Kuyruk asansörleri: tipler, kapasiteler, EN 1756-1 ve LOLER

Kuyruk asansörü (ABD’li üretici Maxon Lift buna liftgate der), panelvan, kamyon ya da römorkun arkasına sabitlenmiş, yükü zemin ile yükleme tabanı arasında taşıyan, güçle çalışan bir platformdur. Burada okunan üretici gamları, platformun yolculuk sırasında nerede durduğuna göre ayrılır: üstyapının arkasında dik (kantilever), tabanın altına katlanmış (tuck-away), aracın altında saklanıp oradan dışarı çekilen (geri çekilir) ya da arkadaki kolonlar veya raylar üzerinde. Yayımlanan kapasiteler, bir panelvan asansöründeki 300 kg’dan Bär Cargolift ile Anteo’da 3.000 kg’a, Maxon Lift’te 6.600 lbs’ye kadar uzanır. AB’de EN 1756-1:2021, 26 Temmuz 2023 tarihli (AB) 2023/1586 sayılı Komisyon Uygulama Kararı’nda listelenen, yük kuyruk asansörlerine ilişkin uyumlaştırılmış standarttır. Büyük Britanya’da Lifting Operations and Lifting Equipment Regulations 1998, kaldırma ekipmanını yaptığı işle tanımlar ve okunan regulation’larda kuyruk asansörünü anmaz.

5 Kasım 2026 itibarıyla durum. 4 ve 5 Kasım 2026’da okunanlar: AB Resmî Gazetesi metniyle (AB) 2023/1586 sayılı Uygulama Kararı, 1998 tarihli Regulations’ın 4 ila 7 numaralı regulation’ları, Health and Safety Executive’in bunlara ilişkin genel bakışı ile kaldırma ekipmanı sayfası ve Bär Cargolift (Almanya), Anteo (İtalya) ile Maxon Lift’in (Amerika Birleşik Devletleri) kuyruk asansörü sayfaları, Maxon’un M-227-0526 numaralı ürün gamı broşürüyle birlikte. 28 Ekim 2026’da okunanlar: 2006/42/AT sayılı Direktif, (AB) 2023/1230 sayılı Tüzük ile 4 Temmuz 2023 tarihli düzeltmesi ve 1998 tarihli Regulations’ın 1, 2, 3, 8 ve 9 numaralı regulation’ları. Okunmayanlar: burada yalnızca başlığı bilinen EN 1756-1 metni; Bär’ın ürün portföyü broşürleri; başka herhangi bir kuyruk asansörü üreticisinin sayfaları; ve Kararın sonraki değişiklikleri. İki AB makine metninden hiçbiri konsolide sürümüyle okunmadı.

Kuyruk asansörü nedir

Avrupa standardının başlığı cihazı tarif eder: “Platform lifts for mounting on wheeled vehicles” (tekerlekli araçlara monte edilen platformlu asansörler). Bär Cargolift panelvan sürümünü “a hydraulically operated tail lift fitted to the rear of a panel van” (bir panelvanın arkasına takılan, hidrolikle çalışan kuyruk asansörü) olarak tarif eder; bu sürüm, palet ya da taşıma arabası gibi yükleri ve taşıma ekipmanını “between the ground and the load area” (zemin ile yük alanı arasında) kaldırır. Adlar pazara ve üreticiye göre değişir: standardın İngilizce başlığında ve Bär’da tail lift (Bär ayrıca tail gate yazar); ABD’de Maxon’da liftgate; standardın Almanca başlığında Hubladebühne, Bär’ın Almanca ifadesinde Ladebordwand; İtalya’da Anteo’da sponda idraulica. Bär ve Maxon, dik kapanan tip için cantilever (kantilever) sözcüğünü kullanır.

Üreticiler gamlarını araca göre boyutlandırır. Bär, VanLift’i belirli panelvanlar için üretir: Mercedes-Benz Sprinter’dan Toyota Proace Max’e 13 model, 600 kg ya da araca bağlı olarak 500 kg. 7,5 t’ye kadar transporter şasilerine genellikle 750 kg’lık asansör takıldığını belirtir; S2 ve S4L modellerini azami yüklü ağırlığı 18 t’ye kadar olan orta sınıf kamyonlar için, S4 serisini ise römorklu ya da römorksuz kamyonlar, römorklar ve yarı römorklar için 3.000 kg’a kadar sunar. Maxon’un broşürü gamını azami yüklü ağırlığa göre sıralar: 14.000 lbs’ye kadar hafif sınıf, 14.001 ila 26.000 lbs orta sınıf ve 26.001 lbs’den itibaren ağır sınıf; pikaplar, servis üstyapıları, stakebed ve van üstyapıları için de 1.300 ila 1.600 lbs’lik C2. Şasiler ve üstyapıların kendisi kapalı kasa ve dağıtım kamyonları, yarı römorklar için de römork tipleri başlığı altında ele alınır.

Platformu toplamanın dört yolu

Bär, katlanan asansörün gerekçesi olarak “when loading and unloading on a ramp” (rampada yükleme ve boşaltma sırasında) kapılara serbest erişimi gösterir; Maxon ise Tuk-A-Way’i için platformun “is neatly out of the way when not needed and/or in the case of dock loading” (gerekmediğinde ve/veya rampadan yüklemede düzgünce yoldan çekildiğini) söyler. Aşağıdaki kapasiteler üreticilerin kendi değerleridir ve kendi birimleriyle verilmiştir.

Kantilever. Bär “the platform standing at the rear of the vehicle” (aracın arkasında duran platform) ifadesini kullanır. Maxon kendi sürümüne conventional der, “the original style of liftgate” (liftgate’in özgün tarzı) ve “stored flush against the door of trucks or trailers” (kamyon ya da römork kapısına yaslı olarak saklanır) diye yazar ve bu asansörlerin çoğu zaman asıl kapı ya da arka kapak işlevi gördüğünü ekler. Anteo’nun F3CL17 FRIDGE ve F3CL22 FRIDGE modelleri, arka kapısı olmayan yalıtımlı üstyapılar içindir; alüminyum platforma yalıtım malzemesi entegre edilmiştir ve Anteo bunun araca 0,4’ün altında bir ısıl K değeri kazandırdığını söyler. Bär’ın Standard gamında platform “can be up to three metres high” (üç metreye kadar yüksek olabilir).

Tuck-away. Bär’ın Falt modeli sürüş konumunda “folds down under the vehicle floor” (araç tabanının altına katlanır), Bär bunun “non-restrictive ramp loading” (kısıtlamasız rampa yüklemesi) sağladığını söyler; platform yay desteğiyle elle açılır ve Bär, soğutmalı üstyapılarda üstyapı tabanının yalıtım değerinin “is fully maintained” (tamamen korunduğunu) belirtir. Anteo, REP gamını değişken ya da ara sıra kullanım için, yükleme rampasına yanaşma seçeneğiyle sunar. Maxon ilk Tuk-A-Way’i 1957’de “so that the platform can fold and stow under the truck body in the dock ready position” (platform, rampaya hazır konumda kamyon üstyapısının altına katlanıp saklanabilsin diye) piyasaya sürdüğünü söyler.

Geri çekilir ya da sürgülü. Bär’ın RetFalt modeli hidrolikle kayarak dışarı çıkar ve bir kez katlanmış, elle açılan bir platforma sahiptir. Ret/HydFalt grubunda platform iki kez katlanmıştır: R42’de elle, H42’de hidrolikle; Bär bu tipi 1994’ten beri sunar. Maxon’un sürgülü asansörleri “stow horizontally underneath the truck or trailer” (kamyon ya da römorkun altında yatay olarak saklanır) ve uzatma plakası gerektirmediğinden “can accommodate roll-up as well as swing doors” (sarmal kapılara da kanatlı kapılara da uyum sağlayabilir). Anteo’nun F3RECL22 CC modeli iki şekilde de kullanılabilir: geri çekilir asansör ya da kantilever olarak.

Kolonlu ya da raylı. Anteo’nun kolonlu asansörleri, kolonlarından üstyapının arka dikmelerine cıvatalanır; Anteo, arka çıkıntısı olmayan ve asansör ağırlığının araç kapasitesi için belirleyici olduğu araçları anar. F3DD modelleri, tek ya da iki katlı üstyapılar için siparişe göre 1.000, 1.500 ve 2.000 kg olarak üretilir. Maxon’un BMR Columnlift modeli 6.600 lbs’ye kadar yük alır. Maxon, ray tipi liftgate’i 1970’lerde ABD’ye ilk kendisinin getirdiğini söyler; RCT’nin platformu “stores below bed height in a dock-ready position” (rampaya hazır konumda kasa yüksekliğinin altında saklanır). Broşürü DMD gamını 2.200 ila 3.300 lbs olarak verir, Dock Impact Bumpers’lı DMD sayfasında ise 1.800 lbs de listelenir.

Panelvan asansörleri ve yarım platformlar. Bär’ın FreeAccess platformu sürüş konumunda katlıdır ve “allows free access to the right rear door” (sağ arka kapıya serbest erişim sağlar); açıldığında forkliftli bir palet ya da en çok dört taşıma arabası için yer ve kapasiteye sahiptir. Anteo yarım platformlar (F3MH075, F3V050F, F3V075F), araç içi asansörler (F3IV032, F3IV050) ve aracın yanına konumlandırılan şasi altı bir asansör (F3RE030/60) satar. Maxon’un kargo panelvanları için GPC X1-LDF modelinde “a fold-over platform” (katlanır bir platform) vardır.

Özel görevler. Maxon’un RC-CS ve BMR-CS modelleri ile Anteo’nun F3CO10B ve F3CO15B modelleri gaz tüpleri için üretilir; Anteo modellerinde tüpleri tutan korkuluklar vardır. Anteo’nun F3CLA30 modelinde, canlı hayvan araçları için zemine doğru eğilen bir platform bulunur. 150 ve 300 kg’lık F3BC1 ve F3BC2 ise platform değil, et parçalarını yüklemek için hidrolik kollardır.

Kapasite, platform derinliği ve ağırlık

Kapasite değeri, yükün belirli bir konumuyla birlikte geçerlidir. Bär’ın ürün portföyü broşürleri yük kapasitelerini yük diyagramları ve platform ölçüleriyle eşleştirir. Web sayfaları BC 750 S2S için 750 mm yük mesafesi, S4 serisi için 30 kNm’ye kadar yük momenti verir ve iki silindirli asansörler için “are generally limited in the platform heights available to prevent overloading caused by incorrectly positioned loads” (yanlış konumlandırılmış yüklerin yol açtığı aşırı yüklenmeyi önlemek için genellikle sunulan platform yükseklikleri bakımından sınırlıdır) der.

Maxon kapasiteleri pound olarak verir; BMR’nin 6.600 lbs’si, pound başına 0,4536 kg ile yaklaşık 2.990 kg’dır. Sayfaları GPT için 60 x 80 inç, TE-25/TE-30 için 52 x 80 inç’e kadar platformlar verir.

Asansörün ağırlığı faydalı yükten düşer ve üreticiler bunu böyle sunar: Bär’ın “the emphasis is on payload” (ağırlığın faydalı yükte olduğu) kullanımlar için sunduğu BC 750 S2L “lifts 750 kg and weighs only 160 kg” (750 kg kaldırır ve yalnızca 160 kg ağırlığındadır). Bär, alüminyum ve çelik platformlar arasındaki ağırlık farkını 100 kg ila 200 kg olarak verir. Faydalı yükün azami yüklü ağırlıkla ilişkisi kamyon ağırlıkları başlığı altında anlatılır.

Silindirler ve hareket

Üreticiler asansörlerini silindirleriyle tarif eder. Bär’ın F2 tuck-away asansörlerinde iki kaldırma silindiri vardır, F4 buna her yükseklikte eğim ayarı için iki eğme silindiri ekler. Anteo’nun REP gamı, bir kaldırma silindirinden (REP 12/1, REP 15/1) ikiye (REP 15/2) ve iki kaldırma ile iki döndürme silindirine (REP 15/4) uzanır; F3CL 10, 17, 22 ve 30 modellerinde dört silindir ve zemine hidrolik bağlantı için bir silindir daha bulunur. Maxon’un X1 tasarımı “eliminates two cylinders” (iki silindiri ortadan kaldırır), X4 modelinde ise “2 lifting and 2 tilting cylinders that are stacked above each other” (üst üste dizilmiş 2 kaldırma ve 2 eğme silindiri) vardır. Anteo’nun model sayfaları çoğu modelde 12 ya da 24 V, bazı panelvan asansörlerinde 12 V besleme listeler.

Üreticiler asansörleri platformun hareket biçimine göre de ayırır. Anteo’nun level-ride modelleri platformu zemine paralel tutar ve zemine otomatik hidrolik bağlantı yerine sivriltilmiş bir uca sahiptir. Maxon’un broşüründe üç hareket tipi vardır: kutu, varil ve palet gibi platformda sabit duran yükler için standard ride; transpaletler ve tekerlekli arabalar ile düzgün olmayan ya da dengesiz zeminler için level-ramping ride; yüksek arabalar ile büyük ve hantal yükler için level ride.

Kuplaj, arka koruma barı, değiştirilebilir kasa ve gürültü

Kuyruk asansörü, şasinin arkasını römork kuplajı ve arka koruma barıyla paylaşır. Bär “Mounting on drawbar trailers usually leaves little space for a tail lift” (çeki demirli römorklara montaj, kuyruk asansörüne genellikle az yer bırakır) diye yazar ve S4A için aracın arkasında 590 mm açıklık verir. S4U modelinde hidrolik arka koruma barı, S4V modelinde ise dirsekli çeki demirli römorklar için dört dikey ve yedi yatay konumlu bir arka koruma barı vardır. Anteo’nun F3CL17 ve F3CL22 HL AB modellerinde, kuplaj için kaldırılan ve ayırmadan sonra yerine konan onaylı bir arka koruma barı bulunur. Maxon, GPSLR için FMVSS ve CMVSS kapsamında arka koruma sertifikaları listeler. Kamyonun kuyruk asansörünün köprü oluşturduğu içinden geçmeli kamyon ve römork birleşimi kapalı kasa kamyonlar başlığı altında anlatılır.

Yarı römorklarda Bär, R2T ve R4T’yi, dümenlenen akslı yarı römorklar için R4C’yi ve 1.300 mm şasi kirişli şehir içi yarı römorkları için R4K’yı sunar. Maxon’un RA modeli, römork yan kapıları için sürgülü bir asansördür.

Bär, tüm Ret/HydFalt asansörlerinin BDF değiştirilebilir kasalara monte edilebildiğini ve isteğe bağlı kaldırma kolu durdurucuları ile köprü plakasıyla aracın, C 715 ve C 745 ile değişiklik sonrası C 782 boyutlarındaki EN 284’e uygun kasalar arasında geçiş yapabildiğini belirtir. Bu kasaların ne olduğu değiştirilebilir kasalar başlığı altında anlatılır.

Gürültüye duyarlı yerlerde yükleme için Bär, kullanımda asansörü 62 dB(A)’dan daha sessiz tuttuğunu söylediği ve Hollanda’daki PIEK kuruluşunca eskiden sertifikalandırılmış olarak tarif ettiği PIEK donanımını sunar.

Platformun tek kaldırışta aldığı, bir üstyapının aldığından ayrı bir değerdir: Bär, Standard serisi için aynı anda en çok beş gıda arabasından söz eder. Bütün römorklar için palet sayıları bir tıra kaç palet sığar başlığı altındadır.

EN 1756-1 ve AB makine mevzuatı

EN 1756-1:2021, “Tail lifts - Platform lifts for mounting on wheeled vehicles - Safety requirements - Part 1: Tail lifts for goods” (Kuyruk asansörleri - Tekerlekli araçlara monte edilen platformlu asansörler - Güvenlik gereklilikleri - Bölüm 1: Yük kuyruk asansörleri), 2 Ağustos 2023’te yayımlanmasıyla yürürlüğe giren (AB) 2023/1586 sayılı Uygulama Kararı’nın Ek I’inin Üçüncü Kısmının (C tipi standartlar) 146. satırıdır. 147. satır EN 1756-2:2004+A1:2009’dur: Bölüm 2, yolcu kuyruk asansörleri. Ek II, önceki yük baskısı EN 1756-1:2001+A1:2008’in atfının geri çekilme tarihi olarak 11 Ekim 2023’ü verir. Gerekçe 1, listelenen bir atfın etkisini belirtir: böyle bir standarda uygun üretilen makinenin “is to be presumed to comply with the essential health and safety requirements covered by such a harmonised standard” (böyle bir uyumlaştırılmış standardın kapsadığı temel sağlık ve güvenlik gerekliliklerine uygun olduğu varsayılır).

İki üretici sayfalarında standarda atıf yapar. Bär şöyle yazar: “In accordance with the European standard for tail lifts, EN 1756-1, trolleys must be secured on the platform with a trolley stop.” (Kuyruk asansörlerine ilişkin Avrupa standardı EN 1756-1 uyarınca, taşıma arabaları platformda bir araba durdurucusuyla sabitlenmelidir.) Anteo, EN 1756-1’i benimsemesini, platform doğru dinlenme konumunda değilse kabinde ışık gösteren isteğe bağlı Smart Safe düzeneğiyle ilişkilendirir.

AB makine mevzuatının araca monte edilen makineye nasıl baktığı ile 20 Ocak 2027’de 2006/42/AT sayılı Direktiften (AB) 2023/1230 sayılı Tüzüğe geçiş kamyon üstü vinçler başlığı altında anlatılır. İki metin de kuyruk asansörlerini anmaz; okunan metinlerde onları Direktife bağlayan, Kararın listesidir.

Büyük Britanya’da LOLER ve diğer ülkeler

Lifting Operations and Lifting Equipment Regulations 1998 (LOLER), 5 Aralık 1998’de yürürlüğe girdi ve Büyük Britanya’da uygulanır. Regulation 2, “lifting equipment” (kaldırma ekipmanı) terimini “work equipment for lifting or lowering loads” (yük kaldırmak ya da indirmek için iş ekipmanı) olarak, onu ankrajlamak, sabitlemek ya da desteklemek için kullanılan bağlantılarıyla birlikte tanımlar; “work equipment” (iş ekipmanı) terimini ise “any machinery, appliance, apparatus, tool or installation for use at work (whether exclusively or not)” (işte kullanılmak üzere, yalnızca bunun için olsun ya da olmasın, her türlü makine, cihaz, aparat, alet ya da tesisat) olarak tanımlar. Okunan 1 ila 9 numaralı regulation’lar kuyruk asansörünü anmaz, dolayısıyla bu tanımları kendileri ona uygulamaz. Health and Safety Executive (HSE) ise onu adıyla anar: “Safe lifting by machine” sayfası, “Lifting equipment covered by LOLER” başlığı altında, kaldırma ekipmanı örnekleri arasında “vehicle tail lifts and cranes fitted to vehicles” (araç kuyruk asansörleri ve araçlara takılı vinçler) ifadesini sayar. HSE’nin genel bakış sayfası, “LOLER only applies to lifting equipment which is used at work” (LOLER yalnızca işte kullanılan kaldırma ekipmanına uygulanır) der ve çoğu kaldırma ekipmanının Supply of Machinery (Safety) Regulations kapsamına da gireceğini ekler. Bu Regulations okunmadı. LOLER’in kullanımdaki kaldırma ekipmanından genel olarak ne istediği kamyon üstü vinçler başlığı altında anlatılır.