Ciężarówki do przewozu drewna: limity masy, wyjątki i żurawie

Ciężarówka do przewozu drewna (timber truck, log truck) wywozi drewno z lasu, czyli, w słowach prawa federalnego USA, „raw or unfinished forest products, including logs, pulpwood, biomass, or wood chips” (surowe lub nieprzetworzone produkty leśne, w tym kłody, papierówkę, biomasę lub zrębki). Prawo UE nie ustala dla tych ciężarówek własnej masy. Dyrektywa 96/53/WE harmonizuje masy tylko dla ruchu międzynarodowego, pozwala każdemu państwu członkowskiemu dopuścić inne masy w transporcie krajowym i jako przykład krajowych operacji, przy których państwo członkowskie może dopuścić inne wymiary, wymienia „operacje przy wycince drzew i w przemyśle leśnym”. Limity krajowe są różne. Szwecja dopuszcza do 74 ton na drogach klasy nośności BK4, a fińska tabela mas zestawów sięga 76 ton; żadna z tych wartości nie dotyczy wyłącznie drewna. W Stanach Zjednoczonych limit federalny na Interstate System (systemie autostrad międzystanowych) wynosi 80 000 funtów, a prawo federalne wyłącza go dla ciężarówek do przewozu drewna o masie do 98 000 funtów na odcinku Interstate 39 w Wisconsin i do 99 000 funtów na odcinku Interstate 35 w Minnesocie.

Stan na 9 listopada 2026 r. Tego dnia przeczytano: tekst skonsolidowany dyrektywy 96/53/WE z 14 sierpnia 2019 r.; tabele masy całkowitej Transportstyrelsen, strona ostatnio aktualizowana 24 czerwca 2026 r., oraz jej slajdy z 2 kwietnia 2025 r. o klasach nośności; publikację Traficom 10/2021 o przepisach dla ciężkich zestawów; 23 U.S.C. 127 w wydaniu United States Code z 2023 r. i 23 CFR Part 658 w wydaniu z 1 kwietnia 2024 r.; § 34 niemieckiego StVZO; strony produktów pięciu żurawi do drewna Palfingera i Hiab; oraz artykuł z serwisu prasowego Scanii z 2018 r.

Co uznaje się za przewóz drewna

Podsekcje (o) i (q) 23 U.S.C. 127 definiują „covered logging vehicle” (objęty przepisem pojazd do przewozu drewna) jako pojazd, który „transporting raw or unfinished forest products, including logs, pulpwood, biomass, or wood chips” (przewozi surowe lub nieprzetworzone produkty leśne, w tym kłody, papierówkę, biomasę lub zrębki) i ma, obok innych warunków, nie mniej niż sześć osi. Zestaw z Michigan wymieniony w dodatku C do 23 CFR Part 658 nie może przewozić niczego innego: „The only cargo that may be carried is saw logs, pulpwood, and tree length poles.” (Jedynym ładunkiem, który może być przewożony, są kłody tartaczne, papierówka i żerdzie o długości całego drzewa.) Fińskie przepisy o mocowaniu ładunku mają osobną część dla drewna surowego, raakapuu, przewożonego w wiązkach. Producenci żurawi wymieniają żurawie do drewna jako osobną gamę: Palfinger wymienia swoje żurawie do drewna Epsilon obok żurawi do recyklingu i żurawi budowlanych, a Hiab swoje żurawie leśne Loglift obok żurawi przeładunkowych; Hiab nazywa Loglift 251S „tree-length timber handling crane” (żurawiem do przeładunku dłużyc).

Prawo UE: masy i wymiary pozostawione przepisom krajowym

Dyrektywa 96/53/WE ustanawia, jak mówi jej tytuł, „maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym”. Drewno pojawia się w niej tylko w przykładzie wycinki drzew w art. 4 ust. 4. W krajowym transporcie towarów art. 4 ust. 2 stanowi, że państwa członkowskie „mogą jednak dopuścić do ruchu” pojazdy, które nie odpowiadają pkt 1.3, 2, 3, 4.1 i 4.3 załącznika I; pkt 2 i 3 to masy pojazdów i naciski na oś. Wartości unijne i przypadki krajowe opisuje artykuł masy ciężarówek.

Art. 4 ust. 4 dotyczy wymiarów. Państwo członkowskie może dopuścić do ruchu z wymiarami odbiegającymi od pkt 1.1, 1.2, od 1.4 do 1.8, 4.2 i 4.4 załącznika I, w tym od maksymalnej długości i szerokości, pojazdy, które „wykonują niektóre operacje transportu krajowego, które nie ograniczają w sposób znaczący międzynarodowej konkurencji w sektorze transportu”. Lit. a) obejmuje operacje wykonywane przez specjalne pojazdy w warunkach, w których pojazdy z innych państw członkowskich normalnie ich nie wykonują, „np. operacje przy wycince drzew i w przemyśle leśnym”. Oba warunki art. 4 ust. 4 oraz teksty krajowe o dłuższych zestawach przedstawia artykuł długie zestawy ciężarowe.

Limity krajowe w Europie

Szwecja. Drogi inne niż prywatne dzieli się na cztery klasy nośności na podstawie Trafikförordning (1998:1276). W tabelach masy całkowitej Transportstyrelsen pojazd lub zespół pojazdów z odległością co najmniej 20,2 m między pierwszą a ostatnią osią może ważyć 74 tony na drogach najwyższej klasy, BK4, i 64 tony na BK1; krótsze odległości dają niższe wartości. Tabele nie rozróżniają ładunku.

Slajdy Transportstyrelsen z 2 kwietnia 2025 r. przedstawiają ideę BK4: pojazdy miały otrzymać więcej osi, a przez to niższy średni nacisk na oś. Zestawiają one typowy pojazd sprzed BK4, 64 tony na siedmiu osiach, czyli 9,14 tony na oś, z przykładowym pojazdem BK4 o masie 29 plus 40 ton, łącznie 69 ton, przy 9,86 tony na oś. Według slajdów, gdy BK4 wprowadzono do Trafikförordning, nie ustalono dla niej wartości maksymalnych masy całkowitej, a ich brak w załączniku 4 do rozporządzenia miał pewne niepożądane skutki; w 2020 r. Trafikverket i Transportstyrelsen wspólnie zaproponowały między innymi wartości maksymalne dla BK4. Slajdy przytaczają też cel rządu, wyznaczony w zleceniu dla Trafikverket dotyczącym krajowego planu infrastruktury, aby cała sieć dróg państwowych, która ma dziś klasę BK1, osiągnęła BK4. Co oznaczają liczby osi w opisie pojazdu, wyjaśnia artykuł układy osi ciężarówek.

Finlandia. Publikacja Traficom 10/2021 o przepisach dla ciężkich zestawów przytacza § 122 ustawy o ruchu drogowym (729/2018), który ustala maksymalną masę samochodu ciężarowego z jedną lub więcej przyczepami według liczby osi. W tej tabeli dziewięć osi daje 69 ton, dziesięć 74, a jedenaście lub więcej 76 ton. Zestaw z co najmniej dziewięcioma osiami również osiąga 76 ton, jeżeli co najmniej 65 procent masy jego przyczepy lub przyczep spoczywa na osiach z kołami bliźniaczymi. Powyżej 68 ton co najmniej 20 procent masy zestawu musi przypadać na osie napędowe, a co najmniej 9 procent na osie kierowane samochodu ciągnącego. Tabela nie rozróżnia ładunku.

Dwa przepisy w tej samej publikacji dotyczą bezpośrednio drewna. § 111 ustawy pozwala zamocować za przestrzenią ładunkową pojazd lub urządzenie służące do załadunku pojazdu, nawet jeżeli pojazd przekracza wtedy swoją maksymalną długość, pod sześcioma warunkami, w tym że przestrzeń na towary się nie powiększa, że nie zostaje przekroczony żaden wymiar poza długością i że nie zostaje przekroczona szerokość pojazdu; uwaga Traficom do tego paragrafu mówi, że obejmuje on także żuraw do drewna. Rozporządzenie Traficom o nadwoziach ładunkowych i mocowaniu ładunku ma osobną część o mocowaniu ładunków drewna surowego, która ustala wytrzymałość i siłę naciągu elementów mocujących każdej wiązki jako część masy wiązki. Ogólne zasady mocowania ładunku opisuje angielski artykuł „load securing explained”.

Niemcy. § 34 ust. 6 rozporządzenia o dopuszczaniu pojazdów do ruchu drogowego, StVZO, ustala 40,00 tony dla zespołów pojazdów o więcej niż czterech osiach. Paragraf nie podaje osobnej masy dla drewna.

Stany Zjednoczone

Na Interstate System przepisy federalne dopuszczają 20 000 funtów na oś pojedynczą, 34 000 funtów na oś podwójną (tandem) i 80 000 funtów masy całkowitej, mniej tam, gdzie wzór mostowy (bridge formula) daje niższą wartość (23 CFR 658.17); wyjaśnia je angielski artykuł „how much a semi-truck weighs”. W 23 U.S.C. 127 i 23 CFR Part 658 drewna dotyczą cztery przepisy.

• Wisconsin. Zgodnie z 23 U.S.C. 127(o): „The Secretary shall waive, with respect to a covered logging vehicle, the application of any vehicle weight limit established under this section.” (Sekretarz wyłącza, w odniesieniu do objętego przepisem pojazdu do przewozu drewna, stosowanie każdego limitu masy pojazdu ustanowionego na podstawie tej sekcji.) Pojazd może ważyć nie więcej niż 98 000 funtów, około 44,5 t, musi mieć nie mniej niż sześć osi i jeździć po Interstate 39 od słupka milowego 175,8 do słupka milowego 189.
• Minnesota. Podsekcja (q) ma to samo brzmienie dla objętego przepisem pojazdu do przewozu drewna o masie nie większej niż 99 000 funtów, około 44,9 t, z nie mniej niż sześcioma osiami, na Interstate 35 od słupka milowego 235,4 do słupka milowego 259,552.
• Maryland. Zgodnie z podsekcją (e), powtórzoną w 23 CFR 658.17(j), limity dla osi pojedynczej, osi podwójnej i wzoru mostowego nie mają zastosowania na Interstate 68 w hrabstwach Garrett i Allegany do specjalnego pojazdu „equipped with a steering axle and a tridem axle and used for hauling coal, logs, and pulpwood” (wyposażonego w oś kierowaną i oś potrójną typu tridem i używanego do przewozu węgla, kłód i papierówki), jeżeli jest to pojazd typu, który 1 sierpnia 1991 r. jeździł w tym celu w tych hrabstwach po US Routes 40 lub 48.
• Michigan. Dodatek C do 23 CFR Part 658 wymienia zestaw samochodu ciężarowego z przyczepą o długości ładunkowej 63 stóp i długości całkowitej 70 stóp, ograniczony do kłód tartacznych, papierówki i żerdzi o długości całego drzewa, bez wymaganego zezwolenia i z dostępem do wszystkich tras National Network. Jego masa wynika z prawa stanu Michigan: „Because it is not an LCV, it is not subject to the ISTEA freeze as it applies to maximum weight.” (Ponieważ nie jest LCV, nie podlega zamrożeniu ISTEA w zakresie masy maksymalnej.)

Limity według krajów

Żurawie do drewna

Palfinger opisuje trzy poniższe modele Epsilon jako żurawie przeładunkowe do drewna; normę i przepisy dotyczące żurawi przeładunkowych przedstawia artykuł żurawie przeładunkowe HDS. Obaj producenci podają dla każdego modelu zasięg, moment udźwigu lub klasę udźwigu w kiloniutonometrach oraz masę. Palfinger nazywa te modele typem L lub typem Z i zaznacza, że ich główne parametry zależą od wybranego wariantu i wyposażenia.

Przykład producenta

W artykule z serwisu prasowego z 14 sierpnia 2018 r. Scania opisuje ciężarówkę firmy Transports Rancon, przewoźnika drewna z departamentu Haute-Loire na południu Francji. Jest to Scania R 650 V8 z żurawiem o wysięgniku długości 10 metrów; przewoźnik ładuje 16-metrowe kłody pojedynczo na trzyosiową przyczepę Faymonville, którą steruje drugą kierownicą na ciasnych zakrętach i przy manewrach w lesie. Scania podaje parametry ciężarówki: „With a front axle capacity of 10 tonnes and two rear axles of 13 tonnes each, the vehicle has been approved for a gross combination weight rating of 70 tonnes and for carrying 57 tonnes of round timber.” (Przy nośności osi przedniej 10 ton i dwóch osiach tylnych po 13 ton każda pojazd został dopuszczony do masy całkowitej zespołu pojazdów 70 ton i do przewozu 57 ton drewna okrągłego.)