TruckBusWorld

Avrupa'da kamyonlar için hidrojen dolum istasyonları: AFIR kuralları ve istasyon sayıları

AFIR Madde 6'nın 2030'a kadar hidrojen istasyonlarından istedikleri: 200 km, günde 1 ton, 700 bar, yalnızca çekirdek ağ; ayrıca ortalıkta dolaşan istasyon sayılarının nasıl tanımlandığı.

Yayın tarihi · Son güncelleme

Almanya'nın Magdeburg kentindeki bir akaryakıt istasyonunda, Wasserstoff tanken yazılı mavi-beyaz bir saçağın altında 350 bar'lık bir hidrojen dispenseri; arka planda park halinde kamyonlar
Michał Beim — CC BY-SA 4.0

AB’nin Alternatif Yakıt Altyapısı Tüzüğü’nün (AFIR), yani (EU) 2023/1804 sayılı Tüzüğün 6. maddesi, üye devletlerin 31 Aralık 2030’a kadar “günde en az 1 ton toplam kapasite için tasarlanmış ve en azından 700 bar’lık bir dispenserle donatılmış” kamuya açık hidrojen dolum istasyonlarının “TEN-T çekirdek ağı boyunca aralarında en fazla 200 km mesafe ile” konuşlandırılmasını ve her kentsel düğümde kamuya açık en az bir istasyonun konuşlandırılmasını sağlamasını ister. Avrupa’da kaç hidrojen istasyonu olduğu, kimin saydığına ve neyin sayıldığına bağlıdır: bu yazı için açılan kaynaklar farklı tanımlar ve tarihlerle verilmiş rakamlar veriyor, tek bir resmî sayım vermiyor.

AFIR’ın 31 Aralık 2030’a kadar istedikleri

AFIR, Avrupa Parlamentosu ve Konseyi’nin 13 Eylül 2023 tarihli, “alternatif yakıt altyapısının konuşlandırılmasına ilişkin ve 2014/94/EU sayılı Direktifi yürürlükten kaldıran” (EU) 2023/1804 sayılı Tüzüğüdür; 22 Eylül 2023’te Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nde (OJ L 234) yayımlanmıştır. Madde 26, tüzüğün “13 Nisan 2024’ten itibaren uygulanacağını” ve “bütünüyle bağlayıcı ve tüm üye devletlerde doğrudan uygulanabilir” olduğunu söyler; Madde 25(1), 2014/94/EU sayılı Direktifi aynı tarihten itibaren yürürlükten kaldırır. Madde 6’nın başlığı “Karayolu araçlarının hidrojen dolum altyapısına ilişkin hedefler”dir.

Madde 6(1) dört alt paragraftan oluşur:

  • Birincisi genel bir yükümlülüktür: “Üye devletler, kendi topraklarında, 31 Aralık 2030’a kadar asgari sayıda kamuya açık hidrojen dolum istasyonunun konuşlandırılmasını sağlar.”
  • İkincisi çekirdek ağ kuralıdır: “31 Aralık 2030’a kadar, günde en az 1 ton toplam kapasite için tasarlanmış ve en azından 700 bar’lık bir dispenserle donatılmış kamuya açık hidrojen dolum istasyonları, TEN-T çekirdek ağı boyunca aralarında en fazla 200 km mesafe ile konuşlandırılır.”
  • Üçüncüsü kentsel düğüm kuralıdır: “31 Aralık 2030’a kadar, her kentsel düğümde en az bir kamuya açık hidrojen dolum istasyonu konuşlandırılır.” Alt paragraf ayrıca, “bu tür dolum istasyonları için en iyi konumu belirlemek üzere bir analiz yapıldığını ve analizin özellikle, diğer ulaşım türlerinin de ikmal edilebileceği multimodal merkezlerde bu tür dolum istasyonlarının konuşlandırılmasını incelediğini” ekler.
  • Dördüncüsü, “2030 hedeflerinin karşılanmasına yönelik net bir doğrusal yörünge ile birlikte, TEN-T çekirdek ağının yeterli kapsamını sağlayan net bir 2027 gösterge hedefi” ister.

Kapasite ve basınç koşulları çekirdek ağ cümlesinde yer alır. Kentsel düğüm alt paragrafı yalnızca “en az bir” der; kapasite ve basınç belirtmez (bizim okumamız). 40. gerekçe, “bir kentsel düğüm içinde yer alan kamuya açık bir hidrojen dolum istasyonunun, kapasite hedefi karşılanmak koşuluyla, TEN-T gerekliliğini yerine getirmek üzere hesaba katılabilmesi gerektiğini” söyler ve multimodal merkezler için “bu tür merkezler ağır ticari araçlar için tipik bir varış noktasıdır” der.

Madde 6(2) sınırları ele alır: “Komşu üye devletler, 1. fıkranın ikinci alt paragrafında belirtilen azami mesafenin TEN-T çekirdek ağının sınır ötesi kesitleri için aşılmamasını sağlar.”

Madde 6(3), istasyonun “hafif hizmet tipi ve ağır ticari araçlara hizmet verecek şekilde tasarlanmış” olmasını ister. Yani tüzük istasyonları kamyonlara ayırmıyor; bu yazının başlığındaki “kamyonlar için” ifadesi mevzuattaki bir kategori değil, okuyucunun sorusudur (bizim okumamız). Madde 2(30), “ağır ticari aracı” “M2 kategorisinde bir motorlu araç … M3 kategorisinde bir motorlu araç … N2 kategorisinde bir motorlu araç … veya N3 kategorisinde bir motorlu araç … (EU) 2018/858 sayılı Tüzüğün” olarak tanımlar. 41. gerekçe bu odağın nedenini verir: “ağır ticari araç segmenti, hidrojenle çalışan araçların erken kitlesel yaygınlaşması için en olası segment olarak belirlenmiştir. Bu nedenle hidrojen dolum altyapısı başlangıçta bu segmente odaklanmalıdır”.

Madde 2’deki tanımlar bu alt paragrafları ilgilendirir:

  • Madde 2(45), “kamuya açık alternatif yakıt altyapısını” bulunduğu yere göre tanımlar: altyapı, “alternatif yakıt altyapısının kamuya ait veya özel mülk üzerinde bulunup bulunmadığına bakılmaksızın, genel halkın erişimine açık bir alanda veya tesiste bulunan” altyapıdır (alıntı kısaltılmıştır).
  • Madde 2(68), “TEN-T çekirdek ağını” “(EU) No 1315/2013 sayılı Tüzüğün 38. maddesi anlamında bir çekirdek ağ” olarak tanımlar; Madde 2(72), “kentsel düğümü” “(EU) No 1315/2013 sayılı Tüzüğün 3. maddesinin (p) bendine” atıfla tanımlar.
  • Madde 2(3), hidrojen dolum istasyonları için “TEN-T karayolu ağı boyunca” ifadesini, (b) bendinde, bunların “TEN-T karayolu ağı üzerinde veya bir TEN-T yolunun en yakın çıkışından 10 km’lik sürüş mesafesi içinde bulunması” olarak tanımlar. Elektrikli şarj istasyonları için karşılık gelen mesafe, (a) bendinde, “bir TEN-T yolunun en yakın çıkışından 3 km’lik sürüş mesafesi içinde”dir. Madde 6’nın kendisi “TEN-T çekirdek ağı boyunca” der; tanımlanan ifade ise “TEN-T karayolu ağı boyunca” biçiminde yazılmıştır.

AFIR’ın ağır ticari elektrikli araçların şarjına ilişkin hedefleri Madde 4’tedir ve megavat şarj yazımızda ele alınmıştır.

Yalnızca çekirdek ağ ve kuralın esneyebildiği yerler

Madde 6 başka bir ağı değil, yalnızca TEN-T çekirdek ağını anar. Kapsamlı ağ Madde 24(1)’de geçer; burada Komisyon, hidrojen dolum istasyonlarına ilişkin olarak Madde 6’nın gerekliliklerini, diğer hususların yanı sıra, “bu istasyonlar için daha yüksek bir kapasite belirleme ihtiyacı, sıvı hidrojen dolum altyapısı için hedefler belirleme ihtiyacı ve hidrojen dolum istasyonlarının konuşlandırılmasına ilişkin gerekliliklerin TEN-T kapsamlı ağına genişletilmesi tarihi” ışığında değerlendirecektir. Bizim okumamıza göre Madde 6, kapsamlı ağ için bir hidrojen istasyonu hedefi belirlemiyor; gerekliliklerin ona genişletilmesi tarihi Komisyon’un değerlendireceği bir konudur.

Komisyon’un AFIR özet sayfası, Eylül 2026’da incelendiğinde, bunu farklı ifade ediyor: istasyonlar “TEN-T çekirdek ve TEN-T kapsamlı ağı boyunca aralarında en fazla 200 km mesafe ile konuşlandırılmalıdır ve her kentsel düğümde en az biri bulunmalıdır”. Madde 6(1) “TEN-T çekirdek ağı boyunca” der; bu yazı tüzüğün metnini izliyor.

Madde 6(4), üye devletlerin düşük trafikli yollarda kapasite gerekliliğini düşürmesine izin verir: “toplam yıllık ortalama günlük trafiği 2.000’den az ağır ticari araç olan ve altyapının konuşlandırılmasının sosyo-ekonomik maliyet-fayda açısından gerekçelendirilemediği TEN-T çekirdek ağı yollarında, üye devletler, o fıkrada hidrojen dolum istasyonları arasındaki azami mesafe ve dispenser basıncı bakımından belirtilen gerekliliklere uyulması koşuluyla, bu maddenin 1. fıkrası uyarınca gereken kamuya açık bir hidrojen dolum istasyonunun kapasitesini en fazla %50 oranında azaltabilir.” Bu ifadeye göre mesafe ve dispenser basıncı koşulları aynen kalır; azaltılabilen kapasitedir ve azaltım en fazla %50 olabilir. Üye devletler “bu istisnadan yararlandıkları her durumu Komisyon’a bildirir” ve “bu durumları, Madde 15’te atıf yapılan ulusal ilerleme raporlaması kapsamında iki yılda bir gözden geçirir.”

Madde 6(5) ikinci bir istisna ekler: “altyapının konuşlandırılma maliyetleri, çevresel faydalar dahil faydalarla orantısızsa, üye devletler bu maddenin 1. fıkrasını şunlara uygulamamaya karar verebilir: (a) TFEU’nun (Avrupa Birliği’nin İşleyişi Hakkında Antlaşma) 349. maddesinde atıf yapılan Birliğin en uzak bölgeleri; veya (b) (EU) 2019/944 sayılı Direktife göre küçük bağlantılı sistemler veya küçük izole sistemler tanımına giren adalar.”

Aynı tüzüğün Madde 8’i, sıvılaştırılmış metan dolum noktaları için hedefi farklı bir biçimde belirler; LNG ve bio-LNG kamyonlar yazımız bu hedefi anlatıyor ve Madde 6 ile karşılaştırıyor.

Hidrojen pompasında ödeme

Madde 7, hidrojen dolumu için ödeme ve fiyat kurallarını belirler. Ödeme kuralı, 1. fıkrada, istasyonun bütünü için değil, dolum noktaları için yazılmıştır. Madde 2, “dolum noktasını” “dolum tesisi … aynı anda yalnızca bir aracın … dolumunu yapabilen” olarak, “dolum istasyonunu” ise “belirli bir konumda, bir veya daha fazla dolum noktasından oluşan tek bir fiziksel tesis” olarak tanımlar.

Madde 7(1), işletmecilerin “son kullanıcılara ad hoc dolum yapma imkânı sağlamasını” ister. Madde 2(55), “ad hoc dolum yapmayı”, son kullanıcının “kayıt olmasına, yazılı bir sözleşme yapmasına veya söz konusu dolum noktasının işletmecisiyle dolum hizmetinin salt satın alınmasının ötesine geçen bir ticari ilişkiye girmesine gerek olmadan” satın alınan bir dolum hizmeti olarak tanımlar. Kamuya açık hidrojen dolum noktalarında işletmeciler, “aşağıdakilerden en az biri dahil olmak üzere: (a) ödeme kartı okuyucuları; (b) en azından ödeme kartlarını okuyabilen temassız işlevli cihazlar” elektronik ödemeleri kabul etmek zorundadır. Tarihler şöyledir: “13 Nisan 2024’ten sonra konuşlandırılan kamuya açık hidrojen dolum noktaları için, bu fıkrada belirtilen gereklilikler konuşlandırıldıkları andan itibaren uygulanır. 13 Nisan 2024’ten önce konuşlandırılan kamuya açık dolum noktaları için, bu fıkrada belirtilen gereklilikler 14 Ekim 2024’ten itibaren uygulanır.”

Madde 7(2) fiyatlar için ilkeyi koyar: “makul, kolayca ve açıkça karşılaştırılabilir, şeffaf ve ayrımcı olmayan”. Madde 7(3), işletmecilerin “ad hoc kg fiyatına ilişkin bilgiyi açıkça göstermesini” ister; öyle ki son kullanıcılar bu bilgiyi “bir dolum oturumunu başlatmadan önce” bilsin. Madde 7(4), işletmecilerin “müşterilere sözleşmeye dayalı olarak hidrojen dolum hizmeti sunabileceğini” ekler. Bu yazı fiyat vermiyor.

Kurallarda basınç, standartlar ve sıvı hidrojen

Basınç. Bağlayıcı hüküm, Madde 6(1)’in çekirdek ağ cümlesidir: istasyonlar “en azından 700 bar’lık bir dispenserle donatılmış” olmalıdır. 41. gerekçe ifade olarak daha geniştir: “kamuya açık tüm hidrojen istasyonları en azından 700 bar’da gaz halindeki hidrojeni sunmalıdır”. Söz konusu olan, Madde 6’nın hüküm metni değil, bir gerekçedeki “olmalıdır” ifadesidir. Bizim okumamıza göre tüzükte 350 bar’lık bir dispenserin adı geçmiyor.

Avrupa Hidrojen Gözlemevi (European Hydrogen Observatory) istasyonları dispensere göre sınıflandırıyor. Veri seti “Avrupa’daki kamuya açık ve işletmedeki hidrojen dolum istasyonlarını (HRS)” kapsıyor ve bunları “konum ve dispenser tipine göre (otomobiller için 700 bar, otomobiller için veya/ve ağır ticari araçlar için 350 bar)” sunuyor; referans dönemi Mayıs 2026’dır.

Bir işletmeci olan H2 MOBILITY Deutschland, 26 Eylül 2024 tarihli bir haber metninde, otobüsler ve kamyonlar için 350 bar’da dolumun 34 istasyonda mümkün olduğunu ve Aralık sonuna kadar ağının “über 50 350-Bar-Zapfpunkte” sunacağını söyledi (bizim çevirimiz: 350 bar’da 50’den fazla dolum noktası). Bu rakam güncel değildir; bir işletmecinin Eylül 2024 tarihli beyanıdır. Hidrojenli şehir otobüsleri ve tank verileri şehir otobüsü tahrik seçenekleri yazısında ele alınmıştır.

Standartlar. Madde 21(1) “Ek II’de belirtilen teknik şartnameler uygulanır” der. Ek II’nin karayolu araçları için hidrojen tedarikine ilişkin 3. noktası iki sürümde bulunur; bu yazı ikisini karıştırmaz:

  • 2023 tarihli Resmî Gazete metni, “Gaz halinde hidrojen dağıtan dış mekân hidrojen dolum noktaları”na ilişkin 3.1 noktasında ve 3.3 noktasında EN 17127:2020’ye atıf yapar: “Dolum algoritması EN 17127:2020 standardının gerekliliklerine uyar.” 3.5 noktası yalnızca bir başlıktı.
  • 8 Ocak 2026 tarihli konsolide metin, AFIR’ı “kablosuz şarj, elektrikli yol sistemi, araçtan şebekeye iletişim ve karayolu araçları için hidrojen tedarikine ilişkin standartlar bakımından” değiştiren, 2 Nisan 2025 tarihli (EU) 2025/656 sayılı Komisyon Yetkilendirilmiş Tüzüğünü (Delegated Regulation) içerir. EN 17127:2024’e atıf yapar: 3.1 noktasında hafif hizmet tipi araçlara yönelik gaz halinde (sıkıştırılmış) hidrojen dolum noktalarının konnektörleri için, 3.3 noktasında (“Hidrojen dolum algoritması EN 17127:2024 standardının gerekliliklerine uyar.”) ve şimdi doldurulmuş olan 3.5 noktasında ağır ticari araçlar için: “ağır ticari araçlara yönelik gaz halinde (sıkıştırılmış) hidrojen dağıtan dolum noktalarının konnektörleri, birlikte çalışabilirlik amacıyla, en azından EN 17127:2024 standardında açıklanan gerekliliklere uyar.”

Her iki sürümde de 3.2 noktası, motorlu araçlar için dolum noktalarından dağıtılan hidrojenin “EN 17124:2022 standardında açıklanan gerekliliklere uygun olacağını” söyler; 3.4 noktası ise şöyle der: “EN ISO 17268:2020 standardının sertifikasyon süreci tamamlandığında, motorlu araçlar için gaz halinde hidrojen dolumuna yönelik konnektörler en azından bu standarda uyar.” 2025/656 sayılı Yetkilendirilmiş Tüzüğün hidrojen noktalarına hangi tarihten itibaren uygulandığını okumadık; bu yazı bu nedenle bir tarih vermiyor.

Sıvı hidrojen. 41. gerekçe, “ağır ticari araçlar için daha uzun menzile olanak tanıyan ve bazı araç üreticilerinin tercih edilen teknoloji seçimi olması beklenen sıvı hidrojen teknolojisi gibi yeni teknolojilere” değinir. Madde 24(1), Komisyon’un 31 Aralık 2024’e kadar “ağır ticari araçlara ayrılmış bir teknoloji ve pazar hazırlık raporu” sunmasını ve raporun ayrıca “sıvı hidrojen kullanımını” da ele almasını, hidrojen istasyonlarına ilişkin olarak da “sıvı hidrojen dolum altyapısı için hedefler belirleme ihtiyacını” değerlendirmesini öngörüyordu. 8 Ocak 2026 tarihli konsolide metinde Ek II’nin 3.6 noktası, “Ağır ticari araçlar için sıvılaştırılmış hidrojen dağıtan dolum noktalarının konnektörlerine ilişkin teknik şartnameler.” başlığından ibarettir ve hiçbir standarda atıf yapmaz (bizim okumamız). Madde 6, sıvı hidrojen istasyonları için hedef belirlemez (bizim okumamız): metinde olan, Komisyon’un bir hedef belirlenip belirlenmeyeceğini değerlendirme görevidir. Bu yazı Komisyon’un raporunu ele almıyor; rapor açılmadı.

Kaç istasyon var ve her sayım neyi sayıyor

Bu yazı için açılan kaynaklar tek bir resmî sayım vermiyor. Aşağıdaki her rakam kendi tanımı, coğrafyası ve tarihiyle verilmiştir ve hiçbiri bir diğerinden hesaplanmamıştır. Tüzük, 2023’te kabul edildiğinde, 35. gerekçede şunu kaydetmişti: “Şu anda hidrojen dolum noktaları yalnızca birkaç üye devlette konuşlandırılmıştır ve büyük ölçüde ağır ticari araçlara uygun değildir.”

VDA, EAFO’ya atıfla. Bir sektör kuruluşu olan Alman Otomotiv Sanayii Birliği VDA, 30 Ağustos 2026 tarihli basın bülteninde şunu söylüyor: “bugüne kadar AB genelinde 350bar’da çalışan yalnızca yaklaşık 150 ve 700bar’da çalışan 168 hidrojen dolum istasyonu bulunuyor.” Aynı paragraf, hidrojen dolum altyapısının yaklaşık üçte birinin (%31) Almanya’da olduğunu söylüyor ve “(Kaynak: EAFO, Temmuz 2026 itibarıyla)” ile bitiyor. Bir toplam vermiyor ve bu yazı 150 ile 168’i toplamıyor. Bülten ayrıca, birçok AB ülkesinde, “özellikle Doğu ve Güney Avrupa’da”, kamyonlar için hiç hidrojen dolum istasyonu olmadığını söylüyor. EAFO verisinin kendisi bu yazı için açılmadı.

IAA TRANSPORTATION bülteni. IAA TRANSPORTATION basın sayfalarındaki 1 Eylül 2026 tarihli bir basın bülteni, “şu anda Avrupa genelinde karayolu yük taşımacılığı için yalnızca yaklaşık 216 hidrojen dolum istasyonu mevcut” diyor. VDA’nın yakın zamanda yayımladığı rakamlara işaret ediyor. Yukarıdaki VDA bülteni 216 rakamını içermiyor ve IAA bülteni 216’nın nasıl sayıldığını söylemiyor.

FreightWaves, Daimler Truck’tan aktararak. FreightWaves, 17 Eylül 2026 tarihli bir haberinde, Daimler Truck’ın CEO’su Karin Rådström’ün Avrupa’da 187 hidrojen istasyonu bulunduğunu söylediğini aktarıyor. Rådström’ün sözlerini şöyle aktarıyor: “Çoğu 350 bar”; Rådström bunun, “kamyonculuk için gerçekten yararlı” olabilmesi için “ihtiyaç duyduğunuz ek menzili vermediğini” ekliyor. FreightWaves bu söz için ikincil bir kaynaktır.

H2 MOBILITY, Almanya. H2 MOBILITY Deutschland, 26 Eylül 2024 tarihli bir haber metninde kendini “Deutschlands führender Betreiber von derzeit rund 70 öffentlichen Wasserstofftankstellen” olarak tanımladı (bizim çevirimiz: şu anda yaklaşık 70 kamuya açık hidrojen istasyonuyla Almanya’nın önde gelen işletmecisi). Söz konusu olan, Eylül 2024 itibarıyla Almanya’daki tek bir işletmecinin kendi ağıdır. İşletmecinin 350 bar rakamları yukarıda verilmiştir.

Gözlemevi. Avrupa Hidrojen Gözlemevi’nin sayfası, referans dönemi Mayıs 2026 olan veri setini tanımlıyor, ancak sayfa metninde bir sayım yok: rakamlar indirilebilir bir elektronik tabloda yer alıyor ve biz o tabloyu indirmedik. Bu nedenle bu yazı Gözlemevi’ne ait bir sayım vermiyor.

Tahminler ve duyurular hedef değildir

VDA, 2030’a kadar Avrupa’nın, her biri günde yaklaşık 2 ton hidrojen kapasiteli, kamyonlara uygun yaklaşık 2.000 hidrojen dolum istasyonuna ihtiyaç duyacağını ve bunların yaklaşık 300’ünün Almanya’da gerekeceğini tahmin ediyor. 1 Eylül 2026 tarihli IAA TRANSPORTATION bülteni tahmini biraz farklı sözlerle yineliyor: “kamyonlara uygun yaklaşık 2.000 hidrojen dolum istasyonu”, “günde kabaca 2 metrik ton hidrojen kapasiteli”. Bu rakam bir sektör birliğinin ihtiyaç tahminidir. AFIR’da yer almaz; hukuki rakamlar, ilk bölümde alıntılanan Madde 6’nın rakamlarıdır.

Almanya’nın duyurusu bir bakan açıklamasıdır. Fuarın IAA TRANSPORTATION 2026’nın ilk gününe ilişkin 15 Eylül 2026 tarihli değerlendirmesi, resmî açılışa ayrılan bölümünde, federal hükümetin web sitesinde Bundesminister für Verkehr (Federal Ulaştırma Bakanı) olarak listelenen Steffen Bilger’in şu sözlerini aktarıyor: “Sağladığımız destekle en az 35 hidrojen dolum istasyonu konuşlandıracağız ve yaklaşık 500 ticari aracın satın alınmasını destekleyeceğiz.” Bu bir yasa ya da bütçe kararı değildir; bu yazı için açılan kaynaklar bir destek programının adını veya bütçesini vermiyor ve bu yazı da vermiyor.

Sırada ne var

Tüzüğün belirlediği tarihler, sırasıyla:

  • 13 Nisan 2024: tüzük uygulanmaya başlar (Madde 26).
  • 14 Ekim 2024: Madde 7(1)’in ödeme gereklilikleri, 13 Nisan 2024’ten önce konuşlandırılan kamuya açık noktalar için uygulanmaya başlar.
  • 31 Aralık 2024: her üye devlet “bir ulusal politika çerçevesi taslağı hazırlayıp Komisyon’a iletecekti” (Madde 14(1)) ve Komisyon ağır ticari araçlara ilişkin raporunu sunacaktı (Madde 24(1)). Bu belgelerin hiçbiri bu yazı için açılmadı.
  • 31 Aralık 2026: “31 Aralık 2026’ya kadar ve bundan sonra her beş yılda bir Komisyon bu Tüzüğü gözden geçirir” (Madde 24(2)). Değerlendireceği unsurlar arasında “… Madde 6(4)’te atıf yapılan trafik eşiklerinin hâlâ geçerli olup olmadığı” da vardır.
  • 2027: Madde 6(1)’in dördüncü alt paragrafındaki “net 2027 gösterge hedefi”.
  • 31 Aralık 2027: “31 Aralık 2027’ye kadar ve bundan sonra her iki yılda bir, her üye devlet Komisyon’a bağımsız bir ulusal ilerleme raporu sunar” (Madde 15(1)). Ek I, unsurları arasında hidrojen dolum istasyonları için “2025, 2027, 2030 ve 2035 yıllarının 31 Aralık tarihleri için hedefleri” sayar: “dolum istasyonlarının sayısı, dolum istasyonlarının kapasitesi ve sağlanan konnektör”. Hiçbir üye devletin hedefleri bu yazı için açılmadı.
  • 31 Aralık 2030: Madde 6(1)’in hedefleri.

Komisyon’un gözden geçirmeye ilişkin Have Your Say girişiminin başlığı “Review of EU rules on alternative fuels infrastructure”dır (AB’nin alternatif yakıt altyapısına ilişkin kurallarının gözden geçirilmesi). 29 Eylül 2026’da okunan sayfası, 23 Mart 2026’da yayımlanan ve geri bildirim süresi 20 Nisan 2026’da sona eren bir görüş çağrısını (call for evidence) ve 11 Mayıs 2026’da yayımlanan, 3 Ağustos 2026’da sona eren bir kamuoyu istişaresini (public consultation) gösteriyor. Tüzük teklifini “Upcoming” (Yaklaşan) olarak, “Q4 2026” ile listeliyor. Okuma anında listelenmiş bir teklif yoktu. Burada anlatılan haliyle Madde 6, 8 Ocak 2026 tarihli konsolide sürümün metnidir; karşılaştırmamıza göre bu metinde Madde 6, “2 000” ifadesinin “2000” olarak yazılması dışında Resmî Gazete metniyle aynıdır.

VDA, AFIR’ın planlanan gözden geçirmesinin “hidrojen dolum istasyonları için daha iddialı yaygınlaştırma hedeflerini de içermesi gerektiğini” söylüyor. Söz konusu olan, Komisyon’un tutumu değil, bir sektör birliğinin talebidir.

Kısa cevaplar

AFIR, kamyonlar için hidrojen dolum istasyonlarından ne istiyor?
31 Aralık 2030'a kadar, (EU) 2023/1804 sayılı Tüzüğün Madde 6(1)'i, “günde en az 1 ton toplam kapasite için tasarlanmış ve en azından 700 bar'lık bir dispenserle donatılmış” kamuya açık hidrojen dolum istasyonlarının “TEN-T çekirdek ağı boyunca aralarında en fazla 200 km mesafe ile” konuşlandırılmasını ve her kentsel düğümde kamuya açık en az bir istasyon bulunmasını ister. Tüzük istasyonları kamyonlara ayırmıyor: Madde 6(3), istasyonun “hafif hizmet tipi ve ağır ticari araçlara hizmet verecek şekilde tasarlanmış” olacağını söyler.
AFIR, TEN-T kapsamlı ağında hidrojen istasyonu şart koşuyor mu?
Hayır, Madde 6'da değil; Madde 6 “TEN-T çekirdek ağı boyunca” der. Kapsamlı ağ, Komisyon'un “hidrojen dolum istasyonlarının konuşlandırılmasına ilişkin gerekliliklerin TEN-T kapsamlı ağına genişletilmesi tarihini” değerlendirmesini öngören Madde 24(1)'de geçer. Komisyon'un Eylül 2026'da incelenen özet sayfası her iki ağı da adlandırıyor; bu yazı tüzüğün metnini izliyor.
Avrupa'da kamyonlar için kaç hidrojen dolum istasyonu var?
Bu yazı için açılan kaynaklar tek bir resmî sayım vermiyor, yalnızca farklı tanımlar ve tarihlerle verilmiş rakamlar veriyor. Alman Otomotiv Sanayii Birliği VDA, 30 Ağustos 2026 tarihli bir bültende AB genelinde 350bar'da çalışan yaklaşık 150 ve 700bar'da çalışan 168 hidrojen dolum istasyonu bulunduğunu söylüyor; bu bilgi, “(Kaynak: EAFO, Temmuz 2026 itibarıyla)” ile biten bir paragrafta yer alıyor. IAA TRANSPORTATION basın sayfalarındaki 1 Eylül 2026 tarihli bir bülten, Avrupa genelinde karayolu yük taşımacılığı için yaklaşık 216 istasyonun mevcut olduğunu söylüyor ve bunların nasıl sayıldığını belirtmiyor.
AFIR kapsamında hidrojenli kamyonlar 350 barda mı 700 barda mı dolum yapar?
AFIR, TEN-T çekirdek ağı boyunca istasyonların “en azından 700 bar'lık bir dispenserle donatılmış” olmasını ister; bizim okumamıza göre metinde 350 bar'lık bir dispenserin adı geçmiyor. Avrupa Hidrojen Gözlemevi'nin istasyon veri seti (referans dönemi Mayıs 2026) dispenser tipine göre sunuluyor; tiplerden biri “ağır ticari araçlar için 350 bar” olarak verilmiş.
AFIR sıvı hidrojen dolumu için hedef belirliyor mu?
Hayır, metni okuyuşumuza göre: Madde 6, sıvı hidrojen istasyonları için hedef belirlemez. Madde 24(1), Komisyon'un “sıvı hidrojen dolum altyapısı için hedefler belirleme ihtiyacını” değerlendirmesini öngörür, 41. gerekçe “sıvı hidrojen teknolojisine” değinir ve 8 Ocak 2026 tarihli konsolide metinde Ek II'nin 3.6 noktası, “Ağır ticari araçlar için sıvılaştırılmış hidrojen dağıtan dolum noktalarının konnektörlerine ilişkin teknik şartnameler” başlığından ibarettir; hiçbir standarda atıf yoktur (bizim okumamız).
Kamuya açık bir hidrojen istasyonunda kartla ödeme yapılabilir mi?
Madde 7(1), kamuya açık hidrojen dolum noktalarında ad hoc dolum yapılabilmesini ve elektronik ödemelerin “aşağıdakilerden en az biri” aracılığıyla kabul edilmesini ister: “(a) ödeme kartı okuyucuları; (b) en azından ödeme kartlarını okuyabilen temassız işlevli cihazlar”. Gereklilik, 13 Nisan 2024'ten sonra konuşlandırılan noktalar için konuşlandırıldıkları andan itibaren, 13 Nisan 2024'ten önce konuşlandırılan kamuya açık noktalar için ise 14 Ekim 2024'ten itibaren uygulanır. Madde 7(3), işletmecilerin bir dolum oturumu başlamadan önce ad hoc kg fiyatını açıkça göstermesini ister.

Kaynaklar

  1. Regulation (EU) 2023/1804 on the deployment of alternative fuels infrastructure (AFIR) — Articles 2, 6, 7, 14, 15, 21, 24 and 26, recitals 35, 40 and 41, Annexes I and II (OJ L 234, 22.9.2023) — EUR-Lex, Publications Office of the European Union
  2. Regulation (EU) 2023/1804 (AFIR), consolidated text of 8 January 2026 incorporating Delegated Regulation (EU) 2025/656 — Article 6 (unchanged) and Annex II point 3 (hydrogen supply for road transport vehicles) — EUR-Lex, Publications Office of the European Union
  3. Alternative fuels infrastructure (Regulation (EU) 2023/1804) — European Commission — Mobility and Transport
  4. Review of EU rules on alternative fuels infrastructure (Have Your Say initiative 16672: call for evidence, public consultation, planned proposal) — European Commission — Have Your Say
  5. Inadequate charging and hydrogen refueling infrastructure severely hampers market ramp-up - rapid expansion urgently needed (press release, 30 August 2026) — VDA — German Association of the Automotive Industry
  6. Commercial vehicle industry to present more than 150 world premieres and new products at IAA TRANSPORTATION 2026 (press release, 1 September 2026) — IAA TRANSPORTATION (VDA)
  7. A Look Back at Day 1 (IAA TRANSPORTATION 2026, 15 September 2026) — IAA TRANSPORTATION (VDA)
  8. Steffen Bilger — Bundesminister für Verkehr — Die Bundesregierung
  9. Hydrogen Refuelling Stations (datastream, reference period May 2026) — European Hydrogen Observatory (Clean Hydrogen Partnership)
  10. Aktuelle Informationen zum Wasserstoff-Tankstellennetz von H2 MOBILITY (26 September 2024) — H2 MOBILITY Deutschland
  11. Daimler Truck brings NextGenH2 to IAA as hydrogen pact forms (17 September 2026) — FreightWaves