Pojazdy do przewozu zwierząt i przepisy UE: czas podróży, przestrzeń i zatwierdzenie pojazdu
Rozporządzenie (WE) nr 1/2005 określa czas podróży, powierzchnię na zwierzę i wyposażenie pojazdu w przewozach zwierząt ponad 8 godzin, od dachu po śledzenie. Co zmieniłby wniosek z 2023 r.?

Pojazd do przewozu zwierząt pracujący w Unii Europejskiej podlega rozporządzeniu Rady (WE) nr 1/2005 w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu, które od 5 stycznia 2007 r. stosuje się do transportu żywych zwierząt kręgowych w obrębie UE wykonywanego w związku z działalnością gospodarczą. Określa ono, kto może przewozić zwierzęta, jak długo, na jakiej powierzchni i w jakim pojeździe. Przewóz trwający ponad 8 godzin to długotrwały przewóz: pojazd drogowy potrzebuje wtedy świadectwa zatwierdzenia ważnego do pięciu lat, a w przypadku domowych nieparzystokopytnych oraz bydła, owiec, kóz i świń – wyposażenia wymienionego w rozporządzeniu, od jasnego, ocieplonego dachu i zbiorników na wodę po system wentylacji działający co najmniej 4 godziny bez silnika, rejestrację temperatury z ostrzeganiem kierowcy i system nawigacji. Wniosek Komisji z 7 grudnia 2023 r. uchyliłby i zastąpił rozporządzenie; 9 listopada 2026 r. był wciąż na etapie prac w komisjach Parlamentu Europejskiego.
Stan na 9 listopada 2026 r. Tego dnia przeczytano: rozporządzenie (WE) nr 1/2005 w tekście opublikowanym w Dzienniku Urzędowym i w tekście skonsolidowanym z 14 grudnia 2019 r., który EUR-Lex wskazywał jako aktualną wersję, z oznaczeniem rozporządzenia jako obowiązującego; wniosek Komisji COM(2023) 770 wraz z załącznikami; kartę procedury Parlamentu Europejskiego 2023/0448(COD); oraz strony produktów dwóch producentów zabudów do przewozu zwierząt, Carrozzeria Pezzaioli we Włoszech i Menke-Janzen w Niemczech. Przepisy krajowe przyjęte w ramach możliwości, które rozporządzenie pozostawia państwom członkowskim, nie są tu omawiane.
Zakres rozporządzenia
Art. 1 ust. 1 stanowi, że rozporządzenie „stosuje się do transportu zwierząt kręgowych w obrębie Wspólnoty, jak również do przeprowadzanych przez właściwych urzędników specjalnych kontroli partii wjeżdżających na lub opuszczających obszar celny Wspólnoty”. Nie stosuje się ono do transportu zwierząt „nie mającego związku z działalnością gospodarczą” ani do transportu zwierząt bezpośrednio do lub z gabinetów lub klinik weterynaryjnych z polecenia lekarza weterynarii (art. 1 ust. 5). Do rolników przewożących własne zwierzęta własnymi środkami transportu na odległość mniejszą niż 50 km od ich gospodarstwa oraz do rolników wykorzystujących pojazdy rolnicze lub należące do nich środki transportu w celu sezonowego wypasu, gdy wymagają tego warunki geograficzne, stosuje się jedynie art. 3 i 27 (art. 1 ust. 2).
Art. 3 określa ogólne warunki każdego przewozu. Nikt nie może przewozić zwierząt „w sposób powodujący ich okaleczenie lub przyczyniający się do zadawanie im cierpienia”; zgodnie z lit. c) „środki transportu są przeznaczone, skonstruowane, utrzymywane oraz działają w sposób pozwalający zapobiec zranieniu i cierpieniu oraz w sposób zapewniający bezpieczeństwo zwierząt”, a zgodnie z lit. g) zwierzęta mają zapewnioną „odpowiednią powierzchnię podłogi i wysokość”, „właściwe dla ich wielkości i zaplanowanego przewozu”. Przepisy techniczne zawiera załącznik I, zgodnie z którym przewoźnicy muszą transportować zwierzęta (art. 6 ust. 3).
Rozporządzenie opublikowano w Dzienniku Urzędowym 5 stycznia 2005 r. Stosuje się je od 5 stycznia 2007 r., a jego art. 6 ust. 5 dotyczący licencji kierowców i osób obsługujących – od 5 stycznia 2008 r. (art. 37). Tekst skonsolidowany wymienia jeden akt zmieniający, rozporządzenie (UE) 2017/625 w sprawie kontroli urzędowych, które skreśliło kilka artykułów dotyczących kontroli i egzekwowania przepisów przez organy; definicje właściwych organów, punktu kontroli granicznej, punktu wyjścia i urzędowego lekarza weterynarii odsyłają teraz do niego.
Krótkie i długotrwałe przewozy
Przewóz to cała operacja transportu z miejsca wyjazdu do miejsca przeznaczenia, w tym rozładunek, umieszczanie w odpowiednich pomieszczeniach i załadunek na pośrednich etapach przewozu (art. 2 lit. j)). Zgodnie z art. 2 lit. m) „długotrwały przewóz” „oznacza podróż, przekraczającą 8 godzin, rozpoczynającą się w chwili, gdy pierwsze zwierzę z partii przemieszcza się”.
- Zezwolenie dla przewoźnika. Przewoźnikiem może być jedynie osoba, która otrzymała zezwolenie właściwych władz (art. 6 ust. 1). Zwykłe zezwolenie z art. 10 jest ważne maksymalnie pięć lat i „nie będzie obowiązywało w przypadku długotrwałego przewozu”. W przypadku długotrwałych przewozów art. 11 wymaga od wnioskodawcy przedłożenia ważnych licencji wszystkich kierowców i osób obsługujących w długotrwałych przewozach, ważnych świadectw zatwierdzenia wszystkich używanych w nich środków transportu drogowego, szczegółowych informacji o procedurach umożliwiających śledzenie i rejestrowanie ruchu pojazdów oraz kontakt z kierowcami w każdej chwili, a także planu kryzysowego na wypadek sytuacji nadzwyczajnych; również to zezwolenie jest ważne do pięciu lat. Przewoźnik składa wniosek wyłącznie do jednej władzy i wyłącznie w jednym państwie członkowskim (art. 12).
- Dokumenty w pojeździe. Przy każdym przewozie w środku transportu znajdują się dokumenty określające pochodzenie zwierząt i ich właściciela, miejsce wyjazdu, datę i czas wyjazdu, przewidziane miejsce przeznaczenia i przewidywany czas trwania przewozu (art. 4 ust. 1).
- Dziennik podróży. W przypadku długotrwałych przewozów między państwami członkowskimi i z państwami trzecimi domowych nieparzystokopytnych innych niż zarejestrowane nieparzystokopytne oraz bydła, owiec, kóz i świń przewoźnicy i organizatorzy stosują przepisy o dzienniku podróży z załącznika II (art. 5 ust. 4). Dziennik ma pięć sekcji: planowanie, miejsce wyjazdu, miejsce przeznaczenia, oświadczenie przewoźnika i raport o nieprawidłowościach. Organizator zapewnia, aby podpisana kopia sekcji 1 dotarła do właściwych władz miejsca wyjazdu „w okresie dwóch dni roboczych przed datą wyjazdu” oraz aby dziennik towarzyszył zwierzętom do miejsca przeznaczenia, a w przypadku wywozu co najmniej do punktu wyjścia (załącznik II pkt 3). Przewoźnik zachowuje kopię wypełnionego dziennika oraz – jeśli dany pojazd jest objęty rozporządzeniem (EWG) nr 3821/85 – „odpowiednie formularze lub wydruki” określone w załączniku I lub IB do tego rozporządzenia, przez co najmniej trzy lata (załącznik II pkt 8).
- Osoba obsługująca. Każdej partii zwierząt towarzyszy osoba obsługująca, z wyjątkiem sytuacji, gdy zwierzęta są transportowane w zabezpieczonych, odpowiednio wentylowanych kontenerach zawierających w razie potrzeby wystarczającą ilość karmy i wody na przewóz trwający dwa razy dłużej od przewidywanego czasu, lub gdy kierowca pełni funkcję osoby obsługującej (art. 6 ust. 6).
- Granica 65 km. Przepisy o zezwoleniu dla przewoźnika, powiadamianiu o zmianach, szkoleniu personelu zajmującego się zwierzętami i licencji (art. 6 ust. 1, 2, 4 i 5) nie stosują się do osób transportujących zwierzęta na maksymalną odległość 65 km od miejsca wyjazdu do miejsca przeznaczenia (art. 6 ust. 7).
Czas podróży i okresy odpoczynku
Rozdział V załącznika I stosuje się do domowych nieparzystokopytnych innych niż zarejestrowane nieparzystokopytne oraz do bydła, owiec, kóz i świń, z wyjątkiem transportu drogą powietrzną (pkt 1.1). Czasy podróży tych zwierząt „nie mogą przekroczyć ośmiu godzin” (pkt 1.2). Czas ten może zostać przedłużony, „w przypadku, gdy pojazd transportujący spełnia wymogi rozdziału VI” (pkt 1.3), czyli pojazdem wyposażonym i zatwierdzonym do długotrwałych przewozów. Dla takiego pojazdu czasy są następujące:
| Zwierzęta | Zasada | Punkt |
|---|---|---|
| Nieodsadzone cielęta, jagnięta, koźlęta i źrebięta wciąż karmione mlekiem oraz nieodsadzone prosięta | 9 godzin podróży, okres odpoczynku trwający co najmniej 1 godzinę, „wystarczający w szczególności na podanie płynów oraz w razie konieczności na karmienie”, potem kolejne 9 godzin | 1.4 lit. a) |
| Świnie | Maksymalnie 24 godziny, ze stałym dostępem do wody w czasie podróży | 1.4 lit. b) |
| Domowe nieparzystokopytne | Maksymalnie 24 godziny; płyny i w razie konieczności karma co 8 godzin | 1.4 lit. c) |
| Pozostałe zwierzęta tych gatunków: bydło, owce i kozy inne niż nieodsadzone młode | 14 godzin podróży, okres odpoczynku trwający co najmniej 1 godzinę, potem kolejne 14 godzin | 1.4 lit. d) |
| Wszystkie powyższe, po upływie czasu podróży | Rozładowane, nakarmione i napojone oraz odpoczywają co najmniej 24 godziny | 1.5 |
| Przedłużenie | „Dla dobra zwierząt” czas trwania podróży z pkt 1.3, 1.4 i 1.7 lit. b) może zostać przedłużony o 2 godziny, w szczególności ze względu na bliskość miejsca przeznaczenia | 1.8 |
Trzy przepisy pozostawiają swobodę państwom członkowskim. Pkt 1.9 upoważnia je do określania „maksymalnego 8-godzinnego nieprzedłużalnego czasu trwania podróży” dla transportu zwierząt przeznaczonych do uboju, gdy transport odbywa się wyłącznie między miejscem wyjazdu a miejscem przeznaczenia znajdującymi się na ich terytorium. Art. 18 ust. 4 pozwala im odstąpić od stosowania art. 18, pkt 1.4 lit. b) rozdziału V i rozdziału VI w odniesieniu do środków transportu drogowego w przypadku przewozu nieprzekraczającego 12 godzin w celu dotarcia do ostatecznego miejsca przeznaczenia. Art. 1 ust. 3 dopuszcza bardziej restrykcyjne środki krajowe dla transportu odbywającego się w całości na terytorium państwa członkowskiego.
Długotrwałe przewozy są zamknięte dla najmłodszych zwierząt, chyba że podróżują z matką: domowe nieparzystokopytne muszą mieć ponad cztery miesiące, z wyjątkiem zarejestrowanych nieparzystokopytnych, cielęta – ponad czternaście dni, a świnie ważyć ponad 10 kg; ponadto „Długotrwały przewóz w przypadku nieujeżdżanych koni nie jest dozwolony.” (rozdział VI pkt 1.9). Jeśli nie zaznaczono inaczej, ssaki i ptaki są karmione co najmniej co 24 godziny i pojone co najmniej co 12 godzin (rozdział III pkt 2.7). Drób, ptaki domowe i króliki domowe muszą mieć zapewnioną odpowiednią wodę i karmę, chyba że podróż trwa krócej niż 12 godzin bez uwzględnienia czasu załadunku i rozładunku albo krócej niż 24 godziny w przypadku kurcząt wszystkich gatunków, jeśli podróż kończy się w ciągu 72 godzin od wyklucia (rozdział V pkt 2.1).
To są czasy zwierząt. Własne okresy prowadzenia pojazdu i odpoczynku kierowcy wynikają z rozporządzenia (WE) nr 561/2006 i są opisane w artykule czas pracy kierowcy w UE; wniosek Komisji z 2023 r. wymienia maksymalne okresy prowadzenia pojazdu i minimalne okresy odpoczynku z tego rozporządzenia jako element, który należy uwzględnić w przypadku przewozów drogowych lub kolejowych dłuższych niż 9 godzin w celach innych niż ubój, aby skoordynować je z czasem przewozu i okresami odpoczynku zwierząt (motyw 38).
Pojazd przy każdym przewozie
Rozdział II pkt 1.1 załącznika I wymaga, aby środki transportu, kontenery i ich instalacje były zaprojektowane, skonstruowane, utrzymywane i obsługiwane w sposób pozwalający uniknąć zranienia i cierpienia oraz zapewniający bezpieczeństwo zwierząt; chroniący je przed ciężkimi warunkami meteorologicznymi, ekstremalnymi temperaturami i niekorzystnymi zmianami warunków klimatycznych; pozwalający na czyszczenie i dezynfekcję; zabezpieczający przed ucieczką lub wypadnięciem zwierząt i wytrzymujący naciski związane z ruchem; zapewniający jakość i ilość powietrza odpowiednią dla gatunku; zapewniający dostęp do zwierząt w celu kontroli i opieki; z antypoślizgową powierzchnią podłogi minimalizującą wyciek moczu i odchodów; oraz z oświetleniem wystarczającym do kontroli i opieki nad zwierzętami podczas transportu. Wewnątrz przedziału i na każdym jego poziomie musi być zapewniona przestrzeń umożliwiająca odpowiednią wentylację nad zwierzętami „w naturalnej pozycji stojącej” (pkt 1.2). Elementy dzielące muszą być wystarczająco mocne, aby wytrzymać ciężar zwierząt (pkt 1.4), a prosięta poniżej 10 kg, jagnięta poniżej 20 kg, cielęta w wieku poniżej sześciu miesięcy i źrebięta w wieku poniżej czterech miesięcy otrzymują ściółkę (pkt 1.5).
W transporcie drogowym i kolejowym pojazdy, w których transportowane są zwierzęta, „są oznakowane w sposób jasny i widoczny wskazujący na obecność zwierząt” (pkt 2.1), a „Pojazdy drogowe posiadają odpowiednie wyposażenie do załadowania i rozładowania.” (pkt 2.2). Pojazd drogowy załadowany na statek ro-ro musi mieć wystarczającą liczbę punktów zabezpieczających do przymocowania do statku (pkt 3.2).
Rozdział III określa geometrię załadunku. Nachylenie ramp nie może przekraczać 20 stopni, czyli 36,4% do płaszczyzny poziomej, dla świń, cieląt i koni oraz 26 stopni 34 minut, czyli 50%, dla owiec i bydła innego niż cielęta; jeśli nachylenie jest większe niż 10 stopni, czyli 17,6%, rampy powinny być zaopatrzone w „ograniczniki dla kopyt”, zapewniające zwierzętom „bezpieczne i łatwe wejście lub zejście” (pkt 1.4 lit. a)). Platformy podnoszące i górne podłogi są wyposażone w barierki zabezpieczające przed wypadaniem lub uciekaniem zwierząt podczas załadunku i rozładunku (pkt 1.4 lit. b)); platformy załadowcze z napędem w ogólności omówiono w artykule windy załadowcze do ciężarówek. Nieparzystokopytne nie mogą być transportowane w pojazdach wielopoziomowych, z wyjątkiem sytuacji, gdy są ładowane na najniższy poziom bez zwierząt na wyższym poziomie, a minimalna wysokość wewnętrzna przedziału jest co najmniej o 75 cm większa od wysokości w kłębie najwyższego zwierzęcia (pkt 2.3).
Pojazdy do długotrwałych przewozów: zatwierdzenie i wyposażenie
Art. 7 ust. 1 stanowi: „Długotrwały transport drogowy zwierząt dozwolony jest jedynie po wcześniejszej kontroli środków transportu oraz wydaniu świadectwa zatwierdzenia zgodnie z art. 18 ust. 1.” To samo dotyczy kontenerów używanych do długotrwałego transportu nieparzystokopytnych, bydła, owiec, kóz i świń (art. 7 ust. 3). Właściwe władze lub organ wyznaczony przez państwo członkowskie wydają świadectwo zatwierdzenia na wniosek, pod warunkiem że pojazd nie jest przedmiotem innego wniosku ani zatwierdzenia oraz został poddany kontroli i spełnia wymagania rozdziałów II i VI załącznika I (art. 18 ust. 1). Każde świadectwo ma numer niepowtarzalny w danym państwie członkowskim, odpowiada wzorowi z rozdziału IV załącznika III i jest sporządzane w języku lub językach urzędowych wydającego państwa członkowskiego oraz w języku angielskim. Jest ważne maksymalnie pięć lat od daty wydania i „przestaje być ważne w przypadku modyfikacji lub przebudowy środka transportu w sposób wpływający na dobrostan zwierząt” (art. 18 ust. 2). Zatwierdzenia są rejestrowane w elektronicznej bazie danych (art. 18 ust. 3), a przewoźnik udostępnia świadectwo właściwym władzom kraju, do którego przewożone są zwierzęta (art. 6 ust. 8).
Rozdział VI wymienia, w co wyposażony jest zatwierdzony pojazd:
| Element | Wymóg | Punkt |
|---|---|---|
| Dach | „dach w jasnym kolorze, właściwie ocieplony” | 1.1 |
| Ściółka i karma | Ściółka odpowiednia dla gatunku, liczby zwierząt, czasu podróży i pogody; wystarczająca ilość karmy, zabezpieczonej przed warunkami pogodowymi i zanieczyszczeniami, takimi jak kurz, paliwo, spaliny, mocz i odchody; sprzęt do karmienia przewożony w pojeździe i w razie potrzeby przymocowany | 1.2 do 1.5 |
| Przegrody | Oddzielne przegrody ze swobodnym dostępem do wody dla wszystkich zwierząt; ścianki działowe, które można umieszczać w różnych pozycjach, aby dopasować przegrodę do rodzaju, wielkości i liczby zwierząt; nieparzystokopytne w indywidualnych boksach, z wyjątkiem klaczy podróżujących ze źrebiętami | 1.6 do 1.8 |
| Woda | Źródło wody umożliwiające osobie obsługującej natychmiastowe podanie wody; pojemniki o łącznej pojemności co najmniej 1,5% maksymalnej ładowności pojazdu, które można opróżniać i czyścić po każdej podróży, z systemem kontroli poziomu wody, połączone z urządzeniami do pojenia w przedziałach | 2.1 do 2.3 |
| Wentylacja | Zdolność, na postoju i w ruchu, do utrzymania w pojeździe temperatury od 5 °C do 30 °C dla wszystkich zwierząt, z tolerancją 5 °C w każdą stronę w zależności od temperatury na zewnątrz; równomierna dystrybucja z minimalnym przepływem o nominalnej wydajności 60 m³/h na kN ładowności; zdolność do pracy przez co najmniej 4 godziny niezależnie od silnika pojazdu | 3.1, 3.2 |
| Temperatura | System kontroli temperatury ze środkami rejestrującymi dane; czujniki w częściach pojazdu najbardziej narażonych na najgorsze warunki klimatyczne; opatrzone datą zapisy udostępniane właściwym władzom na ich prośbę | 3.3 |
| Ostrzeganie | System zawiadamiający kierowcę, gdy temperatura w przedziałach dla zwierząt osiągnie maksimum lub minimum | 3.4 |
| Nawigacja | Od 1 stycznia 2007 r. dla środków transportu po raz pierwszy wprowadzonych do użytku i od 1 stycznia 2009 r. dla wszystkich: system nawigacji rejestrujący informacje równoważne sekcji 4 dziennika podróży oraz otwarcie i zamknięcie klapy załadunkowej | 4.1 |
Zgodnie z art. 6 ust. 9 przewoźnicy domowych nieparzystokopytnych innych niż zarejestrowane nieparzystokopytne oraz bydła, owiec, kóz i świń w długotrwałych przewozach drogowych stosują system nawigacji i przechowują jego dane przez co najmniej trzy lata, udostępniając je właściwym władzom na wniosek. Zapisy temperatury żywności schłodzonej i mrożonej w transporcie wynikają z innych przepisów: o transporcie chłodniczym i umowy ATP.
Powierzchnia dla zwierzęcia
Minimalną powierzchnię określa rozdział VII załącznika I (rozdział III pkt 2.1). W transporcie drogowym:
| Zwierzęta | Kategoria | Masa | Powierzchnia na zwierzę |
|---|---|---|---|
| Domowe nieparzystokopytne | Konie dorosłe | – | 1,75 m² (0,7 × 2,5 m) |
| Domowe nieparzystokopytne | Młode konie, od 6 do 24 miesięcy, podróż do 48 godzin | – | 1,2 m² (0,6 × 2 m) |
| Domowe nieparzystokopytne | Młode konie, od 6 do 24 miesięcy, podróż ponad 48 godzin | – | 2,4 m² (1,2 × 2 m) |
| Domowe nieparzystokopytne | Kucyki poniżej 144 cm | – | 1 m² (0,6 × 1,8 m) |
| Domowe nieparzystokopytne | Źrebięta, od 0 do 6 miesięcy | – | 1,4 m² (1 × 1,4 m) |
| Bydło | Małe cielęta | około 50 kg | 0,30 do 0,40 m² |
| Bydło | Cielęta średnich rozmiarów | około 110 kg | 0,40 do 0,70 m² |
| Bydło | Ciężkie cielęta | około 200 kg | 0,70 do 0,95 m² |
| Bydło | Bydło średnich rozmiarów | około 325 kg | 0,95 do 1,30 m² |
| Bydło | Bydło ciężkie | około 550 kg | 1,30 do 1,60 m² |
| Bydło | Bardzo ciężkie bydło | ponad 700 kg | ponad 1,60 m² |
| Owce | Owce strzyżone oraz jagnięta o masie 26 kg i powyżej | poniżej 55 kg | 0,20 do 0,30 m² |
| Owce | Owce strzyżone oraz jagnięta o masie 26 kg i powyżej | ponad 55 kg | ponad 0,30 m² |
| Owce | Owce niestrzyżone | poniżej 55 kg | 0,30 do 0,40 m² |
| Owce | Owce niestrzyżone | ponad 55 kg | ponad 0,40 m² |
| Owce | Owce maciorki w zaawansowanej ciąży | poniżej 55 kg | 0,40 do 0,50 m² |
| Owce | Owce maciorki w zaawansowanej ciąży | ponad 55 kg | ponad 0,50 m² |
| Kozy | Kozy | poniżej 35 kg | 0,20 do 0,30 m² |
| Kozy | Kozy | 35 do 55 kg | 0,30 do 0,40 m² |
| Kozy | Kozy | ponad 55 kg | 0,40 do 0,75 m² |
| Kozy | Kozy w zaawansowanej ciąży | poniżej 55 kg | 0,40 do 0,50 m² |
| Kozy | Kozy w zaawansowanej ciąży | ponad 55 kg | ponad 0,50 m² |
| Świnie | – | około 100 kg | gęstość załadunku nie większa niż 235 kg/m² |
W przypadku koni dane liczbowe mogą różnić się maksymalnie o 10% dla dorosłych koni i kucyków oraz o 20% dla młodych koni i źrebiąt, a w trakcie długich podróży źrebięta i młode konie muszą mieć możliwość leżenia. Dane dla bydła mogą różnić się w zależności od masy i rozmiarów zwierząt, ich kondycji fizycznej, warunków meteorologicznych i przewidywanego czasu podróży, a część dotycząca bydła kończy się zdaniem: „Zwierzętom w ciąży zapewnia się 10 % więcej przestrzeni.” Dane dla owiec i kóz mogą różnić się w zależności od rasy, wielkości, kondycji fizycznej i długości runa, warunków meteorologicznych oraz czasu podróży. Wszystkie świnie „muszą mieć możliwość przebywania co najmniej w naturalnej pozycji leżącej i stojącej”; ich rasa, wielkość i kondycja fizyczna mogą wymagać większej powierzchni, a w zależności od warunków meteorologicznych i czasu podróży może być wymagane zwiększenie o maksymalnie 20%.
Co publikują producenci zabudów
Carrozzeria Pezzaioli z Montichiari we Włoszech wymienia wśród swoich gam produktów przyczepy, naczepy, przyczepy z osią centralną, zabudowy na podwozia samochodów ciężarowych i małe furgony, a dla trzech swoich modeli do przewozu zwierząt podaje następujące dane:
| Model | Typ | Masa całkowita | Długość | Masa własna z 2 / 3 / 4 poziomami | Zbiornik wody do pojenia | Wentylacja |
|---|---|---|---|---|---|---|
| SBA62U | Naczepa | 39 000 kg | 13,60 m | 11 000 / 11 800 / 12 500 kg | 500 l | 15 wentylatorów bocznych o średnicy 255 mm, do 19 500 m³/h |
| RBA22E | Przyczepa z obrotnicą | 20 000 kg | 7,20 m | 6 500 / 7 000 / 7 500 kg | 250 l | 9 wentylatorów bocznych o średnicy 255 mm, do 11 700 m³/h |
| BBA32E | Przyczepa z osią centralną | 27 000 kg | 7,10 m | 7 500 / 8 000 / 8 500 kg | 250 l | 9 wentylatorów bocznych o średnicy 255 mm, do 11 700 m³/h |
| BBA32F | Przyczepa z osią centralną | 27 000 kg | 7,60 m | 7 650 / 8 200 / 8 750 kg | 250 l | 9 wentylatorów bocznych o średnicy 255 mm, do 11 700 m³/h |
| BBA32G | Przyczepa z osią centralną | 27 000 kg | 8,10 m | 7 800 / 8 400 / 9 000 kg | 250 l | 9 wentylatorów bocznych o średnicy 255 mm, do 11 700 m³/h |
We wszystkich trzech modelach rama jest samonośną konstrukcją z lekkiego stopu aluminium, a zabudowa – samonośną zabudową klatkową z 2, 3 lub 4 poziomami załadunku podnoszonymi hydraulicznie, dachem z regulacją wysokości i skrzyniami pod zabudową na bramki działowe. Rampa załadunkowa jest sterowana hydraulicznie i antypoślizgowa, z barierkami bocznymi; system pojenia jest automatyczny, dla bydła, owiec i świń; wentylacja jest autonomiczna. Dachy SBA62 i RBA22 to panele warstwowe z izolacją wewnętrzną, a SBA62 współpracuje z ciągnikami siodłowymi z obniżonym sprzęgiem siodłowym. Każdy z trzech modeli wymienia jako opcję zintegrowany system rejestrujący pozycję GPS, temperatury wewnętrzne i otwarcie drzwi, z zapisem danych i transmisją GPRS; SBA62 wymienia także podgrzewanie wody do pojenia.
Menke-Janzen z Werlte w Niemczech buduje na zamówienie klienta zabudowy, naczepy i przyczepy do przewozu zwierząt z lekkich profili aluminiowych. Lista możliwego wyposażenia obejmuje ruchome podłogi pośrednie, podwozia ocynkowane dla ochrony przed korozją, zabudowę z aluminium lub w konstrukcji warstwowej, dach stały lub podnoszony, aktywną wentylację, instalację do dezynfekcji, instalację do pojenia i zraszania, systemy ogrzewania, załadunek boczny i tylny, bramki działowe i drzwi zaporowe oraz „Typ II – Ausrüstung für Langzeittransporte gemäß geltender EU-Richtlinien” (typ II, wyposażenie do długotrwałych przewozów zgodnie z obowiązującymi dyrektywami UE). Strona nie podaje żadnych danych liczbowych.
Podwozia samochodów ciężarowych jednoczłonowych, na których montuje się takie zabudowy, omówiono w artykule kontenerówki i ciężarówki dystrybucyjne, a inne zabudowy naczep – w artykule rodzaje naczep.
Kierowcy i osoby obsługujące: licencja
Art. 6 ust. 5 stanowi: „Do prowadzenia pojazdu lub obsługi pojazdu transportującego domowe nieparzystokopytne lub gatunki domowego bydła, owiec, kóz lub świń lub drób, uprawnione są jedynie osoby posiadające licencję zgodnie z art. 17 ust. 2.” Przepis stosuje się od 5 stycznia 2008 r. (art. 37). Licencja jest wydawana zgodnie z załącznikiem IV, sporządzana w języku lub językach urzędowych wydającego państwa członkowskiego oraz w języku angielskim, jeśli kierowca lub osoba obsługująca może pracować w innym państwie członkowskim, a jej zakres może być ograniczony do określonych gatunków lub grup gatunków (art. 17 ust. 2).
Załącznik IV wymaga, aby kierowca lub osoba obsługująca ukończyli szkolenie i zdali egzamin przyjęty przez właściwe władze, „które zapewnią niezależność egzaminatorów”. Szkolenie obejmuje co najmniej art. 3 i 4 oraz załączniki I i II rozporządzenia; fizjologię zwierząt, w szczególności potrzeby w zakresie pojenia i karmienia, zachowanie zwierząt i koncepcję stresu; praktyczne aspekty obchodzenia się ze zwierzętami; „wpływ zachowania podczas jazdy na dobrostan transportowanych zwierząt oraz jakość mięsa”; opiekę interwencyjną nad zwierzętami; oraz bezpieczeństwo personelu zajmującego się zwierzętami. Granica 65 km z art. 6 ust. 7 dotyczy również licencji. Kwalifikację zawodową kierowcy (kod 95) omówiono w artykule kod 95 według dyrektywy UE.
Wniosek z 2023 r.: jeszcze nie prawo
7 grudnia 2023 r. Komisja zaproponowała rozporządzenie „w sprawie ochrony zwierząt podczas transportu i związanych z tym działań, zmieniające rozporządzenie Rady (WE) nr 1255/97 i uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1/2005”, COM(2023) 770, w zwykłej procedurze ustawodawczej 2023/0448(COD). 9 listopada 2026 r. Legislative Observatory Parlamentu Europejskiego podawało jako etap procedury „Awaiting committee decision” (oczekiwanie na decyzję komisji). Sprawa jest prowadzona wspólnie przez Komisję Transportu i Turystyki (TRAN) oraz Komisję Rolnictwa i Rozwoju Wsi (AGRI); ostatnim kluczowym wydarzeniem jest „Resumption of business from the previous parliamentary term” (wznowienie prac z poprzedniej kadencji Parlamentu) 13 listopada 2024 r., projekt sprawozdania komisji (PE770.070) nosi datę 3 marca 2025 r., a poprawki złożono w komisji 15 i 16 kwietnia 2025 r. Karta procedury nie wymienia stanowiska Parlamentu ani aktu Rady. EUR-Lex wskazuje rozporządzenie (WE) nr 1/2005 jako obowiązujące.
W przedłożonym brzmieniu wniosek zmieniłby w transporcie drogowym następujące punkty:
| Punkt | Rozporządzenie (WE) nr 1/2005, obowiązujące | COM(2023) 770, proponowane |
|---|---|---|
| Długotrwały przewóz | Ponad 8 godzin (art. 2 lit. m)) | Ponad 9 godzin; krótkotrwały przewóz nie przekracza 9 godzin (art. 3 pkt 8 i 12) |
| Zwierzęta przeznaczone do uboju | Taki sam czas podróży jak dla innych zwierząt; państwo członkowskie może ustalić na swoim terytorium 8 godzin bez możliwości przedłużenia | Wyłącznie krótkotrwałe przewozy; jeżeli w UE do żadnej rzeźni przystosowanej do danego gatunku nie można dotrzeć w ramach krótkotrwałego przewozu, właściwy organ może zezwolić na długotrwały przewóz do najbliższej (art. 28) |
| Długotrwałe przewozy w innych celach | 14 + 1 + 14 godzin dla bydła, owiec i kóz; do 24 godzin dla świń i nieparzystokopytnych; następnie co najmniej 24 godziny odpoczynku po rozładunku | Maksymalnie dwie części po maksymalnie 21 godzin, każda z odpoczynkiem trwającym co najmniej 1 godzinę po maksymalnie 10 godzinach, podczas którego zwierzęta pozostają na nieruchomym pojeździe; między częściami co najmniej 24 godziny odpoczynku po rozładunku w punkcie kontroli (art. 27) |
| Nieodsadzone cielęta, jagnięta, koźlęta, prosięta i źrebięta | 9 + 1 + 9 godzin | 8 godzin; 9 + 1 + 9 godzin tylko w pojeździe z systemem karmienia zatwierdzonym przez Komisję (art. 29) |
| Temperatura | Wentylacja zdolna utrzymać w pojeździe od 5 °C do 30 °C, z tolerancją 5 °C w każdą stronę | Limity według prognozy: poniżej 0 °C pojazdy przykryte i kontrolowany obieg powietrza; poniżej −5 °C przewozy nie dłuższe niż 9 godzin; między 25 °C a 30 °C nie więcej niż 9 godzin między 10:00 a 21:00; powyżej 30 °C wyłącznie przewozy odbywające się w całości między 21:00 a 10:00, z powierzchnią większą o 20%, jeśli w tych godzinach temperatura przekracza 30 °C (art. 31) |
| Czas pracy wentylacji | Co najmniej 4 godziny niezależnie od silnika | Systemy wentylacji muszą być tak zaprojektowane, aby „mogły działać przez co najmniej sześć godzin” (załącznik I rozdział VI pkt 6.1) |
| Wysokość dla bydła | Przestrzeń umożliwiająca odpowiednią wentylację nad zwierzętami w naturalnej pozycji stojącej | H = W × 1,17 + 20, gdzie W to wysokość w kłębie najwyższego zwierzęcia w przedziale (załącznik I rozdział III pkt 6.1) |
| Śledzenie | System nawigacji; dane przechowywane co najmniej trzy lata | System pozycjonowania rejestrujący położenie pojazdu „w krótkich odstępach czasu” i łączący się z systemem informacyjnym dostępnym dla systemu TRACES (art. 24) |
| Zatwierdzenie pojazdu | Świadectwo ważne do pięciu lat | Świadectwo ważne do pięciu lat, o które wnioskuje się i które wydaje się w systemie TRACES; modyfikacje mogące wpłynąć na dobrostan zwierząt zgłaszane w ciągu 5 dni (art. 12) |
| Powierzchnia | Tabele według kategorii i masy | A = kW2/3, gdzie A to powierzchnia na zwierzę, W – masa żywa w kg, a k – wartość dla gatunku i kategorii (załącznik I rozdział VII) |
Proponowane rozporządzenie stosowałoby się po 2 latach od wejścia w życie; jego przepisy o czasie przewozu (art. 27 do 30), powierzchnia z rozdziału VII jego załącznika I i system pozycjonowania (art. 24 ust. 1 do 4), obok innych przepisów, stosowałyby się po 5 latach od wejścia w życie (art. 59). Do tego czasu nadal stosowałyby się pkt 2 lit. e) rozdziału I, rozdział V, pkt 3.1 rozdziału VI i rozdział VII załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1/2005 (art. 58). Uzasadnienie ujmuje to tak: „W przypadku nowych przepisów dotyczących maksymalnego czasu przewozu, w tym maksymalnego czasu przewozu cieląt nieodsadzonych, dostępnej powierzchni, eksportu, importu, minimalnego wieku i wagi cieląt nieodsadzonych oraz śledzenia w czasie rzeczywistym okres przejściowy ustalono na pięć lat.” Są to propozycje Komisji w przedłożonym brzmieniu, przed ewentualnymi poprawkami Parlamentu lub Rady.
Krótkie odpowiedzi
- Jak długo można przewozić bydło ciężarówką w UE?
- Osiem godzin, zgodnie z rozdziałem V załącznika I do rozporządzenia (WE) nr 1/2005. Pojazdem spełniającym wymogi rozdziału VI dotyczące długotrwałych przewozów bydło inne niż nieodsadzone cielęta może być przewożone przez 14 godzin, odpoczywać co najmniej 1 godzinę i być przewożone przez kolejne 14 godzin; nieodsadzone cielęta przez 9 godzin, z co najmniej 1 godziną odpoczynku, a następnie przez kolejne 9. Na końcu zwierzęta są rozładowywane, karmione, pojone i odpoczywają co najmniej 24 godziny. Czas ten może zostać przedłużony o 2 godziny dla dobra zwierząt, a państwo członkowskie może ustalić nieprzedłużalny limit 8 godzin dla zwierząt przewożonych do uboju na swoim terytorium.
- Co oznacza długotrwały przewóz zwierząt?
- Przewóz przekraczający 8 godzin, liczony od chwili, gdy pierwsze zwierzę z partii zostaje przemieszczone (art. 2 lit. m) rozporządzenia (WE) nr 1/2005). Przy długotrwałym przewozie drogowym pojazd potrzebuje świadectwa zatwierdzenia na podstawie art. 18, ważnego do pięciu lat, a przewoźnik – zezwolenia na podstawie art. 11. Przy długotrwałych przewozach między państwami członkowskimi lub z państwami trzecimi domowych nieparzystokopytnych innych niż zarejestrowane nieparzystokopytne, bydła, owiec, kóz i świń zwierzętom towarzyszy dziennik podróży zgodny z załącznikiem II.
- Jakie wyposażenie musi mieć pojazd do przewozu zwierząt w długotrwałych przewozach?
- Wymienia je rozdział VI załącznika I: dach w jasnym kolorze, właściwie ocieplony; ściółka i karma; regulowane przegrody; zbiorniki na wodę o pojemności co najmniej 1,5% maksymalnej ładowności, połączone z urządzeniami do pojenia; system wentylacji zdolny utrzymać w pojeździe od 5 °C do 30 °C, z tolerancją 5 °C w każdą stronę, z minimalnym przepływem powietrza 60 m³/h na kN ładowności i zdolny do pracy przez co najmniej 4 godziny niezależnie od silnika; kontrola i rejestracja temperatury z ostrzeganiem kierowcy; oraz, od 1 stycznia 2009 r. we wszystkich pojazdach, system nawigacji.
- Czy kierowcy pojazdów do przewozu zwierząt potrzebują specjalnego dokumentu?
- Tak. Od 5 stycznia 2008 r. nikt nie może prowadzić pojazdu drogowego przewożącego domowe nieparzystokopytne, bydło, owce, kozy, świnie lub drób ani obsługiwać go jako osoba obsługująca bez licencji zgodnej z art. 17 ust. 2 rozporządzenia (WE) nr 1/2005. Wymaga ona szkolenia i egzaminu przyjętego przez właściwe władze, z niezależnymi egzaminatorami (załącznik IV). Nie dotyczy to transportu na odległość do 65 km od miejsca wyjazdu do miejsca przeznaczenia.
- Czy UE zmienia przepisy o transporcie zwierząt?
- Komisja zaproponowała 7 grudnia 2023 r. nowe rozporządzenie, COM(2023) 770, które uchyliłoby rozporządzenie (WE) nr 1/2005. Długotrwałym przewozem byłby przewóz trwający ponad 9 godzin, transport do uboju zostałby ograniczony do krótkotrwałych przewozów, inne długotrwałe przewozy składałyby się z dwóch części po maksymalnie 21 godzin, a do tego doszłyby limity temperatury oparte na prognozach. 9 listopada 2026 r. karta procedury Parlamentu Europejskiego podawała etap „Awaiting committee decision” (oczekiwanie na decyzję komisji), a EUR-Lex wskazywał rozporządzenie (WE) nr 1/2005 jako obowiązujące.
Źródła
- Council Regulation (EC) No 1/2005 of 22 December 2004 on the protection of animals during transport and related operations — consolidated text of 14 December 2019, the current version listed on EUR-Lex on 9 November 2026: Articles 1 to 18 and 37, Annexes I, II and IV — EUR-Lex, European Union
- Council Regulation (EC) No 1/2005 of 22 December 2004 on the protection of animals during transport and related operations — Official Journal text, OJ L 3 of 5 January 2005 — EUR-Lex, European Union, 22 Dec 2004
- Proposal for a Regulation on the protection of animals during transport and related operations, amending Council Regulation (EC) No 1255/97 and repealing Council Regulation (EC) No 1/2005, COM(2023) 770 final, 7 December 2023 — explanatory memorandum, recital 38, Articles 3, 12, 24, 27 to 31, 58 and 59, and Annex I — EUR-Lex, European Union, 7 Dec 2023
- Procedure file 2023/0448(COD) — Protection of animals during transport and related operations (read on 9 November 2026) — Legislative Observatory, European Parliament
- Semirimorchio dritto SBA62 — product page with technical data (read on 9 November 2026) — Carrozzeria Pezzaioli
- Rimorchio RBA22 — product page with technical data (read on 9 November 2026) — Carrozzeria Pezzaioli
- Rimorchio ad asse centrale BBA32 — product page with technical data (read on 9 November 2026) — Carrozzeria Pezzaioli
- Prodotti — product ranges (read on 9 November 2026) — Carrozzeria Pezzaioli
- Viehtransporter — livestock vehicles and list of equipment (read on 9 November 2026) — Menke-Janzen Fahrzeugbau