Wymiary naczep: przepisy wokół powierzchni ładunkowej 13,62 m

Dwie naczepy kurtynowe z różnych fabryk podają tę samą długość powierzchni ładunkowej. Krone podaje dla Profi Linera długość przestrzeni ładunkowej 13 620 mm. Schmitz Cargobull podaje dla S.CS Universal wewnętrzną długość zabudowy 13,62 m. Tej liczby nie ma w dyrektywie Rady 96/53/WE. Dyrektywa wyznacza granicę, a ta przebiega przy sworzniu, a nie przy którymkolwiek z końców naczepy.

Część dyrektywy dotycząca wymiarów

Dyrektywa Rady 96/53/WE ustala też masy, a stronę masową – wartości całkowite, limity osi, przedziały zależne od odstępów między osiami – omawia osobno tekst Masy ciężarówek: DMC, masa całkowita zespołu pojazdów i naciski na osie. Tytuł aktu wprowadza rozróżnienie, które przesądza o tym tekście. Ustanawia on maksymalne dopuszczalne wymiary w ruchu krajowym i międzynarodowym oraz maksymalne dopuszczalne obciążenia w ruchu międzynarodowym. W tej dyrektywie limity mas ustalono dla ruchu międzynarodowego; limity wymiarów sięgają także ruchu krajowego.

Art. 4 ust. 1 lit. a) mówi to w formie przeczenia: państwa członkowskie nie dopuszczają na swoich terytoriach do normalnego ruchu pojazdów lub zespołów pojazdów służących krajowemu transportowi rzeczy, które nie odpowiadają parametrom wymienionym w pkt 1.1, 1.2, 1.4, 1.5, 1.6, 1.7, 1.8, 4.2 i 4.4 załącznika I. Art. 4 ust. 2 wymienia, co państwo członkowskie może jednak dopuścić do ruchu na swoim terytorium – pkt 1.3, 2, 3, 4.1 i 4.3 – a jedynym parametrem wymiarowym na tej zezwalającej liście jest wysokość; pozostałe dotyczą mas. Długość i szerokość są na pierwszej liście. To nie wszystko, bo art. 4 ust. 4 otwiera drzwi w przeciwnym kierunku dla niektórych operacji krajowych; te drzwi opisano niżej.

Pkt 1.6 to przepis, który ogranicza powierzchnię ładunkową

16,50 m z pkt 1.1 to nie jest przepis o powierzchni ładunkowej. To limit dla pojazdu przegubowego, który art. 2 definiuje jako składający się z pojazdu silnikowego i naczepy, obejmuje więc ciągnik i naczepę razem.

Pkt 1.6 mierzy się na samej naczepie. Ustala on maksimum 12,00 m od osi sworznia sprzęgu siodłowego do tyłu naczepy. Pkt 4.4 zamyka drugi koniec: odległość mierzona poziomo między osią sworznia a jakimkolwiek punktem na przedzie naczepy nie może przekraczać 2,04 m. Ponieważ obejmuje jakikolwiek punkt na przedzie, ten limit działa, w naszym odczycie, jak promień wokół sworznia. Razem oba punkty opisują obrys 14,04 m – to nasze obliczenie, suma, której nie podaje ani dyrektywa, ani żadna z przytoczonych tu stron producentów – w którym, w naszym odczycie, musi się zmieścić zabudowa naczepy zgodnej z załącznikiem I, z zastrzeżeniem wyjątków, które dyrektywa sama dla siebie zapisuje i które przedstawiono niżej.

W tym obrysie opublikowana wartość to 13 620 mm: Krone podaje ją dla Profi Linera, Schmitz Cargobull podaje 13,62 m dla S.CS Universal, a Kögel na swojej stronie produktu podaje 13 620 mm jako „loading area length clearance” (swobodna długość powierzchni ładunkowej) każdej wersji Kögel Cargo z wyjątkiem dwóch wersji EuroTrailer, które oznacza jako „long truck type 1” (długi pojazd ciężarowy typu 1) i dla których podaje 15 000 mm. Dyrektywa nie wymienia tej wartości, a żadna z przytoczonych tu stron producentów nie mówi, jak do niej doszło. Powierzchnia ładunkowa 13,62 m jest opublikowana; obrys 14,04 m to nasza suma pkt 1.6 i 4.4. Żaden z tych dokumentów nie wyjaśnia różnicy między nimi.

Obrys ma też znaczenie dla tego, co oznacza dłuższa zabudowa w specyfikacji. Własne dane techniczne Schmitz Cargobull dla S.CS Universal podają dwie wewnętrzne długości zabudowy, 13,62 m i 15 m, obok szerokości wewnętrznej 2 480 mm oraz 34, 37 lub 40 miejsc na europalety. Zabudowa 15 m jest dłuższa niż obliczony wyżej obrys 14,04 m, więc w naszym odczycie nie może to być pojazd zgodny z załącznikiem I. Strona Schmitz Cargobull nie mówi, na jakiej podstawie prawnej buduje się zabudowę 15 m; opisany niżej reżim Wielkiej Brytanii pokazuje, jak wygląda jedna taka podstawa: do 15,65 m od najdalej wysuniętego do przodu punktu przestrzeni ładunkowej do tyłu naczepy i lista warunków, które się z nią wiążą.

Żaden z dwóch dokumentów Nooteboom o naczepie semi-niskopodwoziowej MCOS nie podaje jej długości całkowitej; to, co oba podają w liczbach, to wysokość podłogi. Broszura MCOS, usunięta już ze strony internetowej Nooteboom i czytana tu jako kopia z Internet Archive, podawała wysokość podłogi ładunkowej regulowaną od 810 do 1030 mm. Obecna strona produktu MCO(S) Nooteboom wymienia wśród elementów, z którymi naczepa semi-niskopodwoziowa MCOS „is available with” (jest dostępna), „fixed or single extendible load floor” (stałą lub pojedynczo wysuwaną podłogę ładunkową) i wysokość podłogi z ładunkiem ok. 860 mm w pozycji jazdy.

Naczepa standardowa i naczepa mega Krone mają ten sam rzut

W rzucie naczepa mega Krone nie jest większa. Krone podaje dla Mega Linera (typ SDP 27 eLG50-CS) długość w świetle 13 620 mm i szerokość w świetle 2 480 mm – te same dwie wartości, które podaje jako długość i szerokość przestrzeni ładunkowej Profi Linera (typ SDP 27 eLB50-CS). Wymiary, które różnią się w tabelach Krone, są pionowe.

Profi Liner ma wysokość konstrukcji przedniej 125 mm i wysokość sprzęgu siodłowego bez obciążenia od 1 050 do 1 200 mm, przy bocznej wysokości przelotu w świetle (dolna krawędź belki zewnętrznej) od 2 600 do 2 700 mm. Mega Liner ma wysokość konstrukcji przedniej 80 mm, wysokość sprzęgu od 960 do 1 160 mm i dwie podane w tabeli boczne wysokości przelotu w świetle: od 2 595 do 2 845 mm przy dolnej krawędzi belki zewnętrznej i 3 000 mm na szerokości palety siatkowej. W wyposażeniu opcjonalnym Krone podaje, że dostarcza Mega Linera z dwiema wysokościami szyjki, 80 i 50 mm: przy ciągniku siodłowym o wysokości sprzęgu 915 mm szyjka 50 mm „permits an internal height of 3,000 mm” (pozwala uzyskać wysokość wewnętrzną 3 000 mm) – wartość, którą Krone opatruje dopiskiem „UK, roof beam” (Wielka Brytania, belka dachowa) – a przy ciągnikach siodłowych o wysokości sprzęgu 885 mm szyjka 80 mm pozwala uzyskać te same 3 000 mm.

Załącznik I pkt 1.3 ustala 4,00 m jako maksymalną wysokość wszelkich pojazdów, a art. 4 ust. 2 pozwala państwom członkowskim dopuszczać do ruchu pojazdy krajowego transportu rzeczy, które temu nie odpowiadają. Uwaga Krone wiąże wysokość wewnętrzną Mega Linera z wysokością sprzęgu ciągnika, a Schmitz Cargobull opatruje wysokość wewnętrzną zabudowy S.CS Universal, do 3 050 mm, przypisem „depending on the saddle height and the legal framework conditions” (w zależności od wysokości siodła i prawnych warunków ramowych). W danych obu producentów wysokość wewnętrzna zależy więc częściowo od wysokości sprzęgu ciągnika. Różnią się też masy własne: opublikowana przez Krone masa własna wynosi 5 940 kg dla Profi Linera i 6 350 kg dla Mega Linera, a pierwszy z tych dwóch pojazdów ma własną kartę: Krone Profi Liner.

Krone i Schmitz Cargobull podają tę samą szerokość wewnętrzną: 2 480 mm dla Profi Linera, Mega Linera i S.CS Universal. To o 70 mm mniej niż maksymalna szerokość 2,55 m z pkt 1.2 – nasze obliczenie i różnica, której żadna z trzech stron nie rozbija na składniki.

Wyjątki, które dyrektywa sama dla siebie zapisuje

Dyrektywa wyraźnie mówi, gdzie ustępuje, a te ustępstwa czyta się inaczej, gdy przytacza się je w kierunku, w którym je zredagowano. Art. 4 ust. 3 jest ograniczeniem, a nie przyznaniem uprawnienia: pojazdy i zestawy pojazdów, które przekraczają maksymalne wymiary, mogą zostać dopuszczone do ruchu wyłącznie na podstawie specjalnego zezwolenia wydawanego przez właściwe organy w sposób niedyskryminujący lub na podstawie niedyskryminujących ustaleń uzgadnianych z tymi organami na zasadzie jednostkowych przypadków, „jeżeli te pojazdy lub zestawy pojazdów przewożą ładunki niepodzielne lub przeznaczone są do ich przewożenia”. Art. 4 ust. 5 stanowi, że państwa członkowskie „mogą zezwolić”, aby pojazdy lub zespoły pojazdów zbudowane w oparciu o nowe technologie lub koncepcje, które nie mogą spełnić jednego lub kilku wymagań dyrektywy, wykonywały w okresie próbnym niektóre operacje transportu lokalnego, oraz że „powiadamiają o tym Komisję”. Art. 5 w brzmieniu nadanym dyrektywą (UE) 2015/719 dotyczy starszych pojazdów i wymienia oba punkty, na których opiera się ten tekst: pojazdy przegubowe dopuszczone do ruchu przed dniem 1 stycznia 1991 r., które nie spełniają pkt 1.6 i 4.4, uznaje się za spełniające je do celów art. 3, jeżeli ich łączna długość nie przekracza 15,50 m.

Art. 4 ust. 4 sięga tematu najbardziej bezpośrednio i najłatwiej przytoczyć go połowicznie. Jego pierwsza część to samo odstępstwo: państwa członkowskie mogą dopuścić pojazdy lub zespoły pojazdów przeznaczone do transportu, które wykonują niektóre operacje transportu krajowego nieograniczające w sposób znaczący międzynarodowej konkurencji w sektorze transportu, do ruchu na swoim terytorium, jeżeli mają wymiary odbiegające od pkt 1.1, 1.2, 1.4 do 1.8, 4.2 i 4.4 załącznika I. Ten zakres obejmuje pkt 1.6, a pkt 4.4 jest wymieniony wprost, więc oba punkty, na których zbudowano ten tekst, są wyraźnym przedmiotem krajowego odstępstwa. Druga część to kryterium: „Uznaje się”, że operacje transportowe nie ograniczają w sposób znaczący międzynarodowej konkurencji, jeżeli spełniony jest jeden z dwóch warunków: albo są wykonywane na terytorium państwa członkowskiego przy użyciu specjalnych pojazdów lub zespołów pojazdów w takich warunkach, że normalnie nie wykonują ich pojazdy z innych państw członkowskich – przykładem podanym w samej dyrektywie są operacje przy wycince drzew i w przemyśle leśnym – albo państwo członkowskie zezwala także na używanie pojazdów silnikowych, przyczep i naczep zgodnych z załącznikiem I w takich zespołach, za pomocą których można osiągnąć przynajmniej długość ładunku dozwoloną w tym państwie członkowskim, tak aby wszyscy przedsiębiorcy mieli równe warunki konkurencji. Drugi warunek to koncepcja modułowa. Oba ograniczają się do operacji krajowych i oba są zezwoleniami skierowanymi do państw członkowskich, a nie specyfikacjami, które nabywca może zamówić.

Trzy artykuły dodane dyrektywą (UE) 2015/719 pokazują, jak redakcja przepisów odróżnia od siebie punkty dotyczące długości. Zgodnie z art. 10c maksymalne długości z pkt 1.1, w stosownych przypadkach z zastrzeżeniem art. 9a ust. 1, i maksymalną odległość z pkt 1.6 „można przekroczyć o 15 cm” w przypadku pojazdów lub zespołów pojazdów przewożących kontenery o długości 45 stóp lub nadwozia wymienne o długości 45 stóp, puste lub z ładunkiem, pod warunkiem że transport drogowy danego kontenera lub nadwozia wymiennego odbywa się w ramach operacji transportu intermodalnego. Art. 8b, który dotyczy urządzeń aerodynamicznych montowanych z tyłu, łagodzi tylko pkt 1.1: nigdzie nie wymienia pkt 1.6, wymaga, by pojazd nadal spełniał wymóg okręgu z pkt 1.5, i wymaga, by jakiekolwiek przekroczenie maksymalnych długości nie powodowało wzrostu długości ładowania. Art. 9a robi to samo z przodu dla kabin, które zapewniają lepsze własności aerodynamiczne, efektywność energetyczną i większe bezpieczeństwo – pkt 1.1 złagodzony, pkt 1.5 zachowany, bez wzrostu ładowności. Tę parę ułatwień omawia tekst o kabinach aerodynamicznych i przepisach o długości, a art. 9a także tekst Kabiny ciężarówek. Z tych trzech tylko art. 10c wymienia pkt 1.6.

Czego wymaga dłuższa powierzchnia ładunkowa w Wielkiej Brytanii

Zjednoczone Królestwo opuściło UE, a Wielka Brytania pokazuje jedną z alternatyw. The Road Vehicles (Authorisation of Special Types) (General) (Amendment) Order 2023, który obejmuje Anglię i Walię oraz Szkocję, uczynił dłuższe naczepy „a recognised category of special vehicles” (uznaną kategorią pojazdów specjalnych). Jego wymogi dotyczące długości przesuwają dokładnie ten wymiar, o którym jest ten tekst: odległość wzdłużna od osi sworznia do tyłu nie może przekraczać 14,05 m, odległość od najdalej wysuniętego do przodu punktu przestrzeni ładunkowej do tyłu nie może przekraczać 15,65 m, a długość całkowita pojazdu przegubowego z taką naczepą nie może przekraczać 18,55 m.

Najciekawsze są dołączone warunki. Taka naczepa musi mieć co najmniej trzy osie, z których jedna musi być skrętna. Jeżeli maksymalna dopuszczalna masa zespołu z taką naczepą przekracza 38 000 kg, dłuższa naczepa musi być wyposażona w pokładowe urządzenie ważące. Ładunek nie może wystawać do tyłu. I – z wyjątkiem trasy objazdowej, gdy korzystanie z ustalonej trasy jest zakazane na mocy innego aktu albo przewoźnik zasadnie uważa, że prawdopodobnie wystąpią na niej nieuzasadnione opóźnienia w ruchu z powodu wypadku lub innej przeszkody – nie wolno jej używać na drodze inaczej niż na ustalonej trasie, czyli trasie określonej w pisemnym planie trasy i objętej pisemną oceną ryzyka. Nawet to wyłączenie jest ograniczone: przewoźnik, który dowie się o zakazie, wypadku lub przeszkodzie, zanim naczepa dotrze do ustalonej trasy, nie może skorzystać z trasy objazdowej, jeżeli jest rozsądnie wykonalne skorzystanie z alternatywnej ustalonej trasy albo ujęcie objazdu w planie trasy i przeprowadzenie dla niego oceny ryzyka; a jeżeli przyczyną jest zakaz, trasa objazdowa „may be used for a period of seven days” (może być używana przez okres siedmiu dni) od dnia wejścia zakazu w życie, chyba że zakaz zostanie wcześniej uchylony lub wygaśnie. W Wielkiej Brytanii dłuższa naczepa to uznana kategoria pojazdu specjalnego z dołączonymi wymogami eksploatacyjnymi, a nie zwykła naczepa z dłuższą powierzchnią ładunkową.

Liczba jest na tablicy

Zgodnie z art. 6 ust. 1 państwa członkowskie „podejmują konieczne środki w celu zapewnienia”, aby pojazdy objęte zakresem dyrektywy i z nią zgodne posiadały jeden z trzech dowodów, a gdy dowód ma formę określoną w lit. a), obejmuje on tablicę odnoszącą się do danych o wymiarach, określoną w załączniku III. Wśród danych na niej są odległość (a) między przodem pojazdu silnikowego a środkowym punktem zespołu ciągnącego, z wartościami minimalną i maksymalną, gdy sprzęg siodłowy ma kilka punktów ciągnienia, oraz odległość (b) między środkowym punktem zespołu ciągnącego naczepy – sworzniem – a jej tyłem, znów z wartościami minimalną i maksymalną, gdy urządzenie ma kilka punktów ciągnienia. Dla naczepy ta druga wartość to ta sama odległość od sworznia do tyłu, którą ogranicza pkt 1.6, choć załącznik III wymienia ją w pozycji „dane dotyczące pomiarów długości zestawów pojazdów”. Zgodnie z art. 6 ust. 2, jeżeli parametry pojazdu nie odpowiadają już dowodowi zgodności, państwo członkowskie rejestracji „podejmuje konieczne kroki do zapewnienia”, aby dowód został zmieniony.

Kontrole wymiarów ujęto inaczej niż kontrole mas: zgodnie z art. 6 ust. 4 pojazdy mające dowód zgodności „mogą podlegać” kontrolom wyrywkowym w zakresie mas, a w zakresie wymiarów kontrolom „jedynie w przypadku podejrzenia niezgodności”.

Gdy sprawdziliśmy to 23 września 2026 r., rewizja dyrektywy nie była przyjęta. Komisja przedstawiła wniosek 11 lipca 2023 r., Parlament przyjął stanowisko w pierwszym czytaniu 12 marca 2024 r., a Rada uzgodniła podejście ogólne 4 grudnia 2025 r.; rozmowy trójstronne rozpoczęły się 9 grudnia 2025 r., a Legislative Observatory podaje jako osiągnięty etap „Awaiting Council’s 1st reading position” (oczekiwanie na stanowisko Rady w pierwszym czytaniu). Do czasu przyjęcia nowego tekstu pkt 1.6 i 4.4 obowiązują w brzmieniu przytoczonym wyżej. Wysokość, masę własną i rodzaj zabudowy porównuje tekst Rodzaje naczep, a wartość po wartości dla jednego przykładu przedstawia karta modelu Schmitz Cargobull S.KO COOL SMART.