. przy przejazdach pod wiaduktami, i ZA do małej wysokości podczas pracy, np. przy podejmowaniu kontenerów w halach. Marrel oferuje w swoim Multibenne jako opcję ramiona teleskopowe do stawiania kontenera w zagłębieniu.

Udźwig hakowców

Karty danych Meillera oddzielają wartość znamionową od tego, co pojazd może przewieźć. Technicznie dopuszczalna ładowność obejmuje kontener, a ładowność efektywna, również z kontenerem, zależy od podwozia. Masy podwozi i naciski na osie opisuje tekst masa całkowita zespołu pojazdów, DMC i naciski na osie, a formuły kołowe – tekst układy osi.

Karty RS26-K i RK30-K podają dla podwozia 28 000 kg, natomiast strona produktu Meillera wymienia obie serie od 28 t i opisuje RS26 jako przeznaczony do pojazdów powyżej 28 t. Masy urządzeń hakowych nie obejmują zbiornika oleju, pompy, elementów mocujących i innego wyposażenia, a karta RS21 podaje od 16 do 25 s na postawienie kontenera, od 20 do 30 s na wywrót i od 19 do 34 s na podjęcie lub opuszczenie.

Udźwig bramowców

W bramowcu wartość znamionowa zależy od tego, jak daleko wysunięto ramiona. Karty Meillera podają dla każdego modelu cztery wartości, a przypis mówi, że wartości z poziomu drogi nie uwzględniają stateczności.

Karty nie mówią, kto wydaje specyfikacje C.H.E.M. Meiller podaje, że platforma jego bramowca nie ma ramy pomocniczej dostosowanej do konkretnego pojazdu i że urządzenie teleskopowe AK14 sięga prawie 4,5 metra, np. przy przeładunku kontenera w pracy z przyczepą.

Co przewożą i kto ich używa

Hiab i Palfinger wymieniają na początku listy dla obu systemów odpady i recykling oraz budownictwo. Palfinger dodaje dla hakowców rolnictwo, służby publiczne, w tym straż pożarną i utrzymanie dróg, rzemieślników z małymi ciężarówkami oraz obronność; Hyva wymienia pożarnictwo przy swoich hakowcach, a lista branż Marrela obejmuje obronność i służby ratunkowe, architekturę krajobrazu i górnictwo.

Hakowiec przewozi nie tylko kontenery na odpady. Marrel wymienia kontenery bramowe, kontenery, zabudowy, pojemniki hakowe i platformy wymienne na podwoziach ciężarówek, furgonów i lekkich pojazdów użytkowych; seria XR Hiaba dodaje zabudowy platformowe i wywrotki; Palfinger wymienia maszyny budowlane, piasek, żwir i ciecze, takie jak paliwo i woda. MULTILIFT Commander Hiaba to hybryda urządzenia hakowego i urządzenia do kontenerów morskich ISO, a SCORPION Palfingera, opracowany dla wojska, ładuje kontenery standardowe lub ISO za pomocą Container Handling Unit.

Bramowce pracują w poziomie. Palfinger wskazuje płaski rozładunek tej koncepcji i szeroką przestrzeń między ramionami teleskopowymi, a Marrel podaje, że jego Multibenne przewozi na samochodach lub przyczepach kilka kontenerów włożonych jeden w drugi i piętrzy puste, aby oszczędzić miejsce składowania i kursy. Hyva także wymienia piętrzenie kontenerów na przyczepach. Marrel wśród ładunków wymienia gruz, ziemię i zbiórkę odpadów.

Zabezpieczenie kontenera, sterowanie i napęd

Dla hakowców Meiller wymienia wewnętrzną blokadę hydrauliczną ze sworzniem blokującym, system kombinowany działający jako blokada wewnętrzna lub zewnętrzna oraz stałe lub przykręcane zaczepy blokujące. Dla bramowców standardowo ma ręczne ograniczniki kontenera, hydrauliczny moduł zaciskowy przeciw przesuwaniu na boki oraz moduł hydrauliczny z hakami, które zaczepiają się o łożyska obrotowe kontenera z przodu i z tyłu, i podaje, że wszystkie jego bramowce spełniają wymagania dotyczące zabezpieczenia ładunku z §§ 22 i 23 niemieckich przepisów o ruchu drogowym oraz § 30 rozporządzenia o budowie i eksploatacji pojazdów, wraz z VDI 2700 i arkuszem 17, co potwierdza certyfikat załadunku TÜV Nord. Nota o zmianach do DIN 30720-1:2016 odnotowuje usunięcie odwołania normy do VDI 2700 arkusz 17. Meiller sprzedaje też systemy plandek do kontenerów.

Hakowce Ultima Hiaba mają elektryczne sterowanie z kabiny, zapadkę bezpieczeństwa haka i lampkę ostrzegawczą podniesionej zabudowy, a system HiVision pokazuje obszar pracy na ekranie w kabinie dzięki kamerom i czujnikom. Bramowce Palfingera mają pilota radiowego i sterowanie zewnętrzne z funkcją czuwaka na terenach, gdzie sterowanie radiowe jest niedozwolone.

Urządzenia są hydrauliczne. Meiller podaje, że jego zabudowy pasują do wszystkich ciężarówek elektrycznych europejskich producentów, zarówno z mechaniczną, jak i elektromechaniczną przystawką odbioru mocy, i że przy napędzie elektrycznym pompa pracuje tylko wtedy, gdy zabudowa się porusza; zestawy montażowe Palfingera obejmują ciężarówki elektryczne i na paliwa alternatywne.

Linowe urządzenia roll-off

Amerykańska strona Hiaba umieszcza dwie linie pod jednym nagłówkiem: hakowce MULTILIFT i linowe urządzenia roll-off Galfab. Galfab stał się częścią Hiaba w 2021 r. Jego urządzenia występują w wykonaniach outside rail, w wersji standardowej i wzmocnionej, inside/outside rail, above frame lub deadlift, z seriami o wysuwanym ogonie dającymi mały kąt załadunku; system zabezpieczania kontenera korzysta z instalacji pneumatycznej ciężarówki. Stellar wymienia razem ciężarówki hakowe, roll-off i kontenerowe: hakowce NXT, Shuttle i Slider, nośniki kontenerów oraz Cable Hoist Container Hooklift Adapter Kit.

Nazwy według rynków

Termin różni się na angielskich stronach producentów. Hiab, Marrel i Meiller piszą hooklift; Palfinger i globalna strona Hyvy tytułują swoje strony hookloader, a amerykańska strona Hyvy pisze hooklift. Hiab, Palfinger, Hyva i Marrel piszą skiploader, Meiller skip loader. Angielskie tytuły DIN używają dla pierwszego roller contact tipper vehicle, a dla drugiego, zależnie od części, multi-bucket system vehicle lub skip loader vehicle. Francuska strona Marrela stawia obok nazw ogólnych dwie własne marki. Marrel podaje, że opracował Multibenne w 1950 r., a Ampliroll wynalazł i opatentował w 1970 r. oraz że marka weszła do języka potocznego: „people often refer to an Ampliroll® rather than a hooklift” (ludzie często mówią o Amplirollu®, a nie o hakowcu).

Sąsiednie zabudowy

W wywrotkach skrzynia pozostaje na podwoziu; ta strona wymienia też podwozia oferowane przez producentów ciężarówek, niektóre z nich wskazane dla hakowców, i opisuje stateczność podczas wywrotu. Śmieciarki opróżniają pojemniki i kontenery do własnej zabudowy, zgodnie z własnymi normami. Palfinger podaje, że hakowiec bywa łączony z żurawiem przeładunkowym; żuraw, jego normę i to, jak unijne prawo o maszynach traktuje maszyny montowane na pojeździe, opisuje tekst o żurawiach przeładunkowych. Nadwozia wymienne to odrębna jednostka ładunkowa z własnymi normami, choć niemiecka strona Palfingera używa obok Abrollbehälter terminu Wechselbehälter, który po niemiecku oznacza nadwozie wymienne.