Irizar i8

i8, Irizar’ın lüks şehirlerarası otobüsüdür. Irizar’ın güncel model sayfası onu “A Premium coach for long haul services, regular lines or other special uses” (uzun mesafe seferleri, düzenli hatlar veya diğer özel kullanımlar için premium bir şehirlerarası otobüs) olarak niteler; Irizar’ın model listesi de şöyle der: “It is available in integral and conventional versions in lengths from 12.4 metres to 15 metres.” (12,4 metreden 15 metreye kadar uzunluklarda entegre ve konvansiyonel versiyonlarda sunulmaktadır.) Entegre versiyonunda i8, Irizar’ın komple otobüslerinden biridir; şasi üzerine versiyonunda Irizar’ın kaportası başka bir üreticinin şasisi üzerine kurulur. Irizar’ın entegre sayfasında “Available in integral and chassis versions” (entegre ve şasi üzerine versiyonlarda mevcuttur) notu yer alıyordu; model listesindeki SSS de Irizar otobüslerinin kendi şasileri üzerine mi yoksa başka üreticilerin şasileri üzerine mi üretildiği sorusuna, otobüslerin entegre versiyonda “as well as with all chassis types available on the market” (piyasada bulunan tüm şasi tipleriyle de) sunulduğunu yanıtlar. Irizar i8’i Ekim 2015’te Kortrijk’teki Busworld fuarında tanıttı; 16 Ekim 2015 tarihli basın bülteni onu “the new flagship of the brand and the model that replaces the Irizar Pb” (markanın yeni amiral gemisi ve Irizar Pb’nin yerini alan model) olarak adlandırır. Irizar’ın i6S şehirlerarası otobüsünün kendi sayfası vardır.

Bu sayfa, 8 ve 9 Kasım 2026’da okunan Irizar belgelerine dayanır: Irizar’ın 2017/11 yükleme klasöründe barındırdığı ve teknik veri dizininin 3 Ağustos 2025 tarihli bir İnternet Arşivi kaydında bağlantı verdiği, “Technical specifications” başlıklı Tecnico-i8_EN.pdf teknik kataloğu; Irizar’ın world.irizar.com sitesindeki i8 entegre ve şasi üzerine i8 model sayfaları (aynı günün İnternet Arşivi kayıtlarında okundu); Irizar’ın güncel sitesindeki i8 sayfası, model listesi ve tarihçe sayfası; Irizar’ın 16 Ekim 2015 ve 9 Haziran 2016 tarihli basın bültenleri ile Coach of the Year bülteni (2017/10 yükleme klasörü); ayrıca Irizar’ın 18 Ekim 2015, 22 Ocak 2016 ve 5 Mart 2026 tarihli haberleri ile kan bağışı otobüsüne ilişkin tarihsiz bir haber. Açılan hiçbir Irizar belgesi azami yüklü ağırlık, boş ağırlık, aks yükleri, yakıt ya da AdBlue deposu hacmi, lastik ölçüleri, hangi motorun hangi şanzımanla eşleştirildiği veya i8 Efficient’in teknik verilerini vermez.

Uzunluklar ve ölçüler

Kataloğun “General information (integral vehicle)” tablosu dört uzunluk verir. Dördü de 3.980 mm yüksekliğinde ve 2.550 mm genişliğindedir; ön taşma 2.690 mm’dir. 12,4 m’lik otobüs iki akslıdır; daha uzun üç otobüste yönlendirmeli bir üçüncü aks bulunur ve kataloğun “Distance between axles (drive-third steering axle)” satırı her birinde 1.500 mm yazar.

Dört uzunlukta da ön ve arka kapılar 900 mm genişliğindedir, koridordaki serbest ayakta durma yüksekliği 2.010 mm, ilk basamak yüksekliği 360 mm’dir. Bagaj hacmi tuvaletle yaklaşık 1 m³, şoför ranzasıyla 1,8 m³ azalır. Tablonun altındaki bir notta “Configurations may vary depending on the selected country” (konfigürasyonlar seçilen ülkeye göre değişebilir) yazar.

Irizar’ın entegre sayfası, 3 Ağustos 2025 tarihli kaydında, aynı uzunlukları, yüksekliği, genişliği, kapı genişliklerini, koridor yüksekliğini, ilk basamağı ve bagaj hacimlerini 12,4m, 13,22m, 14,07m ve 14,98m başlıklı dört panelde basar; taşma ya da dingil mesafesi vermez. Aynı günkü şasi üzerine sayfası aynı dört uzunluk için aynı kaporta rakamlarını basar; dönüş çapı, dingil mesafesi, taşma ya da motor vermez. Bir şehirlerarası otobüs teknik föyünün bu tür rakamları nasıl sunduğu bir şehirlerarası otobüs teknik föyünü okumak sayfasında anlatılıyor.

Motorlar

Kataloğun “Powertrain information (integral vehicle)” bölümü üç motor listeler: 10,8 l’lik bir MX11 ve 12,9 l’lik iki MX13 kademesi. Üçü de 24 supaplı, common-rail beslemeli ve değişken geometrili türbinli, sıralı altı silindirli motorlardır ve hepsi “EURO 6” olarak beyan edilmiştir. Irizar’ın entegre sayfası, 3 Ağustos 2025 tarihli kaydında, aynı üç motoru 13,22, 14,07 ve 14,98 m panellerinde basar (buralarda 340 kW kademesi, kataloğun 462 hp’sine karşılık “460 cv” olarak yazılıdır); 12,4 m panelinde ise üç başka kademe basar.

Ne katalog ne de model sayfaları motorların üreticisinin adını verir. Irizar’ın 16 Ekim 2015 tarihli lansman bülteni şöyle der: “The new generation of DAF EURO VI engines with reduced internal friction, modified fuel injection system and other refinements, very significantly reduce fuel consumption.” (İç sürtünmesi azaltılmış, yakıt enjeksiyon sistemi değiştirilmiş ve başka iyileştirmeler içeren yeni nesil DAF EURO VI motorlar yakıt tüketimini çok önemli ölçüde azaltır.) Katalog azami gücü tek bir nominal devre değil, bir motor devri bandına karşılık verir. kW ve hp rakamlarının neyi ifade ettiği kamyon güç rakamlarını okumak sayfasında anlatılıyor.

Şanzımanlar, akslar, süspansiyon ve frenler

Katalog iki ZF şanzıman sunar. ZF Ecolife bir “6-speed automatic transmission with torque converter” (tork konvertörlü 6 ileri vitesli otomatik şanzıman) olup “Capable of transmitting torques of up to 2,300Nm” (2.300 Nm’ye kadar tork aktarabilir) ve “Inbuilt ZF Power Retarder with 3 brake points” (3 fren kademeli yerleşik ZF Power Retarder) ile donatılmıştır. ZF AS Tronic bir “Fully automated 12-speed manual transmission” (tam otomatikleştirilmiş 12 ileri vitesli manuel şanzıman) olup 2.700 Nm’ye kadar tork aktarabilir ve “Inbuilt ZF Power Intarder with 3 brake points” (3 fren kademeli yerleşik ZF Power Intarder) ile donatılmıştır. İkisi de “Electronic with advanced software for optimal fuel consumption” (en uygun yakıt tüketimi için gelişmiş yazılımlı, elektronik) olarak tanımlanır. Entegre sayfanın 13,22, 14,07 ve 14,98 m panelleri aynı ikiliyi adlandırır; 12,4 m paneli ise AS Tronic yerine 2.700 Nm’ye kadar bir Traxon, “Fully automated 12 speed manual transmission” (tam otomatikleştirilmiş 12 ileri vitesli manuel şanzıman) adını verir. Retarder ve intarderler retarder ve motor freni sayfasında anlatılıyor.

2015 lansman bülteni, Irizar’ın tüketimi azaltmak için aldığı önlemler arasında şunları sayar: “The software of the automated 12-speed gearboxes, aerodynamics with a low coefficient of air friction due to a narrower front with less air intake, the spare wheel cowling, reduced weight by using high-tensile steels, and the alloy wheels” (otomatikleştirilmiş 12 ileri vitesli şanzımanların yazılımı, daha az hava girişli daha dar bir ön yüz sayesinde düşük hava sürtünme katsayılı aerodinamik, stepne kaportası, yüksek mukavemetli çelikler kullanılarak azaltılmış ağırlık ve alaşımlı jantlar).

Akslar ZF’dir: “RL82EC front axle and A132 rear axle. In case of three axles, RL82EC third steering axle.” (RL82EC ön aks ve A132 arka aks. Üç aks olması durumunda RL82EC yönlendirmeli üçüncü aks.) Ön aks ve üçüncü aks süspansiyonu standart olarak bağımsızdır ve elektronik kontrollü havalı süspansiyon (ECAS) üzerindedir; kataloğun terimler sözlüğü bu sistemi standart “Kneeling” (çökme) işlevi ve manuel yükseklik ayarıyla, üçüncü aks süspansiyonunu da “based on weight distribution to the drive shaft in order to provide optimal traction at all times” (her zaman en iyi çekişi sağlamak için tahrik miline düşen ağırlık dağılımına göre) kontrol eden bir sistem olarak tanımlar. Fren sistemi “equipped with ABS, ASR, ESC and BFD… electronically controlled by EBS” (ABS, ASR, ESC ve BFD ile donatılmış… EBS tarafından elektronik olarak kontrol edilen) bir sistemdir ve “Disc brakes on all wheels” (tüm tekerleklerde disk fren) içerir. Alcoa alüminyum jantlar standart, Alcoa Durabright jantlar (siyah etiket) opsiyoneldir.

Koltuk ve iç mekân düzenleri

Katalog entegre otobüsün her uzunluğu için dört koltuk düzeni verir ve PRM sütununda hepsinde “No” (hayır) yazar. Aşağıdaki her hücre koltuk sayısını ve asgari mesafeyi (“Min. Dist.”) basıldığı haliyle verir.

Katalog her tablonun altında şunu not eder: “Some of the distribution options shown may not be available depending on the selected powertrain.” (Gösterilen düzen seçeneklerinin bazıları seçilen aktarma organına bağlı olarak mevcut olmayabilir.)

Şasi üzerine sayfası, 3 Ağustos 2025 tarihli kaydında, her uzunluk için kendine ait dört düzen basar; asgari mesafe birimsiz verilir ve PRM altında baştan sona “No” yazar.

Irizar’ın entegre ve şasi üzerine sayfalarının ikisi de şöyle der: “I8 is offering in four lengths, three types of washroom, new seats with two upholstery designs, options of 2+2, 2+1 and 1+1 seating thanks to the level floor, a variety of entertainment systems, and new interior fabrics in huge range of colours and finishes.” (I8 dört uzunluk, üç tip tuvalet, iki döşeme tasarımlı yeni koltuklar, düz zemin sayesinde 2+2, 2+1 ve 1+1 oturma seçenekleri, çeşitli eğlence sistemleri ve çok geniş bir renk ve kaplama yelpazesinde yeni iç mekân kumaşları sunuyor.) Irizar’ın güncel i8 sayfası “22” high resolution monitors, LED lighting on the roof and capacitive lamps and switches” (22” yüksek çözünürlüklü monitörler, tavanda LED aydınlatma ve kapasitif lambalar ve anahtarlar), bireysel ve multimedya ekranlar ile “exclusive seats with 220V and USB outlets, built-in monitors, tables, coat racks” (220V ve USB prizli, yerleşik monitörlü, masalı ve askılıklı özel koltuklar) sayar. Özel düzenleri de listeler: “Meeting rooms and recreation spaces, travelling exhibitions, fully equipped kitchens, exclusive spaces for athletes, blood extraction” (toplantı odaları ve dinlenme alanları, gezici sergiler, tam donanımlı mutfaklar, sporculara özel alanlar, kan alma).

Böyle bir yapı, tarihsiz bir Irizar haberinde anlatılır: “The Syddanmark Region in Denmark has purchased an integral 14m Irizar i8 bus designed specifically for blood donation” (Danimarka’daki Syddanmark Bölgesi, özellikle kan bağışı için tasarlanmış 14 m’lik entegre bir Irizar i8 otobüs satın aldı). Otobüs bir bekleme ve görüşme alanına, bir bağış alanına, bir mutfak alanına ve sağlık personeli için özel bir alana ayrılmıştır; sağlık ekibi için dört koltuk ve arkada bir asansör, otobüsü sabitlemek için dört hidrolik ayak, hastane veya belediye elektrik şebekesine bağlantı, bir jeneratör ve bağış, sürüş ve gece için üç çalışma modu vardır.

Şoför bölümü

Lansman bülteni “joystick control, rapid access buttons to menus and a colour touch-screen” (joystick kumandası, menülere hızlı erişim düğmeleri ve renkli dokunmatik ekran) içeren bir gösterge panelini ve “integrates all the electronic systems” (tüm elektronik sistemleri bir araya getiren), “(cameras, GPS, media, telephone, climate…)” (kameralar, GPS, medya, telefon, klima…) hızlı erişim menülü bir orta konsolu anlatır; ayrıca “multiplexed architecture and CAN communication protocol that harmonises all the coach electronics” (otobüsün tüm elektroniğini uyumlu hale getiren multipleks mimari ve CAN iletişim protokolü) adını verir. Kataloğun donanım tablosunda bir multipleks sistem ile “integrates: clima, audio, video, medias, cameras, Sat Nav, bluetooth, settings, etc.” (şunları bir araya getirir: klima, ses, video, medya, kameralar, uydu navigasyonu, bluetooth, ayarlar vb.) diye tanımlanan bir HMI dokunmatik ekran dört uzunlukta da standarttır.

“Driver and guide” (şoför ve rehber) bölümünde dört uzunlukta da standart olanlar: moket kaplı şoför ve rehber koltuğu, şoför koltuğuna monte mikrofon, rehber mikrofonu, şoför ve rehber için bagaj rafı dolabı, lastik basıncı ve ısı sensörlü izleme sistemi, ısıtmalı ayna, şoför kasası, gösterge panelinde buzdolabı, buzdolabının üstünde ve rehberin yanında saklama yeri ve yağmur sensörü. Opsiyonel olanlar: siyah deri şoför ve rehber koltukları, ısıtmalı şoför koltuğu, çok fonksiyonlu deri direksiyon simidi, üçüncü ön cam sileceği, rehber için kablosuz mikrofon, şoför için esnek harita lambası ve ısıtmalı ön cam; rehber için esnek harita lambası “According to Country Standard” (ülke standardına göre, ACS) olarak işaretlidir. Şoför koltuğu kolçağı 12,4, 13,22 ve 14,07 m altında opsiyonel olarak işaretlidir, 14,98 m altında ise hiçbir işaret taşımaz.

Güvenlik ve sürücü destek sistemleri

Kataloğun terimler sözlüğü EBS, ABS, ACC, ASR, AEBS, BFD, ECAS, ESC, LDWS ve TPMS’yi tanımlar. EBS orada “Electronic brake control system equipped with ABS, ASR, ESC, BFD…” (ABS, ASR, ESC, BFD… ile donatılmış elektronik fren kontrol sistemi) olarak tanımlanır; donanım tablosunda ACC, AEBS veya LDWS için satır yoktur. Donanım tablosu lastik basıncı ve ısı sensörlü izleme sistemini standart, şoför yorgunluk uyarı sistemini opsiyonel olarak işaretler.

2015 lansman bülteni “the Irizar i8 complies with the R.66.02 safety regulation” (Irizar i8, R.66.02 güvenlik regülasyonuna uygundur) der; bu, BM 66 sayılı Regülasyon kapsamında otobüs devrilme mukavemeti sayfasında anlatılan devrilme kuralıdır. Bülten ayrıca “The AEB-LDW driving-aid systems” (AEB-LDW sürüş yardım sistemleri) adını verir. Irizar’ın Coach of the Year bülteni “FULL LED headlights” (tam LED farlar) ile “AEBS, LDW, TPTMS, ACC and DFT as options” (opsiyon olarak AEBS, LDW, TPTMS, ACC ve DFT) sayar ve otobüs için “meets R 66.02” (R 66.02’yi karşılar) der. Bu tür sistemlere ilişkin AB gereklilikleri zorunlu sürücü destek sistemleri sayfasında ele alınıyor.

Motor bölmesinde yangın algılama sistemi dört uzunlukta da standart, motor bölmesinde yangın söndürme sistemi ise opsiyoneldir; orta bölüme gömülü veya arkada zemine monte tuvalet ile şoför ranzası, her biri duman dedektörü içerdiği belirtilen opsiyonlardır. Otobüslere ilişkin yangın kuralları otobüs yangın güvenliği sayfasında ele alınıyor. Koltuklarda iki nokta emniyet kemeri standart, üç nokta kemer opsiyoneldir. Orta basamak boşluğunun üzerinde bir kamera standarttır; yol kamerası, geri görüş kamerası ve park sensörleri opsiyoneldir.

Donanım

Kataloğun donanım tablosu, şoför koltuğu kolçağı dışında her kalemi dört uzunlukta aynı şekilde işaretler. Isıtma ve havalandırma başlığında iki bölgeli klima sistemi ve ısıtma sistemi standarttır; “Artic Heating/Isolation system” (kutup ısıtma/yalıtım sistemi), programlanabilir ön ısıtıcı ve tuvalette konvektör fan ACS olarak işaretlidir.

Elektrik ve elektronik başlığında Bosch Professional line ses ekipmanı, entegre uydu navigasyonu (Tele Atlas haritaları), yağmur sensörlü silecek, Bluetooth eller serbest sistemi, dijital saat, LED iç ve dış aydınlatma ile anahtar ve düğmeyle çalışan elektrikli ön kapı standarttır. Opsiyonlar: 22 inç ön ekran, 15 inç veya 18,5 inç ikinci ve üçüncü ekranlar, Bosch 19 inç aşağı katlanır monitör, dijital TV alıcısı, ekranlara bağlı GPS, ön, yan ve arka güzergâh tabelaları, Wi-Fi internet bağlantısı, tekerlekli sandalye asansörü, uzaktan kumandalı açma ve alarm ile bagaj bölmelerinde temas sensörleri.

Yolcu bölümünde paslanmaz çelik tutamaklar, moket kumaşlı i8 koltuklar (dikey veya yatay desen), “2 hand bar in seats rear” (koltuk arkalarında 2 tutamak), bireysel klima ve LED aydınlatma, “i8 exclusive wooden effect floor” (i8’e özel ahşap görünümlü zemin), girişte ve orta kapıda çöp kutuları, sensörlü musluk ve tuvalette paslanmaz çelik bileşenler standarttır. Opsiyonlar: deri ekli i6 koltuklar, askı kancası, masa, dergi filesi, orta kolçak, ayak dayama yeri, bagaj rafı dolap kapakları, koridor, şoför bölgesi ve arka için “i8 exclusive carpet” (i8’e özel halı), her koltuk çifti için USB ve 220 V prizler ve bireysel eğlence sistemleri; ekstra dolgulu koltuklar ACS olarak işaretlidir. Katalog sentetik deri baş dayanaklı i8 koltukları standart olarak işaretler; arşivlenmiş iki model sayfası ise bunları opsiyon olarak işaretler.

“Others” (diğerleri) başlığında orta kapıda geri çekilebilir basamak, ön farlar, ekstra koyu renkli yan camlar, pnömatik bagaj bölmeleri ve arka tekerlek davlumbazının üstünde kayak dolabı standarttır; çift camlı pencereler ACS olarak işaretlidir. Opsiyonlar: elektrikli süpürge, orta girişin yanında mutfak, paslanmaz çelik yapı, siyah renkli yan camlar, hava temizleme sistemi, ek yakıt depoları, çeki kancası ve kayak kutusu sabitleme sistemi. Şasi üzerine sayfasında çeki kancası satırı yoktur; arşivlenmiş iki model sayfasının hiçbirinde de park sensörü satırı yoktur.

Lansman, teslimatlar ve i8 Efficient

Lansman bülteni, i8’in yerini aldığı model olarak Irizar Pb’yi adlandırır. Irizar’ın tarihçe sayfası “Irizar pb”yi 2001’e tarihler; Irizar’ın 2009’da “to become a manufacturer of complete coaches” (komple otobüs üreticisi olmaya) karar verdiğini ve “In 2011 the Irizar brand of complete coaches was launched” (2011’de Irizar komple otobüs markası piyasaya sürüldü) olduğunu kaydeder ve şöyle der: “In 2015, Irizar presented the Irizar i8, which is a new high-end coach” (2015’te Irizar, yeni bir üst segment şehirlerarası otobüs olan Irizar i8’i tanıttı). Lansman bülteni, Irizar’ın Kortrijk’teki Busworld 2015 standında “two units of this new model” (bu yeni modelden iki adet) sergileneceğini söyler. Irizar’ın 18 Ekim 2015 tarihli bir haberi 23 Ekim’de Ormaiztegi’de ve 26 Ekim’de Madrid’de başka tanıtımları bildirir; 22 Ocak 2016 tarihli bir haber de i8’in 2016 İspanya Yılın Şehirlerarası Otobüsü seçildiğini bildirir.

Irizar’ın 9 Haziran 2016 tarihli basın bülteninin başlığı “Irizar delivers the first 100 luxury coaches of the new Irizar i8 model” (Irizar yeni Irizar i8 modelinin ilk 100 lüks şehirlerarası otobüsünü teslim ediyor) şeklindedir ve bülten “The delivered vehicles include fully equipped and on chassis version coaches” (teslim edilen araçlar arasında tam donanımlı ve şasi üzerine versiyon otobüsler bulunuyor) der. Bülten ayrıca i8’in Meksika’da “towards the end of November” (kasım sonuna doğru) tanıtıldığını ve orada “nearly one thousand orders” (bine yakın sipariş) aldığını ekler. Irizar’ın Coach of the Year bülteni İsveç’in Linköping kentinde yapılan Coach Euro Test’i aktarır ve 22 Avrupa ülkesinden gazetecilerden oluşan bir jürinin “decided to award the prize to Irizar I8” (ödülü Irizar I8’e vermeye karar verdi) olduğunu söyler; yarışmaya katılan otobüs “a 3-axle, 14-metre version” (3 akslı, 14 metrelik bir versiyon) idi.

Irizar’ın model listesi SSS bölümünde “the Irizar i8 Efficient has been developed for the Mexican market” (Irizar i8 Efficient Meksika pazarı için geliştirilmiştir) der; Irizar’ın 5 Mart 2026 tarihli haberi de Irizar Mexico’nun Expo Foro 2026’da sergilediği araçlar arasında bir Irizar i8 Efficient sayar.

Kaynak notları

Yukarıdaki tablo, 12,4 m’lik iki akslı entegre otobüsü Irizar’ın Tecnico-i8_EN.pdf teknik kataloğunun bastığı haliyle tanımlar. Katalog dört entegre uzunluk verir: 12.400, 13.220, 14.070 ve 14.980 mm; hepsi 3.980 mm yüksekliğinde ve 2.550 mm genişliğindedir; daha uzun üç otobüste tahrik aksının 1.500 mm gerisinde yönlendirmeli bir üçüncü aks bulunur. Aktarma organı tablosu 320 kW ve 2.100 Nm’lik 10,8 litrelik bir MX11 ile 340 veya 375 kW ve 2.300 veya 2.500 Nm’lik 12,9 litrelik bir MX13 listeler; hepsi Euro 6’dır. Irizar’ın entegre model sayfası, İnternet Arşivi’ndeki 3 Ağustos 2025 tarihli kaydında, bu üç motoru 13,22, 14,07 ve 14,98 m panellerinde tekrarlar; 12,4 m paneli ise bir MX11 330 ile bir MX13 355 ve 390 verir: 330, 355 ve 390 kW ile 2.300, 2.500 ve 2.600 Nm. Şanzıman 2.300 Nm’ye kadar 6 ileri vitesli otomatik ZF Ecolife veya 2.700 Nm’ye kadar 12 ileri vitesli otomatikleştirilmiş ZF AS Tronic’tir; sayfanın 12,4 m paneli AS Tronic yerine bir Traxon adını verir. Akslar ZF’dir, önde RL82EC ve arkada A132; üç akslı otobüslerde yönlendirmeli üçüncü aks RL82EC’dir; süspansiyon elektronik kontrollü havalı süspansiyondur ve tüm tekerleklerde EBS kontrollü disk frenler bulunur. Aynı kayıttaki şasi üzerine sayfası aynı uzunlukları, yüksekliği, genişliği ve bagaj hacimlerini kendi koltuk düzenleriyle basar ve motor vermez. Açılan hiçbir Irizar belgesi azami yüklü ağırlık, boş ağırlık, aks yükleri veya yakıt deposu hacmi vermez.