EES i ETIAS: co się zmienia dla kierowców ciężarówek i autokarów oraz przewoźników autokarowych

System wjazdu/wyjazdu (EES) elektronicznie rejestruje obywateli państw spoza UE przyjeżdżających na pobyt krótkoterminowy przy każdym przekroczeniu przez nich granic zewnętrznych 29 państw europejskich i traktuje kierowcę ciężarówki lub autokaru tak samo jak każdego innego podróżnego. Zaczął działać 12 października 2025 r., w dniu wyznaczonym decyzją wykonawczą Komisji (UE) 2025/1544, był uruchamiany stopniowo do 9 kwietnia 2026 r., a od 10 kwietnia 2026 r., kiedy zastąpił stemplowanie paszportów, działa w pełni na wszystkich przejściach granicznych na granicach zewnętrznych. ETIAS, czyli europejski system informacji o podróży oraz zezwoleń na podróż, to odrębne zezwolenie na podróż uzyskiwane online, którego obywatele państw spoza UE zwolnieni z obowiązku wizowego będą potrzebowali na pobyty krótkoterminowe w 30 państwach europejskich. Rozporządzenie ustanawiające ETIAS, (UE) 2018/1240, obowiązuje od 9 października 2018 r., ale 6 października 2026 r. oficjalna strona ETIAS informowała, że system nie działa, i nie podawała daty jego uruchomienia.

Stan na 6 października 2026 r. Tego dnia odczytano: strony o EES i ETIAS oficjalnej witryny Travel to Europe i Komisji Europejskiej, rozporządzenia (UE) 2017/2226 i 2018/1240 w wersji skonsolidowanej z 12 czerwca 2026 r., rozporządzenie (UE) 2025/1534, kodeks graniczny Schengen w wersji skonsolidowanej z 12 października 2025 r., pytania i odpowiedzi Frontexu dla przewoźników z marca 2026 r. oraz wytyczne GOV.UK dotyczące EES z 10 kwietnia 2026 r. Ta strona nie udziela porad w sprawie wiz, pobytu ani zezwoleń na pracę; gdy ETIAS zacznie działać, wnioski składa się przez oficjalną stronę travel-europe.europa.eu/etias lub oficjalną aplikację mobilną ETIAS.

EES i ETIAS w zestawieniu

Oba systemy często wymienia się razem, ale służą one do czego innego. EES rejestruje przekroczenia granicy; ETIAS to zezwolenie na podróż, o które podróżni zwolnieni z obowiązku wizowego będą występować przed wyjazdem. Tranzyt celny na podstawie karnetu TIR dotyczy towarów; EES i ETIAS dotyczą osób na pokładzie.

Kogo i gdzie obejmuje EES

Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2017/2226 EES stosuje się do obywateli państw trzecich dopuszczonych do pobytu krótkoterminowego, którzy podczas przekraczania granicy, na której działa system, podlegają odprawie granicznej zgodnie z kodeksem granicznym Schengen. Pobyt krótkoterminowy to pobyt nieprzekraczający 90 dni w każdym okresie 180-dniowym (art. 3 ust. 1 pkt 8). Na potrzeby EES, jak podaje oficjalna strona, obywatelem państwa spoza UE jest każda osoba, która nie ma obywatelstwa państwa UE, Islandii, Liechtensteinu, Norwegii ani Szwajcarii, niezależnie od tego, czy jest objęta obowiązkiem wizowym. Kierowca turecki, którego państwo figuruje w załączniku I do rozporządzenia (UE) 2018/1806 (wiza wymagana), jest rejestrowany tak samo jak kierowca brytyjski, serbski czy północnomacedoński, których państwa figurują w załączniku II (zwolnienie z obowiązku wizowego); różnią się tylko pobierane dane biometryczne.

EES działa na granicach zewnętrznych Austrii, Belgii, Bułgarii, Chorwacji, Czech, Danii, Estonii, Finlandii, Francji, Grecji, Hiszpanii, Holandii, Islandii, Liechtensteinu, Litwy, Luksemburga, Łotwy, Malty, Niemiec, Norwegii, Polski, Portugalii, Rumunii, Słowacji, Słowenii, Szwajcarii, Szwecji, Węgier i Włoch. Oficjalna strona zaznacza, że na Cyprze i w Irlandii, choć są to państwa UE, paszporty nadal stempluje się ręcznie.

Osoby, które pozostają poza systemem, wymienia art. 2 ust. 3. Należą do nich posiadacze dokumentów pobytowych i wiz długoterminowych; członkowie rodzin obywateli UE posiadający kartę pobytową; obywatele Andory, Monako i San Marino oraz posiadacze paszportów watykańskich; a także osoby zwolnione z odprawy granicznej lub korzystające ze szczególnych zasad na podstawie art. 6a ust. 3 kodeksu granicznego Schengen. Przepis ten obejmuje m.in. załogi statków powietrznych, marynarzy i pracowników transgranicznych w rozumieniu pkt 5 załącznika VII, a art. 6a ust. 3 lit. j) brzmi: „członkowie załóg międzynarodowych pociągów pasażerskich i towarowych”. Nie wymienia on analogicznej kategorii dla kierowców ciężarówek ani autokarów.

Co się dzieje na granicy

Przy pierwszym przekroczeniu granicy od uruchomienia EES, jak podaje oficjalna strona, funkcjonariusze kontroli paszportowej robią zdjęcie twarzy i/lub skanują odciski palców, zapisują dane w cyfrowej kartotece i nie stemplują już paszportu. W przypadku podróżnych zwolnionych z obowiązku wizowego art. 17 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2017/2226 wymaga wizerunku twarzy i danych daktyloskopijnych, które art. 3 ust. 1 pkt 16 definiuje jako odciski czterech palców ręki prawej – wskazującego, środkowego, serdecznego i małego – a jeżeli ręki prawej brak, ręki lewej. W przypadku podróżnych, którzy potrzebują wizy, art. 16 ust. 1 wymaga wizerunku twarzy; oficjalna strona wyjaśnia, że ich odciski palców są już zapisane w Wizowym Systemie Informacyjnym od czasu złożenia wniosku wizowego. Dzieci poniżej 12 lat nie oddają odcisków palców (art. 17 ust. 3). Przekazanie danych biometrycznych jest warunkiem wjazdu na podstawie art. 6 ust. 1 lit. f) kodeksu granicznego Schengen, a oficjalna strona stwierdza, że podróżnemu, który odmówi ich przekazania, odmówi się wjazdu.

Przy kolejnych przekroczeniach funkcjonariusze jedynie weryfikują zapisany wizerunek twarzy i odciski palców. Systemy samoobsługi, tam gdzie przejście graniczne je ma, wymagają paszportu biometrycznego; oficjalne FAQ stwierdza, że ważne paszporty niebiometryczne są nadal akceptowane na granicy. Aplikacja mobilna Travel to Europe pozwala podróżnym objętym EES zarejestrować się wstępnie w ciągu 72 godzin przed przekroczeniem granicy; oficjalna strona wymienia Szwecję (dane paszportowe, wizerunek twarzy i kwestionariusz wjazdowy) i Portugalię (tylko kwestionariusz wjazdowy).

W ruchu drogowym pkt 1.1.3 załącznika VI do kodeksu granicznego Schengen utrzymuje ogólną zasadę, zgodnie z którą „osoby podróżujące pojazdami mogą pozostawać wewnątrz pojazdu podczas odprawy”, ale pozwala poprosić je o opuszczenie pojazdu, „jeżeli wymagają tego okoliczności”. Strony oficjalnej witryny poświęcone EES opisują rejestrację u funkcjonariusza, w systemie samoobsługi lub przez aplikację; nie opisują odrębnej procedury dla pasażerów podróżujących w grupie autokarowej.

W przypadku podróżnych wjeżdżających do strefy Schengen przez port w Dover, Eurotunnel Le Shuttle w Folkestone lub Eurostar na dworcu St Pancras International GOV.UK podaje, że kontrole EES przeprowadza się na granicy przed opuszczeniem Wielkiej Brytanii. Port w Dover zbudował w Western Docks strefę odpraw EES, a Eurotunnel Le Shuttle w Folkestone ma strefę wstępnej rejestracji z kioskami samoobsługowymi.

Jak liczy się 90/180 dni

EES nie zmienia długości pobytu krótkoterminowego. Art. 6 ust. 1 kodeksu granicznego Schengen dopuszcza pobyty nieprzekraczające 90 dni w każdym okresie 180-dniowym, „co oznacza wzięcie pod uwagę okresu 180-dniowego poprzedzającego każdy z dni pobytu”. Zgodnie z art. 6 ust. 2 dzień wjazdu jest pierwszym, a dzień wyjazdu ostatnim dniem pobytu, a okresów objętych dokumentem pobytowym lub wizą długoterminową nie wlicza się. Art. 6 ust. 1a sprawia, że 90 dni stanowi jeden okres dla wszystkich państw posługujących się EES; w przypadku Cypru, który go nie stosuje, FAQ dotyczące ETIAS podaje, że pobyty oblicza się odrębnie. Art. 6 liczy dni pobytu na terytorium; w naszym rozumieniu nie rozróżnia dni pracy i dni odpoczynku, więc tygodniowy odpoczynek odebrany na tym obszarze zgodnie z przepisami o czasie jazdy i odpoczynku liczy się tak samo jak każdy inny dzień.

Oficjalne FAQ dotyczące EES odpowiada na pytanie kierowców wprost: „The implementation of the EES changes nothing to the rules on short stays” (wdrożenie EES niczego nie zmienia w zasadach dotyczących pobytów krótkoterminowych). Zmienia się ewidencja. Automatyczny kalkulator (art. 11 rozporządzenia (UE) 2017/2226) podaje straży granicznej przy wjeździe maksymalny okres dozwolonego pobytu, a przy wyjeździe ewentualne jego przekroczenie, natomiast usługa sieciowa dla podróżnych (art. 13 ust. 1), udostępniona jako narzędzie Check how long you can stay, zwraca odpowiedź OK lub NOT OK wraz z liczbą pozostałych dni. W uwagach do narzędzia zaznaczono, że wynik nie uwzględnia pobytu w strefie Schengen rozpoczętego przed 10 kwietnia 2026 r. oraz że odpowiedź OK nie jest decyzją w sprawie wjazdu.

Na etapie przejściowym liczyły się stemple. Podczas stopniowego uruchamiania EES, od 12 października 2025 r. do 9 kwietnia 2026 r., służby graniczne systematycznie stemplowały paszporty i nie uwzględniały wyników kalkulatora (art. 5 ust. 2 i 6 rozporządzenia (UE) 2025/1534). Według oficjalnego FAQ od 10 kwietnia 2026 r. stemplowanie ustało, a kalkulator i wykaz osób przekraczających okres dozwolonego pobytu zaczęły działać. Przez 180 dni od tego momentu art. 22 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2017/2226, stosowany na podstawie art. 5 ust. 13 rozporządzenia (UE) 2025/1534 od pierwszego dnia po zakończeniu stopniowego uruchamiania, zobowiązywał służby graniczne do sprawdzania – oprócz danych EES – stempli w dokumencie podróży. Licząc od 10 kwietnia 2026 r., te 180 dni trwały do 6 października 2026 r. włącznie; od 7 października 2026 r. ta dodatkowa kontrola stempli już nie obowiązuje.

Podróżny, który przebywa dłużej, niż mu wolno, zostaje zidentyfikowany jako osoba przekraczająca okres dozwolonego pobytu i trafia do wykazu dostępnego dla personelu służb granicznych, imigracyjnych i wizowych; wśród konsekwencji, które może przewidywać prawo krajowe, oficjalna strona wymienia wydalenie, administracyjne kary pieniężne, zatrzymanie i uniemożliwienie ponownego wjazdu w przyszłości. Oficjalne FAQ dodaje, że osobie, która spędziła już na tym obszarze 90 dni z ostatnich 180, odmawia się wjazdu na granicy.

Przetrwał jeden starszy wyjątek. Art. 20 ust. 2 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen w brzmieniu nadanym art. 60 rozporządzenia (UE) 2017/2226 pozwala państwu przedłużyć pobyt ponad 90 dni na podstawie umowy dwustronnej zawartej przed wejściem w życie Konwencji i notyfikowanej Komisji. Przedłużenie wprowadza się do EES; uprawnia ono do pobytu wyłącznie w tym państwie i do wyjazdu wyłącznie przez jego granice zewnętrzne.

Czy istnieje przepis dla kierowców zawodowych?

Rozporządzenia (UE) 2017/2226, 2018/1240 i 2025/1534 nie zawierają żadnego przepisu dotyczącego kierowców ciężarówek ani autokarów. Oficjalne FAQ dotyczące EES w odpowiedzi na pytanie o kierowców zawodowych wymienia dwie sytuacje, w których kierowca nie jest rejestrowany:

• kierowca ma krajową wizę długoterminową (wizę D) lub dokument pobytowy wydany przez państwo członkowskie, który – jak podaje FAQ – pozwala na długoterminowy pobyt w tym państwie i swobodne przemieszczanie się w strefie Schengen przez 90 dni w każdym okresie 180 dni;
• straż graniczna uznaje kierowcę za pracownika transgranicznego w rozumieniu pkt 5 załącznika VII do kodeksu granicznego Schengen; wtedy przeprowadza się tylko wyrywkowe kontrole i nie ma rejestracji w EES, a FAQ zaznacza, że maksymalny okres 90/180 dni nadal obowiązuje.

Pkt 5.2 załącznika VII dotyczy pracowników transgranicznych, którzy są „dobrze znani straży granicznej ze względu na częste przekraczanie granicy na tym samym przejściu granicznym”, a pkt 5.3 pozwala rozciągnąć te przepisy „na inne kategorie osób regularnie przekraczających granicę”. FAQ przedstawia ich zastosowanie do kierowców jako możliwość: straż graniczna państw członkowskich „could give facilitations” (mogłaby przyznać ułatwienia) kierowcom zawodowym, których uznaje za pracowników transgranicznych. Dobrowolne krajowe programy ułatwień dla często podróżujących, prowadzone na podstawie art. 8d kodeksu, łagodzą odprawę szczegółową przy wjeździe (oficjalne FAQ wymienia miejsce wyjazdu i miejsce przeznaczenia, cel pobytu oraz środki utrzymania jako elementy, których funkcjonariusze mogą nie musieć sprawdzać), ale ich uczestnicy nie należą do kategorii, które art. 2 ust. 3 rozporządzenia w sprawie EES wyłącza z systemu.

Komunikat Komisji z 29 stycznia 2026 r. w sprawie strategii UE w zakresie polityki wizowej wśród specjalistów, którzy mogą potrzebować więcej niż 90 dni w ciągu 180 dni bez pobytu długoterminowego ani zamieszkania, wymienia m.in. grupę określoną jako „kierowcy samochodów ciężarowych obsługujący unijne przedsiębiorstwa”; wśród najważniejszych dalszych działań wymienia natomiast „zbadanie możliwości wprowadzenia przepisów przedłużających krótkoterminowe pobyty wybranych kategorii specjalistów z państw trzecich”. W tym samym fragmencie Komisja zapowiada przegląd skutków umów dwustronnych umożliwiających przedłużone pobyty „z myślą o ich stopniowym wycofywaniu”. Strategia ma formę komunikatu, a nie wniosku ustawodawczego, i nie zmienia żadnych przepisów.

Poza EES i ETIAS funkcjonują jeszcze dwa przepisy. Art. 6 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2018/1806 pozwala państwu członkowskiemu wymagać wizy od osób „prowadzących działalność zarobkową w trakcie swego pobytu”, które poza tym są zwolnione z obowiązku wizowego; Komisja publikuje decyzje poszczególnych państw w tabeli opartej na informacjach przekazanych do 13 sierpnia 2026 r. Ponadto zgodnie z art. 3 i 5 rozporządzenia (WE) nr 1072/2009 międzynarodowy przewóz drogowy z kierowcą z państwa trzeciego, który nie jest rezydentem długoterminowym, wymaga oprócz licencji wspólnotowej świadectwa kierowcy wydanego przewoźnikowi; dokument ten należy do prawa transportowego, obok przepisów opisanych w tekście o kabotażu i delegowaniu kierowców, i nie znajduje się wśród przypadków, w których według FAQ dotyczącego EES nie dokonuje się rejestracji. Dlaczego kierowcy spoza UE są ważni dla europejskich przewoźników drogowych, omówiono w tekście o podaży kierowców ciężarówek w Europie.

Co muszą sprawdzać przewoźnicy autokarowi

Na podstawie art. 26 Konwencji wykonawczej do układu z Schengen państwa Schengen zobowiązują się nałożyć na przewoźników obowiązek ponownego przejęcia odpowiedzialności za pasażerów, którym odmówiono wjazdu, i zapewnienia, by pasażerowie posiadali wymagane dokumenty podróży, a także karać przewoźników, którzy przewożą pasażerów bez takich dokumentów; ust. 3 rozciąga sprawdzanie dokumentów i kary na „przewoźników międzynarodowych przewożących grupy pasażerów drogą lądową autokarami, z wyjątkiem ruchu granicznego”. Motyw 18 rozporządzenia (UE) 2025/1534 potwierdza, że stopniowe uruchamianie EES nie wpływa na obowiązki przewoźników autokarowych określone w art. 26 ust. 1.

W ramach EES art. 13 ust. 3 rozporządzenia (UE) 2017/2226 zobowiązuje przewoźników do sprawdzania za pomocą usługi sieciowej, czy pasażerowie posiadający wizę krótkoterminową wydaną na potrzeby jednokrotnego lub dwukrotnego wjazdu wykorzystali już dozwolone przez nią wjazdy. Przewoźnik wprowadza dane paszportowe i otrzymuje odpowiedź OK lub NOT OK, która – jak stanowi rozporządzenie – nie jest decyzją o zezwoleniu na wjazd lub o odmowie wjazdu. Według pytań i odpowiedzi Frontexu dla przewoźników z marca 2026 r. przewoźnicy autokarowi przywożący grupy z państwa trzeciego rejestrują się w tym interfejsie dla przewoźników i wysyłają do niego zapytania dotyczące objętych nim pasażerów w okresie od 48 godzin przed planowanym odjazdem do chwili odjazdu; powinni również wysyłać zapytania dotyczące kierowcy autobusu i innych członków załogi, którzy są nim objęci. Tam, gdzie odprawa graniczna odbywa się przed wejściem na pokład, jak w Dover, gdzie francuscy funkcjonariusze kontrolują podróżnych przed wejściem na pokład, przewoźnicy są zwolnieni z obowiązku wysyłania zapytań. Przez 180 dni po zakończeniu stopniowego uruchamiania, czyli do 6 października 2026 r., przewoźnicy musieli oprócz korzystania z usługi sieciowej nadal sprawdzać stemple w paszportach (art. 6 ust. 2 rozporządzenia (UE) 2025/1534); zgodnie z art. 8 ust. 2 lit. b) tego rozporządzenia przepis ten przestał obowiązywać 7 października 2026 r.

W ramach ETIAS, gdy system zacznie działać, zgodnie z art. 45 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1240 przewoźnicy lotniczy, przewoźnicy morscy i „przewoźnicy międzynarodowi przewożący grupy drogą lądową autokarami” będą musieli sprawdzać, czy pasażerowie, którzy potrzebują zezwolenia na podróż, mają ważne zezwolenie. Art. 45 ust. 9 „przez pierwsze trzy lata od rozpoczęcia stosowania ETIAS” czyni tę weryfikację nieobowiązkową dla przewoźników autokarowych i wyłącza wobec nich kary. Obowiązek ponownego przejęcia odpowiedzialności za pasażera, któremu odmówiono wjazdu, nadal obowiązuje (art. 45 ust. 8). Oficjalna strona ETIAS ilustruje skutki tego przepisu na przykładzie pasażerki z Czarnogóry jadącej autobusem z Podgoricy do Splitu: firma autobusowa może nie sprawdzić jej ETIAS przed wejściem na pokład, ale chorwaccy funkcjonariusze straży granicznej zrobią to na granicy.

W odniesieniu do kierowców ciężarówek podróżujących promem ten sam dokument Frontexu stwierdza: „Drivers of commercial vehicles shall be treated as regular travellers” (kierowców pojazdów użytkowych należy traktować jak zwykłych podróżnych). Przewoźnik promowy wysyła do interfejsu dla przewoźników zapytania dotyczące tych kierowców, którzy są nim objęci, czyli posiadaczy wizy krótkoterminowej na jeden lub dwa wjazdy oraz – gdy ETIAS zacznie działać – posiadaczy zezwolenia na podróż ETIAS.

ETIAS: czego będzie wymagać

Zgodnie z art. 2 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/1240 ETIAS dotyczy obywateli państw wymienionych w załączniku II do rozporządzenia (UE) 2018/1806 – według oficjalnej strony 59 państw i terytoriów. Należą do nich Zjednoczone Królestwo, Serbia, Macedonia Północna, Czarnogóra, Albania, Bośnia i Hercegowina, Mołdawia i Ukraina; w przypadku kilku z nich zwolnienie z obowiązku wizowego ogranicza się do posiadaczy paszportów biometrycznych. Zezwolenie będzie potrzebne na pobyty krótkoterminowe w 29 państwach EES i na Cyprze. Irlandia nie stosuje żadnego z tych systemów.

• Opłata. Art. 18 ust. 1, zmieniony rozporządzeniem delegowanym (UE) 2025/1411, obowiązującym od 18 listopada 2025 r., ustala opłatę w wysokości EUR 20 od każdego wniosku; art. 18 ust. 2 zwalnia z niej wnioskodawców poniżej 18 lub powyżej 70 lat. FAQ dotyczące ETIAS dodaje, że członkowie rodzin obywateli UE, którzy spełniają warunki tego statusu, nie wnoszą opłaty.
• Ważność. Trzy lata lub do końca okresu ważności dokumentu podróży zarejestrowanego we wniosku, w zależności od tego, która data jest wcześniejsza; nowy paszport wymaga nowego zezwolenia. Zezwolenie „nie daje automatycznie prawa do wjazdu ani do pobytu” (art. 36 ust. 5 i 6).
• Wniosek. Online przez oficjalną stronę lub aplikację. Według oficjalnej strony większość wniosków jest rozpatrywana w ciągu kilku minut, decyzja może zająć do czterech dni, a termin ten może zostać przedłużony o maksymalnie 14 dni, jeśli zażąda się dodatkowych informacji, lub o maksymalnie 30 dni, jeśli wnioskodawca zostanie zaproszony na rozmowę. Wnioski grupowe nie są możliwe; w imieniu podróżnego może wystąpić inna osoba lub pośrednik komercyjny, jeżeli oboje podpiszą oświadczenie o reprezentacji.
• Zwolnieni. Na podstawie art. 2 ust. 2 m.in.: posiadacze dokumentów pobytowych, wiz jednolitych i krajowych wiz długoterminowych oraz obywatele Andory, Monako i San Marino. Oficjalna lista członków załóg, którzy w zależności od państwa mogą być zwolnieni, obejmuje załogi statków powietrznych i morskich, misje ratownicze oraz załogi na międzynarodowych śródlądowych drogach wodnych; nie wymienia kierowców w transporcie drogowym.

Kierowcy, którzy potrzebują wizy Schengen, tacy jak obywatele Turcji, pozostają poza ETIAS: oficjalna strona stwierdza, że obywatele, którzy potrzebują wizy, nie potrzebują zezwolenia na podróż ETIAS.

Kiedy ruszy ETIAS

Art. 88 rozporządzenia (UE) 2018/1240 pozostawia datę uruchomienia decyzji Komisji, podejmowanej po spełnieniu wymienionych warunków technicznych i prawnych i publikowanej w Dzienniku Urzędowym UE. 6 października 2026 r. oficjalna strona ETIAS stwierdzała: „ETIAS is currently not in operation and no applications for travel authorisations are collected at this point” (ETIAS obecnie nie działa i na tym etapie nie przyjmuje się wniosków o zezwolenie na podróż), a także że UE ogłosi datę na kilka miesięcy przed uruchomieniem.

Inne oficjalne strony, dostępne jeszcze tego dnia, podają termin. Aktualność z kwietnia 2025 r. na tej samej stronie i strona francuskiego Ministerstwa Spraw Zagranicznych zaktualizowana w kwietniu 2026 r. wskazują ostatni kwartał 2026 r.; komunikat Komisji w sprawie strategii wizowej ze stycznia 2026 r. wymienia uruchomienie ETIAS „w 2026 r.” wśród dalszych działań; strona GOV.UK z 10 kwietnia 2026 r. podaje, że UE ma rozpocząć działanie ETIAS od jesieni 2026 r. Żadna z nich nie jest decyzją na podstawie art. 88.

Niezależnie od tego, kiedy ETIAS ruszy, art. 83 przewiduje okres przejściowy wynoszący sześć miesięcy, w którym korzystanie z ETIAS jest nieobowiązkowe; Komisja może go przedłużyć maksymalnie o sześć miesięcy, z możliwością jednokrotnego ponowienia. Następnie obowiązuje okres karencji wynoszący sześć miesięcy, który można przedłużyć maksymalnie o sześć miesięcy: zezwolenie jest wówczas wymagane, ale podróżny przekraczający granicę po raz pierwszy od zakończenia okresu przejściowego może zostać wpuszczony, jeżeli spełnia wszystkie pozostałe warunki wjazdu. W okresie przejściowym interfejs dla przewoźników udziela odpowiedzi OK dla każdego pasażera (art. 83 ust. 5).