Konteyner ölçüleri: 20 ft, 40 ft, high cube ve 45 ft, iç ve dış ölçüler

Bir deniz konteynerinin dış ölçülerini, seri 1 yük konteynerlerine ilişkin uluslararası standart olan ISO 668, Ocak 2020 tarihli yedinci baskısında belirler. Her seri 1 konteyner 2.438 mm (8 ft) genişliğindedir. 20 ft konteyner 6.058 mm, 40 ft konteyner 12.192 mm, 45 ft konteyner 13.716 mm uzunluğundadır; standarttaki yükseklikler arasında 2.591 mm (8 ft 6 in) ile denizcilik hatlarının high cube dediği yükseklik olan 2.896 mm (9 ft 6 in) de yer alır. Standart, iç ölçüler için asgari değerler verir. İç ölçüleri, kapı açıklıklarını ve ağırlıkları ise hatlar, filolarındaki konteynerler için yayımlar: Ocean Network Express (ONE), Hapag-Lloyd ve Maersk, 40 ft kuru yük konteyneri için her biri 12.032 mm iç uzunluk, 2.350 ya da 2.352 mm genişlik ve 2.390 ila 2.395 mm yükseklik verir; ONE ve Maersk 40 ft high cube için 2.695 ve 2.697 mm yükseklik verir. ONE ve Hapag-Lloyd tek tek konteynerlerin yayımladıkları değerlerden farklı olabileceğini söyler; Maersk’in frigorifik konteyner veri sayfası da ölçülerin konteyner serileri içinde değiştiğini söyler.

28 Ekim 2026 itibarıyla durum. O gün okunanlar: ONE’ın konteyner bilgi sayfası ve 96/53/AT sayılı Konsey Direktifinin 14 Ağustos 2019 tarihli konsolide metni. 14 Ekim 2026’da okunanlar: ISO 668:2020’nin madde 4’ü ve Tablo 1 ila 3’ü içeren önizleme sayfaları, Hapag-Lloyd’un 20’ Standard ve 40’ Standard sayfaları ile Mart 2016 tarihli Container Specification broşürü, Maersk’in kuru yük ve frigorifik konteynerlere ilişkin ekipman spesifikasyonları (7 Şubat 2014’te oluşturulmuş PDF dosyaları), konteyner kiralama şirketi Seaco’nun Mart 2023 tarihli 45 ft pallet-wide broşürü ve P&O Ferrymasters’ın 45 ft konteynerlerine ilişkin sayfası.

Dış ölçüler: ISO 668’in belirledikleri

ISO 668:2020’nin başlığı Series 1 freight containers — Classification, dimensions and ratings (seri 1 yük konteynerleri — sınıflandırma, boyutlar ve anma değerleri) şeklindedir. Sınıflandırmaya ilişkin maddesi genişlikten başlar: “Series 1 freight containers have a uniform width of 2 438 mm (8 ft).” (Seri 1 yük konteynerlerinin genişliği tek tiptir: 2.438 mm, yani 8 ft.) Tablo 1 anma uzunluklarını verir: 1EEE ve 1EE için 45 ft (13,7 m), 1A tanımlamaları için 40 ft (12,2 m), 1B tanımlamaları için 30 ft (9,1 m) ve 1C tanımlamaları için 20 ft (6,1 m). Madde 4 yükseklikleri şöyle dağıtır: 1EEE, 1AAA ve 1BBB’ye 2.896 mm (9 ft 6 in); 1EE, 1AA, 1BB ve 1CC’ye 2.591 mm (8 ft 6 in); 1A, 1B, 1C ve 1D’ye 2.438 mm (8 ft); 1AX, 1BX, 1CX ve 1DX’e ise 2.438 mm’den az. Buradaki X, standardın ifadesiyle, bu yükseklik dışında özel bir anlam taşımaz (“no specific connotation”). Tablo 1 ila 3’te ayrıca 2.896 mm yüksekliğinde bir 20 ft konteyner olan 1CCC de yer alır.

Tablo 3 asgari iç yüksekliği, anma dış yüksekliği eksi 241 mm olarak belirler; bu da 2.896 mm yüksekliğindeki bir konteyner için 2.655 mm, 2.591 mm yüksekliğindeki için 2.350 mm, 2.438 mm yüksekliğindeki için 2.197 mm eder. Tablo 2 dış toleransları sıfır ve bir negatif değer olarak verir; örneğin 1EEE ile 1EE’nin uzunluğunda 0 ve −10 mm, 1C tanımlamalarının uzunluğunda 0 ve −6 mm, genişlik ve yükseklikte 0 ve −5 mm. Tablo 2, 1D dışındaki her tanımlamaya 30.480 kg (67.200 lb) brüt kütle anma değeri verir; 1D’nin anma değeri 10.160 kg’dır (22.400 lb). 30.480 kg’lık değerler “Higher values are permissible under certain conditions.” (Belirli koşullarda daha yüksek değerlere izin verilir.) dipnotunu taşır.

Tablo 2’deki iki bölüm, konteyner taşıyan araçlarla ilgilidir. 2.896 mm ve 2.591 mm’lik yükseklikler “Legal limitations to the overall height of vehicle and load can exist in certain countries” (bazı ülkelerde araç ve yükün toplam yüksekliğine ilişkin yasal sınırlamalar olabilir) dipnotunu taşır; örnek olarak demiryolu ve karayolu hizmeti verilir. Tablo 2’ye ait bir not, bir 1CCC konteyneri kaz boynu tüneliyle (gooseneck tunnel) donatmanın zor olabileceğini ve böyle bir tüneli olmayan 1CCC konteynerlerin karayolunda düz şasili konteyner taşıyıcıları üzerinde “can meet height problems in some countries” (bazı ülkelerde yükseklik sorunlarıyla karşılaşabileceğini) söyler. İskelet konteyner şasileri, diğer yarı römork üst yapılarıyla birlikte römork tipleri açıklandı yazısında anlatılır.

İç ölçüler: hatların yayımladıkları

Hatlar, filolarındaki konteynerlerin iç ölçülerini, kapı açıklıklarını ve ağırlıklarını yayımlar: ONE konteyner bilgi sayfasında, Hapag-Lloyd tek tek konteyner tiplerine ayrılmış web sayfalarında ve Mart 2016 tarihli Container Specification broşüründe, Maersk ise iç yüksekliği “height to load line” (yükleme çizgisine kadar yükseklik) olarak veren ekipman spesifikasyon sayfalarında.

Her hat, yayımladığı değerlere bir kayıt düşer. ONE bunların “for reference only” (yalnızca referans amaçlı) olduğunu söyler ve ekler: “Individual containers may have different specifications from the measurement shown above.” (Tek tek konteynerlerin özellikleri yukarıda gösterilen ölçülerden farklı olabilir.) Hapag-Lloyd’un broşürü, bastığı ölçülerin “are nominal figures” (anma değerleri olduğunu) ve üretim toleransları nedeniyle “a difference in measurement is possible” (ölçülerde fark olabileceğini) söyler; uzunluk, genişlik ve yükseklikte azami fark 10 mm’dir. Broşür, gösterdiği serilerin “only represent a sample of the entire fleet” (filonun tamamından yalnızca bir örneği temsil ettiğini) de söyler. Maersk’in frigorifik konteyner veri sayfası şöyle der: “Dimensions vary within container series.” (Ölçüler konteyner serileri içinde değişir.)

Hapag-Lloyd’un 40’ Standard sayfası darayı “3.750” olarak basar. Aynı sayfadaki 32.500 kg’lık brüt ağırlık ile 28.750 kg’lık yük kapasitesi arasında 3.750 kg fark vardır; broşür de bu dara ve yük kapasitesine sahip bir 40 ft serisi listeler.

Broşürde ayrıca “External and minimum internal dimensions (according to ISO)” (dış ve asgari iç ölçüler, ISO’ya göre) başlıklı bir tablo yer alır. Tablonun dış değerleri yukarıdaki ISO tablosundakilerle aynıdır; asgari değerlerinden birkaçı ise ISO 668:2020’dekilerden farklıdır. Broşür 40 ft konteyner için 12.029 mm asgari iç uzunluk, 2.350 mm asgari iç genişlik ve 2.337 mm asgari kapı açıklığı genişliği verir; 2020 baskısının Tablo 3’ü ise 11.998 mm, 2.330 mm ve 2.286 mm verir. Broşürün tarihi Mart 2016’dır.

Frigorifik (reefer) konteynerler

ONE, 20 ft frigorifik konteynerinin dış ölçülerini 6.058 × 2.438 × 2.591 mm, 40 ft high cube frigorifik konteynerininkini ise 12.192 × 2.438 × 2.896 mm olarak verir; bunlar ISO 668’in 1CC ve 1AAA için verdiği değerlerdir. Hapag-Lloyd’un broşürü, frigorifik konteyner tablolarında iç yüksekliğin yanında azami istifleme yüksekliği için bir sütun taşır ve 40 ft frigorifik konteynerlere ilişkin sayfasında azami istifleme yüksekliğinin “indicated by red line inside the container in order to ensure proper air circulation” (uygun hava sirkülasyonunu sağlamak için konteynerin içinde kırmızı bir çizgiyle gösterildiğini) söyler. Maersk, frigorifik konteynerlerinin yüksekliklerini yükleme çizgisine kadar verir.

ONE’ın 40 ft high cube frigorifik konteyner kaydı, 34.000 kg azami brüt ağırlık ve 4.490 kg daranın yanında 30.510 kg yük kapasitesi verir; 34.000 kg eksi 4.490 kg, 29.510 kg eder.

Open top ve flat rack konteynerler

ONE, open top ve flat rack konteynerleri için de değerler yayımlar. Open top’lar için çatı açıklığını da ekler. Flat rack’lerde iç uzunluğu köşe dikmeleri arasında, genişliği yan kirişler arasında ölçer; dış ölçüleri de 6.058 ya da 12.192 mm uzunluk, 2.438 mm genişlik ve 2.591 mm, high cube sürümünde ise 2.896 mm yükseklik olarak verir.

40 ft high cube flat rack için 58.600 kg eksi 6.250 kg, 52.350 kg eder; ONE ise 52.500 kg yük kapasitesi basar.

45 ft pallet-wide konteynerler

Seaco’nun broşürünün başlığı “45FT HIGH CUBE (2.5M WIDE) PALLETWIDE CONTAINERS” (45 ft high cube, 2,5 m genişliğinde pallet-wide konteynerler) şeklindedir; broşür External dimensions (dış ölçüler) başlığı altında 13.716 mm, 2.500 mm ve 2.896 mm değerlerini listeler. ISO 668 ise seri 1 konteynerlere 2.438 mm’lik tek tip bir genişlik verir. P&O Ferrymasters, 45 ft high cube pallet wide konteynerleri için 2,5 m toplam genişlik verir ve bunların “are ISO type LEG1” (ISO LEG1 tipinde olduğunu) söyler.

Seaco ayrıca 28 mm taban kalınlığı verir. Palet hesaplama aracı, dorselerin, değiştirilebilir kasaların ve panelvanların yanında, pallet-wide olan dahil 20, 40 ve 45 ft konteynerler için de palet sayısını hesaplar.

Brüt kütle, dara ve yük kapasitesi

Hatlar, bazı konteynerleri için ISO 668:2020’nin 30.480 kg’lık anma değerinin üzerinde azami brüt değerler yayımlar. Yukarıdaki tablolarda Hapag-Lloyd ve Maersk 40 ft ve 45 ft kuru yük konteynerleri için 32.500 kg verir, ONE kuru yük 40 ft high cube ve 45 ft konteynerleri için hem 30.480 hem 32.500 kg listeler, üçü de 40 ft high cube frigorifik konteynerleri için 34.000 kg verir. ONE üç flat rack’i için 38.100, 45.000 ve 58.600 kg listeler. Tablolardaki her yük kapasitesi, ONE’ın iki brüt değer listelediği yerlerde 32.500 kg alınmak üzere, azami brüt ağırlık eksi daraya eşittir; yukarıda belirtilen iki ONE kaydı bunun dışındadır. Araç tarafındaki ağırlıklar ve yük kapasitesi tır kaç ton alır hesaplama aracında hesaplanır.

AB yollarında 45 fitlik konteynerler

96/53/AT sayılı Konsey Direktifi, belirli karayolu araçları için ulusal ve uluslararası trafikte azami ölçüleri, uluslararası trafikte ise azami ağırlıkları belirler. Ek I konteynerleri aracın ölçülerine dahil eder (nokta 1.4); Madde 10c ve Ek I’in 2.2.2 noktası ise intermodal taşıma işlemlerinde 45 fitlik konteyner taşıyan araçlarla ilgilidir.

Madde 10c uyarınca Ek I’in 1.1 noktasındaki azami uzunluklar ve 1.6 noktasındaki, çeki pimi (kingpin) ile yarı römorkun arkası arasındaki azami mesafe “may be exceeded by 15 cm for vehicles or vehicle combinations engaged in the transport of 45-foot containers or 45-foot swap bodies, empty or loaded, provided that the road transport of the container or swap body in question is part of an intermodal transport operation” (söz konusu konteynerin veya değiştirilebilir kasanın karayolu taşıması bir intermodal taşıma işleminin parçası olmak koşuluyla, boş ya da yüklü 45 fitlik konteyner veya 45 fitlik değiştirilebilir kasa taşıyan araçlar veya araç kombinasyonları için 15 cm aşılabilir). Ek I’in 2.2.2 noktası, “carrying, in intermodal transport operations, one or more containers or swap bodies, up to a total maximum length of 45 feet” (intermodal taşıma işlemlerinde, toplam azami uzunluğu 45 fite kadar bir ya da daha fazla konteyner veya değiştirilebilir kasa taşıyan) iki ya da üç dingilli yarı römorklu üç dingilli motorlu taşıt için 44 ton, aynı yükü taşıyan üç dingilli yarı römorklu iki dingilli motorlu taşıt için 42 ton belirler; aynı iki kombinasyon için 2.2.2(a) ve (b) noktaları 40 ton belirler.

Madde 2 intermodal taşıma işlemini, 92/106/AET sayılı Direktif kapsamındaki kombine taşımaya ya da Birlik topraklarında ilk veya son karayolu etabı 150 km’ye kadar olan su yolu taşımacılığına atıfla, istisnalar saklı kalmak kaydıyla tanımlar. Bu tanım, Direktifin konteynerlere ve değiştirilebilir kasalara ilişkin, Madde 10f’teki gönderici ağırlık beyanı dahil diğer hükümleri ve konteyner ile değiştirilebilir kasa arasındaki fark değiştirilebilir kasa (swap body) açıklandı yazısında; kombine taşımacılığın kendisi kombine, intermodal ve multimodal taşımacılık yazısında; Ek I’in uzunluk, genişlik ve yükseklik sınırları ise yarı römork ölçüleri yazısında ele alınır.