Elektrikli römork nedir?

Akslarından birinde bir elektrik makinesi bulunan römork. Üreticilerin kendi belgelerinde üç biçim alır: aracın kinetik enerjisini frenleme veya gaz kesik seyir sırasında elektriğe dönüştürüp soğutma ünitesi veya pompalar gibi donanımı çalıştıran bir jeneratör aksı (SAF-HOLLAND'ın SAF TRAKr'ı); fren enerjisini geri kazanan ve çekişi de destekleyen, batarya kutulu tahrikli bir e-aks (ZF'nin AxTrax 2 akslı TrailTrax'i); ve jeneratör akslı, tamamen elektrikli bir frigorifik yarı römork (Schmitz Cargobull'un S.KOe COOL'u).

SAF TRAKr jeneratör aksı ne kadar güç üretir?

SAF-HOLLAND, sıvı soğutmalı sabit mıknatıslı makine için 20 kW tepe güç ve 16 kW sürekli güç verir ve bunları sisteme bağlı olarak işaretler. Aynı rakamlar, geliştirilmekte olarak tarif edilen hava soğutmalı bir relüktans makinesi için 20 °C ortam sıcaklığında listelenir. Aksta diferansiyelli 1 vitesli bir şanzıman bulunur, oranı i = 1:14'tür; aks yükü INTRA havalı süspansiyonla 9 t, MODUL havalı süspansiyonla 10 t'dur.

ZF, TrailTrax için hangi yakıt tasarruflarını belirtir?

ZF'ye göre yalnız fren enerjisinin geri kazanımı bir dizel kamyonun yakıt tüketimini ve emisyonlarını %16'ya kadar azaltabilir; şarj prizinden şarjla (plug-in) ise içten yanmalı motorlu kamyonlarla ve 80.000 km'lik bölgesel dağıtım yıllık kilometresine dayanarak %40'a kadar CO2 tasarrufu verir. Ayrıca dağıtım taşımacılığında araç ve yıl başına 5.200 litreye kadar dizel ve 13,5 ton CO2, uzun mesafe lojistiğinde ise 3.100 litreye ve 8,1 tona kadar tasarruf verir. Bunlar ZF'nin kendi koşullarındaki ZF rakamlarıdır.

Elektrikli bir römork aksı tip onayı aldı mı?

Schmitz Cargobull Temmuz 2023'te, Alman Federal Motorlu Taşıtlar Dairesinin (Kraftfahrt-Bundesamt) elektrikli jeneratör aksını da kapsayan üç akslı, tamamen elektrikli frigorifik yarı römorku S.KOe COOL için bütün araç tip onayı verdiğini duyurdu. Üreticiye göre sistemler TÜV Rheinland'ın desteğiyle onaylandı ve bütün araç tip testini SGS TÜV'ün teknik servisi yaptı.

Elektrikli dorseler: jeneratör aksları, tahrikli e-akslar ve elektrikli frigorifik dorseler

Q: Bir römorkta jeneratör aksı ile tahrikli e-aks arasındaki fark nedir?

Jeneratör aksı yalnızca elektrik üretir: SAF-HOLLAND, SAF TRAKr'ı kinetik enerjiyi frenleme sırasında veya gaz kesik seyir evrelerinde elektrik enerjisine dönüştüren bir aks olarak tarif eder; örneğin bir soğutma ünitesini ya da tanker veya silolardaki pompaları çalıştırmak için. Tahrikli e-aks depolanan enerjiyi itiş için de kullanır: ZF'ye göre TrailTrax'te geri kazanılan güç çekişi destekleyebilir ve kamyonun ana motorunun iş yükünü hafifletebilir; AxTrax 2 aksının sürekli gücü 210 kW'a kadardır.

Elektrikli bir römork, akslarından birinde bir elektrik makinesi taşır. Üç üretici üç düzen tarif eder: aracın kinetik enerjisini frenleme veya gaz kesik seyir (overrun) sırasında elektriğe dönüştüren ve römorktaki donanımı, örneğin bir soğutma ünitesini ya da bir tanker veya silonun pompalarını besleyen bir jeneratör aksı (SAF-HOLLAND’ın SAF TRAKr’ı); fren enerjisini geri kazanan ve kombinasyona ayrıca çekiş katan, kendi bataryası olan tahrikli bir e-aks (ZF’nin AxTrax 2 aksıyla TrailTrax’i); ve jeneratör akslı, tamamen elektrikli bir frigorifik yarı römork, yani dorse (Schmitz Cargobull’un S.KOe COOL’u). Üreticinin Temmuz 2023 tarihli açıklamasına göre Alman Federal Motorlu Taşıtlar Dairesinin (Kraftfahrt-Bundesamt) bu yarı römork için verdiği bütün araç tip onayı jeneratör aksını da kapsar.

13 Kasım 2026 itibarıyla durum. O gün okunanlar: SAF-HOLLAND’ın SAF TRAKr ürün sayfası; ZF’nin TrailTrax kampanya sayfası ve AxTrax 2 ürün sayfası; Schmitz Cargobull’un S.KOe COOL tip onayına ilişkin Temmuz 2023 tarihli basın açıklaması ve S.KO COOL ürün sayfası. SAF ve ZF sayfalarında yayın tarihi yoktur.

Üç düzen

Üreticilerin kendi sayfalarında tarif edildiği biçimiyle elektrikli römork aksları
Düzen	Örnek	Elektrik makinesinin işlevi	Enerjinin gittiği yer
Jeneratör aksı	SAF TRAKr (SAF-HOLLAND)	Frenleme sırasında veya gaz kesik seyir evrelerinde kinetik enerjiyi elektrik enerjisine dönüştürür	Römorktaki donanım: SAF bir soğutma ünitesini ve tanker veya silolardaki pompaları anar; kullanım alanları olarak soğutucu, silo, hareketli taban, kaldırma platformu ve taşınabilir elektrikli forklifti sayar
Bataryalı tahrikli e-aks	AxTrax 2 ile TrailTrax (ZF)	Fren enerjisini geri kazanır ve çekişi destekler	Römorkta bir batarya sistem kutusu; kamyona çekiş desteği; frigorifik üniteler ve diğer harici elektrikli yardımcı donanımlar için elektrikli kuvvet kalkışı
Jeneratör akslı, tamamen elektrikli frigorifik yarı römork	S.KOe COOL (Schmitz Cargobull)	Bütün araç tip onayına dahil edilen elektrikli bir jeneratör aksı	Temmuz 2023 açıklaması aracı tamamen elektrikli bir frigorifik yarı römork olarak adlandırır; enerji akışını açıklamaz

SAF-HOLLAND ve Schmitz Cargobull akslarını jeneratör aksı olarak adlandırır; ZF ise TrailTrax’i kombinasyonu ayrıca ileri iten bir sistem olarak tarif eder. ZF’nin sayfası “Trailer EBS Integration”ı (römork EBS entegrasyonu) üç ana bileşenden biri olarak sayar ve TrailTrax için “provides holistic control of braking including recuperation, stability control, and electric traction” (geri kazanım, stabilite kontrolü ve elektrikli çekiş dahil frenlemenin bütüncül kontrolünü sağlar) der. BM 13 sayılı Regülasyonun bir O3 veya O4 römorkun frenlemesinden ne istediği ve elektrikli kumanda hattı ile ISO 7638 konektörünün nasıl çalıştığı römork frenleri ve EBS sayfasında anlatılır; kamyon ve otobüslerin kendisinde geri kazanım rejeneratif fren sayfasında ele alınır.

Jeneratör aksı: SAF TRAKr

SAF-HOLLAND, SAF TRAKr’ı “Electrified Suspensions” (elektrikli süspansiyonlar) başlığı altında listeler. Ürün sayfasına göre aks “uses recuperation to recover energy, for example to operate a cooling unit or pumps in tankers or silos” (enerjiyi geri kazanmak için rekuperasyon kullanır, örneğin bir soğutma ünitesini ya da tanker veya silolardaki pompaları çalıştırmak için); sayfa ayrıca şunu yazar: “during braking or in overrun phases, the centrally located high-voltage generator unit of the SAF TRAKr converts the kinetic energy of the vehicle into electrical energy” (frenleme sırasında veya gaz kesik seyir evrelerinde SAF TRAKr’ın merkezde konumlanan yüksek gerilim jeneratör ünitesi aracın kinetik enerjisini elektrik enerjisine dönüştürür). Aks, SAF’ın INTRA veya MODUL havalı süspansiyonuyla birleştirilebilir.

SAF başlıca özellikleri arasında “identical in construction to standard axles” (yapı olarak standart akslarla aynı) standart bir sistemi, sonradan donatımın (retrofit) mümkün olduğunu ve aksın römork üreticisinden bağımsız olduğunu sayar. Kullanım alanları listesi şöyledir: soğutucu, silo, hareketli taban, kaldırma platformu ve taşınabilir elektrikli forklift.

SAF TRAKr teknik verileri, 13 Kasım 2026’da okunan SAF-HOLLAND ürün sayfasından
Kalem	SAF-HOLLAND değeri
Aks yükü	INTRA ile 9 t, MODUL ile 10 t
İz genişliği	2.040 / 2.090 / 2.140 mm; diğer iz genişlikleri talep üzerine
Frenler	Disk frenler, 19,5 inç / 22,5 inç
Ofset	Ofset 120 / tekli
Lastik konfigürasyonu	Örneğin 385/65 R22.5 veya 425/55 R19.5
Şanzıman	Diferansiyelli, 1 vitesli; dişli oranı i = 1:14
Sıvı soğutmalı e-makine (mevcut olarak listelenir)	Sabit mıknatıslı makine (PSM): 20 kW tepe güç, 16 kW sürekli güç, ikisi de sisteme bağlı (system-related) olarak işaretli
Hava soğutmalı e-makine (geliştirilmekte olarak listelenir)	Relüktans makinesi (RM): 20 kW tepe güç, 16 kW sürekli güç, sisteme bağlı, 20 °C ortam sıcaklığında

Sayfa, üretimin başlangıcı için bir tarih ya da kilometre veya yıl başına bir enerji verimi vermez.

Bataryalı tahrikli e-aks: ZF TrailTrax

ZF, TrailTrax’i “Electrified Trailer System” (elektrikli römork sistemi) olarak adlandırır. Sayfa onu “integrating ZF´s AxTrax 2 electric axle plus a battery system box with battery modules and battery management in the trailer” (ZF’nin AxTrax 2 elektrikli aksını ve römorkta batarya modülleri ile batarya yönetimi içeren bir batarya sistem kutusunu bir araya getiren) bir sistem olarak tarif eder; bu düzen için de “allows braking energy to be recuperated, and the recovered power can support traction and ease the workload of the primary engine in the truck” (fren enerjisinin geri kazanılmasını sağlar ve geri kazanılan güç çekişi destekleyip kamyondaki ana motorun iş yükünü hafifletebilir) der. ZF üç bileşen sayar:

Batarya sistem kutusu: “integrates components such as high-voltage battery modules, cooling system and DC/DC converter” (yüksek gerilim batarya modülleri, soğutma sistemi ve DC/DC dönüştürücü gibi bileşenleri bir araya getirir).
Römork EBS entegrasyonu: ZF bunu güvenlik, enerji geri kazanımı ve tahrik için listeler.
e-Aks: ZF’nin kendi geliştirdiği AxTrax 2; çekiş desteği için 210 kW’a kadar sürekli güç.

ZF sistemin her kamyon güç aktarma organıyla çalıştığını yazar: dizel kamyonlar “can be transformed into hybrid vehicles” (hibrit araçlara dönüştürülebilir); batarya-elektrikli veya yakıt hücreli tahrikli kamyonlar ise “can use the additional electric drive on the trailer as a zero-emissions range extender” (römorktaki ek elektrikli tahriki sıfır emisyonlu menzil uzatıcı olarak kullanabilir). ZF ayrıca, karayolu onayından sonrasına koyduğu faydalar arasında (aşağıya bakınız) elektrikli kuvvet kalkışı sistemlerine desteği sayar: bu sistemler “to supply reefers and other external electric auxiliaries” (frigorifik üniteleri ve diğer harici elektrikli yardımcı donanımları beslemek için) kullanılır. Kamyonlardaki mekanik türü kuvvet kalkışı (PTO) sayfasında ele alınır.

ZF’nin rakamları ve koşulları

ZF’nin TrailTrax için belirttiği tasarruflar ve işlevler, aynı sayfada verilen koşullarla
İddia	ZF değeri	ZF’nin belirttiği koşul
Bir dizel kamyonun yakıt tüketimi ve emisyonları, yalnız geri kazanım	%16’ya kadar daha düşük	Fren enerjisinin geri kazanımı
CO2 emisyonları, şarj prizinden şarjla (plug-in)	%40’a kadar daha düşük	İçten yanmalı motorlu (ICE) kamyonlarla, 80.000 km’lik bölgesel dağıtım yıllık kilometresine dayanarak
Dağıtım taşımacılığı	Araç ve yıl başına 5.200 litreye kadar dizel ve 13,5 ton CO2	“The newest generation” (en yeni nesil)
Uzun mesafe lojistiği	Araç ve yıl başına 3.100 litreye kadar dizel ve 8,1 ton CO2	Başka koşul belirtilmemiş
Geri kazanım	“Up to 60%” (%60’a kadar); ikinci bir pasajda “Almost up to 60%” (neredeyse %60’a kadar)	Fren enerjisinin ısı olarak kaybını ve fren partikül emisyonlarını en aza indiren bir işlev olarak tarif edilir
Drive-Off-Support	%80 daha fazla çekiş kuvveti	Kaygan zeminde
Traction Boost	Hızlanma süresinde %50’ye kadar iyileşme	Otoyola girişte veya sollamada anılır

ZF; Drive-Off-Support, Traction Boost, Up-Hill-Support, %60’a kadar geri kazanım ve elektrikli kuvvet kalkışı desteğini “There are even more benefits once the system is approved for road use” (sistem karayolu kullanımı için onaylandığında daha da fazla fayda vardır) cümlesinin altında sıralar. Aynı sayfa, ilk elektrikli römorkların düzenleyici sınıflandırma alındıktan sonra AB yollarında çalışmasının beklendiğini söyler. İkisi için de bir tarih vermez. Sayfaya göre çekiş desteği ayrıca “effectively turns the truck into a 4x4 axle configuration in slippery conditions” (kaygan koşullarda kamyonu fiilen 4x4 aks konfigürasyonuna çevirir).

Pazar tarafında ZF’nin sayfası, Kässbohrer ve Krone ile aks tedarikçisi BPW hakkında “are adopting ZF’s TrailTrax technologies” (ZF’nin TrailTrax teknolojilerini benimsiyor) der; ZF’nin, sıfır emisyonlu uzun mesafe yük taşımacılığı üzerine bir AB projesi olan ZEFES’e TrailTrax’i ve e-aks, bataryalar ve kontrol ünitesi gibi ilgili bileşenleri sağladığını da belirtir.

Kamyon tarafında AxTrax 2

ZF’nin römork sayfası AxTrax 2’yi “from the new e-Drive platform for trailers, buses and trucks” (römorklar, otobüsler ve kamyonlar için yeni e-Drive platformundan) gelen seri teknoloji olarak tarif eder. ZF’nin ayrı AxTrax 2 ürün sayfası kamyon uygulamasını anlatır: “integrated and modular electric axle for medium- and 6x4 heavy-duty truck applications” (orta ve 6x4 ağır hizmet kamyon uygulamaları için entegre ve modüler elektrikli aks); “to replace engine, transmission, and conventional axle” (motorun, şanzımanın ve konvansiyonel aksın yerini almak üzere) tasarlanmıştır; 210 kW sürekli güçte bir hairpin elektrik motoru ve 34.400 Nm’ye kadar azami çıkış torku, entegre 800 V silisyum karbür invertör ve 3 vitesli şanzıman taşır. O sayfa römork sürümünü anlatmaz; iki sayfanın ortak rakamı 210 kW sürekli güçtür.

Tamamen elektrikli frigorifik yarı römork: Schmitz Cargobull S.KOe COOL

Schmitz Cargobull Temmuz 2023’te “the electric generator axle of the S.KOe COOL semi-trailer in its overall vehicle type approval” (S.KOe COOL yarı römorkunun elektrikli jeneratör aksını bütün araç tip onayına) dahil ettiğini duyurdu; bu onayı Alman Federal Motorlu Taşıtlar Dairesi (Kraftfahrt-Bundesamt) verdi. Açıklamaya göre S.KOe COOL “meets all the relevant statutory safety, environmental and production requirements of the European Union” (Avrupa Birliği’nin ilgili tüm yasal güvenlik, çevre ve üretim gerekliliklerini karşılar); kanıt, bir araç veya bileşenleri üzerinde öngörülen tip testleriyle sağlandı, sistemler TÜV Rheinland’ın desteğiyle onaylandı ve “three-axle, fully-electric semi-trailer” (üç akslı, tamamen elektrikli yarı römork) için bütün araç onayının tip testini SGS TÜV’ün teknik servisi yaptı. Açıklama, Schmitz Cargobull’un 2014’ten bu yana tüm elektrifikasyon projelerinde TÜV Rheinland ile çalıştığını söyler.

Aynı ailenin konvansiyonel frigorifik yarı römorku Schmitz Cargobull S.KO COOL sayfasında anlatılır. Schmitz Cargobull güncel S.KO COOL ürün sayfasında şunları sayar: soğutma ünitesinin bataryasını “when the vehicle is stationary or disconnected” (araç dururken veya bağlı değilken) besleyen, isteğe bağlı, çatıya monte bir güneş paneli; “increases the refrigeration unit’s operating range through intelligent battery and system management” (akıllı batarya ve sistem yönetimiyle soğutma ünitesinin çalışma menzilini artırır) diye tarif edilen bir Body Control Unit; ve TrailerConnect portalında, dizelle çalışanlar için bir depo sensörünün yanında “a battery monitor for electric refrigeration machines” (elektrikli soğutma makineleri için bir batarya monitörü). Frigorifik kasaların kendi sıcaklık sınıfları ve test kuralları ATP soğutmalı taşımacılık sayfasında ele alınır.

Diğer sayfalardaki ilgili kurallar

(AB) 2024/1610 sayılı Tüzükle değiştirilen (AB) 2019/1242 sayılı Tüzükteki römork ve yarı römorklara yönelik CO2 emisyon hedefleri ve bunların dayandığı römork araç grupları römork tipleri ve AB ağır vasıta CO2 standartları sayfalarında anlatılır. ZF’nin sayfası TrailTrax’i “a key technology for trailer builders and fleets to meet upcoming local decarbonization legislations” (römork üreticileri ve filoların yaklaşan yerel karbonsuzlaştırma mevzuatlarını karşılaması için kilit bir teknoloji) olarak tarif eder.