Limity alkoholu dla kierowców ciężarówek i autobusów w Europie, kraj po kraju

Limit alkoholu obowiązujący kierowców ciężarówek i autobusów ustala każde państwo, a 14 z 30 krajów, które podają wartości na stronach Your Europe Komisji Europejskiej, wyznacza kierowcom zawodowym niższą wartość niż pozostałym kierowcom. Na tych stronach, na których organy krajowe przedstawiają swoje przepisy ruchu drogowego, wartość dla kierowców zawodowych wynosi 0,0 mg/ml w dziesięciu krajach, w tym w Niemczech, we Włoszech i w Czechach; od 0,1 do 0,3 mg/ml w jedenastu; 0,5 mg/ml w siedmiu; i 0,8 g/l w Liechtensteinie, a wartość dla Polski podano jako niższą niż 0,2 mg/ml. Francja ustala 0,5 mg/ml dla kierowców zawodowych w ogóle i 0,2 mg/ml dla kierowców autobusów i autokarów. Na poziomie UE zalecenie Komisji z dnia 17 stycznia 2001 r. określiło tę wartość na 0,2 mg/ml lub mniej m.in. dla kierowców pojazdów ciężarowych powyżej 3,5 tony, pojazdów pasażerskich mających więcej niż osiem miejsc siedzących dla pasażerów i pojazdów przewożących towary niebezpieczne. Wielka Brytania ma jeden ustalony limit dla wszystkich kierowców – 80 mg alkoholu w 100 ml krwi w Anglii i Walii oraz 50 mg w Szkocji – a Turcja stosuje 0,20 promila wobec kierowców wszystkich pojazdów innych niż prywatne samochody osobowe.

Stan na 27 października 2026 r. Tego dnia przeczytano: strony Your Europe z przepisami ruchu drogowego dla 27 państw członkowskich UE, Islandii, Liechtensteinu, Norwegii i Szwajcarii; zalecenie Komisji 2001/115/WE; dyrektywę (UE) 2025/2205 w sprawie praw jazdy; rozporządzenie (UE) 2019/2144 i rozporządzenie delegowane (UE) 2021/1243; sekcje 5 i 11 Road Traffic Act 1988 oraz szkockie rozporządzenie z 2014 r. w sprawie ustalonego limitu w serwisie legislation.gov.uk; a także szwajcarskie rozporządzenie o przepisach ruchu drogowego (Verkehrsregelnverordnung) w brzmieniu z 1 października 2026 r. Turecką ustawę o ruchu drogowym (Karayolları Trafik Kanunu) i rozporządzenie o ruchu drogowym (Karayolları Trafik Yönetmeliği) przytoczono w brzmieniu opublikowanym w serwisie mevzuat.gov.tr 30 września 2026 r.

Co ustala UE

Zalecenie Komisji 2001/115/WE z dnia 17 stycznia 2001 r. przewidywało dwa progi. Punkt 2 brzmi: „All Member States should adopt a legal maximum blood alcohol content (BAC) limit of 0,5 mg/ml, or lower, for drivers and riders of all motorised vehicles.” (Wszystkie państwa członkowskie powinny przyjąć ustawowy maksymalny limit zawartości alkoholu we krwi (BAC) wynoszący 0,5 mg/ml lub mniej dla kierujących wszystkimi pojazdami silnikowymi.) Punkt 3 dodaje „a lower legal maximum blood alcohol content (BAC) of 0,2 mg/ml, or lower” (niższą ustawową maksymalną zawartość alkoholu we krwi (BAC), wynoszącą 0,2 mg/ml lub mniej) dla czterech grup: niedoświadczonych kierowców, kierujących dwukołowymi pojazdami silnikowymi, kierowców dużych pojazdów i kierowców pojazdów przewożących towary niebezpieczne. Punkt 1 lit. d) definiuje duży pojazd jako „a heavy goods vehicle greater than 3,5 tonnes gross vehicle weight, and any passenger carrying vehicle with more than eight passenger seats” (pojazd ciężarowy o masie całkowitej powyżej 3,5 tony oraz każdy pojazd do przewozu pasażerów mający więcej niż osiem miejsc siedzących dla pasażerów). Punkt 4 zalecał wyrywkowe badania wydychanego powietrza w takiej skali, aby każdy kierowca miał „a realistic statistical probability of being tested” (realne statystyczne prawdopodobieństwo poddania badaniu) co najmniej raz na trzy lata.

Dyrektywa (UE) 2025/2205 w sprawie praw jazdy nie zawiera żadnej wartości stężenia alkoholu we krwi. Zgodnie z art. 18 ust. 2 państwa członkowskie ustanawiają „dla początkujących kierowców przepisy lub kary, lub oba te środki równocześnie, odnoszące się do jazdy pod wpływem alkoholu, które są bardziej rygorystyczne niż w przypadku kierowców nie będących początkującymi kierowcami”, a według motywu 53 „powinny mieć zastosowanie bardziej rygorystyczne przepisy lub kary za prowadzenie pojazdu pod wpływem alkoholu, bez uszczerbku dla kompetencji państw członkowskich w zakresie regulowania zachowań kierowców”. Art. 18 ust. 3 stanowi, że artykuł ten „nie uniemożliwia państwom członkowskim wprowadzenia do ich prawa krajowego przepisów »zero tolerancji« zakazujących wszystkim kierowcom konsumpcji alkoholu lub środków odurzających przed kierowaniem pojazdami”, a motyw 54 stanowi: „Zachęca się państwa członkowskie do utrzymania i wprowadzenia do prawa krajowego takich programów zerowej tolerancji, mających zastosowanie do wszystkich kierowców”. Jak okres próbny dotyczy kierowcy, który dodaje kategorię prawa jazdy na ciężarówkę, wyjaśnia tekst o prawie jazdy kategorii C1, C1E, C i CE.

Kierowcy zawodowi i standardowi, kraj po kraju

Tabela podaje wartości w takim brzmieniu, w jakim podaje je strona Your Europe danego kraju. Treść dostarczają organy krajowe na podstawie art. 8 ust. 1 dyrektywy (UE) 2015/413, a Komisja Europejska zaznacza, że „does not assume liability for this content or its accuracy” (nie ponosi odpowiedzialności za tę treść ani za jej dokładność). Każda strona podaje datę ostatniego sprawdzenia: 18 września 2024 r. w przypadku 24 z 30 stron, a w przypadku Austrii, Danii, Niemiec, Grecji, Litwy i Hiszpanii daty od 29 października 2024 r. do 1 października 2026 r.

Tylko niektóre strony wyjaśniają, kto jest kierowcą zawodowym. Cypr i Litwa wymieniają kierowców pojazdów o masie powyżej 3,5 tony lub mających więcej niż dziewięć miejsc, kierowców taksówek i kierowców pojazdów przewożących towary niebezpieczne; Szwajcaria wymienia ciężarówki, autobusy i towary niebezpieczne; wiersz Hiszpanii obejmuje kierowców zawodowych, kierowców służb ratowniczych, kierowców przewożących towary niebezpieczne i kierowców transportu specjalnego. Niemiecki wiersz 0,0 mg/ml obejmuje kierowców zawodowych i kierowców przewożących towary niebezpieczne, a greckie 0,2 mg/ml – kierowców zawodowych łącznie z początkującymi kierowcami oraz motocyklistami i motorowerzystami. Norwegia i Liechtenstein dodają dla kierowców zawodowych regułę czasową: żadnego alkoholu w godzinach pracy ani w ciągu 8 godzin (Norwegia) lub 6 godzin (Liechtenstein) przed rozpoczęciem pracy.

Jednostki różnią się w zależności od strony. Większość podaje mg/ml; Liechtenstein i Norwegia piszą g/l, co oznacza to samo stężenie. Słowenia podaje gramy na kilogram krwi, a dla wydychanego powietrza wartość w mg/l, natomiast Niemcy łączą 0,5 mg/ml we krwi z 0,25 mg/l w wydychanym powietrzu dla wszystkich kierujących pojazdami silnikowymi. Wartość dla Polski podano jako niższą niż 0,2 mg/ml jednakowo dla kierowców zawodowych, standardowych i początkujących, a standardową wartość dla Austrii – jako niższą niż 0,5 mg/ml. Strona Your Europe dotycząca Islandii nie zawiera tabeli przepisów.

Jak mandaty za wykroczenia drogowe popełnione w innym państwie członkowskim docierają do posiadacza pojazdu zarejestrowanego gdzie indziej, wyjaśnia tekst o transgranicznych mandatach w UE.

Wielka Brytania, Szwajcaria i Turcja w tekstach krajowych

W przypadku Wielkiej Brytanii i Turcji podane niżej limity pochodzą z krajowych tekstów prawnych; w przypadku Szwajcarii tekst krajowy przedstawiono obok wartości z Your Europe.

Wielka Brytania. Sekcja 5 Road Traffic Act 1988 (ustawy o ruchu drogowym z 1988 r.) uznaje za przestępstwo kierowanie lub usiłowanie kierowania pojazdem silnikowym na drodze lub w innym miejscu publicznym albo sprawowanie pieczy nad takim pojazdem „after consuming so much alcohol that the proportion of it in his breath, blood or urine exceeds the prescribed limit” (po spożyciu takiej ilości alkoholu, że jego stężenie w wydychanym powietrzu, krwi lub moczu przekracza ustalony limit). Sekcja 11(2) definiuje ustalony limit tylko raz, bez osobnej wartości dla kierowców pojazdów ciężarowych lub autobusów, i dopuszcza „such other proportion as may be prescribed by regulations” (inne stężenie, które może zostać określone w rozporządzeniach); sekcja 11(2ZA) przyznaje to uprawnienie w odniesieniu do Anglii i Walii Secretary of State (ministrowi), a w odniesieniu do Szkocji Scottish Ministers (ministrom rządu szkockiego). Ministrowie szkoccy skorzystali z niego w Road Traffic Act 1988 (Prescribed Limit) (Scotland) Regulations 2014, obowiązujących od 5 grudnia 2014 r.

Szwajcaria. Art. 2a szwajcarskiego rozporządzenia o przepisach ruchu drogowego (Verkehrsregelnverordnung) w brzmieniu z 1 października 2026 r. zakazuje „Fahren unter Alkoholeinfluss” (kierowania pod wpływem alkoholu) w koncesjonowanym lub transgranicznym drogowym przewozie osób, w zawodowym przewozie osób, w przypadku samochodów ciężarowych, ciężkich ciągników siodłowych i ciągników o masie całkowitej powyżej 3,5 t oraz przy przewozie towarów niebezpiecznych jednostkami transportowymi, które muszą być oznakowane. Ten sam zakaz obejmuje instruktorów nauki jazdy podczas wykonywania zawodu, osoby odbywające jazdy szkoleniowe i towarzyszące im osoby oraz posiadaczy prawa jazdy na okres próbny, z wyjątkiem jazd pojazdami kategorii specjalnych F, G i M. Ust. 1bis wyłącza regułę dotyczącą samochodów ciężarowych w przypadku niektórych pilnych wezwań do służby personelu straży pożarnej, policji, służby celnej, obrony cywilnej i pogotowia ratunkowego, pojazdów o prędkości konstrukcyjnej nieprzekraczającej 45 km/h oraz pojazdów, które art. 13 ust. 2 rozporządzenia o wymaganiach technicznych (VTS) zrównuje z „Arbeitsmotorwagen” (roboczymi pojazdami silnikowymi). Zgodnie z ust. 2 kierowca jest pod wpływem alkoholu od stężenia alkoholu w wydychanym powietrzu wynoszącego 0,05 mg/l lub stężenia alkoholu we krwi wynoszącego 0,10 promila.

Turcja. Art. 97 ust. 1 tureckiego rozporządzenia o ruchu drogowym zakazuje kierowania pojazdem na drodze kierowcom, którzy przyjęli środki odurzające lub pobudzające, kierowcom prywatnych samochodów osobowych („hususi otomobil”), u których zawartość alkoholu we krwi przekracza 0,50 promila, oraz kierowcom innych pojazdów, u których przekracza ona 0,20 promila. Sankcje określa art. 48 tureckiej ustawy o ruchu drogowym nr 2918. Jego piąty ustęp przewiduje administracyjną karę pieniężną i zatrzymanie prawa jazdy na sześć miesięcy powyżej 0,50 promila, a w przypadku kierowców pojazdów innych niż prywatne samochody osobowe stosuje je od 0,21 promila („promil alt sınırı 0.21 olarak uygulanır”); zgodnie z siódmym ustępem odpowiednie przepisy tureckiego kodeksu karnego (Türk Ceza Kanunu) mają zastosowanie także wtedy, gdy wypadek drogowy spowoduje kierowca prywatnego samochodu osobowego mający powyżej 0,50 promila albo kierowca innego pojazdu mający powyżej 0,20 promila.

Kody 68 i 69 w prawie jazdy

Art. 8 ust. 1 dyrektywy (UE) 2025/2205 stanowi, że państwa członkowskie wydające prawo jazdy na określonych warunkach „umieszczają w prawie jazdy informację o tych warunkach, stosując w tym celu odpowiednie kody unijne określone w załączniku I część E”. W prawie jazdy pole 12 zawiera je „w formie kodu obok kategorii, której dotyczą”. Dwa z kodów ograniczonego użycia w części E dotyczą alkoholu:

• 68: „Zakaz spożywania alkoholu”.
• 69: „Ograniczone do pojazdów wyposażonych w blokadę alkoholową zgodnie z normą EN 50436. Oznaczenie daty wygaśnięcia nie jest obowiązkowe (np. »69« lub »69(01.01.2016 r.)«)”.

Do blokady alkoholowej odnoszą się także minimalne standardy dotyczące zdolności do kierowania pojazdami mechanicznymi zawarte w załączniku III. Zgodnie z tytułem 11 (Alkohol) pkt 2 w przypadku wnioskodawców lub kierowców z grupy 1 „uzależnionych od alkoholu lub niezdolnych do powstrzymania się od prowadzenia pojazdu pod wpływem alkoholu można wydać prawo jazdy lub przedłużyć okres jego ważności, pod warunkiem że stosowane są technologie umożliwiające wyeliminowanie skutków uzależnienia, na przykład obowiązkowe stosowanie alkomatów blokujących zapłon”, przy czym kierowca podlega okresowemu przeglądowi dalszego leczenia. Grupę 2 stanowią kierowcy pojazdów kategorii C, CE, C1, C1E, D, DE, D1 i D1E. W ich przypadku właściwy organ medyczny „należycie rozważa dodatkowe ryzyka i zagrożenia, jakie mogą występować w przypadku kierowania pojazdami przez osoby zaliczane do tej grupy” (pkt 3) i „może ustanowić tymczasowe wymogi i, w stosownych przypadkach, ograniczenia dotyczące kierowania pojazdami” (pkt 4).

Art. 29 nakazuje państwom członkowskim stosowanie dyrektywy od 26 listopada 2029 r., a w przypadku niektórych jej przepisów od wcześniejszych dat: 26 listopada 2027 r. i 26 listopada 2028 r.; art. 30 ust. 1 uchyla dyrektywę 2006/126/WE ze skutkiem od 26 listopada 2029 r., z wyjątkiem jej art. 6 ust. 4 lit. c), który traci moc 26 listopada 2027 r. Kategorie prawa jazdy na ciężarówki i autobusy omawiają teksty o prawie jazdy kategorii C1, C1E, C i CE i prawie jazdy kategorii D1, D1E, D i DE, a kwalifikację wymaganą do zawodowego kierowania nimi – tekst o kwalifikacji wstępnej i szkoleniu okresowym.

Ułatwienia w zakresie montażu alkomatów blokujących zapłon w nowych pojazdach

Art. 6 ust. 1 lit. b) rozporządzenia (UE) 2019/2144 wymienia „ułatwienia w zakresie montażu alkomatów blokujących zapłon” wśród zaawansowanych układów pojazdów, w które muszą być wyposażone pojazdy silnikowe, a rozporządzenie delegowane (UE) 2021/1243 zaczyna się od stwierdzenia, że w art. 6 „wprowadzono obowiązek wyposażenia pojazdów silnikowych kategorii M i N” w takie układy; co obejmują te kategorie, wyjaśnia tekst o kategoriach pojazdów M, N i O. Na czym polegają te ułatwienia i od kiedy mają zastosowanie do autobusów i ciężarówek, opisuje tekst o obowiązkowych systemach wspomagania kierowcy.