TruckBusWorld

Kamyon ve dorselerde reflektif kontur işaretleme: UN R48, R104 ve FMVSS 108 ne istiyor

Hangi kamyon ve römorklar geri yansıtıcı kontur işaretlemesi taşımalı, nereye ve hangi renklerde: BM 48 ve 104 sayılı Regülasyonlar, FMVSS 108 ve ABD'de 49 CFR 393.11.

Yayın tarihi · Son güncelleme

Yer yer kar bulunan asfalt bir alanda park etmiş beyaz kapalı kasa yarı römorkun arkası, tam karşıdan: arka kapıların dış kenarı boyunca, üstte, iki yanda ve altta kırmızı bir şerit uzanır, tamponun iki ucunda arka lambaların yanında kırmızı kenarlı iki sarı panel durur; arkada açık mavi gökyüzünün altında çam ağaçları
Satirdan kahraman — CC0 1.0 (kırpıldı)

Kontur işaretlemesi, aracın kenarları boyunca sabitlenen ve araca bağlı olmayan bir kaynaktan gelen ışığı o kaynağın yakınındaki bir gözlemciye geri yansıtarak aracın uzunluğunu, genişliğini ve yüksekliğini gösteren geri yansıtıcı malzemedir. Conspicuity tape ve reflektif bant (reflective tape), aynı şeritler için kullanılan adlardır; BM 48 sayılı Regülasyon bunlara conspicuity markings (görünürlük işaretlemeleri), ABD standardı FMVSS 108 ise bir conspicuity system (görünürlük sistemi) içindeki retroreflective sheeting (geri yansıtıcı tabaka) der. 2, 5 ve 6. paragrafları 2007/35/AT sayılı Komisyon Direktifi ile aydınlatma ve ışıklı sinyal cihazlarının yerleştirilmesine ilişkin 76/756/AET sayılı AB Direktifi’nin teknik şartları hâline getirilen BM 48 sayılı Regülasyona göre, 7,5 t’nin üzerindeki N2 ile N3 kategorilerinde ve O3 ile O4 römork kategorilerinde, genişliği 2.100 mm’yi aşan araçlarda arkaya tam kontur işaretlemesi, uzunluğu 6.000 mm’yi aşan araçlarda yana kısmi kontur işaretlemesi zorunludur; istisnalar arasında yarı römork çekicileri de vardır. Malzeme BM 104 veya 150 sayılı Regülasyona göre onaylanır. Amerika Birleşik Devletleri’nde FMVSS 108, genişliği 2.032 mm (80 inç) veya üzeri ve brüt araç ağırlığı değeri (gross vehicle weight rating, GVWR) 10.000 lb’yi aşan römorklarda ve çekicilerde (truck tractors) bir görünürlük sistemi ister; 49 CFR 393.11(b) ise bunu 1 Aralık 1993 veya sonrasında üretilmiş bu tür römorklarda şart koşar.

9 Kasım 2026 itibarıyla durum. O gün okunanlar: Avrupa Birliği Resmî Gazetesi’nin 30 Eylül 2021 tarihli sayısında, 07 değişiklik serisinin 1 numaralı tamamlayıcısını (Supplement 1) içeren hâliyle yayımlanan BM 48 sayılı Regülasyon; AB Resmî Gazetesi’nin 14 Mart 2014 tarihli sayısında, özgün sürümünün 7 numaralı tamamlayıcısını (Supplement 7) içeren hâliyle yayımlanan BM 104 sayılı Regülasyon; 2007/35/AT sayılı Komisyon Direktifi; 1 Ekim 2025 tarihli Code of Federal Regulations 2025 baskısında 49 CFR 571.108 ve 393.11. BM 150 sayılı Regülasyon, sonraki BM serileri ve tamamlayıcıları, 2007/35/AT sayılı Direktiften sonraki AB tip onayı tasarrufları ve sonraki CFR baskıları okunmadı.

Terimlerin anlamı

BM 48 sayılı Regülasyon bu aileyi 2.5.9 paragrafında tanımlar:

  • Conspicuity marking, görünürlük işaretlemesi: “a device intended to increase the conspicuity of a vehicle, when viewed from the side or rear (or in the case of trailers, additionally from the front), by the reflection of light emanating from a light source not connected to the vehicle, the observer being situated near the source” (yandan veya arkadan, römorklarda ayrıca önden bakıldığında, araca bağlı olmayan bir ışık kaynağından gelen ışığı yansıtarak aracın görünürlüğünü artırmaya yönelik bir cihaz; gözlemci kaynağın yakınında bulunur).
  • Contour marking, kontur işaretlemesi: “intended to indicate the horizontal and vertical dimensions (length, width and height) of a vehicle” (bir aracın yatay ve dikey boyutlarını, yani uzunluğunu, genişliğini ve yüksekliğini göstermeye yönelik) bir görünürlük işaretlemesi.
  • Full contour marking, tam kontur işaretlemesi, “the outline of the vehicle by a continuous line” (aracın dış hatlarını sürekli bir çizgiyle) gösterir.
  • Partial contour marking, kısmi kontur işaretlemesi, yatay boyutu sürekli bir çizgiyle, “and the vertical dimension by marking the upper corners” (dikey boyutu ise üst köşeleri işaretleyerek) gösterir.
  • Line marking, çizgi işaretlemesi, yalnızca yatay boyutları, uzunluğu ve genişliği sürekli bir çizgiyle gösterir.

Malzemeyi onaylayan BM 104 sayılı Regülasyon ona retro-reflective marking material (geri yansıtıcı işaretleme malzemesi) der: “a surface or a device from which, when directionally illuminated, a relatively large portion of the incident radiation is retro-reflected” (yönlü olarak aydınlatıldığında üzerine düşen ışınımın görece büyük bir kısmını geri yansıtan bir yüzey veya cihaz) (paragraf 2.2.1). FMVSS 108’de şart “may be met with retroreflective sheeting, conspicuity reflex reflectors, or a combination of retroreflective sheeting and conspicuity reflex reflectors” (geri yansıtıcı tabaka, görünürlük reflektörleri veya geri yansıtıcı tabaka ile görünürlük reflektörlerinin bir kombinasyonuyla karşılanabilir) (S8.2); 49 CFR 393.11(b) ise bir kez “retroreflective tape” (geri yansıtıcı bant) der. Kasaya sabitlenmeyip araçta taşınan uyarı üçgenleri ve reflektif yelekler gibi donanımlar kamyon ve otobüste ülke ülke zorunlu ekipman sayfasında ele alınır.

Hangi araçlar: BM 48 sayılı Regülasyon

6.21.1 paragrafı her araç kategorisini yasak, zorunlu ve isteğe bağlı olarak ayırır.

BM 48 sayılı Regülasyon, 07 serisi uyarınca görünürlük işaretlemelerinin bulunması (paragraf 6.21.1)
YönZorunluİsteğe bağlıYasak
ArkaGenişliği 2.100 mm’yi aşan araçlarda tam kontur işaretlemesi: azami kütlesi 7,5 t’nin üzerinde olan N2 ve N3, kabinli şasiler, tamamlanmamış araçlar ve yarı römork çekicileri hariç; O3 ve O4, tamamlanmamış araçlar hariçYarı römork çekicilerinin kabini ve kabinli şasilerin kabini dahil diğer tüm kategorilerM1 ve O1
YanUzunluğu, römorklarda çeki oku dahil, 6.000 mm’yi aşan araçlarda, aynı kategorilerde ve aynı istisnalarla kısmi kontur işaretlemesi; bunun yerine tam kontur işaretlemesi takılabilirAynı kabinler dahil diğer tüm kategorilerM1 ve O1
ÖnYokO2, O3 ve O4’te çizgi işaretlemesiHerhangi bir araçta kısmi veya tam kontur işaretlemesi; M1 ve O1’de her türlü işaretleme

Kategori harfleri M, N ve O araç kategorileri sayfasında, O3 ve O4 yarı römorklarının taşıdığı üst yapılar ise römork tipleri sayfasında açıklanır.

Üç hüküm bundan sapmaya izin verir. “if the shape, structure, design or operational requirements of the vehicle make it impossible to install the mandatory contour marking” (aracın şekli, yapısı, tasarımı veya işletme gereklilikleri zorunlu kontur işaretlemesinin takılmasını imkânsız kılıyorsa) zorunlu kontur işaretlemesi yerine bir çizgi işaretlemesi takılabilir (paragraf 6.21.1.2.3). Kasanın bir kısmı esnek malzemeden olduğunda çizgi işaretlemesi rijit parçalara takılır, geri kalanı esnek malzemede olabilir; tamamen esnek malzemeden kasada çizgi işaretlemesi esnek malzemeye takılabilir (paragraf 6.21.1.2.4). Üretici, Teknik Servisin doğrulamasından sonra Tip Onay Kuruluşuna işletme gerekliliklerinin 6.21.2 ile 6.21.7.5 arasındaki paragraflara uymayı imkânsız kıldığını kanıtlarsa kısmi uyum kabul edilebilir: bu durumda BM 3 veya 150 sayılı Regülasyonun IVA sınıfı geri yansıtıcıları ya da BM 104 veya 150 sayılı Regülasyonun C sınıfı malzemesini taşıyan braketler, her 1.500 mm’de en az bir tane olmak üzere işaretlemenin bir kısmının yerini alabilir (paragraf 6.21.1.2.5). Bir araç onayının bildirim formu, arka ve yan için tam kontur, kısmi kontur veya çizgi işaretlemesinden hangisinin takıldığını ve bu muafiyetin kullanılıp kullanılmadığını kaydeder (Ek 1, madde 9.24).

Nereye takılır: konum, kaplama ve görünürlük

İşaretlemeler, aracın şekli, yapısı, tasarımı ve işletme gereklilikleriyle bağdaştığı ölçüde yataya ve dikeye olabildiğince yakın olur, aksi hâlde dış şekli olabildiğince yakından izler. Regülasyona göre “spaced as evenly as possible over the horizontal dimensions of the vehicle such that the total length and/or width of the vehicle can be identified” (aracın toplam uzunluğu ve/veya genişliği tanınabilecek şekilde, aracın yatay boyutları üzerinde olabildiğince eşit aralıklarla) yerleştirilirler (paragraf 6.21.3).

BM 48 sayılı Regülasyon, 07 serisi uyarınca görünürlük işaretlemelerinin konumu ve görünürlüğü (paragraf 6.21.4 ile 6.21.7 arası)
ŞartMetindeki değerParagraf
Genişliğin kaplanmasıToplam genişliğin en az yüzde 70’i, aracın kenarına olabildiğince yakın6.21.4.1
Uzunluğun kaplanmasıUzunluğun en az yüzde 70’i, her iki uca 600 mm’ye kadar yaklaşarak; römorklarda çeki oku hesaba katılmaz, yarı römork çekicilerinde kabinin uzunluğu esas alınır6.21.4.2
Motorlu aracın ön ucunda alternatifÖnden 2.400 mm içinde, en az 25’er santimetrekarelik bir dizi IVA sınıfı veya C sınıfı geri yansıtıcı: ilki ön uçtan en çok 600 mm uzakta, diğerleri aralarında en çok 600 mm, sonuncusundan işaretlemenin başlangıcına en çok 600 mm6.21.4.2.1.1
Çizgi işaretlemelerinin ve alt elemanların yüksekliğiYerden 250 mm ile 1.500 mm arasında, olabildiğince alçakta; aracın şekli, yapısı, tasarımı veya işletmesi 1.500 mm’ye izin vermediğinde 2.500 mm’ye kadar kabul edilir6.21.4.3.1
Kontur işaretlemelerinin üst elemanlarının yüksekliğiOlabildiğince yüksekte, aracın üst ucuna en çok 400 mm uzaklıkta6.21.4.3.2
Kısmi kontur işaretlemesinin üst köşeleriHer biri en az 250 mm uzunluğunda, 90 derecelik iki çizgi6.21.7.2
Elemanlar arasındaki boşluklarEn kısa komşu elemanın yüzde 50’sinden fazla değil; üretici bunun imkânsız olduğunu kanıtlarsa olabildiğince küçük ve en çok 1.000 mm6.21.7.1
Fren lambalarına uzaklıkHer zorunlu fren lambasına uzaklık: “should be greater than 200 mm” (200 mm’den büyük olmalıdır)6.21.7.3
Araç üzerindeki yerKonumlar en az 60 mm genişliğinde işaretlemelere olanak verir6.21.7.5
GörünürlükIşık yayan yüzeyin en az yüzde 70’i, araçtan 25 m uzaklıktaki bir gözlem düzleminden görünür; düzlem arka ve ön işaretlemeler için yerden 1 m ile 3,0 m, yan işaretlemeler için 1,0 m ile 1,5 m yükseklik arasındadır ve dışa doğru 4 derecelik düzlemlerle sınırlanır6.21.5

BM 70 sayılı Regülasyonun 01 serisine veya BM 150 sayılı Regülasyona uygun arka işaret plakaları, üreticinin takdirine bağlı olarak, işaretlemenin uzunluğu ve aracın yanına yakınlığı hesaplanırken arka işaretlemenin parçası sayılabilir (paragraf 6.21.7.4). Kaplama yüzde 70’in altında kalırsa veya alt elemanlar 1.500 mm’nin üzerinde bulunursa bildirim formu açıklamaları ve gerekçeyi içerir (Ek 1, madde 10.5 ve 10.7; paragraf 6.21.4.3.1).

Renkler

BM 48 sayılı Regülasyonun 5.15 paragrafı her lambanın ve cihazın rengini listeler. Görünürlük işaretlemesi için metin şöyledir: “White to the front; White or yellow to the side; Red or yellow to the rear.” (Önde beyaz; yanda beyaz veya sarı; arkada kırmızı veya sarı.) Bir dipnot şunu ekler: “Nothing in this Regulation shall preclude the Contracting Parties applying this Regulation from allowing the use of white conspicuity markings to the rear in their territories.” (Bu Regülasyondaki hiçbir hüküm, bu Regülasyonu uygulayan Akit Tarafların kendi topraklarında arkada beyaz görünürlük işaretlemeleri kullanılmasına izin vermesini engellemez.)

BM 104 sayılı Regülasyon malzeme için buna karşılık gelen sınırları koyar: “Retro-reflective marking materials (class C) shall be white, yellow or red. Retro-reflective distinctive markings and/or graphics (classes D and E) may be of any colour” (Geri yansıtıcı işaretleme malzemeleri (C sınıfı) beyaz, sarı veya kırmızı olmalıdır. Geri yansıtıcı ayırt edici işaretler ve/veya grafikler (D ve E sınıfları) herhangi bir renkte olabilir) (Ek 6, nokta 1).

Malzeme: BM 104 sayılı Regülasyon

BM 104 sayılı Regülasyon, M2, M3, N, O2, O3 ve O4 kategorisi araçlar için geri yansıtıcı işaretlemelere uygulanır (paragraf 1). Araç üzerine takılması BM 48 sayılı Regülasyonun konusu olan işaretleme malzemesi tiplerini onaylar ve bunları, her biri onay işaretinde kendi sembolüne sahip sınıflara ayırır (paragraf 5.4.3):

  • C: kontur veya şerit işaretlemesi için malzeme;
  • D: sınırlı bir alana yönelik ayırt edici işaretler veya grafikler için malzeme;
  • E: geniş bir alana yönelik ayırt edici işaretler veya grafikler için malzeme;
  • D/E: baskılı, tam renkli logolar ve E sınıfı işaretler için taban veya zemin olarak kullanılan ve D sınıfı şartlarını karşılayan beyaz malzeme.

Onaylanan her malzeme başvuru sahibinin ticari adını veya ticari markasını ve, geri yansıtıcı sistemi her yöne dönük (omnirotational) değilse, “TOP” yön işaretini taşır (paragraf 4.1). Onay işareti, onayı veren ülkenin numarasıyla birlikte E harfini çevreleyen bir daire, ardından R harfiyle Regülasyonun numarası, bir tire, onay numarası ve sınıf sembolünden oluşur (paragraf 5.4). Şeritlerde en az 0,5 m aralıklarla bir kez bulunur (paragraf 5.5). Onay numarasının ilk iki hanesi değişiklik serisini verir; Regülasyonun özgün hâli için bu 00’dır (paragraf 5.2). Yan ve arka işaretleme için şeritler 50 mm genişliğindedir, toleransı artı 10 mm ve eksi 0 mm’dir (Ek 5, nokta 1.2.1).

Yeni durumdaki C sınıfı malzemenin asgari geri yansıtma katsayısı, metrekare başına ve lüks başına cd, 0,33 derecelik gözlem açısında, giriş açısına göre (BM 104 sayılı Regülasyon, Ek 7, Tablo 1)
Renk5°20°30°40°60°
Beyaz450verilmemiş2009516
Sarı300verilmemiş1307510
Kırmızı120603010verilmemiş

D ve E sınıflarında bunun yerine azami değerler vardır: D sınıfı için 5 derecelik giriş açısında metrekare başına ve lüks başına 150 cd’den 60 derecede 5’e kadar, herhangi bir renkte (Ek 7, Tablo 2); E sınıfı için bu değerlerin en çok yüzde 33’ü (paragraf 7.2.2). 7.2 paragrafı şöyledir: “Advertising, consisting of retro-reflective logos, distinctive markings or letters/characters has to be decent.” (Geri yansıtıcı logolar, ayırt edici işaretler veya harfler/karakterlerden oluşan reklamlar edebe uygun olmalıdır.) Toplam geri yansıtıcı alan 2 metrekareden azsa D sınıfı malzeme kullanılabilir; 2 metrekareden itibaren E sınıfı kullanılır. Bir dipnot, geri yansıtıcı reklamları, logoları, ayırt edici işaretleri ve harfleri yasaklamayı ulusal makamlara bırakır.

Ek 8, malzemenin hava koşullarına, korozyona, yakıtlara, ısıya, temizlemeye (elle ve basınçlı yıkamayla) ve su girmesine dayanımını, C sınıfı malzeme yapışkanlıysa yapışma mukavemetini ve branda gibi esnek bir yüzeye yapıştırılacaksa bükülmesini test eder. Onay veren makam, kullanımdaki malzemenin optik özelliklerinin kararlılığını da test edebilir.

Yükümlülük AB hukukuna nasıl girdi

18 Haziran 2007 tarihli 2007/35/AT sayılı Komisyon Direktifi, 2. gerekçesinde şu nedeni verir: “In order to increase road safety by improving the conspicuity of large trucks and their trailers the obligation for fitting retro reflective marking on these vehicles should be introduced into Directive 76/756/EEC.” (Büyük kamyonların ve römorklarının görünürlüğünü iyileştirerek karayolu güvenliğini artırmak için, bu araçlara geri yansıtıcı işaretleme takma yükümlülüğü 76/756/AET sayılı Direktife eklenmelidir.) Direktifin Eki, 76/756/AET sayılı Direktifin Ek II’sini BM 48 sayılı Regülasyona yapılan bir atıfla değiştirdi: “The technical requirements are those set out in paragraphs 2, 5 and 6 of UN/ECE Regulation No 48 and Annexes 3 to 9 thereto.” (Teknik şartlar, UN/ECE 48 sayılı Regülasyonun 2, 5 ve 6. paragraflarında ve 3 ila 9. eklerinde belirtilenlerdir.) Bu noktaya ait bir dipnot, Regülasyonu AB Resmî Gazetesi’nin 30 Mayıs 2007 tarihli L 137 sayısındaki yayımıyla tanımlar.

Üye Devletler hükümlerini 9 Temmuz 2008’e kadar kabul edip yayımlamak ve 10 Temmuz 2008’den itibaren uygulamak zorundaydı (Madde 3(1)). Madde 2 yeni araçlar için tarihi belirledi: “With effect from 10 July 2011, if the requirements laid down in Directive 76/756/EEC, as amended by this Directive, are not complied with, Member States, on grounds related to the installation of lighting and light-signalling devices, shall consider Certificates of Conformity which accompany new vehicles in accordance with the provisions of Directive 70/156/EEC to be no longer valid for the purposes of Article 7(1) of that Directive.” (10 Temmuz 2011’den itibaren, bu Direktifle değiştirilen 76/756/AET sayılı Direktifte belirtilen şartlara uyulmazsa, Üye Devletler aydınlatma ve ışıklı sinyal cihazlarının yerleştirilmesiyle ilgili gerekçelerle, 70/156/AET sayılı Direktif hükümlerine göre yeni araçlara eşlik eden Uygunluk Belgelerini o Direktifin 7(1) maddesi bakımından artık geçerli saymaz.)

BM 48 sayılı Regülasyon, bu araçlar için kendi tarihlerini 03 değişiklik serisinin geçiş hükümlerinde (paragraf 12.2) korur. 10 Ekim 2009’dan itibaren Regülasyonu uygulayan Akit Taraflar, 03 serisini karşılamayan, 7,5 tonun üzerindeki N2 ile N3, O3 ve O4 kategorilerinden genişliği 2.100 mm’yi (arka işaretlemeler) ve uzunluğu 6.000 mm’yi (yan işaretlemeler) aşan, yarı römork çekicileri ve tamamlanmamış araçlar dışındaki araçlar için “may refuse first national or regional entry into service” (ilk ulusal veya bölgesel hizmete girişi reddedebilir). 10 Ekim 2011’den itibaren bu tür araç tiplerine daha önceki herhangi bir seri kapsamında verilmiş onayları artık tanımazlar. AB Resmî Gazetesi’ndeki yayım “only the original UN/ECE texts have legal effect under international public law” (uluslararası kamu hukuku uyarınca yalnızca özgün UN/ECE metinleri hukuki etki doğurur) notunu düşer ve durum ile yürürlük tarihi için BM durum belgesi TRANS/WP.29/343’e atıf yapar; bu belge okunmadı.

Amerika Birleşik Devletleri: FMVSS 108 ve 49 CFR 393.11

FMVSS 108; binek otomobillere, çok amaçlı binek araçlarına (multipurpose passenger vehicles), kamyonlara, otobüslere, direk römorkları (pole trailers) ve römork dönüştürücü dolly’ler (trailer converter dollies) dışındaki römorklara ve motosikletlere, ayrıca S8.2’ye uygun olarak üretilen geri yansıtıcı tabaka ve reflektörlere uygulanır (S3). S6.1.1.1 paragrafı şöyledir: “Each trailer of 2032 mm or more in overall width, and with a GVWR over 10,000 lbs., except a trailer designed exclusively for living or office use, and each truck tractor must be equipped with retroreflective sheeting, reflex reflectors, or a combination of retroreflective sheeting and reflex reflectors as specified in S8.2.” (Yalnızca yaşam veya ofis kullanımı için tasarlanmış römorklar dışında, toplam genişliği 2.032 mm veya üzeri ve GVWR’si 10.000 lb’yi aşan her römork ile her çekici, S8.2’de belirtildiği gibi geri yansıtıcı tabaka, reflektörler veya geri yansıtıcı tabaka ile reflektörlerin bir kombinasyonuyla donatılmalıdır.)

Tabakada “a smooth, flat, transparent exterior film with retroreflective elements embedded or suspended beneath the film” (geri yansıtıcı elemanların altına gömülü veya asılı olduğu pürüzsüz, düz ve saydam bir dış film) bulunur (S8.2.1.1) ve tabaka, fotometri dışında ASTM D 4956-90’ın Type V tabaka şartlarını karşılar. Üç sınıfı vardır: en az 50 mm genişliğinde DOT-C2, en az 75 mm DOT-C3 ve en az 100 mm DOT-C4 (S8.2.1.2). En az 3 mm yüksekliğindeki sınıf harfleri uygunluğu belgeler ve her beyaz veya kırmızı parçada en az bir kez, yalnız beyaz tabakada en az her 300 mm’de bir bulunmalıdır (S8.2.1.3). Dönüşümlü malzemede her beyaz ve kırmızı parça, artı eksi 150 mm toleransla 300 mm uzunluğundadır ve renklerin hiçbiri, bir römorkun genişliği boyunca uzanan sürekli bir şeridin veya uzunluğu boyunca uzanan bir şeridin üçte ikisini aşamaz (S8.2.1.4). Beyaz tabaka zorunlu her kırmızı veya amber lambadan, kırmızı tabaka zorunlu her amber lambadan en az 75 mm uzakta kalır (S8.2.1.6). 0,2 derecelik gözlem açısında ve eksi 4 derecelik giriş açısında asgari fotometri, lüks başına ve metrekare başına cd olarak, DOT-C2 sınıfında beyaz için 250 ve kırmızı için 60, DOT-C3’te 165 ve 40, DOT-C4’te 125 ve 30’dur (Tablo XVI-c).

Görünürlük reflektörleri DOT-C ile işaretlenir (S8.2.2.1) ve merkezleri arası en çok 100 mm olmak üzere, iki veya üç kırmızı reflektörle dönüşümlü iki veya üç beyaz reflektörden oluşan tekrarlı bir düzende takılır (S8.2.2.2.1).

FMVSS 108’in görünürlük sistemini yerleştirdiği yerler (S8.2.3 ve S8.2.4); römork yükseklikleri şeridin merkez çizgisinde yol yüzeyinden ölçülür
Araç ve tarafElemanYerleşimMalzeme
Römork, arkaEleman 1Tüm genişlik boyunca, uç kenarlara olabildiğince yakın, boş ağırlıkta (curb weight) 375 mm ile 1.525 mm arasındaDönüşümlü kırmızı ve beyaz
Römork, arkaEleman 2; konteyner şasilerinde veya ön duvarı (bulkhead) olmayan platform römorklarda gerekmezKasanın sağ ve sol üst konturlarında, üste olabildiğince yakın ve birbirinden olabildiğince uzak, yatay ve dikey 300 mm’lik iki çift şeritBeyaz, DOT-C2, C3 veya C4 sınıfı
Römork, arkaEleman 3; alta girme koruma donanımı olmayan römorklarda gerekmezArka alta girme koruma donanımının yatay elemanının tüm genişliği boyuncaEn az 38 mm genişliğinde DOT-C2 sınıfı veya reflektörler; dönüşümlü kırmızı ve beyaz
Römork, her yanYan şeritOlabildiğince yatay, öne olabildiğince yakın bir noktadan arkaya olabildiğince yakın bir noktaya kadar, 375 mm ile 1.525 mm arasında, donanım veya yük tarafından örtülmeden; uzunluğun en az yarısı kaplanıyorsa ve boşluklar olabildiğince eşit dağıtılıyorsa kesintili olabilirDönüşümlü kırmızı ve beyaz
Çekici, arkaEleman 1Arka çamurlukların, çamur paçalıklarının veya çamur paçalığı taşıyıcı braketlerinin kenarlarına yakın, en az 600 mm’lik iki şerit; çamur paçalığı yoksa başka konumlar, kabinin arkasında 1.525 mm’ye kadarDönüşümlü kırmızı ve beyaz
Çekici, arkaEleman 2Kabinin sağ ve sol üst konturlarında, alanlarının en çok yüzde 25’i örtülü, 300 mm’lik iki çift şeritBeyaz

Eleman 3’ü taşıyan arka alta girme koruma donanımları alta girme koruması ve Mansfield bar sayfasının konusudur. Sistemin dış nervürler, platform römorklardaki yan dikme direkleri ve dışa taşan kirişler gibi süreksiz yüzeylere, römorklarda kapı menteşelerine ve lamba gövdelerine, çekicilerde ise kasa birleşim yerlerine, takviye nervürlerine, yağmur oluklarına ve kıvrık yüzeylere takılması gerekmez (S8.2.1.5).

49 CFR 393.11, Federal Motor Carrier Safety Regulations’ın güvenli işletme için gerekli parçalar ve aksesuarlarla ilgili kısmında yer alır. (b) paragrafına göre “Each trailer of 2,032 mm (80 inches) or more overall width, and with a GVWR over 4,536 kg (10,000 pounds), manufactured on or after December 1, 1993, except pole trailers and trailers designed exclusively for living or office use, shall be equipped with” (direk römorkları ve yalnızca yaşam veya ofis kullanımı için tasarlanmış römorklar dışında, toplam genişliği 2.032 mm (80 inç) veya üzeri, GVWR’si 4.536 kg’ı (10.000 pound) aşan ve 1 Aralık 1993 veya sonrasında üretilen her römork şunlarla donatılmalıdır): FMVSS 108’i karşılayan geri yansıtıcı tabaka, reflektörler veya bunların bir kombinasyonu. Bu tür görünürlük malzemesi taşıyan bir römorkun, malzeme o reflektörlerin konumlarındaysa ve onların görünürlük şartlarını karşılıyorsa, bölümün Tablo 1’inde listelenen reflektörleri ayrıca taşıması gerekmez (393.11(a)(2)). 25 Aralık 1968 veya sonrasında üretilmiş ticari motorlu taşıtlar, en azından üretildikleri tarihte yürürlükte olan hâliyle FMVSS 108’i karşılamalıdır (393.11(a)(1)). (b) paragrafı S5.7.1 ile S5.7.3 arası numaralı FMVSS paragraflarına atıf yapar; FMVSS 108’in 2025 baskısında S5.7 paragrafı yoktur ve görünürlük şartları S6.1.1.1 ile S8.2’dedir.

İki sistem yan yana

BM 48 ve 104 sayılı Regülasyonlar ile FMVSS 108 uyarınca görünürlük işaretlemesi, 9 Kasım 2026’da okunan baskılarıyla
BM 48 ve 104 sayılı RegülasyonlarFMVSS 108
Zorunlu olduğu araçlar7,5 t’nin üzerindeki N2, N3, O3 ve O4: genişliği 2.100 mm’yi aşıyorsa arka, uzunluğu 6.000 mm’yi aşıyorsa yanGenişliği 2.032 mm veya üzeri, GVWR’si 10.000 lb’yi aşan römorklar; çekiciler
ÇekicilerZorunlu değil; kabinde isteğe bağlıZorunlu: arka çamurluklarda veya çamur paçalıklarında ve kabinin üst köşelerinde şeritler
ArkaTam kontur işaretlemesiTam genişlikte şerit, beyaz üst köşeler, alta girme korumasında şerit
YanKısmi kontur işaretlemesi: sürekli çizgi ve üst köşelerYatay şerit, uzunluğun en az yarısı
RenklerArka kırmızı veya sarı, yan beyaz veya sarı, ön beyaz; bir Akit Tarafın izin verdiği yerde arkada beyazDönüşümlü kırmızı ve beyaz; üst köşelerde beyaz
Malzeme genişliği50 mm, artı 10 mm, eksi 0 mm (yan ve arka işaretleme şeritleri)En az 50, 75 veya 100 mm (DOT-C2, C3, C4)
Alt şeridin yüksekliği250 mm ile 1.500 mm arası, istisnai olarak 2.500 mm’ye kadar375 mm ile 1.525 mm arası
Malzeme üzerindeki işaret104R, onay numarası ve C içeren E onay işareti, şeritlerde her 0,5 m’deHer parçada ve yalnız beyaz tabakada her 300 mm’de DOT-C2, C3 veya C4

Her metin nerede uygulanır

Görünürlük işaretlemesine ilişkin okunan kurallar, ülkelere göre (9 Kasım 2026’da okundu)
ÜlkeOkunan kuralDurumKaynak
Avrupa Birliği, tüm Üye Devletler2007/35/AT sayılı Direktifle 76/756/AET sayılı Direktife eklenen BM 48 sayılı Regülasyon, 2, 5 ve 6. paragraflar ile 3 ila 9. eklerUymayan yeni araçların Uygunluk Belgeleri 10 Temmuz 2011’den itibaren geçersiz; 2007/35/AT sayılı Direktiften sonraki AB tasarrufları okunmadı2007/35/AT sayılı Direktif, Madde 2 ve 3 ile Ek
Amerika Birleşik DevletleriFMVSS 108, S6.1.1.1 ve S8.2; 49 CFR 393.11(b)1 Ekim 2025 tarihli CFR baskısında yürürlükte; 393.11(b), 1 Aralık 1993 veya sonrasında üretilen römorkları kapsarCFR 2025 baskısı, 49 CFR 571.108 ve 393.11
KanadaDoğrulanmadıDoğrulanmadıUlusal metin okunmadı
Büyük BritanyaDoğrulanmadıDoğrulanmadıUlusal metin okunmadı
TürkiyeDoğrulanmadıDoğrulanmadıUlusal metin okunmadı
RusyaDoğrulanmadıDoğrulanmadıUlusal metin okunmadı

AB dışında BM 48 sayılı Regülasyon, onu 1958 Anlaşması kapsamında uygulayan ülkelerde uygulanır; bu ülkelerin hangileri olduğu ve her birinin hangi seriyi uyguladığı, okunmamış olan BM durum belgesi TRANS/WP.29/343’tedir. Metnin kendisinde bir beyan yer alır: BM Genel Sekreterine aksi bildirilinceye kadar Japonya, aydınlatma ve ışıklı sinyal cihazlarının yerleştirilmesi bakımından yalnızca M1 ve N1 kategorisi araçlar için bağlı olacaktır (paragraf 12.1.7).

Kısa cevaplar

Hangi kamyon ve römorklarda kontur işaretlemesi zorunludur?
BM 48 sayılı Regülasyonun 6.21.1.2 paragrafına göre arkaya tam kontur işaretlemesi, genişliği 2.100 mm'yi aşan, azami kütlesi 7,5 tonun üzerindeki N2 ile N3, O3 ve O4 kategorisi araçlarda; yana kısmi kontur işaretlemesi ise aynı kategorilerde uzunluk, römorklarda çeki oku dahil, 6.000 mm'yi aştığında zorunludur. N2 ve N3 içinde kabinli şasiler, tamamlanmamış araçlar ve yarı römork çekicileri, O3 ve O4 içinde tamamlanmamış araçlar istisnadır. 6.21.1.3.1 paragrafı, yarı römork çekicilerinin kabini ve kabinli şasilerin kabini dahil, başka şekilde belirtilmeyen tüm kategorilerde işaretlemeyi isteğe bağlı kılar; 6.21.1.1 paragrafı ise M1 ve O1'de yasaklar.
Görünürlük işaretlemesi hangi renkte olmalıdır?
BM 48 sayılı Regülasyon (paragraf 5.15) öne beyaz, yana beyaz veya sarı, arkaya kırmızı veya sarı verir ve Akit Tarafların kendi topraklarında arkada beyaza izin vermesine olanak tanır. BM 104 sayılı Regülasyona göre C sınıfı malzeme beyaz, sarı veya kırmızıdır. Amerika Birleşik Devletleri'nde FMVSS 108, arkada genişlik boyunca ve yanlar boyunca dönüşümlü kırmızı ve beyaz malzeme, üst arka köşelerde ise beyaz şeritler kullanır.
Reflektif bant üzerindeki 104R ve C işaretleri ne anlama gelir?
BM 104 sayılı Regülasyonun onay işaretinin parçalarıdır: onayı veren ülkenin numarasıyla birlikte E harfini çevreleyen bir daire, ardından 104R, bir tire ve onay numarası, son olarak bir sınıf sembolü. C kontur veya şerit işaretlemesini, D ve E sınırlı veya geniş bir alana yönelik ayırt edici işaretleri ya da grafikleri gösterir. Şeritlerde işaret en az her 0,5 m'de bir bulunur.
DOT-C2 bant nedir?
DOT-C2, DOT-C3 ve DOT-C4, FMVSS 108'deki geri yansıtıcı tabaka (retroreflective sheeting) sınıflarıdır; genişlikleri en az 50, 75 ve 100 mm'dir. Harfler tabakanın standarda uygunluğunu belgeler ve en az 3 mm yüksekliğindeki karakterlerle her beyaz veya kırmızı parçada en az bir kez, yalnız beyaz tabakada en az her 300 mm'de bir bulunmalıdır. Görünürlük reflektörleri (conspicuity reflex reflectors) DOT-C ile işaretlenir.
Otobüslerde kontur işaretlemesi gerekir mi?
BM 48 sayılı Regülasyon, görünürlük işaretlemesinin zorunlu olduğu araçlar arasında otobüsleri saymaz. 6.21.1.3.1 paragrafı işaretlemeyi başka şekilde belirtilmeyen tüm kategorilerde isteğe bağlı kılar, 6.21.1.1 paragrafı ise M1 ve O1'de yasaklar. Amerika Birleşik Devletleri'nde FMVSS 108'in S6.1.1.1 paragrafı, genişliği 2.032 mm veya üzeri ve GVWR'si 10.000 lb'yi aşan römorkları ve çekicileri (truck tractors) sayar.

Kaynaklar

  1. UN Regulation No 48, installation of lighting and light-signalling devices, incorporating Supplement 1 to the 07 series of amendments (in force 30 September 2021), OJ L 347, 30 September 2021: paragraphs 2.5.9, 5.15, 6.21, 12.1.7 and 12.2 and Annex 1, items 9.24, 10.5 and 10.7 — EUR-Lex, European Union, 30 Sept 2021
  2. UN Regulation No 104, approval of retro-reflective markings for vehicles of category M, N and O, incorporating Supplement 7 to the original version (in force 26 July 2012), OJ L 75, 14 March 2014: paragraphs 1, 2, 4, 5 and 7 and Annexes 5 to 8 — EUR-Lex, European Union, 14 Mar 2014
  3. Commission Directive 2007/35/EC of 18 June 2007 amending, for the purposes of its adaptation to technical progress, Council Directive 76/756/EEC concerning the installation of lighting and light-signalling devices, OJ L 157, 19 June 2007: recital 2, Articles 1 to 3 and Annex — EUR-Lex, European Union, 18 Jun 2007
  4. 49 CFR 571.108, Standard No. 108: Lamps, reflective devices, and associated equipment, Code of Federal Regulations, 2025 edition (1 October 2025): S3, S6.1.1.1, S8.2 and Table XVI-c — National Highway Traffic Safety Administration, via govinfo.gov, 1 Oct 2025
  5. 49 CFR 393.11, Lamps and reflective devices, Code of Federal Regulations, 2025 edition (1 October 2025): paragraphs (a) and (b) — Federal Motor Carrier Safety Administration, via govinfo.gov, 1 Oct 2025