Silnik FPT Cursor 9: wersje, paliwa, moce i pojazdy z tym silnikiem

Cursor 9 to rzędowy, sześciocylindrowy silnik o pojemności 8,7 litra do ciężarówek i autobusów, budowany przez FPT Industrial, markę układów napędowych Iveco Group. Strona FPT o silniku do ciężarówek podaje, że silniki Cursor 9 „are available in both Diesel and CNG versions, compliant with Euro VI Step E standards, with power ratings from 300 to 400 HP” (są dostępne w wersjach wysokoprężnej i CNG, zgodnych z normami Euro VI etap E, z mocami od 300 do 400 KM). FPT opisuje wersję na gaz ziemny, Cursor 9 NG, jako „COMPATIBLE WITH CNG, LNG AND BIOMETHANE” (KOMPATYBILNY Z CNG, LNG I BIOMETANEM), a we wrześniu 2024 r. zapowiedział wersję wodorową, CURSOR 9 H2, której debiut zaplanowano na targach IAA Transportation 2024 w Hanowerze. W tym serwisie silnik występuje w zapisach dwóch modeli Iveco Bus i trzech ciężarówek Iveco.

Stan na 26 października 2026 r. Strony produktowe FPT Industrial o silnikach Cursor 9 i Cursor 9 NG do ciężarówek i autobusów (strona o wysokoprężnym silniku autobusowym w wersji niemieckiej) oraz karta danych silnika Cursor 9 do ciężarówek dla wersji 265 kW zostały przeczytane 26 października 2026 r., wraz z czterema komunikatami prasowymi Iveco, Iveco Bus i FPT Industrial z lat 2016–2025.

Czym jest ten silnik

FPT Industrial S.p.A. z siedzibą w Turynie określa się w stopce swoich stron jako „a brand of Iveco Group” (marka Iveco Group). Nazwa silnika bywa zapisywana na kilka sposobów. Strony FPT zapisują silnik wysokoprężny jako CURSOR 9 lub Cursor 9, a silnik na gaz ziemny jako CURSOR 9 NG, który te same strony nazywają też Cursor 9 CNG/LNG. Komunikat Iveco z 2016 r. przedstawił silnik gazowy jako Cursor 9 CNG, a komunikat Iveco Bus z 21 lutego 2024 r. wymienia dla URBANWAY CNG „the Cursor 9 NP engine manufactured by FPT Industrial” (silnik Cursor 9 NP produkowany przez FPT Industrial). Wersja wodorowa to CURSOR 9 H2. Zapisy ciężarówek w tym serwisie oznaczają silnik wysokoprężny jako C9, a gazowy jako C9G; zapisy autobusów i autokarów – jako IVECO Cursor 9 Euro VI i IVECO Cursor 9 CNG Euro VI.

Karta danych FPT dla wersji 265 kW do ciężarówek podaje sześć cylindrów z czterema zaworami każdy, zapisane jako „6L / 4”, pojemność skokową 8,7 litra oraz średnicę cylindra i skok tłoka 117 x 135 mm. Strona FPT o silniku do ciężarówek podaje: „The 6-cylinder and 8.7 liter Cursor 9 engines are also available in natural gas version” (6-cylindrowe silniki Cursor 9 o pojemności 8,7 litra są dostępne także w wersji na gaz ziemny). Poniższe wartości to te, które FPT i Iveco podają dla każdej wersji.

Kolumna wersji wysokoprężnej pochodzi ze strony FPT o Cursor 9 do ciężarówek, z niemieckiej strony FPT o silniku autobusowym i z karty danych dla wersji 265 kW do ciężarówek; kolumna gazowa – ze stron FPT o Cursor 9 NG, z komunikatu Iveco z 2016 r. i z komunikatu FPT z 26 listopada 2025 r. Legenda karty danych rozwija WG jako „Fixed Geometry Turbocharger with Waste Gate valve” (turbosprężarka o stałej geometrii z zaworem upustowym), a ECR jako „Electronic Common Rail” (elektroniczny common rail). Strona FPT o silniku do ciężarówek podaje natomiast dla wersji wysokoprężnej: „The electronically-controlled Variable Geometry Turbocharger (EVGT) allows the development of maximum torque up to 1,700 Nm” (sterowana elektronicznie turbosprężarka o zmiennej geometrii (EVGT) pozwala uzyskać maksymalny moment obrotowy do 1 700 Nm). Oba dokumenty FPT wymieniają więc różne turbosprężarki: karta danych dla swojej jedynej wersji mocy, strona dla maksymalnego momentu obrotowego.

Co do układu wydechowego strona FPT o silniku do ciężarówek opisuje „no-EGR architecture” (architekturę bez EGR) i wymienia „SCR-only ATS solution” (układ oczyszczania spalin wyłącznie z SCR); niemiecka strona autobusowa wymienia „ATS-Lösung mit SCR Ti-V” (układ oczyszczania spalin z SCR Ti-V). Karta danych dla wersji 265 kW wymienia DOC + DPF + SCR + CUC, co jej legenda rozwija jako katalizator utleniający silnika wysokoprężnego, „Diesel Particulate Filter w/ passive regeneration” (filtr cząstek stałych z regeneracją pasywną), selektywną redukcję katalityczną i katalizator oczyszczający. Jak układ SCR działa z AdBlue, wyjaśnia artykuł AdBlue i układ SCR, a kolejne etapy Euro VI aż do etapu E – artykuł Euro VI i Euro 7.

Strony FPT o silniku do ciężarówek i do autobusów podają też, że odśrodkowe układy odpowietrzania skrzyni korbowej (blow-by) i elektroniczna klapa wydechowa w silnikach Euro VI etap E zwiększają moc hamowania silnikiem nawet o 30%. Hamulce silnikowe i hamulce wydechowe wyjaśnia artykuł o retarderach i hamowaniu silnikiem.

Paliwa: olej napędowy, gaz ziemny i wodór

W przypadku wysokoprężnego Cursor 9 żaden z dokumentów FPT otwartych na potrzeby tej strony nie wymienia HVO ani innego odnawialnego oleju napędowego.

W odniesieniu do wersji na gaz ziemny strony FPT o Cursor 9 NG do ciężarówek i autobusów zawierają wiersz „COMPATIBLE WITH CNG, LNG AND BIOMETHANE” (KOMPATYBILNY Z CNG, LNG I BIOMETANEM) i wymieniają spalanie stechiometryczne. Komunikat Iveco z 2016 r., który przedstawił silnik gazowy jako Cursor 9 CNG, podaje te same trzy postacie: gaz ziemny sprężony (CNG) lub jako kriogeniczny skroplony gaz ziemny (LNG), także w postaci odnawialnej jako biometan. Podaje, że silnik korzysta ze spalania stechiometrycznego i, aby spełnić przepisy Euro VI, nie potrzebuje ani recyrkulacji spalin (EGR), ani selektywnej redukcji katalitycznej (SCR), opierając się zamiast tego na trójdrożnym katalizatorze; wymienia też nowe wtryskiwacze wielopunktowe i nową listwę paliwową. Komunikat FPT z 26 listopada 2025 r. wymienia „inyección multipunto y su combustión estequiométrica” (wtrysk wielopunktowy i spalanie stechiometryczne) silnika gazowego i podaje, że jest on kompatybilny z „GNC, GNL y biometano” (CNG, LNG i biometanem). Ciężarówki zasilane skroplonym metanem omawia tekst o ciężarówkach na LNG i bio-LNG.

Komunikat FPT z 16 września 2024 r. przedstawia nowy CURSOR 9 H2 jako zaprojektowany do napędu „urban and regional heavy trucks, heavy construction vehicles, and urban and intercity buses” (miejskich i regionalnych ciężkich ciężarówek, ciężkich pojazdów budowlanych oraz autobusów miejskich i międzymiastowych), z technologią silnika wodorowego „paired with a traditional mechanical driveline” (połączoną z tradycyjnym mechanicznym układem napędowym). Jego dane techniczne podają tę samą pojemność skokową 8,7 litra i sześć cylindrów w rzędzie, wtrysk do kanału dolotowego (PFI), 310 KM, 1 400 Nm przy 1 100 obr./min oraz oczyszczanie spalin SCR. Komunikat podaje, że silnik zadebiutuje w Hanowerze na targach IAA Transportation 2024, które datuje na 17–22 września 2024 r.; żaden z dokumentów otwartych na potrzeby tej strony nie podaje daty rozpoczęcia produkcji seryjnej. Wodorowy silnik spalinowy spala wodór w cylindrach; tę drogę opisuje tekst o ciężarówkach wodorowych: ogniwie paliwowym i spalaniu wodoru.

Moce według FPT

Strona FPT o silniku do ciężarówek i niemiecka strona autobusowa podają jeden zakres zarówno dla wersji wysokoprężnej, jak i CNG – moce od 300 do 400 KM – a dla wersji wysokoprężnej maksymalny moment obrotowy do 1 700 Nm „at as low as 1,200 rpm” (już przy 1 200 obr./min). Karta danych FPT obejmuje jedną wersję mocy do ciężarówek, a w sprawie wersji, których nie wymienia, odsyła czytelników do sieci sprzedaży FPT i do strony internetowej FPT. Dokumenty podają następujące wartości:

Dla swojej jedynej wersji mocy karta danych podaje też wymiary (dł. x szer. x wys.) 1 181 x 1 001 x 1 079 mm i masę na sucho 860 kg, z uwagą „DIMENSIONS CAN BE CHANGED ACCORDING TO ENGINE OPTIONS” (WYMIARY MOGĄ SIĘ ZMIENIAĆ W ZALEŻNOŚCI OD OPCJI SILNIKA). Anglojęzyczne strony FPT podają moc w HP, a niemiecka strona autobusowa FPT w PS, karta danych w kW z HP w nawiasie, komunikat z 2024 r. w hp, a niemiecki komunikat Iveco w PS; jak mają się do siebie te jednostki i znamionowe prędkości obrotowe, wyjaśnia artykuł o tym, jak czytać dane o mocy ciężarówki.

Generacje i daty

Dokumenty FPT i Iveco otwarte na potrzeby tej strony nie podają roku wprowadzenia wysokoprężnego Cursor 9. Strona FPT o silniku do ciężarówek wskazuje jedną zmianę między generacjami: silniki Euro V miały elektroniczne pompowtryskiwacze (Electronic Unit Injectors), a w silnikach Euro VI etap E common rail jest zintegrowany z głowicą cylindrów. Daty w dokumentach są następujące:

• 2016: komunikat Iveco przedstawia nowy Cursor 9 CNG, pokazany po raz pierwszy na targach Beijing Bus and Truck Show. Zastąpił on Cursor 8 CNG o pojemności 7,8 litra, miał nowe wtryskiwacze wielopunktowe i nową listwę paliwową, a jego wartości znamionowe wynosiły do 400 PS przy 2 000 obr./min i 1 700 Nm przy 1 200 obr./min.
• 21 lutego 2024 r.: komunikat Iveco Bus o przegubowych autobusach URBANWAY CNG dla Grecji podaje, że autobusy o długości 18 m otrzymają silnik Cursor 9 NP i będą spełniać „Euro VI-e emissions standards for CNG vehicles” (normy emisji Euro VI-e dla pojazdów CNG).
• 16 września 2024 r.: FPT zapowiada CURSOR 9 H2, który ma zadebiutować na targach IAA Transportation 2024 w Hanowerze, datowanych w komunikacie na 17–22 września 2024 r.
• 26 listopada 2025 r.: FPT informuje o dostawie autobusów Golden Dragon z silnikami CURSOR 9 na gaz ziemny dla zarządu transportu publicznego w Kragujevacu w Serbii i podaje dla nich dane CURSOR 9 NG: 8,7 litra, sześć cylindrów w rzędzie, turbosprężarka WG, 360 KM, 1 640 Nm i Euro VI Step E2.
• 26 października 2026 r.: strony produktowe FPT opisują wersje wysokoprężną i CNG zgodne z Euro VI etap E, o mocach od 300 do 400 KM.

Ciężarówki i autobusy z silnikiem FPT Cursor 9 w tym serwisie

Pięć gam Iveco w tym serwisie wymienia Cursor 9 w zapisach silników: autobusy Iveco Bus Crossway i Evadys oraz ciężarówki S-Way, T-Way i X-Way. Crossway i S-Way wymieniają też wersję na gaz ziemny.

Podane wartości pochodzą z własnej strony każdego modelu i z dokumentów producentów, na które się ona powołuje, a nie z zakresów FPT dla samego silnika. Zapis Crossway nie podaje momentu obrotowego dla jego Cursor 9 na gaz ziemny, dlatego ta komórka pozostaje pusta. Autobusy URBANWAY i Golden Dragon wymienione w powyższych komunikatach nie mają strony w tym serwisie.