Ogrzewanie i klimatyzacja postojowa ciężarówek i autobusów: nagrzewnice powietrzne, wodne i wysokonapięciowe, R122 i ADR
Powietrzne i wodne ogrzewanie postojowe oraz nagrzewnice wysokonapięciowe w ciężarówkach i autobusach według producentów, homologacja wg regulaminu ONZ nr 122, ADR 9.2.5 i klimatyzacja akumulatorowa.

Ogrzewanie postojowe ogrzewa pojazd, gdy stoi on z wyłączonym silnikiem: kabinę ciężarówki, przedział pasażerski autobusu lub autokaru, a w wersji wodnej także sam silnik. Webasto pisze, że jego nagrzewnice do ciężarówek „keep drivers warm, even when the vehicle is stationary and without the engine running” (zapewniają kierowcom ciepło, nawet gdy pojazd stoi, a silnik nie pracuje). Webasto i Eberspächer opisują w ten sam sposób dwa rodzaje nagrzewnic spalających paliwo: nagrzewnica powietrzna ogrzewa powietrze i wdmuchuje je do kabiny, a nagrzewnica wodna jest włączona w obieg cieczy chłodzącej pojazdu i może także wstępnie podgrzewać silnik. Regulamin ONZ nr 122 nazywa takie urządzenie grzejnikiem spalinowym i określa zasady, na jakich homologuje się zarówno je, jak i wyposażony w nie pojazd; ADR dodaje w pkt 9.2.5 własne przepisy dla grzejników spalinowych w pojazdach do przewozu towarów niebezpiecznych. Do akumulatorowych ciężarówek i autobusów elektrycznych Webasto oferuje elektryczne nagrzewnice wysokonapięciowe. Po stronie chłodzenia lista amerykańskiej Agencji Ochrony Środowiska (EPA) obejmująca technologie ograniczania pracy silnika na biegu jałowym w ciężarówkach, które nie są już weryfikowane w programie SmartWay, wymienia wśród typów technologii akumulatorowe układy klimatyzacji.
Stan na 14 listopada 2026 r. Tego dnia przeczytano: regulamin ONZ nr 122 w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej z 30 czerwca 2010 r. (wersja pierwotna z suplementem 1), w sześciu wersjach językowych; strony Webasto o ogrzewaniu ciężarówek i o jego nagrzewnicach wysokonapięciowych; dwie strony Eberspächer o nagrzewnicach zasilanych paliwem; oraz listę EPA technologii ograniczania pracy na biegu jałowym, które były wcześniej weryfikowane w programie SmartWay, ostatnio zaktualizowaną 7 kwietnia 2026 r. ADR 2025 przeczytano w oficjalnym tureckim wydaniu tomu II, zapisanym 13 listopada 2026 r.; autentycznych tekstów ADR w języku angielskim i francuskim nie przeczytano.
Nagrzewnice powietrzne i wodne
Regulamin ONZ nr 122 (R122) dzieli grzejniki spalinowe na typy według trzech cech: rodzaj paliwa, „np. płynne lub gazowe”, czynnik pośredniczący, „np. powietrze lub woda”, oraz umiejscowienie w pojeździe, „np. w przedziale pasażerskim lub przestrzeni ładunkowej” (pkt 6.1.3). Nagrzewnice powietrzne i wodne producentów różnią się drugą z tych cech, czynnikiem pośredniczącym.
Nagrzewnice powietrzne. Strona Webasto o ciężarówkach podaje, że modele Air Top „heat the air directly with a heat output of between 2 and 5.5 kW and blow it into the interior” (ogrzewają powietrze bezpośrednio, z mocą grzewczą od 2 do 5,5 kW, i wdmuchują je do wnętrza) oraz że wylot powietrza może się znajdować na przykład pod fotelem kierowcy lub w części sypialnej. Eberspächer pisze, że jego nagrzewnice powietrzne Airtronic „draw in cool ambient or outside air, heat it up, and release it into the passenger compartment” (zasysają chłodne powietrze z otoczenia lub z zewnątrz, ogrzewają je i oddają do przedziału pasażerskiego). Jego strona produktowa podaje dla tej rodziny zakres mocy od 2 do 8 kW i jako przykład zastosowania wymienia „keeping driver’s cabs or motor homes warm at night” (utrzymywanie ciepła w nocy w kabinach kierowców lub kamperach).
Nagrzewnice wodne. „Water heaters are integrated into the vehicle’s coolant circuit” (nagrzewnice wodne są włączone w obieg cieczy chłodzącej pojazdu), pisze Webasto; gdy ciecz chłodząca jest już ciepła, ogrzewane jest powietrze, które przez wentylator pojazdu napływa do przedziału pasażerskiego, a nagrzewnice mogą też wstępnie podgrzewać silnik, „so that it starts more easily” (aby łatwiej się uruchamiał). Eberspächer opisuje swoją nagrzewnicę Hydronic w ten sam sposób: „Since the Eberspächer Hydronic is integrated in the cooling water circuit, it heats not only the passenger compartment but can also pre-heat the engine of suitable vehicles at standstill.” (Ponieważ Eberspächer Hydronic jest włączony w obieg cieczy chłodzącej, ogrzewa nie tylko przedział pasażerski, lecz może też wstępnie podgrzewać silnik odpowiednich pojazdów na postoju.) Dla tej grupy R122 przewiduje jeden wyjątek: grzejniki spalinowe umieszczone na zewnątrz przedziału pasażerskiego i wykorzystujące wodę jako czynnik pośredniczący uznaje się za spełniające wymogi jego badań jakości powietrza i temperatury, czyli załączników 4 i 5 (pkt 6.2.1, uwaga 2).
| Producent | Rodzina nagrzewnic | Typ | Moc grzewcza według producenta |
|---|---|---|---|
| Webasto | Air Top | Nagrzewnica powietrzna | od 2 do 5,5 kW |
| Eberspächer | Airtronic | Nagrzewnica powietrzna | od 2 do 8 kW |
| Webasto | Nagrzewnice wodne | Nagrzewnica wodna (na ciecz chłodzącą) | od 5 do 35 kW |
| Eberspächer | Hydronic | Nagrzewnica wodna (na ciecz chłodzącą) | od 4 do 35 kW |
| Webasto | Nagrzewnice wysokonapięciowe do akumulatorowych ciężarówek elektrycznych | Nagrzewnica elektryczna | od 5 do 12 kW |
Webasto dodaje, że jego nagrzewnice powietrzne i wodne można integrować z instalacjami 12 i 24 V i że mogą one grzać przy użyciu paliw alternatywnych, takich jak HVO i GtL, a także że istnieją wersje z funkcją Arctic Start do temperatur nawet -40 stopni Celsjusza i z automatyczną regulacją wysokościową do 5 500 m. Pisze, że ogrzewanie w ten sposób stojącej ciężarówki „may help reduce fuel consumption and emissions associated with engine idling” (może pomóc zmniejszyć zużycie paliwa i emisje związane z pracą silnika na biegu jałowym). Eberspächer wymienia olej napędowy, benzynę i etanol jako paliwa swoich nagrzewnic, a wśród oferowanych do nich elementów obsługi programator czasowy, pilota radiowego, smartfon i sterowanie głosowe.
Nagrzewnice wysokonapięciowe w elektrycznych ciężarówkach i autobusach
„For battery electric trucks, Webasto offers high-voltage heaters (HVH) with heating outputs between 5 and 12 kW” (do akumulatorowych ciężarówek elektrycznych Webasto oferuje nagrzewnice wysokonapięciowe (HVH) o mocy grzewczej od 5 do 12 kW), podaje jego strona o ciężarówkach. Webasto opisuje je jako zamieniające prąd stały na ciepło „with virtually no loss” (praktycznie bez strat), podaje „more than 95 percent” (ponad 95 procent) jako udział energii zamienianej na ciepło i żywotność od 12 000 do 25 000 godzin pracy oraz pisze, że „can heat both the cabin and the vehicle batteries” (mogą ogrzewać zarówno kabinę, jak i akumulatory pojazdu). Jego strona o nagrzewnicach wysokonapięciowych podaje, że nagrzewnice 800 V są stosowane w samochodach osobowych i w użytkowych pojazdach elektrycznych, „such as trucks, buses, construction and agricultural machinery” (takich jak ciężarówki, autobusy, maszyny budowlane i rolnicze). HVH 120 opisuje jako rozwiązanie przeznaczone zwłaszcza dla pojazdów użytkowych, o mocy grzewczej do 12 kW i zakresie napięcia do 880 V; HVH 100 Compact daje do 10 kW przy napięciu do 880 V, a HVH 50/70 obejmuje zakres od 100 do 490 woltów.
Eberspächer również wymienia nagrzewnice spalające paliwo do pojazdów elektrycznych: w hybrydach typu plug-in i w akumulatorowych pojazdach elektrycznych, jak pisze, jego nagrzewnice zasilane paliwem „help maintain the necessary range when outside temperatures are cold” (pomagają utrzymać niezbędny zasięg przy niskich temperaturach zewnętrznych).
Tabela badań w R122 nie wspomina o nagrzewnicach elektrycznych. Tabela w pkt 6.2.1, która przypisuje każdemu układowi ogrzewania załączniki z badaniami, ma wiersze dla układów wykorzystujących ciepło odzyskane z silnika, z wodą, powietrzem lub olejem, oraz dla grzejników na paliwo gazowe i płynne, a nie ma wiersza dla nagrzewnicy elektrycznej; załączniki od 6 do 9, które dodają wymogi, dotyczą grzejników spalinowych. Zajezdniową stronę ogrzewania autobusu elektrycznego, czyli kondycjonowanie wstępne wnętrza podczas ładowania akumulatorów, omówiono w tekście ładowanie autobusów elektrycznych w zajezdni i kondycjonowanie wstępne, a samą ciężarówkę elektryczną w tekście elektryczne ciężarówki i ciągniki siodłowe.
Regulamin ONZ nr 122: homologacja układów ogrzewania
R122 jest tu czytany w brzmieniu opublikowanym w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej L 164 z 30 czerwca 2010 r. Tekst ten obejmuje obowiązujący tekst do sprostowania 2 do pierwotnej wersji i suplementu 1, którego datę wejścia w życie podaje jako 22 lipca 2009 r. Dziennik Urzędowy zamieszcza zastrzeżenie: „Jedynie oryginalne teksty EKG ONZ mają skutek prawny w świetle międzynarodowego prawa publicznego.” Nie jest to aktualna wersja skonsolidowana, a późniejsze zmiany nie są tu omawiane.
R122 stosuje się do wszelkich pojazdów kategorii M, N i O wyposażonych w układ ogrzewania (pkt 1.1) i przewiduje dwa rodzaje homologacji: część I, homologację typu pojazdu w odniesieniu do jego układu ogrzewania, oraz część II, homologację układu ogrzewania w odniesieniu do bezpieczeństwa jego eksploatacji (pkt 1.2 i 1.3). Część I zawiera w pkt 5.2.1 ogólny obowiązek: „Przedział pasażerski każdego pojazdu wyposażony jest w układ ogrzewania.” Układ ogrzewania przestrzeni ładunkowej, jeśli pojazd go posiada, musi odpowiadać wymogom regulaminu. Dwie pierwsze cyfry numeru homologacji oznaczają serię poprawek; w tekście z 2010 r. jest to seria 00, „odpowiadające regulaminowi w jego pierwotnej wersji” (pkt 4.2).
Punkt 6.1.2 definiuje urządzenie: „»Grzejnik spalinowy« oznacza urządzenie bezpośrednio wykorzystujące płynne lub gazowe paliwo oraz niewykorzystujące ciepła odzyskanego z silnika stosowanego do napędzania pojazdu.” Punkt 6.2 ustanawia trzy wymogi ogólne: ogrzane powietrze dostające się do przedziału pasażerskiego nie może być bardziej zanieczyszczone niż powietrze w miejscu wlotu do pojazdu, kierowca i pasażerowie podczas jazdy po drogach nie mogą mieć możliwości kontaktu z częściami lub ogrzanym powietrzem mogącymi spowodować oparzenia, a emisja spalin z grzejników spalinowych musi mieścić się w akceptowalnych granicach.
Wymogi dotyczące instalacji w pojeździe
Punkt 5.3 określa wymogi, które musi spełniać instalacja grzejnika spalinowego w danym typie pojazdu. Wśród nich:
- Autobusy i autokary. „W przypadku pojazdów kategorii M2 i M3 grzejnik spalinowy nie może być umiejscowiony w przedziale pasażerskim”; dopuszcza się montaż w skutecznie uszczelnionej obudowie, która spełnia również warunek dotyczący zagrożenia pożarowego (pkt 5.3.2.3).
- Pożar. Grzejnik spalinowy „nie może stanowić zagrożenia pożarowego nawet w przypadkach przegrzania” (pkt 5.3.2.2).
- Paliwo. Wlew paliwa nie może być umieszczony w przedziale pasażerskim (pkt 5.3.3.1), a „Ostrzeżenie informujące, że grzejnik musi być wyłączony przed uzupełnieniem paliwa, musi być przymocowane w miejscu, w którym usytuowany jest wlew paliwa” (pkt 5.3.3.3).
- Spaliny i powietrze do spalania. Wylot przewodu wydechowego musi być tak umiejscowiony, by spaliny nie mogły dostawać się do pojazdu przez wentylatory, wloty powietrza ogrzanego lub otwarte okna (pkt 5.3.4.1), a powietrze do spalania nie może pochodzić z przedziału pasażerskiego (pkt 5.3.5.1).
- Zatrzymanie silnika. „Układ ogrzewania musi wyłączać się automatycznie, a dopływ paliwa musi się zatrzymywać w ciągu pięciu sekund od wyłączenia silnika pojazdu. Jeżeli urządzenie ręczne zostało już włączone, układ ogrzewania może nadal działać.” (pkt 5.3.8.1)
Uznaje się, że pojazdy kategorii O, czyli przyczepy, wyposażone w grzejniki na paliwo płynne spełniają wymogi pkt 5.3 (pkt 5.3.1.2).
Wartości graniczne w badaniach
Załącznik 5 przewiduje pomiar temperatury powierzchni i powietrza po godzinie pracy grzejnika z pełną mocą w warunkach nieruchomego powietrza, przy prędkości wiatru nie większej niż 2 m/s i przy wszystkich oknach zamkniętych.
| Część układu ogrzewania | Wartość graniczna |
|---|---|
| Części, które mogą mieć styczność z kierowcą w normalnych warunkach drogowych | 70 °C dla nieosłoniętego metalu, 80 °C dla innych materiałów |
| Części za siedzeniem kierowcy oraz w przypadku przegrzania | 110 °C |
| Pojazdy M1 i N: części, które mogą wejść w kontakt z siedzącymi pasażerami, z wyjątkiem wylotowej kratki wentylacyjnej | 110 °C |
| Pojazdy M2 i M3: części, które mogą wejść w kontakt z pasażerami | 70 °C dla nieosłoniętego metalu, 80 °C dla innych materiałów |
| Odkryte części poza przedziałem pasażerskim oraz w przypadku przegrzania | 110 °C |
| Ogrzewane powietrze przedostające się do przedziału pasażerskiego, w centralnym punkcie wylotu | 150 °C |
Załącznik 6 ogranicza suchą, nierozrzedzoną emisję spalin grzejnika spalinowego po godzinie pracy z pełną mocą przy temperaturze otoczenia 20 ± 10 °C: 0,1% objętości CO, 200 ppm NOx i 100 ppm HC zarówno dla grzejników na paliwa gazowe, jak i płynne, a w jednostce odniesienia „Bacharach” według ASTM D 2156 wartość 1 dla grzejników na paliwa gazowe i 4 dla grzejników na paliwa płynne. W warunkach odpowiadających prędkości pojazdu 100 km/h wartość CO nie może przekraczać 0,2% objętości.
Załącznik 7 dodaje wymogi dla samego grzejnika. Wyposażenie zabezpieczające musi kontrolować grzejnik w sytuacjach awaryjnych: jeśli przy rozruchu płomień się nie zapali lub zgaśnie w trakcie działania, czas zapłonu i włączenia dopływu paliwa nie może przekraczać czterech minut w przypadku grzejników na paliwo płynne, a w przypadku grzejników na paliwo gazowe jednej minuty przy termoelektrycznym lub 10 sekund przy automatycznym urządzeniu kontrolującym płomień. Komora spalania i wymiennik ciepła nagrzewnicy wodnej muszą wytrzymać ciśnienie dwukrotnie wyższe od normalnego ciśnienia eksploatacyjnego lub 2 bary (na manometrze), w zależności od tego, która wartość jest większa. Grzejnik ma etykietę z nazwą producenta, numerem i typem modelu, mocą znamionową w kilowatach i rodzajem paliwa, a tam, gdzie ma to zastosowanie, także z napięciem eksploatacyjnym i ciśnieniem gazu. „Wyraźnie widoczne urządzenie ostrzegawcze w polu widzenia użytkownika musi informować, że grzejnik spalinowy jest włączony lub wyłączony.” (załącznik 7 pkt 7.1)
Załącznik 8 określa odrębne wymogi bezpieczeństwa dla grzejników zasilanych skroplonym gazem ropopochodnym (LPG), w zależności od tego, czy mogą być używane również wtedy, gdy pojazd jest w ruchu.
Autobusy i autokary
W przypadku pojazdów M2 i M3 R122 wyklucza grzejnik spalinowy z przedziału pasażerskiego i ustala niższe wartości graniczne temperatury dla części, których mogą dotykać pasażerowie, jak opisano powyżej. Strony Webasto wymieniają autobusy zarówno przy nagrzewnicach zasilanych paliwem, jak i przy wysokonapięciowych. Strona Webasto o ciężarówkach wymienia Thermo Top Pro 120/150 jako „12/15 kW parking heaters for buses, trucks and marine” (nagrzewnice postojowe 12/15 kW do autobusów, ciężarówek i jednostek pływających), a jego strona o nagrzewnicach wysokonapięciowych wymienia autobusy wśród użytkowych pojazdów elektrycznych dla nagrzewnic 800 V. Miejsce grzejnika spalinowego w ochronie przeciwpożarowej autobusu według regulaminu ONZ nr 107 omówiono w tekście bezpieczeństwo pożarowe autobusów według R107 i R118, a czytanie karty danych autokaru w odniesieniu do tekstów UE i ONZ w tekście jak czytać kartę danych technicznych autokaru.
Pojazdy do przewozu towarów niebezpiecznych: R122 załącznik 9 i ADR 9.2.5
Załącznik 9 do R122 „stosuje się do określonych pojazdów, w odniesieniu do których Umowa europejska dotycząca międzynarodowego przewozu drogowego towarów niebezpiecznych (ADR) zawiera szczegółowe wymogi w zakresie grzejników spalinowych oraz ich montażu” (pkt 1). Według pkt 2 oznaczenia pojazdów EX/II, EX/III, AT, FL, OX i MEMU „są zgodne z definicjami w rozdziale 9.1 umowy ADR”; co one oznaczają, wyjaśnia tekst objaśnienie ADR. Formularz zawiadomienia o homologacji typu pojazdu odnotowuje, czy „Pojazd jest homologowany zgodnie z wymogami załącznika 9 (ADR): tak/nie” (załącznik 1, część 2, dodatek 1, pozycja 10).
Dla wszystkich sześciu oznaczeń grzejnik i jego przewody odprowadzające gazy spalinowe muszą być skonstruowane, usytuowane i zabezpieczone lub przykryte w sposób zapobiegający wszelkiemu niedopuszczalnemu zagrożeniu nagrzaniem lub zapaleniem się ładunku (pkt 3.1.1). Tekst uznaje ten wymóg za spełniony, jeśli każdy zbiornik paliwa zasilający grzejnik pozwala, by wyciekające paliwo spływało na podłoże bez styczności z rozgrzanymi częściami pojazdu lub ładunku, zbiornik z benzyną ma skuteczny przerywacz płomienia przy otworze wlewowym lub hermetyczne zamknięcie, a układ wydechowy jest skierowany lub zabezpieczony tak, by nie zagrażał ładunkowi, przy czym części układu wydechowego bezpośrednio pod zbiornikiem oleju napędowego muszą być oddalone od niego o co najmniej 100 mm lub zabezpieczone osłoną termiczną. Punkt 3.1.2 brzmi: „Grzejnik spalinowy musi być uruchamiany ręcznie. Zakazane jest stosowanie urządzeń programujących.” W pojazdach EX/II, EX/III i MEMU „Niedozwolone jest stosowanie grzejników spalinowych, w których wykorzystywane są paliwa gazowe” (pkt 3.2). W pojazdach FL grzejnik musi dać się wyłączyć co najmniej trzema sposobami: w drodze „celowego ręcznego wyłączenia z kabiny kierowcy”, przez zatrzymanie silnika, po którym kierowca może ponownie ręcznie uruchomić grzejnik, oraz przez uruchomienie pompy zasilającej pojazdu silnikowego do przewożonych towarów niebezpiecznych (pkt 3.3.1). W dwóch ostatnich przypadkach dopływ powietrza do spalania musi zostać przerwany „po cyklu wybiegu nie dłuższym niż 40 sekund”, a używać można wyłącznie grzejników, w odniesieniu do których wykazano, że ich wymiennik ciepła jest odporny na taki skrócony cykl (pkt 3.3.2).
ADR 2025 umieszcza grzejniki spalinowe w pkt 9.2.5, między układem napędowym pojazdu w pkt 9.2.4 a urządzeniami ograniczającymi prędkość w pkt 9.2.6. Tabela 9.2.1 wskazuje, które z jego punktów mają zastosowanie do jakiego pojazdu; kolumna treści poniżej streszcza po polsku oficjalne wydanie tureckie.
| Punkt | Treść | EX/II | EX/III | AT | FL |
|---|---|---|---|---|---|
| 9.2.5.1 | Grzejniki spalinowe spełniają odpowiednie wymogi techniczne regulaminu ONZ nr 122 ze zmianami | X | X | X | X |
| 9.2.5.2 | Grzejniki i ich przewody odprowadzające gazy spalinowe skonstruowane, usytuowane, zabezpieczone lub przykryte tak, by zapobiec niedopuszczalnemu zagrożeniu nagrzaniem lub zapaleniem ładunku | X | X | X | X |
| 9.2.5.3 | Wyłączanie przez ręczne wyłączenie z kabiny kierowcy, przez zatrzymanie silnika i przez uruchomienie pompy zasilającej do przewożonych towarów niebezpiecznych | – | – | – | X |
| 9.2.5.4 | Dopływ powietrza do spalania przerwany po cyklu wybiegu nie dłuższym niż 40 sekund; wykazana odporność wymiennika ciepła | – | – | – | X |
| 9.2.5.5 | Uruchamianie ręczne; urządzenia programujące zakazane | X | X | X | X |
| 9.2.5.6 | Grzejniki na paliwa gazowe niedozwolone | X | X | – | – |
Tabela 9.2.1 opatruje punkty od 9.2.5.1 do 9.2.5.5 jednym przypisem: stosuje się je do pojazdów silnikowych wyposażonych po 30 czerwca 1999 r.; w pojazdach wyposażonych przed 1 lipca 1999 r. zgodność była obowiązkowa do 1 stycznia 2010 r.; jeśli data wyposażenia nie jest znana, przyjmuje się datę pierwszej rejestracji. Punkt 9.2.5.6 nie ma takiego przypisu.
Dział 9.3 ustanawia dodatkowe wymogi dla kompletnych lub skompletowanych pojazdów EX/II i EX/III przewożących materiały i przedmioty wybuchowe klasy 1 w sztukach przesyłki, a jego pkt 9.3.2 dodaje kolejne przepisy o grzejnikach spalinowych. Zgodnie z pkt 9.3.2.1 można je montować w pojazdach EX/II i EX/III wyłącznie do ogrzewania kabiny kierowcy lub silnika; muszą spełniać pkt 9.2.5.1, 9.2.5.2, 9.2.5.5 i 9.2.5.6 (9.3.2.2). Wyłącznik grzejnika może być zamontowany poza kabiną kierowcy, a dowód odporności wymiennika ciepła na skrócony cykl wybiegu nie jest wymagany (9.3.2.3). W przestrzeni ładunkowej nie wolno montować żadnego grzejnika spalinowego ani żadnego potrzebnego do jego działania zbiornika paliwa, źródła zasilania, wlotu powietrza do spalania lub powietrza grzewczego ani wylotu rury wydechowej (9.3.2.4).
Klimatyzacja postojowa
Tytuł R122 wymienia wyłącznie układy ogrzewania. Lista EPA technologii ograniczania pracy na biegu jałowym w ciężarówkach, które nie są już weryfikowane w programie SmartWay, ostatnio zaktualizowana 7 kwietnia 2026 r., wymienia wśród typów technologii „BAC (Battery Air Conditioning Systems)” (akumulatorowe układy klimatyzacji), obok pomocniczych jednostek zasilających i zespołów prądotwórczych (APU/GS) oraz zelektryfikowanych miejsc postojowych, czyli elektryfikacji parkingów dla ciężarówek (EPS/TSE). Strona Webasto o ogrzewaniu ciężarówek opisuje jego ofertę dla ciężarówek jako „Engine-independent truck heating and air-conditioning” (niezależne od silnika ogrzewanie i klimatyzacja ciężarówek) i wymienia klimatyzatory postojowe jako jedną ze swoich grup produktów. Przepisy UE dotyczące czynników chłodniczych w klimatyzacji pojazdów omówiono w tekście rozporządzenie F-gazowe: klimatyzacja pojazdów i agregaty chłodnicze.
Czego nie mówią przeczytane źródła
- Krajowe przepisy ruchu drogowego dotyczące pracy silnika lub nagrzewnicy na postoju nie są częścią R122 ani ADR i nie są tu omawiane. Przepisy kilku państw europejskich dotyczące pracy silnika na postoju omówiono w tekście pracujący silnik na postoju ciężarówki lub autobusu w Europie.
- ADR przeczytano w wydaniu z 2025 r.; zmian wprowadzonych po tym wydaniu nie przeczytano.
- Autentycznych tekstów ADR 2025 w języku angielskim i francuskim nie przeczytano. Punkty 9.2.5.1 i 9.2.5.4 odsyłają do innych punktów przez ich numery; tych odesłań tu nie przytoczono.
- Nie przeczytano żadnej strony producenta z danymi technicznymi klimatyzatora postojowego do ciężarówki, dlatego nie podano żadnych takich danych.
- Podane wyżej moce grzewcze, napięcia i okresy żywotności to dane samych producentów.
Krótkie odpowiedzi
- Czym jest ogrzewanie postojowe w ciężarówce?
- To nagrzewnica, która ogrzewa kabinę, a w wersji wodnej także silnik, gdy ciężarówka stoi z wyłączonym silnikiem. Webasto opisuje swoje nagrzewnice do ciężarówek jako zapewniające kierowcom ciepło „even when the vehicle is stationary and without the engine running” (nawet gdy pojazd stoi, a silnik nie pracuje). Spalające paliwo ogrzewanie postojowe to w regulaminie ONZ nr 122 grzejniki spalinowe: urządzenia bezpośrednio wykorzystujące płynne lub gazowe paliwo i niewykorzystujące ciepła odzyskanego z silnika napędowego.
- Czym różni się nagrzewnica powietrzna od wodnej?
- Nagrzewnica powietrzna ogrzewa powietrze i wdmuchuje je do kabiny; Webasto podaje od 2 do 5,5 kW dla swoich modeli Air Top, a Eberspächer od 2 do 8 kW dla rodziny Airtronic. Nagrzewnica wodna jest włączona w obieg cieczy chłodzącej pojazdu, ogrzewa kabinę za pomocą wentylatora samego pojazdu i może też wstępnie podgrzewać silnik; Webasto podaje od 5 do 35 kW dla swoich nagrzewnic wodnych, a Eberspächer od 4 do 35 kW dla Hydronic. Regulamin ONZ nr 122 wymienia czynnik pośredniczący, powietrze lub wodę, jako jedną z cech odróżniających typy grzejników spalinowych.
- Jaki przepis reguluje homologację ogrzewania postojowego?
- Regulamin ONZ nr 122 w sprawie układów ogrzewania pojazdów kategorii M, N i O. W tekście opublikowanym w Dzienniku Urzędowym UE z 30 czerwca 2010 r. przewiduje on dwie homologacje: typu pojazdu w odniesieniu do jego układu ogrzewania oraz układu ogrzewania w odniesieniu do bezpieczeństwa jego eksploatacji. Wśród jego wymogów: grzejnik spalinowy nie może być umiejscowiony w przedziale pasażerskim autobusu lub autokaru kategorii M2 lub M3, chyba że w skutecznie uszczelnionej obudowie, a układ ogrzewania musi wyłączać się automatycznie i zatrzymywać dopływ paliwa w ciągu pięciu sekund od wyłączenia silnika, chyba że urządzenie ręczne zostało już włączone.
- Co ADR mówi o ogrzewaniu postojowym w pojazdach do przewozu towarów niebezpiecznych?
- Pkt 9.2.5 ADR 2025 dotyczy grzejników spalinowych w pojazdach EX/II, EX/III, AT i FL. Muszą one spełniać odpowiednie wymogi regulaminu ONZ nr 122 i być uruchamiane ręcznie, a urządzenia programujące są zakazane (9.2.5.5); grzejniki na paliwo gazowe nie są dopuszczone w pojazdach EX/II i EX/III, a pojazdy FL mają własne zasady wyłączania z cyklem wybiegu nie dłuższym niż 40 sekund. Punkty od 9.2.5.1 do 9.2.5.5 stosuje się do pojazdów silnikowych wyposażonych po 30 czerwca 1999 r.; w pojazdach wyposażonych przed 1 lipca 1999 r. zgodność była obowiązkowa do 1 stycznia 2010 r.
- Jakie nagrzewnice stosuje się w elektrycznych ciężarówkach i autobusach?
- Webasto oferuje do akumulatorowych ciężarówek elektrycznych nagrzewnice wysokonapięciowe, które zamieniają prąd stały na ciepło, o mocy grzewczej od 5 do 12 kW, podaje, że mogą one ogrzewać zarówno kabinę, jak i akumulatory, oraz że jego nagrzewnice 800 V są stosowane w użytkowych pojazdach elektrycznych, takich jak ciężarówki i autobusy; jego HVH 120 ma moc do 12 kW i zakres napięcia do 880 V. Eberspächer pisze, że jego nagrzewnice zasilane paliwem pomagają utrzymać zasięg hybryd typu plug-in i akumulatorowych pojazdów elektrycznych przy niskich temperaturach zewnętrznych.
Źródła
- Regulation No 122 of the Economic Commission for Europe of the United Nations (UN/ECE) — Uniform technical prescriptions concerning the approval of vehicles of categories M, N and O with regard to their heating systems, as published in the Official Journal of the European Union L 164 of 30 June 2010, p. 231 (original version, incorporating Corrigendum 2 and Supplement 1): paragraphs 1, 4, 5 and 6, Annex 1 and Annexes 5 to 9; English, German, French, Italian, Spanish and Polish versions — Publications Office of the European Union, 30 Jun 2010
- ADR 2025, Volume II (official Turkish edition): Table 9.2.1, section 9.2.5 Combustion heaters and section 9.3.2 (saved on 13 November 2026, read on 14 November 2026) — Republic of Türkiye, Ministry of Transport and Infrastructure (UHDGM)
- Heating solutions for trucks: fuel-operated and high-voltage heaters (read on 14 November 2026) — Webasto
- High Voltage Heater (HVH), original equipment manufacturer page (read on 14 November 2026) — Webasto
- Fuel operated heaters: Airtronic air heaters and Hydronic water heaters (read on 14 November 2026) — Eberspächer Climate Control Systems
- Fuel operated heating solutions, OEM heating solutions for passenger cars and trucks (read on 14 November 2026) — Eberspächer Group
- Formerly SmartWay Verified List of Idling Reduction Technologies (IRTs) for Trucks (last updated 7 April 2026) — U.S. Environmental Protection Agency, 7 Apr 2026