Minibusy: kategorie M2 i M3, klasy A i B oraz prawo jazdy kategorii D1
Minibus nie jest terminem unijnego rozporządzenia o homologacji ani dyrektywy o prawach jazdy: z ponad ośmioma miejscami pasażerskimi autobus to M2 do 5 t lub M3 powyżej; D1 to do 16 pasażerów i 8 m.

Minibus to słowo producentów, a nie kategoria w tekstach unijnych i ONZ, które klasyfikują małe autobusy. Nie występuje ono w rozporządzeniu (UE) 2018/858, które dzieli pojazdy na kategorie na potrzeby homologacji, w dyrektywie 2006/126/WE w sprawie praw jazdy ani w regulaminie ONZ nr 107 w sprawie ogólnej konstrukcji autobusów (teksty wymienione niżej, odczytane 9 listopada 2026 r.). Teksty te wyznaczają miejsce małego autobusu za pomocą czterech granic. Więcej niż osiem miejsc siedzących poza miejscem siedzącym kierowcy przenosi pojazd do przewozu pasażerów z kategorii M1 do kategorii M2 lub M3; masa maksymalna 5 ton oddziela M2 od M3; pojemność 22 pasażerów poza kierowcą oddziela klasy A i B regulaminu ONZ nr 107 od jego klas I, II i III; a prawo jazdy kategorii D1 kończy się na 16 pasażerach i długości 8 metrów. Producenci używają tego słowa po obu stronach tych granic. Daimler Buses nazywa minibusem zarówno Mercedes-Benz Sprinter Mobility 23, przewożący do ośmiu pasażerów przy masie 3,5 t, jak i Sprinter City 75 o długości 8,5 metra i masie 6,8 t; broszura Otokara z 2026 r. nazywa model Centro o długości 6,6 metra i pojemności 34 pasażerów mikrobüs.
Stan na 9 listopada 2026 r. Tego dnia odczytano: teksty rozporządzenia (UE) 2018/858 z 30 maja 2018 r. i dyrektywy 2006/126/WE z 20 grudnia 2006 r. opublikowane w Dzienniku Urzędowym, każdy w wersji angielskiej, niemieckiej, hiszpańskiej, francuskiej, włoskiej i polskiej; trzy komunikaty prasowe Daimler Truck o minibusach Mercedes-Benz z 3 grudnia 2018 r., 12 września 2019 r. i 21 czerwca 2021 r. oraz karty danych pojazdów z 21 czerwca 2021 r.; broszury Otokara o pojazdach miejskich z 2023 i 2026 r.; a także stronę główną Temsy. Regulamin ONZ nr 107 cytowany jest według tekstu opublikowanego w Dzienniku Urzędowym 29 stycznia 2026 r., który obejmuje wszystkie obowiązujące teksty aż do serii poprawek 10 i 11, w kopii zapisanej 28 września 2026 r. (wersja angielska); cytaty pochodzą z polskiej wersji językowej tego tekstu. Rozporządzenie i dyrektywa cytowane są w brzmieniu pierwotnie opublikowanym w Dzienniku Urzędowym.
Cztery granice w tekstach
| Granica | Tekst | Na granicy lub poniżej | Powyżej granicy |
|---|---|---|---|
| Osiem miejsc siedzących poza miejscem siedzącym kierowcy | Rozporządzenie (UE) 2018/858, art. 4 ust. 1 lit. a) | M1, który nie ma też miejsc dla pasażerów stojących | M2 lub M3, niezależnie od tego, czy pojazd ma miejsca dla pasażerów stojących |
| Masa maksymalna 5 ton | Rozporządzenie (UE) 2018/858, art. 4 ust. 1 lit. a) ppkt (ii) i (iii) | M2 | M3 |
| 22 pasażerów poza kierowcą | Regulamin ONZ nr 107, pkt 2.1.1 i 2.1.2 | Klasa A, przeznaczona do przewozu pasażerów stojących, lub klasa B, do tego nieprzeznaczona | Klasa I, II lub III |
| 16 pasażerów oprócz kierowcy i długość 8 m | Dyrektywa 2006/126/WE, art. 4 ust. 4 lit. h) i j) | Prawo jazdy kategorii D1, gdy spełnione są obie granice; można dołączyć przyczepę o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg | Prawo jazdy kategorii D, określonej jako więcej niż ośmiu pasażerów oprócz kierowcy |
| Dopuszczalna masa całkowita 3 500 kg i ośmiu pasażerów oprócz kierowcy | Dyrektywa 2006/126/WE, art. 4 ust. 4 lit. b) | Prawo jazdy kategorii B, gdy spełnione są obie granice | Poza kategorią B |
Granice mierzą różne rzeczy, więc się nie pokrywają. Kategoria M2 ma granicę masy, a nie ma granicy długości, kategoria D1 ma granicę długości, a nie ma granicy masy, klasy regulaminu ONZ nr 107 liczą zaś pasażerów siedzących i stojących. Definicje każdego z tych tekstów przedstawiono w tekstach o kategoriach pojazdów M, N i O, klasach autobusów i prawach jazdy na autobus.
Masa oddzielająca M2 od M3 to wartość podawana przez producenta. Załącznik I do rozporządzenia (UE) 2018/858 rozumie masę maksymalną jako „maksymalną masę całkowitą” (część wprowadzająca, pkt 1.4), a regulamin ONZ nr 107 definiuje technicznie dopuszczalną maksymalną masę całkowitą jako „podaną przez producenta maksymalną masę pojazdu w oparciu o jego budowę i sposób działania”, którą „stosuje się w celu ustalenia kategorii pojazdu” (pkt 2.19). Kategorię B i limity przyczep dyrektywa o prawach jazdy zapisuje innym terminem – dopuszczalną masą całkowitą.
Jak liczy się miejsca siedzące
Granica ośmiu miejsc zależy od tego, co liczy się jako miejsce siedzące. Załącznik I do rozporządzenia (UE) 2018/858 określa zasady w pkt 2.1 swojej części wprowadzającej:
- Liczą się tylko siedzenia „przeznaczone do użytkowania, kiedy pojazd porusza się po drodze” (2.1.1). Nie liczą się siedzenia przeznaczone do użytkowania, kiedy pojazd nie jest w ruchu, jeżeli są „wyraźnie oznaczone dla użytkowników za pomocą piktogramu albo znaku z odpowiednim tekstem” (2.1.2).
- Każde indywidualne siedzenie to jedno miejsce siedzące. Na kanapie jednym miejscem siedzącym jest „dowolne miejsce o szerokości co najmniej 400 mm mierzone na poziomie siedziska” (2.1.3 lit. a) i b)), chyba że elementy takie jak nieruchomy podłokietnik ze schowkiem lub powierzchnia niewyściełana albo kształt płyty podłogowej, np. tunel, nie pozwalają manekinowi usiąść lub ustawić stóp w naturalnej pozycji (2.1.3 lit. c)). W przypadku pojazdów objętych regulaminami ONZ nr 66 i 107 wymiar 400 mm musi być zgodny z minimalną przestrzenią dla jednej osoby w różnych klasach pojazdów (2.1.4).
- „Kiedy w pojeździe znajdują się kotwiczenia siedzenia demontowalnego, siedzenie demontowalne liczy się przy ustalaniu liczby miejsc siedzących” (2.1.5).
- „Przestrzeń przeznaczoną dla pasażera na wózku inwalidzkim traktuje się jako jedno miejsce siedzące” (2.1.6).
Regulamin ONZ nr 107 przewiduje miejsce dla pojazdów z siedzeniami przeznaczonymi do użytku podczas postoju. Do „pojazdów posiadających miejsca siedzące przeznaczone do użytku wyłącznie podczas postoju, lecz nieprzystosowanych do przewożenia więcej niż ośmiu osób (z wyłączeniem kierowcy)” – jako przykłady wymienia „przewoźne biblioteki, kościoły i szpitale” – jego wymogi mają zastosowanie „jedynie w takim stopniu, w jakim jest to zgodne z ich przeznaczeniem i funkcją” (pkt 1.3 i 1.3.2).
Daimler podaje pojemność swoich minibusów dla osób na wózkach inwalidzkich łącznie dla siedzeń i miejsc na wózki. Sprinter Mobility 23 o długości 5,9 metra i masie całkowitej 3,5 t „has room for up to eight passengers, a maximum of four wheelchair bays or a mix thereof” (mieści do ośmiu pasażerów, maksymalnie cztery miejsca na wózki inwalidzkie lub ich kombinację), a komunikat dodaje, że „can be driven with just a Class B driving licence” (można nim kierować, mając jedynie prawo jazdy kategorii B); Sprinter Mobility 45 o masie całkowitej 5,0 t ma „room for up to 19 passengers or six wheelchair bays” (miejsce dla maksymalnie 19 pasażerów lub sześciu wózków inwalidzkich) (komunikat z 3 grudnia 2018 r.). Kategoria B dyrektywy 2006/126/WE obejmuje pojazdy silnikowe o dopuszczalnej masie całkowitej nieprzekraczającej 3 500 kg i „konstrukcyjnie przystosowane do przewozu nie więcej niż ośmiu pasażerów oprócz kierowcy” (art. 4 ust. 4 lit. b)).
Klasy A i B: 22 pasażerów lub mniej
Regulamin ONZ nr 107 ma zastosowanie do „wszystkich jednopokładowych, dwupokładowych, sztywnych lub przegubowych pojazdów kategorii M2 lub M3” (pkt 1.1). Wyłącza pojazdy do zabezpieczonego przewozu osób, karetki, pojazdy terenowe i pojazdy zaprojektowane specjalnie do przewozu uczniów (pkt 1.2). Dla pojazdów „o pojemności nie większej niż 22 pasażerów, poza kierowcą” przewiduje dwie klasy (pkt 2.1.2). Klasa A obejmuje „pojazdy przeznaczone do przewozu pasażerów stojących; pojazd tej klasy posiada siedzenia i przestrzeń dla pasażerów stojących”, a klasa B – „pojazdy nieprzeznaczone do przewozu pasażerów stojących; pojazd tej klasy nie ma przestrzeni dla pasażerów stojących”. Jego definicja pojazdu niskopodłogowego obejmuje klasę A: jest to pojazd klasy I, II lub A, „w którym co najmniej 35 % powierzchni dostępnej dla pasażerów stojących” stanowi powierzchnię bez stopni „i zapewnia dostęp do co najmniej jednych drzwi głównych” (pkt 2.1.4).
Pojazd „może być zaliczony do więcej niż jednej klasy” i może wówczas uzyskać homologację w każdej klasie, do której został zaliczony (pkt 2.1.1.4). Komunikat Daimlera z 21 czerwca 2021 r. podaje dla Sprintera City 45 o długości 7,4 metra dwie pojemności: „As a category A vehicle, the Sprinter City 45 can carry up to 22 passengers, and as a category I vehicle it can carry as many as 28 passengers.” (Jako pojazd kategorii A Sprinter City 45 może przewozić do 22 pasażerów, a jako pojazd kategorii I – nawet 28 pasażerów).
Wśród wymogów konstrukcyjnych jest ten, że każdy pojazd musi mieć co najmniej dwoje drzwi: „dwoje drzwi głównych lub jedne drzwi główne i jedne drzwi awaryjne” (pkt 7.6.1.1). Pojazdy klas A i B muszą mieć co najmniej jedno wyjście po każdej stronie, a drzwi główne – po tej stronie pojazdu, która jest bliżej pobocza drogi przy kierunku ruchu, dla którego pojazd został zaprojektowany (pkt 7.6.2.2). W okolicznościach opisanych w pkt 7.6.1.8 drzwi dla kierowcy w pojeździe klasy A lub B można uznać za drzwi awaryjne dla pasażerów, pod warunkiem że spełniają wymogi dotyczące wymiarów drzwi awaryjnych i wymogi pkt 7.6.1.7.2, a przestrzeń dla siedzenia kierowcy jest połączona z głównym przedziałem pasażerskim odpowiednim przejściem (pkt 7.6.1.9). Wartości dotyczące przejść, drzwi i przestrzeni dla pasażerów stojących w obu klasach przedstawiono w tekście o klasach autobusów.
Granica prawa jazdy: 16 pasażerów i 8 metrów
Kategoria D1 dyrektywy 2006/126/WE obejmuje „pojazdy silnikowe konstrukcyjnie przeznaczone do przewozu nie więcej niż 16 pasażerów oprócz kierowcy i maksymalnej długości do 8 m”, które „mogą być łączone z przyczepą o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg” (art. 4 ust. 4 lit. h)). Dolna granica wieku dla kategorii D1 i D1E wynosi 21 lat, „bez uszczerbku dla przepisów dyrektywy 2003/59/WE dotyczących kierowania takimi pojazdami” (lit. i)). Prawo jazdy kategorii D1 wydaje się tylko kierowcom uprawnionym już do kierowania pojazdami kategorii B (art. 6 ust. 1 lit. a)), a prawo jazdy kategorii D uprawnia także do kierowania pojazdami kategorii D1 (art. 6 ust. 2 lit. f)).
Definicja D1 nie określa masy, a definicja M2 – długości. W zestawieniu z podanymi niżej danymi producentów dwa modele Daimlera o długości 8,5 metra są dłuższe niż 8 metrów kategorii D1, a cztery modele Sprinter Transfer o długości od 5,9 do 7,7 metra mieszczą od 12 do 22 pasażerów.
Granice wieku i wyjątki, które dziś mają zastosowanie do kategorii D1, oraz to, co zmienia późniejsza dyrektywa, przedstawiono w tekście o prawach jazdy na autobus. Art. 6 ust. 4 lit. a) pozwala państwom członkowskim po konsultacji z Komisją zezwolić na kierowanie na ich terytorium pojazdami kategorii D1 o dopuszczalnej masie całkowitej do 3 500 kg, „wyłączając wszelkie specjalne wyposażenie przeznaczone do przewozu osób niepełnosprawnych”, przez posiadaczy prawa jazdy kategorii B w wieku powyżej 21 lat, które zostało uzyskane co najmniej dwa lata wcześniej, pod warunkiem że pojazdy te są używane przez podmioty niekomercyjne do celów społecznych, a kierowca świadczy swoje usługi ochotniczo. Sposób stosowania tego przepisu w Wielkiej Brytanii omówiono w temacie prowadzenia minibusa na prawie jazdy na samochód osobowy.
Co producenci nazywają minibusem
Komunikat Daimlera z 21 czerwca 2021 r. opisuje gamę minibusów Mercedes-Benz jako cztery serie zbudowane na bazie Sprintera: „The specialised Sprinter City covers urban and suburban regular-service, the flexible Sprinter Transfer takes care of inter-city routes, school bus services, excursions and shuttle services; the Sprinter Mobility transports passengers with restricted mobility, and the Sprinter Travel stands for tourism.” (Wyspecjalizowany Sprinter City obsługuje regularne linie miejskie i podmiejskie, elastyczny Sprinter Transfer zajmuje się trasami międzymiastowymi, dowozem uczniów, wycieczkami i przewozami wahadłowymi; Sprinter Mobility przewozi pasażerów o ograniczonej sprawności ruchowej, a Sprinter Travel służy turystyce). Ten sam komunikat umieszcza gamę w „the segment of minibuses with a permissible gross vehicle weight greater than 3.5 tonnes” (segmencie minibusów o dopuszczalnej masie całkowitej większej niż 3,5 tony). W nazwach modeli „the first digit is based on the length variant of the base vehicle, but the second digit now indicates its weight category” (pierwsza cyfra odpowiada wariantowi długości pojazdu bazowego, a druga oznacza teraz jego kategorię masy) (komunikat z 3 grudnia 2018 r.).
Komunikaty opisują dwa sposoby budowy. Sprinter Transfer 35 „is based on the original body of the Sprinter with high roof” (bazuje na oryginalnym nadwoziu Sprintera z wysokim dachem). Sprinter City 75 bazuje na podwoziu Sprintera, „but only up to the B‑pillar. Aft of the B-pillar is a self-supporting integral minibus skeleton” (ale tylko do słupka B. Za słupkiem B znajduje się samonośny, zintegrowany szkielet minibusa), a Sprinter Travel 75 – na tym samym podwoziu „only up as far as the B‑pillar” (tylko do słupka B). Według komunikatu z 21 czerwca 2021 r. oba mają rozstaw osi 5 100 mm, a o Travel 75 komunikat mówi, że „surpasses the longest wheelbase version of the Mercedes‑Benz Sprinter by 775 millimetres” (przewyższa wersję Mercedes-Benz Sprintera o najdłuższym rozstawie osi o 775 milimetrów). Ich tylna oś z ogumieniem bliźniaczym i zawieszeniem pneumatycznym została „developed exclusively for Mercedes-Benz minibuses” (opracowana wyłącznie dla minibusów Mercedes-Benz).
Broszura Otokara o pojazdach miejskich z 2026 r. wymienia Centro jako alçak tabanlı mikrobüs (minibus niskopodłogowy) o długości 6,6 metra i pojemności 34 pasażerów, a akumulatorowy elektryczny e-Centro – z długością 6,6 metra i 32 pasażerami. Obie broszury zaznaczają, że dane techniczne są nominalne. Strona główna Temsy wymienia model Prestij w grupie produktów Midibus, a nagłówek wiadomości z 18 czerwca 2025 r. na tej samej stronie nazywa go „TEMSA’s Midibus Icon” (ikoną wśród midibusów TEMSA).
| Model | Dokument | Długość | Pasażerowie lub miejsca | Masa całkowita |
|---|---|---|---|---|
| Mercedes-Benz Sprinter Mobility 23 | Komunikat Daimlera, 3 grudnia 2018 r. | 5,9 m | Do 8 pasażerów, do 4 miejsc na wózki inwalidzkie lub ich kombinacja | 3,5 t |
| Mercedes-Benz Sprinter Mobility 45 | Komunikat Daimlera, 3 grudnia 2018 r. | — | Do 19 pasażerów lub 6 miejsc na wózki inwalidzkie | 5,0 t |
| Mercedes-Benz Sprinter Transfer 23, 35, 45 i 55 | Komunikat Daimlera, 3 grudnia 2018 r. | 5,9; 7,0; 7,4 i 7,7 m | Od 12 do 22 pasażerów w całej serii; Transfer 23: 13+1 | Od 3,55 do 5,5 t w całej serii |
| Mercedes-Benz Sprinter Transfer 35 | Komunikat Daimlera, 3 grudnia 2018 r. | 6,97 m | 15+1 w wersji standardowej; 18+1 lub 19+1 opcjonalnie | Od 5,0 do 5,5 t |
| Mercedes-Benz Sprinter City 45 | Komunikat Daimlera, 21 czerwca 2021 r. | 7,4 m | Do 22 pasażerów jako klasa A, do 28 jako klasa I | — |
| Mercedes-Benz Sprinter City 75 | Komunikaty Daimlera, 3 grudnia 2018 r. i 21 czerwca 2021 r.; karta danych, 21 czerwca 2021 r. | 8,5 m; 8 486 mm w karcie danych | Do 38 pasażerów; do 19 miejsc pasażerskich w linii wyposażenia Interurban | 6,8 t; 6 800 kg w karcie danych |
| Mercedes-Benz Sprinter Travel 75 | Komunikaty Daimlera, 12 września 2019 r. i 21 czerwca 2021 r.; karta danych, 21 czerwca 2021 r. | 8,5 m; 8 486 mm w karcie danych | 18 miejsc pasażerskich w wersji standardowej; na życzenie do 21 i siedzenie drugiego kierowcy | 6,5 t w 2019 r.; 6,8 t w 2021 r. |
| Otokar Centro | Broszura Otokara, 2026 r. | 6,6 m | 34 pasażerów (broszura z 2023 r.: 11 siedzeń stałych i 6 składanych, 14 miejsc stojących) | — |
| Otokar e-Centro | Broszura Otokara, 2026 r. | 6,6 m | 32 pasażerów | — |
Niektóre dane Daimlera różnią się w poszczególnych dokumentach. Dopuszczalna masa całkowita Sprintera Travel 75 wynosi 6,5 t w komunikacie premierowym z 12 września 2019 r. i „now” (obecnie) 6,8 tony w komunikacie z 21 czerwca 2021 r., którego karta danych podaje 6 800 kg dla pojazdu testowego. Rozstaw osi City 75 wynosi w komunikacie z 3 grudnia 2018 r. 5 095 mm, czyli o 770 mm więcej niż najdłuższy rozstaw osi Sprintera, a w dokumentach z 2021 r. – 5 100 mm. Komunikat z 3 grudnia 2018 r. opisuje też miejski układ wnętrza City 75: do pięciu siedzeń składanych po stronie kierowcy i dwa po stronie drzwi w strefie niskiej podłogi, kolejne jedenaście siedzeń z tyłu oraz, gdy siedzenia składane nie są używane, „standing room for up to 26 passengers” (miejsca stojące dla maksymalnie 26 pasażerów). Dla Otokara Centro broszura z 2023 r. podaje „11 sabit koltuk + 6 katlanır koltuk + 14 ayakta yolcu” (11 siedzeń stałych + 6 siedzeń składanych + 14 pasażerów stojących), a broszura z 2026 r. – „34 Yolcu Kapasitesi” (pojemność 34 pasażerów).
Inne małe autobusy mają własne strony: Karsan e-JEST, Iveco Daily, Temsa Prestij i Otokar Sultan. Masy w stanie obciążonym, liczby miejsc, długości i szerokości w gamach autobusów przedstawiono w tekstach o masie i liczbie miejsc w autobusie oraz o wymiarach autobusów i autokarów, autobusy szkolne budowane według przepisów USA – w temacie typów i wymiarów autobusów szkolnych, a statystyczną definicję mini-busa i turecki termin prawny minibüs – w słowniku pojęć: ciężarówki i autobusy.
Minibusy elektryczne o napędzie akumulatorowym
W przypadku trzech minibusów elektrycznych o napędzie akumulatorowym dokumenty samych producentów podają kategorię, masę całkowitą albo jedno i drugie: dokumenty Karsana dla modelu e-JEST, a dokumenty IVECO BUS dla modeli eDaily Minibus i eDAILY LE – dwóch minibusów z gamy przedstawionej na stronie Iveco Daily.
| Model | Dokument | Długość | Kategoria i klasa | Pasażerowie | Masa całkowita |
|---|---|---|---|---|---|
| Karsan e-JEST | Katalog Karsana (wersja angielska), 3 czerwca 2026 r. | 5 845 mm | „M2 / M3 Category & Class A” (kategoria M2 / M3 i klasa A) | Do 20; w przykładowych układach do 19 jako M2 klasy A i do 20 jako M3 klasy A | 5 000 / 5 200 kg („Gross Vehicle Weight”, masa całkowita pojazdu) |
| IVECO BUS eDaily Minibus | Karta techniczna IVECO BUS, odczytana 14 listopada 2026 r. | 7 618 mm | — | Do 22 | 7 200 kg („G.V.W. max permitted weight”, maksymalna dopuszczalna masa całkowita) |
| IVECO BUS eDAILY LE | Komunikat IVECO BUS, 3 października 2025 r. | 7,6 m | „Compliant with category M3, Class I” (zgodny z kategorią M3, klasa I) | Do 27 | — |
Katalog Karsana podaje masę całkowitą pojazdu jako „5.000 / 5.200” i nie mówi, która masa odpowiada której wersji. Broszura Otokara z 2026 r. nie podaje dla modelu e-Centro ani kategorii, ani masy.
Dyrektywa 2009/33/WE w sprawie promowania ekologicznie czystych pojazdów transportu drogowego w tekście skonsolidowanym z 20 maja 2024 r. (14 listopada 2026 r. nadal najnowszym) definiuje „pojazd transportu drogowego” jako pojazd kategorii M lub N zdefiniowanych w art. 4 ust. 1 rozporządzenia (UE) 2018/858 (art. 4 pkt 3), a jej załącznik ujmuje kategorie M2 i M3, leżące po obu stronach granicy 5 ton z tego rozporządzenia, w różnych tabelach. Kategoria M2 ma – obok M1 i N1 – wiersz w tabeli 2 „Progi emisji dla ekologicznie czystych pojazdów lekkich”: ekologicznie czysty pojazd tych kategorii definiuje maksymalna emisja z rury wydechowej wyrażona w g CO2/km i emisja zanieczyszczeń w rzeczywistych warunkach jazdy poniżej określonej wartości procentowej w stosunku do odpowiednich dopuszczalnych wartości emisji, jak podano w tej tabeli (art. 4 pkt 4 lit. a)), a poziomy docelowe dla ekologicznie czystych pojazdów lekkich to poziomy z tabeli 3 (art. 5 ust. 1). Wiersz M2 podaje 50 g CO2/km i 80 % w kolumnie „emisje zanieczyszczeń powietrza RDE jako procent dopuszczalnej wartości emisji” do 31 grudnia 2025 r., a od 1 stycznia 2026 r., początku drugiego okresu odniesienia, który trwa do 31 grudnia 2030 r., 0 g/km i „nie dotyczy” dla emisji RDE. Kolumna autobusów w tabeli 4 ma nagłówek „Autobusy (kategoria pojazdu M3)”, a w kategorii M3, podobnie jak w N2 i N3, ekologicznie czysty pojazd to pojazd wykorzystujący paliwa alternatywne w rozumieniu tego przepisu, z wyjątkami i warunkami, które on określa (art. 4 pkt 4 lit. b)). Zgodnie z art. 3 ust. 2 lit. b) dyrektywa w ogóle nie ma zastosowania do „pojazdów kategorii M3 innych niż pojazdy klasy I i klasy A”. Poziomy docelowe dla autobusów z tabeli 4 oraz kwestię, który tekst obecnie definiuje klasę I i klasę A, przedstawiono w tekście o dyrektywie o ekologicznie czystych pojazdach a zamówieniach publicznych na autobusy.
Krótkie odpowiedzi
- Czym jest minibus w prawie UE?
- To słowo nie występuje w rozporządzeniu (UE) 2018/858 w sprawie homologacji pojazdów, w dyrektywie 2006/126/WE w sprawie praw jazdy ani w regulaminie ONZ nr 107 w sprawie budowy autobusów. Teksty te wyznaczają za to granice: pojazd do przewozu pasażerów mający więcej niż osiem miejsc siedzących poza miejscem siedzącym kierowcy należy do kategorii M2, jeżeli jego masa maksymalna nie przekracza 5 ton, a do kategorii M3, jeżeli ją przekracza; regulamin ONZ nr 107 dzieli pojazdy przewożące nie więcej niż 22 pasażerów poza kierowcą na klasę A, przeznaczoną do przewozu pasażerów stojących, i klasę B, do tego nieprzeznaczoną; a prawo jazdy kategorii D1 obejmuje nie więcej niż 16 pasażerów i długość nie większą niż 8 metrów.
- Czy minibus to pojazd kategorii M2 czy M3?
- To zależy od jego masy maksymalnej, czyli technicznie dopuszczalnej maksymalnej masy całkowitej podanej przez producenta. Zgodnie z art. 4 ust. 1 lit. a) rozporządzenia (UE) 2018/858 pojazd mający więcej niż osiem miejsc siedzących poza miejscem siedzącym kierowcy należy do kategorii M2 do 5 ton, a powyżej – do kategorii M3, niezależnie od tego, czy ma miejsca dla pasażerów stojących. Komunikaty prasowe Daimlera podają dla minibusów Sprinter Transfer masę całkowitą od 3,55 do 5,5 t, a dla Sprintera City 75 – 6,8 t, ale dla żadnego modelu nie podają kategorii M2 ani M3.
- Ilu pasażerów może przewozić minibus prowadzony na prawie jazdy kategorii D1?
- Nie więcej niż 16 oprócz kierowcy, w pojeździe o długości nie większej niż 8 metrów, zgodnie z art. 4 ust. 4 lit. h) dyrektywy 2006/126/WE; można do niego dołączyć przyczepę o dopuszczalnej masie całkowitej do 750 kg. Dolna granica wieku dla kategorii D1 wynosi według lit. i) 21 lat, bez uszczerbku dla przepisów dyrektywy 2003/59/WE dotyczących kierowania takimi pojazdami. Prawo jazdy kategorii B obejmuje do ośmiu pasażerów oprócz kierowcy i dopuszczalną masę całkowitą do 3 500 kg (art. 4 ust. 4 lit. b)).
- Jak liczy się miejsca siedzące przy granicy ośmiu miejsc?
- Załącznik I do rozporządzenia (UE) 2018/858 liczy każde indywidualne siedzenie jako jedno miejsce siedzące, a na kanapie – każde miejsce o szerokości co najmniej 400 mm mierzone na poziomie siedziska. Siedzenie demontowalne liczy się, gdy w pojeździe znajdują się jego kotwiczenia, a przestrzeń przeznaczona dla pasażera na wózku inwalidzkim liczy się jako jedno miejsce siedzące. Nie liczy się siedzeń przeznaczonych do użytkowania, kiedy pojazd nie jest w ruchu, wyraźnie oznaczonych dla użytkowników piktogramem lub znakiem.
- Jak długie i jak ciężkie są minibusy?
- Minibusy Daimlera na bazie Sprintera mają od 5,9 metra i masy całkowitej 3,5 t w przypadku Sprintera Mobility 23 do 8,5 metra i 6,8 t w przypadku Sprintera City 75 i Sprintera Travel 75. Broszura Otokara z 2026 r. podaje dla modeli Centro i e-Centro długość 6,6 metra oraz pojemność 34 i 32 pasażerów.
Modele wymienione w tym artykule
Źródła
- Regulation (EU) 2018/858 of the European Parliament and of the Council of 30 May 2018 on the approval and market surveillance of motor vehicles and their trailers — Official Journal text of 14 June 2018: Article 4(1)(a); Annex I, introductory part, points 1.4 and 2.1 — EUR-Lex, European Union, 30 May 2018
- Directive 2006/126/EC of the European Parliament and of the Council of 20 December 2006 on driving licences (Recast) — Official Journal text of 30 December 2006: Article 4(4)(b) and (h) to (j), Article 6(1), 6(2) and 6(4) — EUR-Lex, European Union, 20 Dec 2006
- UN Regulation No. 107 — Uniform provisions concerning the approval of category M2 or M3 vehicles with regard to their general construction [2026/139] (OJ L, 29.1.2026), incorporating all valid text up to the 10 and 11 series of amendments — paragraphs 1, 2.1 to 2.1.4, 2.19, 7.6.1.1, 7.6.1.8, 7.6.1.9 and 7.6.2.2 — Official Journal of the European Union / UNECE, 29 Jan 2026
- Press release of 3 December 2018 on the new generation of Mercedes-Benz minibuses based on the new Sprinter: Sprinter City 75, Sprinter Transfer and Sprinter Mobility — Daimler Truck, newsroom, 3 Dec 2018
- Press release of 12 September 2019 on the Mercedes-Benz buses shown at the Busworld show — section on the world premiere of the Sprinter Travel 75 — Daimler Truck, newsroom, 12 Sept 2019
- Press release of 21 June 2021 on the Mercedes-Benz minibus range: Sprinter City, Sprinter Transfer, Sprinter Mobility and Sprinter Travel — Daimler Truck, newsroom, 21 Jun 2021
- Vehicle fact sheets: Mercedes-Benz Sprinter City 75 Interurban equipment line (DO-MB 9992) and Sprinter Travel 75 (DO-MB 4358), technical data (21 June 2021) — Daimler Truck, newsroom, 21 Jun 2021
- Şehir içi araçlar aile broşürü 2026 (urban vehicle family brochure, 2026): Centro and e-Centro — Otokar
- Şehir içi otobüsler (urban buses brochure, 2023): Centro and e-Centro — Otokar
- TEMSA home page: product menu and news headline of 18 June 2025 (read on 9 November 2026) — TEMSA
- Directive 2009/33/EC on the promotion of clean road transport vehicles in support of low-emission mobility, consolidated text of 20 May 2024: Articles 3(2)(b), 4(3), 4(4) and 5(1); Annex, Tables 2 to 4 — EUR-Lex, Publications Office of the European Union, 20 May 2024
- e-JEST catalogue (English), dated 3 June 2026: technical specifications and passenger capacity and layout alternatives — Karsan, 3 Jun 2026
- eDaily Minibus — technical sheet (read on 14 November 2026) — IVECO BUS
- IVECO BUS unveils its new eDAILY LE minibus at Busworld Brussels (press release of 3 October 2025) — IVECO BUS, 3 Oct 2025