Autobusy piętrowe: wysokość, długość, liczba miejsc i zasady dla górnego pokładu

Autobus piętrowy przewozi pasażerów na dwóch poziomach, jeden nad drugim. Regulamin ONZ nr 107 definiuje pojazd dwupokładowy jako pojazd, w którym przestrzenie przewidziane dla pasażerów „są rozmieszczone, przynajmniej w jednej części, na dwóch pokładach: dolnym i górnym, przy czym na górnym pokładzie nie zapewnia się miejsc dla pasażerów stojących”. Dokumenty producentów podają wysokości od 4 000 mm do 4 395 mm, długości od 10,5 m w autobusie miejskim do 15,0 m w trzyosiowym autokarze oraz do 100 pasażerów w autobusie miejskim. Limit wysokości wynosi 4,00 m w załączniku I do dyrektywy 96/53/WE, który państwo członkowskie UE może złagodzić w krajowym transporcie osób, oraz 4,57 m dla autobusu w Anglii, Walii i Szkocji.

Stan na 5 listopada 2026 r. Strony i karty danych producentów oraz przepisy brytyjskie odczytano 4 listopada 2026 r.; datowane karty danych sięgają listopada 2026 r. (Alexander Dennis), a karta danych Volvo nie nosi daty. Regulamin ONZ nr 107 to tekst opublikowany w Dzienniku Urzędowym 29 stycznia 2026 r., obejmujący serię poprawek 11. Dyrektywa 96/53/WE to tekst skonsolidowany z 14 sierpnia 2019 r.

Co uznaje się za autobus piętrowy

Art. 2 dyrektywy 96/53/WE mówi, że autobus „może mieć dwa piętra”; słowo to nie pojawia się nigdzie indziej w dyrektywie, a załącznik I ustala jeden zestaw limitów dla autobusów jedno- i dwupiętrowych. Regulamin ONZ nr 107 ma zastosowanie „do wszystkich jednopokładowych, dwupokładowych, sztywnych lub przegubowych pojazdów kategorii M2 lub M3” (pkt 1.1), a także definiuje dwupokładowy pojazd przegubowy, którego przedziały pasażerskie łączą się ze sobą „co najmniej na jednym pokładzie” (pkt 2.1.3.1). Jego tabela przejść wymienia pojazdy dwupokładowe w klasach I, II i III; same klasy objaśniono w artykule klasy autobusów według regulaminu ONZ nr 107. Kody nadwozi w artykule kategorie pojazdów M, N i O rozróżniają pojazdy dwupokładowe, przegubowe dwupokładowe, niskopodłogowe dwupokładowe i dwupokładowe z otwartym dachem.

Nie każdy przepis dotyczący autobusów sięga drugiego pokładu. Pkt 1.1 regulaminu ONZ nr 66 dotyczącego wytrzymałości konstrukcji nośnej, w tekście serii poprawek 02, wymienia wyłącznie pojazdy jednopokładowe.

Jak wysoki może być autobus piętrowy

Załącznik I do dyrektywy 96/53/WE podaje jedną wartość, „Maksymalna wysokość (wszelkich pojazdów)”, wynoszącą 4,00 m (pkt 1.3). Neoplan Skyliner i Setra S 531 DT mają 4 000 mm wysokości, co odnotowuje artykuł wymiary autobusów i autokarów wraz z pozostałymi przepisami UE. Pkt 1.3 należy do punktów, w odniesieniu do których art. 4 ust. 2 lit. b) pozwala państwu członkowskiemu dopuścić do ruchu „pojazdy służące krajowemu transportowi osób”, które im nie odpowiadają.

Wielka Brytania ma własną wartość. Regulation 9(1) Road Vehicles (Construction and Use) Regulations 1986 brzmi: „The overall height of a bus shall not exceed 4.57 m.” (Całkowita wysokość autobusu nie może przekraczać 4,57 m.) Obowiązuje w Anglii, Walii i Szkocji i jest w mocy od 11 sierpnia 1986 r. Wysokości Alexander Dennis, BYD i Wrightbus z następnej części, od 4,2 m do 4 395 mm, mieszczą się między tymi dwoma limitami.

Kraje, które nie mają wiersza w tabeli, nie są tu omówione.

Miejskie autobusy piętrowe: wymiary i pojemność

Miejsca siedzące i łączna pojemność. Wartości maksymalne Wrightbusa nie sumują się do siebie. W Ultrolinerze 10,6 m 75 miejsc siedzących i 28 stojących dałoby 103 wobec maksymalnej pojemności 100; w Electrolinerze 73 i 14 daje 87 wobec 84; w Hydrolinerze 69 i 24 daje 93 wobec 90. Strona Ultrolinera mówi: „Depending on specification choice, a maximum capacity of up to 100 can be achieved.” (W zależności od wybranej specyfikacji można osiągnąć maksymalną pojemność do 100.) Alexander Dennis łączy liczbę miejsc siedzących z łączną liczbą pasażerów dla każdej specyfikacji: różnica między nimi wynosi 16 w brytyjskim Enviro400EV i 25 w wersji londyńskiej.

Górny i dolny pokład. Górny pokład ma więcej miejsc siedzących niż dolny w każdym układzie w wymienionych tu dokumentach Alexander Dennis. Przykładowe układy podają 46 miejsc na górze wobec 24 stałych i 5 składanych w Enviro400 10,9 m, 51 wobec 33 i 1 w autobusie Enviro400 stock 11,5 m oraz 47 wobec 23 i 2 w Enviro400EV 11,1 m.

Wysokość wewnętrzna. Alexander Dennis podaje 2,01 m na dolnym pokładzie oraz 1,74 m lub 1,84 m na górnym. Jego ulotki dotyczące jednej specyfikacji łączą wysokość pojazdu z wysokością wewnętrzną: Enviro400 stock ma 4,2 m wysokości i 1,74 m na górnym pokładzie, a Enviro400EV for London 4,3 m wysokości i 1,84 m.

Masa. Alexander Dennis podaje masę własną od około 10 800 do 11 500 kg dla Enviro400, około 13 650 kg dla brytyjskiego Enviro400EV i około 13 500 kg dla wersji londyńskiej. Pkt 2.3.1 załącznika I do dyrektywy 96/53/WE podaje 19,5 tony dla autobusu dwuosiowego, czyli maksymalną masę całkowitą wymienionych wyżej modeli elektrycznych akumulatorowych i wodorowych; ruch, którego dotyczą te masy, omawia artykuł klasy autobusów według regulaminu ONZ nr 107. Karta danych Ultrolinera wymienia jako maksymalną masę całkowitą zarówno 18 600 kg, jak i 19 500 kg, a strona modelu 18 600 kg.

Autokary piętrowe

Broszura Neoplana mówi: „In 1967 NEOPLAN created the double-decker touring class” (W 1967 r. NEOPLAN stworzył piętrową klasę turystyczną). Wszystkie autokary w tabeli mają trzy osie: przednią, napędową oraz skrętną oś wleczoną lub pomocniczą.

Pkt 1.1 załącznika I podaje 15,00 m dla autobusu o więcej niż dwu osiach, czyli długość Volvo. Jego szerokość i wysokość przekraczają 2,55 m i 4,00 m z pkt 1.2 i 1.3. Karta danych Volvo pochodzi od Volvo Buses México; strona specyfikacji nie wskazuje żadnego rynku. Co do masy, pkt 2.3.2 podaje dla trójosiowych pojazdów silnikowych 25 ton lub 26 ton, jeżeli oś napędowa jest wyposażona w podwójne opony i zawieszenie pneumatyczne lub zawieszenie uznawane za równorzędne, albo jeżeli każda z osi napędowych jest wyposażona w podwójne opony, a maksymalna masa każdej osi nie przekracza 9,5 tony.

Te same rodzaje wartości w karcie danych autokaru jednopokładowego odczytuje się w świetle tych tekstów w artykule jak czytać dane techniczne autokaru.

Czego regulamin ONZ nr 107 wymaga od pojazdu dwupokładowego

Tabela wymienia to, co regulamin ustala w szczególności dla pojazdu dwupokładowego; punkty o numerach zaczynających się od 7 znajdują się w załączniku 3.

Przechył o 28 stopni. Pkt 7.4.1 wymaga, aby „nie został przekroczony punkt, w którym następuje przewrócenie, jeżeli powierzchnia, na której stoi pojazd, jest przechylana kolejno na obie strony pod kątem 28 stopni od poziomu”. Pojazd ma masę w stanie gotowym do jazdy, a obciążenia umieszcza się na każdym z siedzeń dla pasażerów („na górnym pokładzie tylko w przypadku pojazdów dwupokładowych”, pkt 7.4.2.1), przy czym przedziały bagażowe nie zawierają bagażu. Członek załogi niemający miejsca siedzącego liczy się jako 75 kg w przejściu górnego pokładu. Pkt 7.4.5 pozwala zamiast badania fizycznego zastosować metodę obliczeniową.

Żaden z wymienionych tu dokumentów producentów nie wymienia regulaminu nr 107. Karty danych Wrightbusa podają „Certified to NSSTA requirements” (certyfikat zgodności z wymaganiami NSSTA) lub, w przypadku Ultrolinera, „Certified to UK NSSTA” (certyfikat zgodności z brytyjskim NSSTA), nie definiując tego terminu, a brytyjskich przepisów o homologacji autobusów nie zweryfikowano.

Autobusy piętrowe bez dachu

Regulamin nr 107 używa tu określenia „pojazd bez dachu”: „W przypadku pojazdu dwupokładowego powyższy wymóg dotyczy górnego pokładu”, a „Na żadnym pokładzie pozbawionym dachu nie przewiduje się powierzchni dostępnej dla pasażerów stojących, bez względu na klasę pojazdu” (pkt 2.1.9). Wyjścia na ten pokład spełniają te wymogi, które nie są sprzeczne z brakiem dachu (załącznik 3 pkt 7.6.1.16), a co najmniej jedno urządzenie oświetlające znajduje się jak najbliżej szczytu schodów prowadzących na ten pokład (pkt 7.8.1.6).

Karta danych StreetDeck Open Top Electroliner Wrightbusa podaje 11 302 mm długości, 2 520 mm szerokości i 4 395 mm wysokości, maksymalną pojemność 96, w tym do 74 miejsc siedzących i 28 stojących, oraz maksymalną masę całkowitą 19 500 kg. Wymienia akumulator 340 kWh i zasięg około 150 mil, podczas gdy strona modelu podaje „up to 200 miles” (do 200 mil). Karta opatruje kolumnę wymiarów nagłówkiem „10.6” nad tą długością 11 302 mm.

Akumulatory, wodór i diesel

Wszystkie trzy modele elektryczne akumulatorowe ładuje się przez wtyczkę CCS; Alexander Dennis oferuje opcjonalne szyny na dachu do ładowania pantografowego, a BYD opcjonalny pantograf o mocy do 500 kW. Działanie tych układów opisuje artykuł autobusy elektryczne. W zamówieniach publicznych na autobusy dyrektywa o ekologicznie czystych pojazdach (2009/33/WE) przewidywała niższy wymóg zeroemisyjny dla państwa członkowskiego, w którym autobusy dwupokładowe stanowiły ponad 80% autobusów objętych umowami udzielonymi w pierwszym okresie odniesienia, zakończonym 31 grudnia 2025 r.