Alta girme koruması ve Mansfield bar: arka, yan ve ön koruma kuralları ne istiyor
Mansfield bar, kamyon veya römorkun arka alta girme korumasına verilen bir addır. BM 58, 73 ve 93 sayılı Regülasyonlar, FMVSS 223 ve 224 ile 49 CFR 393.86 ne ister: yükseklik, kuvvet, muafiyet, tarih.

Mansfield bar, kamyon veya römorkun arka darbe korumasına (rear impact guard) verilen bir addır: arkadan çarpmada bir otomobilin ön kısmının altına ne kadar kayacağını sınırlayan, arkada alçakta duran bar. Bu sayfa için okunan hukuk metinleri bu adı kullanmaz. Avrupa Birliği’nde arka donanım BM 58 sayılı Regülasyona, yan donanım BM 73 sayılı Regülasyona, ön donanım BM 93 sayılı Regülasyona tabidir; üçü de 6 Temmuz 2022’den beri uygulanan (AB) 2019/2144 sayılı Tüzük’te listelenmiştir. Amerika Birleşik Devletleri’nde Federal Motor Vehicle Safety Standards (FMVSS, federal motorlu taşıt güvenlik standartları) 223 ve 224, brüt araç ağırlığı değeri (gross vehicle weight rating, GVWR) 4.536 kg (10.000 lb) veya üzeri olan yeni römork ve yarı römorkların çoğunda sertifikalı bir koruma ister; dayanım ve enerji emme değerleri 15 Temmuz 2024’ten beri yükseltilmiştir. Federal Motor Carrier Safety Regulations içindeki 49 CFR 393.86 ise römorklar ve diğer motorlu taşıtlar için arka koruma kuralını koyar.
5 Kasım 2026 itibarıyla durum. O gün okunanlar: (AB) 2019/2144 ve (AB) 2018/858 sayılı Tüzükler, kabul edildikleri hâliyle Resmî Gazete metinleri; BM 58, 73 ve 93 sayılı Regülasyonlar, Resmî Gazete’de İngilizce yayımlandıkları hâliyle; 1 Ekim 2025 tarihli Code of Federal Regulations 2025 baskısında 49 CFR 393.86, 571.223 ve 571.224; 24 Ocak 1996, 15 Temmuz 2022 ve 27 Haziran 2024 tarihli Federal Register duyuruları. AB tasarruflarının sonraki değişiklikleri, BM Regülasyonlarının sonraki değişiklik serileri ve sonraki CFR baskıları okunmadı.
Adın ve resmî terimlerin anlamı
Bu sayfa için okunan düzenlemelerin ve Federal Register duyurularının hiçbiri Mansfield bar adını kullanmaz veya kökenini vermez. ABD metinleri underride, BM ve AB metinleri underrun yazar; her donanımın kendi terimi vardır:
- Rear impact guard, arka darbe koruması (FMVSS 223, S4): “a device installed on or near the rear of a vehicle so that when the vehicle is struck from the rear, the device limits the distance that the striking vehicle’s front end slides under the rear end of the impacted vehicle” (aracın arkasına veya arkasının yakınına takılan ve araca arkadan çarpıldığında, çarpan aracın ön kısmının çarpılan aracın arka kısmının altına kayma mesafesini sınırlayan donanım).
- Rear underrun protective device, RUPD, arka alta girme koruma donanımı (BM 58 sayılı Regülasyon, paragraf 3.1.3): “normally consists of a cross-member and links to the chassis side members or other structural members of the vehicle” (normalde bir enine kiriş ile şasi yan kirişlerine veya aracın diğer yapısal elemanlarına bağlantılardan oluşur). Rear underrun protection, RUP (arka alta girme koruması), bu işlevi yerine getirdiği kabul edilebilen kasa, şasi parçaları veya diğer bileşenleri de kapsar (paragraf 22.1.3).
- Lateral protection device, LPD, yan koruma donanımı (BM 73 sayılı Regülasyon, paragraf 2.1.4): boyuna elemanlar ve bağlantılar; aracın parçaları da bu işlevi görebilir.
- Front underrun protective device, FUPD, ön alta girme koruma donanımı (BM 93 sayılı Regülasyon): front underrun protection, FUP (ön alta girme koruması), “normally consists of a cross-member and links to the chassis or other structural members” (normalde bir enine kiriş ile şasiye veya diğer yapısal elemanlara bağlantılardan oluşur) (Şekil 1) ve işlevi yerine getiren kasa veya şasi parçaları da olabilir (paragraf 3.1.6).
National Highway Traffic Safety Administration (NHTSA), 2022 tarihli nihai kuralında underride’ın “because the bed and chassis of the trailer is often higher than the front of the passenger vehicle” (römorkun kasa tabanı ve şasisi çoğu zaman binek aracın ön kısmından yüksekte olduğu için) meydana gelebileceğini açıklar. Uç duruma passenger compartment intrusion (PCI, yolcu bölmesine giriş) der: binek araç öylesine altına girer ki römorkun arka ucu yolcu bölmesine çarpar ve içine girer.
BM Regülasyonlarında arka, yan ve ön
| 58 sayılı: arka | 73 sayılı: yan | 93 sayılı: ön | |
|---|---|---|---|
| Sürüm | 03 serisi, yürürlük 18 Haziran 2016 | 01 serisi, yürürlük 9 Aralık 2010 | Özgün sürüm, yürürlük 27 Şubat 1994 |
| Araçlar | M, N, O | N2, N3, O3, O4 | N2, N3 |
| Uygulanmadığı araçlar | Mafsallı araçların çekicileri; bölünemez uzunlukta çok uzun yükler için römorklar | Yarı römork çekicileri; pratik nedenlerle donanım takılamayan özel amaçlı araçlar | Arazi tipi N2G ve N3G; kullanımı ön alta girme korumasıyla bağdaşmayan araçlar |
| Koruduğu | Arkadan çarpmada M1 ve N1 kategorisi araçlar | Yayalar, bisikletliler ve motosikletliler | Önden çarpmada M1 veya N1 kategorisi araçlar |
| Yerden yükseklik, en çok | Araca göre 450, 500 veya 550 mm | Alt kenara 550 mm | İki dış test noktası arasında 400 mm |
| Elemanın yüksekliği, en az | 120 mm; daha hafif araçlarda 100 mm | Yatay çubuklar 50 mm (N2, O3) veya 100 mm (N3, O4) | 120 mm (N3); 100 mm (N2) |
| Test kuvveti, en çok | 180 kN ve 100 kN | 1 kN | 160 kN ve 80 kN |
Harfler, (AB) 2018/858 sayılı Tüzük’ün 4. maddesindeki araç kategorileridir: N2, 3,5 t’nin üzerinde ve 12 t’ye kadar yük taşıtı, N3 12 t’nin üzerinde olanı, O3 3,5 t’nin üzerinde ve 10 t’ye kadar römork, O4 10 t’nin üzerinde olanıdır. Hepsi M, N ve O araç kategorileri sayfasında açıklanır.
AB bunları nasıl zorunlu kılıyor
(AB) 2019/2144 sayılı Tüzük’ün Ek I’i üç BM Regülasyonunu değişiklik serileriyle listeler ve Madde 4(2) uyarınca listelenen bir BM Regülasyonuna göre tip onayı “shall be considered as EU type-approval” (AB tip onayı olarak kabul edilir). Ek II bunları A11 (ön alta girme koruması), A12 (arka alta girme koruması) ve A13 (yan koruma) satırları olarak, hepsi A notuyla taşır: “Date for the prohibition of the registration of vehicles, as well as the placing on the market and entry into service of components and separate technical units: 6 July 2022” (araçların tescilinin ve bileşenlerle ayrı teknik birimlerin piyasaya arzının ve hizmete girişinin yasaklanma tarihi: 6 Temmuz 2022). Madde 16 bu tarihleri ulusal makamlara uygulatır ve Tüzük “binding in its entirety and directly applicable in all Member States” (bütünüyle bağlayıcı ve tüm Üye Devletlerde doğrudan uygulanabilir) niteliktedir. Madde 18, selefi (AT) 661/2009 sayılı Tüzük’ü yürürlükten kaldırdı. Çerçeve niteliğindeki (AB) 2018/858 sayılı Tüzük’te aynı konular Ek II, Kısım I’in 3B, 42A ve 57A kalemleridir ve bu Ek’in Kısım III’ü, motorlu karavanlar, mobil vinçler ve olağanüstü yük taşıma araçları gibi özel amaçlı araçlar için kendi tablolarını içerir.
Yükümlülük üreticilerindir ve yeni araçlarla ilgilidir: Madde 4(1) “all new vehicles that are placed on the market, registered or entered into service” (piyasaya arz edilen, tescil edilen veya hizmete giren tüm yeni araçlar) der. Aynı Tüzük’ün zorunlu kıldığı diğer sistemler zorunlu sürücü destek sistemleri sayfasında, yoldaki araçların muayeneleri ise muayene ve yol kenarı denetimleri sayfasındadır.
Resmî Gazete her BM metninin üstüne şu satırı basar: “Only the original UN/ECE texts have legal effect under international public law.” (Uluslararası kamu hukuku uyarınca yalnızca özgün UN/ECE metinleri hukuki etki doğurur.) BM 58 sayılı Regülasyonun 31.3 ve 31.4 paragrafları uyarınca, bu Regülasyonu uygulayan Akit Taraflar 1 Eylül 2019’dan itibaren yalnızca 03 serisine onay verir ve 1 Eylül 2021’den itibaren, ulusal veya bölgesel tip onayı için, buna göre onaylanmamış bir aracı, bileşeni veya ayrı teknik birimi kabul etmekle yükümlü değildir.
Arka: BM 58 sayılı Regülasyon
Paragraf 2.1, araçların M1 ve N1 kategorisi araçlarla arkadan çarpmada alta girmeye karşı “offer effective protection over their whole width” (tüm genişlikleri boyunca etkili koruma sağlamasını) ister. Bir donanım tek başına onaylanıp sonra takılabilir (Kısım I ve II) veya araç, arka alta girme korumasıyla onaylanabilir (Kısım III). M1, M2, M3, N1, O1 ve O2 kategorisi araçlar, yüksüz aracın arkasının yerden yüksekliği, her iki yanda arka akstan en çok 100 mm daha kısa bir genişlik boyunca 550 mm’yi aşmıyorsa uygun sayılır (paragraf 2.3).
Çekicilerin yanı sıra Regülasyon, “specially designed and constructed for the carriage of very long loads of indivisible length, such as timber, steel bars, etc.” (kereste, çelik çubuk vb. gibi bölünemez uzunlukta çok uzun yüklerin taşınması için özel olarak tasarlanıp yapılmış) römorkları da dışarıda bırakır (paragraf 1.2.2). Herhangi bir donanımın “is incompatible with their use on traffic roads” (trafik yollarında kullanımlarıyla bağdaşmadığı) araçlar, Tip Onay Makamının kararına bağlı olarak kısmen veya tamamen muaf tutulabilir (paragraf 1.3).
| Araç | Yerden yükseklik, en çok | En arka noktaya yatay mesafe, en çok | Kesit yüksekliği, en az |
|---|---|---|---|
| Kuyruk asansörsüz ve damperli römork olmayan O3, O4 | Hidropnömatik, hidrolik veya pnömatik süspansiyonlu ya da otomatik seviyelemeli olanlarda 450 mm; diğerlerinde 500 mm veya 8 derecelik uzaklaşma açısı, hangisi daha azsa | Test kuvvetlerinden önce 200 mm; testteki en büyük deformasyon düşülerek 300 mm | 120 mm |
| 8 t üzeri N2, N3; kuyruk asansörlü veya damperli römork olarak yapılmış O3, O4 | Yukarıdaki gibi | Test kuvvetlerinden önce 300 mm; testteki en büyük deformasyon düşülerek 400 mm | 120 mm; kuyruk asansörlüde 100 mm |
| M, N1, 8 t’ye kadar N2, O1, O2 | 550 mm | Testteki en büyük deformasyon düşülerek 400 mm | 100 mm |
Daha ağır gruplarda, en çok 550 mm yerden yükseklikle 8 dereceye kadar uzaklaşma açısı şartı karşılamış sayılır. Donanım, tekerleklerin en dış noktalarında arka akstan daha geniş olamaz, her iki yanda da ondan 100 mm’den fazla kısa olamaz (paragraf 16.3). Bir enine kirişin yan uçları arkaya bükülemez veya keskin dış kenarlı olamaz (paragraf 7.1).
Ek 5, 700 mm ile 1 m arası aralıklı iki noktaya 180 kN veya daha azsa aracın azami kütlesinin oluşturduğu kuvvetin yüzde 85’i kadar yatay kuvvet uygular. Arka tekerleklerin dış kenarlarından 300 mm (artı eksi 25 mm) uzaktaki iki noktaya ve orta hattaki üçüncü bir noktaya 100 kN veya yüzde 50 uygular. Ayrı kabini olmayan 8 t’ye kadar N2 kategorisi araçlar 100 kN veya yüzde 50 ve 50 kN veya yüzde 25 kullanabilir. Üreticinin talebi üzerine, damperli kasalı araçlar ve arka kuyruk asansörlü araçlar bu kuvvetlerin yüzde 80’ini kullanabilir (Ek 5, paragraf 3.1.3 ve Ek 6). Testten sonra, 8 t üzeri N2, N3, O3 ve O4’te yerden yükseklik test öncesi değerini 60 mm’den fazla aşamaz; 8 dereceye kadar uzaklaşma açılı araçlarda sınır 600 mm’dir (paragraf 16.5).
Bir donanım, hizmet konumunda sabitlenebiliyorsa birden çok konuma sahip olabilir; operatörün bunu değiştirmek için uyguladığı kuvvet 40 daN’yi aşamaz ve en az 60 x 120 mm’lik bir etiket standart konumu gösterir (paragraf 7.2). Arka kuyruk asansörlü araçlarda donanım, mekanizma için kesintiye uğrayabilir; yanal boşluk en çok 2,5 cm olur ve her elemanın etkin yüzeyi en az 420 santimetrekare (kesit yüksekliğinin 120 mm’nin altında olduğu yerde 350) olur (paragraf 7.4). Bir şasinin arkasını paylaşan asansörler ve barlar kamyon kuyruk asansörü sayfasında da geçer. Onaylı bir donanım veya araç, içinde E harfi ve onay veren ülkenin numarası bulunan bir daire taşır, yanında Regülasyon numarası ve onay numarası yer alır; onay numarasının ilk iki hanesi, şu anda 03, seriyi verir (paragraf 6.2, 6.4, 15.4 ve 24.4).
NHTSA’nın 1996 tarihli duyurusu, kural yapım sürecinde sunulan bir bildiriyi özetlerken BM 58 sayılı Regülasyonun o tarihteki kuvvetlerini üç test konumunda 100 kN, 50 kN ve en çok 25 kN olarak verir. 2022 tarihli nihai kuralı ise Şubat 2019 tarihli bir metne atıfla P1 test konumunda 25 kN, P2’de 25 kN, P3’te 100 kN ve enerji emme şartı olmadığını verir; bu kuvvet değerleri yukarıdaki Ek 5’tekilerden farklıdır, Ek 5’tekiler Resmî Gazete’de basıldığı hâliyle 03 serisinin değerleridir.
Yan: BM 73 sayılı Regülasyon
Yan donanım başka bir yol kullanıcısı için yazılmıştır. “designed to offer effective protection to unprotected road users against the risk of falling under the sides of the vehicle and being caught under the wheels” (korumasız yol kullanıcılarına aracın yanlarının altına düşme ve tekerleklerin altında kalma riskine karşı etkili koruma sağlamak üzere tasarlanmıştır) (paragraf 2.1.4); bu yol kullanıcıları da “pedestrians, cyclists or motor cyclists” (yayalar, bisikletliler veya motosikletliler) olarak geçer (paragraf 2.1.3). Kısım I’e göre onaylanan araçlar için değerler:
- Yükseklik. Alt kenar hiçbir noktada yerden 550 mm’den yüksek değildir. Üst kenar aracın yapısının en çok 350 mm altındadır; lastikler boyunca uzanan düşey bir düzlem bu yapıyı kesmiyorsa yük platformu hizasında veya yerden 950 mm’de, hangisi daha azsa, durur; düzlem yapıyı 1,3 m’nin üzerinde kesiyorsa üst kenar yerden en az 950 mm yüksektedir (paragraf 12.8 ve 12.9).
- Biçim. Düz bir yüzey, yatay çubuklar veya ikisi birden; çubuklar arası en çok 300 mm, N2 ve O3’te en az 50 mm yüksek, N3 ve O4’te en az 100 mm yüksek ve esas olarak düz (paragraf 12.3).
- Uzunluk. Ön kenar, N2 ve N3’te öndeki lastiğin en çok 300 mm, çeki demirli römorkta en çok 500 mm gerisindedir; yarı römorkta destek ayaklarının en çok 250 mm gerisinde ve kingpinden en çok 2,7 m uzaktadır. Arka kenar, arkasındaki lastiğin en çok 300 mm önündedir (paragraf 12.4 ve 12.5).
- Genişlik. Aracın toplam genişliğini artırmaz; dış yüzeyinin ana bölümü en dış düzlemin en çok 150 mm içindedir, arka ucu ise en az en arka 250 mm boyunca arka lastiklerin dış kenarının en çok 30 mm içindedir (paragraf 12.1).
- Dayanım. 220 mm çapında (artı eksi 10 mm) yuvarlak bir baskı başlığıyla 1 kN yatay statik kuvvet; sehim en arka 250 mm boyunca en çok 30 mm, geri kalanında en çok 150 mm (paragraf 12.10).
Araca kalıcı olarak sabitlenmiş yedek tekerlekler, akü kutuları, hava tankları, yakıt tankları ve alet kutuları gibi bileşenler, boyutlarını karşılıyorsa donanımın parçası olabilir (paragraf 12.11). Paragraf 12.12 şunu ekler: “The device may not be used for the attachment of brake, air or hydraulic pipes.” (Donanım, fren, hava veya hidrolik borularının bağlanması için kullanılamaz.) Paragraf 13, uzatılabilir römorklar, tanker araçlar, uzatılabilir ayaklı araçlar, Ro/Ro gemileri için bağlama noktası olan araçlar ve vinçli araçlar için boşluklara veya daha sınırlı uygunluğa izin verir. 73 sayılı Regülasyon, Londra’nın Direct Vision Standard ve HGV Safety Permit koşulları arasında da yer alır.
Ön: BM 93 sayılı Regülasyon
BM 93 sayılı Regülasyon, önden çarpmada M1 veya N1 kategorisi araçları kamyonun altına girmeye karşı korur (paragraf 2). Azami kütlesi 7,5 tonu aşmayan N2 araçları “shall comply only with the ground clearance requirement of 400 mm” (yalnızca 400 mm yerden yükseklik şartına uyar) (paragraf 1.2).
Diğerlerinde yerden yükseklik, ön lastiklerin düzlemlerinden en çok 200 mm uzakta bulunan iki P1 noktası arasında en çok 400 mm’dir ve bu noktaların dışında 15 derece eğimle yükselebilir. Test yükü sırasında en çok 450 mm’dir. Donanım, testinde kaydedilen deformasyon düşülerek aracın en ön kısmının en çok 400 mm gerisindedir; yerden 2 m’den yüksek parçalar dikkate alınmaz (paragraf 8.3 ila 8.7). Test, her P1’e aracın azami ağırlığının yüzde 50’sini, en çok 80 kN, birbirinden 700 ila 1.200 mm uzaktaki iki P2 noktasının her birine yüzde 100’ünü, en çok 160 kN uygular. Test noktaları yerden en çok 445 mm yüksektir ve kuvvetler en az 0,2 saniye tutulur (Ek 5). Genişlik ön tekerleklerin çamurluklarına kadar uzanır ve her iki yanda ön akstan en çok 100 mm veya kabin basamaklarının en dış noktalarından en çok 200 mm daha kısadır (paragraf 8.8).
Amerika Birleşik Devletleri: 1953’ten 2022 kuralına
“The initial Federal regulation addressing the issue of heavy vehicle rear underride was issued in 1953 by the Bureau of Motor Carriers of the Interstate Commerce Commission” (ağır taşıtlarda arkadan alta girme konusunu ele alan ilk federal düzenleme 1953’te Interstate Commerce Commission’ın Bureau of Motor Carriers birimi tarafından yayımlandı), diye yazdı NHTSA 1996’da. O düzenleme, 49 CFR 393.86, hâlâ yürürlükteydi ve NHTSA hükümlerini şöyle veriyordu: yerden yükseklik en çok 760 mm (30 inç), arkadan en çok 610 mm (24 inç) önde ve her iki yandan 460 mm (18 inç) içeride bir konum, korumalar “substantially constructed and firmly attached” (sağlam yapılmış ve sıkıca bağlanmış). NHTSA federal bir güvenlik standardını 1981’de ve 1992’de yeniden önerdi; ikincisinde iki ayrı standartla ve tek gövdeli kamyonlar olmadan. 1996 tarihli duyurusu, kamyon, römork ve yarı römorklarla yılda yaklaşık 11.551 arkadan çarpma, yaklaşık 423 binek araç yolcusu ölümü ve yaklaşık 5.030 ölümcül olmayan yaralanma tahmin eder; römorklar kayıtlı ağır taşıtların yüzde 28’iydi ve bu ölümlerin yüzde 73’ünden sorumluydu.
24 Ocak 1996 tarihli nihai kural, koruma için bir ekipman standardı olan FMVSS 223’ü ve yeni römork ile yarı römorkların çoğunun FMVSS 223’e göre sertifikalı koruma taşımasını isteyen bir araç standardı olan FMVSS 224’ü oluşturdu; yürürlük tarihi 26 Ocak 1998’dir. NHTSA bu ayrımı, küçük bir römork üreticisinin kendi üretimini tahribatlı teste sokmadan sertifikalandırabilmesinin bir yolu olarak açıklar. FMVSS 224, S1 ve S2’de eşiği 4.536 kg GVWR olarak verir, 49 CFR 393.86 da öyle; 2025 CFR baskısında S3 ise 4.356 kg yazar.
15 Temmuz 2022 tarihli nihai kural (yürürlük 11 Ocak 2023, uyum tarihi 15 Temmuz 2024), Kanada standardı CMVSS 223’e benzer şartlar benimsedi ve arka darbe koruması standartlarının yükseltilmesini emreden 15 Kasım 2021 tarihli Bipartisan Infrastructure Law’un 23011. bölümüne yanıt verir. NHTSA’nın referans çarpması 48 km/h’ten (30 mph) 56 km/h’e (35 mph) çıktı; NHTSA bunu çarpma enerjisinde yüzde 36 artış olarak tanımlar.
| Şart | Önce | Sonra |
|---|---|---|
| P1 ve P2’de nokta kuvveti | 50.000 N | 50.000 N |
| P3’te nokta kuvveti | 100.000 N | Yayılı kuvvetle değiştirildi |
| Yatay eleman boyunca düzgün yayılı kuvvet | Yok | En az 350.000 N |
| Bu kuvvetler altında sehim sınırı | 125 mm | 125 mm, hiçbir yük yolu ortadan kalkmadan |
| İlk 125 mm’de plastik deformasyonla emilen enerji | Her P3’te 5.650 J | Yayılı yük altında 20.000 J |
| Alternatif | Yok | 700.000 N’den fazla, enerji şartı olmadan |
| Testten sonra yerden yükseklik | Listelenmemiş | Her destekte en çok 560 mm |
Hidrolik korumalar ve tanker römorklardaki korumalar enerji şartının dışındadır (S5.2.2). Yerleşim FMVSS 224’tedir: yatay elemanın alt kenarı, yan düzlemlerin 255 mm içinde yukarı doğru kıvrılabilen yuvarlatılmış köşeler dışında, her noktada yerden en çok 560 mm yüksektedir, arka yüzeyi en arka uçtan en çok 305 mm öndedir, dış uçları yan uçların 100 mm içindedir ve onları aşmaz (S5.1.1 ila S5.1.3), düşey yüksekliği en az 100 mm’dir (FMVSS 223, S5.1). Her koruma, üreticinin adı ve adresi, üretim ayı ve yılı ile DOT harflerini içeren kalıcı bir etiket taşır, “constituting a certification by the guard manufacturer” (bu, koruma üreticisinin sertifikasyonu anlamına gelir) (FMVSS 223, S5.3).
Standard No. 224 şunlara uygulanmaz: pole trailers (uzun yük römorkları), pulpwood trailers (odun römorkları), low chassis vehicles (alçak şasili araçlar), road construction controlled horizontal discharge trailers (yol yapımında kontrollü yatay boşaltmalı römorklar), special purpose vehicles (özel amaçlı araçlar), wheels back vehicles (tekerlekleri arkada araçlar) veya temporary living quarters (geçici yaşam alanları) (S3). Wheels back vehicle, en arka aksı kalıcı olarak sabit olan ve arka lastik yüzeyi en arka uçtan en çok 305 mm önde bulunan araçtır (S4). “As SUTs are not trailers, they are not subject to FMVSS Nos. 223 and 224” (SUT’ler römork olmadığından FMVSS 223 ve 224’e tabi değildir), diye not eder NHTSA tek gövdeli kamyonlar (single unit trucks, SUT) için ve bunlara ilişkin yorumları 23 Temmuz 2015 tarihli ön duyurusunun devamı olacak bir belgeye bırakır; o belge okunmadı.
49 CFR 393.86, Federal Motor Carrier Safety Administration’ın kuralıdır. Paragraf (a)(1), 26 Ocak 1998 veya sonrasında üretilmiş, GVWR’si 4.536 kg veya üzeri her römork ve yarı römorkta FMVSS 223’ün “in effect at the time the vehicle was manufactured” (aracın üretildiği tarihte yürürlükte olan) hâline uyan bir koruma ister; (a)(2) ila (a)(5) paragrafları aynı 100 mm, 560 mm (22 inç) ve 305 mm değerlerini taşır. Paragraf (b)(1), 31 Aralık 1952’den sonra üretilmiş, bu römorklar dışındaki her motorlu taşıtı kapsar; çekiciler (truck tractors), uzun yük römorkları, odun römorkları, yol yapımında kontrollü yatay boşaltmalı römorklar ve driveaway-towaway işletmesindeki araçlar istisnadır; şart, kasanın veya şasinin arka alt kenarı yüksüzken yerden 76,2 cm’den (30 inç) yüksekse geçerlidir. Bu korumanın alt kısmı yerden en çok 76,2 cm, arkadan en çok 61 cm (24 inç) önde ve her iki yandan en çok 45,7 cm (18 inç) uzaktadır, “substantially constructed and attached by means of bolts, welding, or other comparable means” (sağlam yapılmış ve cıvata, kaynak veya başka benzer yollarla bağlanmış) (paragraf (b)(2)).
NHTSA’nın saydıkları ve yüzde 30 örtüşme
NHTSA 2022 kuralı için, korumalı römorkların arkasına PCI’lı çarpmalarda yılda 72 hafif taşıt yolcusu ölümü saydı; römorkların arkasına çarpan ölümlü hafif taşıt kazalarının yaklaşık yüzde 26’sı da 56 km/h (35 mph) veya altındaydı. Standartlara tabi yeni römorkların yüzde 94’ünün zaten CMVSS 223’e göre tasarlandığını ve kuralın yılda yaklaşık 0,56 can ile 3,5 ağır yaralanmayı önleyeceğini, römork başına ortalama 22,2 kg (48,9 lb) ağırlık ekleyeceğini tahmin eder. Saha verileri, University of Michigan Transportation Research Institute’un NHTSA tarafından finanse edilen 2013 tarihli, 2008 ve 2009’daki ölümlü kazalara ilişkin çalışmasından gelir. NHTSA 2024’te “that there is undercounting of underride crashes in FARS and in police reports” (FARS’ta ve polis raporlarında underride kazalarının eksik sayıldığını) kabul etti; FARS federal Fatality Analysis Reporting System’dir. NHTSA kural için bu kaynaklara dayanmadığını söyledi.
Kural, tam örtüşme ve otomobil genişliğinin yüzde 50’sinin römorkun arkasıyla örtüştüğü çarpmalar için yazılmıştır. 2021 yasasının National Traffic and Motor Vehicle Safety Act kapsamında bir karara bıraktığı yüzde 30 örtüşmeye uzanmaz. NHTSA’nın kuraldaki gerekçeleri:
- Insurance Institute for Highway Safety’nin (IIHS) ilk testlerinde yüzde 30 örtüşmede koruma genişliğinin yalnızca yaklaşık yüzde 22’si otomobille temas etti, dikey destek olmadan. Üç koşulun üçünde de PCI’yı önleyen, dikey elemanları daha dışarıda olan tek tasarım, tam örtüşme testinde en büyük alta girmeyi gösterdi: başka bir testteki 990 mm’ye karşı 1.350 mm.
- Tam ve yüzde 50 örtüşmeli çarpmalar düşük örtüşmeli çarpmalardan daha sıktır ve veriler, römorkların arkasına çarpan ölümlü hafif taşıt kazalarının çoğunun 56 km/h’ten (35 mph) çok daha yüksek hızlarda olduğunu gösterir. NHTSA, düşük örtüşme şartının bu koşullarda korumayı azaltabileceğinden endişe duyar.
- Fayda: yılda tahminen 0,75 ila 1,5 ölümün önlenmesi.
- Maliyet: iskontosuz toplamda en az 103 milyon $ ile ortalama 161 milyon $ arasında artış, yani kurtarılan can başına 69 milyon $ ile 215 milyon $ arası; istatistiksel yaşam değeri 11,6 milyon $.
NHTSA dipnotlarda, ilgili römorkların yüzde 28’inin yüzde 30 örtüşmede PCI’yı azaltan korumalarla zaten donatılmış olduğunu belirtir ve IIHS’in 2017’de başlattığı, bu özelliği en azından bazı römorklarda sunan dokuz Kuzey Amerikalı römork üreticisine verilen TOUGHGUARD ödülünü anlatır. “the Federal standards act as a floor, not a ceiling” (federal standartlar tavan değil, taban işlevi görür) diye yazar. 27 Haziran 2024’te yayımlanan bir duyuruda, gereklilikleri “inadequate and dangerous” (yetersiz ve tehlikeli) olarak nitelendiren Advocates for Highway and Auto Safety, Truck Safety Coalition, Citizens for Reliable and Safe Highways ve Parents Against Tired Truckers’ın yeniden değerlendirme dilekçesini reddetti. Avrupa korumalarının aynı hızdaki, Euro NCAP’in bildirdiği çarpışma testleri Euro NCAP kamyonları nasıl test ediyor sayfasındadır.
2021 yasası ayrıca Ulaştırma Bakanı’na 104,5 km/h’e (65 mph) kadar çarpmalar için korumaları araştırmayı, düzenlemelerin çıkarılmasından en geç 5 yıl sonra iki standardı gözden geçirmeyi, alta girme koruması konusunda bir danışma komitesi kurmayı ve yeni römork ile yarı römorklarda yan alta girme korumaları için araştırma ve değerlendirmeyi tamamlayıp gerekirse performans standartları geliştirmeyi emreder. NHTSA’nın bu adımlara ilişkin sonraki belgeleri okunmadı. NHTSA kullanılmış römorklara sonradan takma önermedi ve değerlendirmesinin “suggests that such a requirement would not be practicable or cost-effective” (böyle bir şartın uygulanabilir veya maliyet etkin olmayacağını gösterdiğini) söyler.
Arka kurallar yan yana
| Kalem | BM 58 sayılı Regülasyon | FMVSS 223 ve 224 |
|---|---|---|
| Yerden yükseklik, en çok | 450 veya 500 mm; 8 dereceye kadar uzaklaşma açısında 550 mm | 560 mm |
| Arkadan mesafe, en çok | Test kuvvetlerinden önce 200 mm | 305 mm |
| Genişlik | Arka akstan geniş değil, her iki yanda en çok 100 mm kısa | Yan uçların 100 mm içinde, onları aşmadan |
| Elemanın yüksekliği, en az | 120 mm | 100 mm |
| Nokta kuvvetleri | İki noktada 180 kN veya yüzde 85; üç noktada 100 kN veya yüzde 50 | P1 ve P2’de 50.000 N |
| Yayılı kuvvet | Ek 5’te yok | En az 350.000 N |
| Enerji emme | Regülasyonda değer yok | İlk 125 mm’de 20.000 J veya bunun yerine 700.000 N’den fazla |
| Uygunluğun gösterilmesi | Tip onayı, E ve ülke numaralı işaret | Üreticinin sertifikasyonu, DOT’lu etiket |
İki test donanımı farklı biçimde yükler: BM 58 sayılı Regülasyon en çok 250 mm yüksekliğinde ve 200 mm genişliğinde bir yüzeyle, FMVSS 223 ise noktalarda 203 mm’lik kare bir blokla ve eleman boyunca 203 mm yüksekliğinde bir düzenekle.
Her metin nerede geçerli
| Ülke | Okunan kural | Durum | Kaynak |
|---|---|---|---|
| Avrupa Birliği, tüm Üye Devletler | (AB) 2019/2144 sayılı Tüzük yoluyla BM 58, 73 ve 93 sayılı Regülasyonlar | Yürürlükte; doğrudan uygulanabilir; Ek II, A notundaki tarihler: 6 Temmuz 2022 | (AB) 2019/2144 sayılı Tüzük, Madde 4, 16 ve 19, Ek I ve II |
| Amerika Birleşik Devletleri | FMVSS 223 ve 224; 49 CFR 393.86 | Yürürlükte; 2022 yükseltmesi, uyum tarihi 15 Temmuz 2024 | CFR 2025 baskısı; 87 FR 42339; 89 FR 53505 |
| Kanada | CMVSS 223, yalnızca NHTSA’nın anlattığı kadarıyla | Kanada metninden doğrulanmadı | 87 FR 42339 |
| Büyük Britanya | Doğrulanmadı | Doğrulanmadı | Ulusal metin okunmadı |
| Türkiye | Doğrulanmadı | Doğrulanmadı | Ulusal metin okunmadı |
| Rusya | Doğrulanmadı | Doğrulanmadı | Ulusal metin okunmadı |
Her BM Regülasyonunun Resmî Gazete yayımı, durumu ve yürürlük tarihi için BM durum belgesi TRANS/WP.29/343’e atıf yapar. Bu belge okunmadı, dolayısıyla AB dışında hangi ülkelerin hangi seriyi uyguladığı burada belirtilmez.
Kısa cevaplar
- Mansfield bar nedir?
- Kamyon veya römorkun arka darbe korumasına (rear impact guard) verilen bir ad: çarpan otomobilin ön kısmının altına ne kadar kayacağını sınırlayan, arkada alçakta duran bir bar. FMVSS 223 rear impact guard, BM 58 sayılı Regülasyon rear underrun protective device (RUPD) der; bu sayfa için okunan düzenlemelerin ve Federal Register duyurularının hiçbiri bu adı kullanmaz veya kökenini vermez.
- Arka alta girme koruması yerden ne kadar yüksek olabilir?
- FMVSS 224 ve 49 CFR 393.86(a) kapsamındaki ABD römorklarında, yuvarlatılmış köşeler dışında elemanın genişliği boyunca her noktada 560 mm (22 inç); 49 CFR 393.86(b) kapsamındaki diğer araçlarda yüksüzken 76,2 cm (30 inç). BM 58 sayılı Regülasyon, ağır araçlara hidropnömatik, hidrolik veya pnömatik süspansiyon ya da otomatik seviyelemeyle 450 mm, diğer durumlarda 500 mm veya 8 derecelik uzaklaşma açısı verir; 8 dereceye kadar uzaklaşma açısında 550 mm'ye kadar kabul edilir. Daha hafif kategorilerde değer 550 mm'dir.
- Çekicilerde alta girme koruması gerekir mi?
- Bu metinlere göre arkada veya yanda gerekmez. BM 58 sayılı Regülasyon mafsallı araçların çekicilerine, BM 73 sayılı Regülasyon yarı römork çekicilerine uygulanmaz, 49 CFR 393.86(b) çekicileri (truck tractors) istisna eder ve FMVSS 223 ile 224 römork ve yarı römorklara uygulanır. Öne ilişkin BM 93 sayılı Regülasyonda böyle bir istisna yoktur: arazi tipi N2G ve N3G ile kullanımı ön alta girme korumasıyla bağdaşmayan araçlar dışında N2 ve N3 kategorilerini kapsar.
- BM 58, 73 ve 93 sayılı Regülasyonlar arasındaki fark nedir?
- BM 58 sayılı Regülasyon arka donanımdır, M, N ve O kategorileri içindir, arkadan çarpmada M1 ve N1 kategorisi araçları korur, test kuvvetleri 180 kN'ye kadardır. BM 73 sayılı Regülasyon yan donanımdır, N2, N3, O3 ve O4 içindir, yayaları, bisikletlileri ve motosikletlileri yanların altına düşmekten korur, test kuvveti 1 kN'dir. BM 93 sayılı Regülasyon ön donanımdır, N2 ve N3 içindir, önden çarpmada M1 veya N1 kategorisi araçları korur, test kuvvetleri 160 kN'ye kadardır.
- 2022 ABD kuralı eski römorklara yeni koruma şartı getirdi mi?
- Hayır. 15 Temmuz 2022 tarihli nihai kuralın uyum tarihi 15 Temmuz 2024'tür ve NHTSA sonradan takma önermedi; değerlendirmesinin böyle bir şartın uygulanabilir veya maliyet etkin olmayacağını gösterdiğini söylüyor. 49 CFR 393.86(a)(1) uyarınca 26 Ocak 1998 veya sonrasında üretilmiş bir römork, FMVSS 223'ün "in effect at the time the vehicle was manufactured" (aracın üretildiği tarihte yürürlükte olan) hâline uyan bir koruma taşımalıdır.
Kaynaklar
- Regulation (EU) 2019/2144 on type-approval requirements for motor vehicles and their trailers as regards their general safety, Official Journal text of 16 December 2019: Articles 4, 16, 18 and 19, Annex I and Annex II rows A11 to A13 — EUR-Lex, European Union, 27 Nov 2019
- Regulation (EU) 2018/858 on the approval and market surveillance of motor vehicles and their trailers, Official Journal text: Article 4 and Annex II, Part I items 3B, 42A and 57A and Part III — EUR-Lex, European Union, 30 May 2018
- UN Regulation No 58, rear underrun protective devices and rear underrun protection, incorporating the 03 series of amendments (in force 18 June 2016), OJ L 49, 20 February 2019 — EUR-Lex, European Union, 20 Feb 2019
- UN Regulation No 73, lateral protection devices, incorporating the 01 series of amendments (in force 9 December 2010), OJ L 122, 8 May 2012 — EUR-Lex, European Union, 8 May 2012
- UN Regulation No 93, front underrun protective devices and front underrun protection (in force 27 February 1994), OJ L 185, 17 July 2010 — EUR-Lex, European Union, 17 Jul 2010
- 49 CFR 571.223, Standard No. 223: Rear impact guards, Code of Federal Regulations, 2025 edition (1 October 2025) — National Highway Traffic Safety Administration, via govinfo.gov, 1 Oct 2025
- 49 CFR 571.224, Standard No. 224: Rear impact protection, Code of Federal Regulations, 2025 edition (1 October 2025) — National Highway Traffic Safety Administration, via govinfo.gov, 1 Oct 2025
- 49 CFR 393.86, Rear impact guards and rear end protection, Code of Federal Regulations, 2025 edition (1 October 2025) — Federal Motor Carrier Safety Administration, via govinfo.gov, 1 Oct 2025
- Federal Motor Vehicle Safety Standards; Rear Impact Guards, Rear Impact Protection: final rule, 87 FR 42339, 15 July 2022 — National Highway Traffic Safety Administration, Federal Register, 15 Jul 2022
- Federal Motor Vehicle Safety Standards; Rear Impact Guards; Rear Impact Protection: response to petition for reconsideration, 89 FR 53505, 27 June 2024 — National Highway Traffic Safety Administration, Federal Register, 27 Jun 2024
- Federal Motor Vehicle Safety Standards; Rear Impact Guards; Rear Impact Protection: final rule, 61 FR 2004, 24 January 1996 — National Highway Traffic Safety Administration, Federal Register, 24 Jan 1996