FPT Cursor 9 motoru: sürümler, yakıtlar, güç değerleri ve kullanan araçlar

Cursor 9, Iveco Group’un aktarma organı markası FPT Industrial’ın kamyonlar ve otobüsler için ürettiği 8,7 litrelik sıralı altı silindirli bir motordur. FPT’nin kamyon sayfası Cursor 9 motorlarının “are available in both Diesel and CNG versions, compliant with Euro VI Step E standards, with power ratings from 300 to 400 HP” (Euro VI kademe E standartlarına uygun, 300 ile 400 HP arası güç değerleriyle hem dizel hem CNG sürümlerinde sunulduğunu) söyler. FPT doğal gazlı sürümü, Cursor 9 NG’yi, “COMPATIBLE WITH CNG, LNG AND BIOMETHANE” (CNG, LNG VE BİYOMETANLA UYUMLU) diye listeler ve Eylül 2024’te, Hannover’deki IAA Transportation 2024’te ilk kez sergilenmek üzere bir hidrojen sürümünü, CURSOR 9 H2’yi duyurdu. Bu sitede motor iki Iveco Bus modelinin ve üç Iveco kamyonunun kayıtlarında geçer.

26 Ekim 2026 itibarıyla durum. FPT Industrial’ın kamyonlar ve otobüsler için Cursor 9 ve Cursor 9 NG ürün sayfaları (dizel otobüs sayfası Almanca sürümüyle) ve 265 kW’lık güç değeri için Cursor 9 kamyon teknik föyü, Iveco, Iveco Bus ve FPT Industrial’ın 2016 ile 2025 arası tarihli dört basın bülteniyle birlikte 26 Ekim 2026’da okundu.

Motor nedir

Merkezi Torino’da bulunan FPT Industrial S.p.A., sayfalarının alt bilgisinde kendini “a brand of Iveco Group” (bir Iveco Group markası) olarak tanımlar. Motorun adı birkaç biçimde yazılır. FPT’nin sayfaları dizel için CURSOR 9 ya da Cursor 9, doğal gaz motoru için CURSOR 9 NG der; aynı sayfalar bu motoru Cursor 9 CNG/LNG olarak da adlandırır. Iveco’nun 2016 bülteni gaz motorunu Cursor 9 CNG olarak tanıttı; Iveco Bus’ın 21 Şubat 2024 tarihli bülteni ise URBANWAY CNG için “the Cursor 9 NP engine manufactured by FPT Industrial” (FPT Industrial tarafından üretilen Cursor 9 NP motoru) adını verir. Hidrojen sürümü CURSOR 9 H2’dir. Bu sitedeki kamyon kayıtları dizel motoru C9, gaz motorunu C9G olarak yazar; otobüs ve turizm otobüsü kayıtları ise IVECO Cursor 9 Euro VI ve IVECO Cursor 9 CNG Euro VI yazar.

FPT’nin 265 kW’lık kamyon güç değeri için teknik föyü motoru, “6L / 4” diye yazılan, her birinde dört supap bulunan altı silindirli, 8,7 litre silindir hacimli ve 117 x 135 mm silindir çapı ve stroklu olarak verir. FPT’nin kamyon sayfası “The 6-cylinder and 8.7 liter Cursor 9 engines are also available in natural gas version” (6 silindirli ve 8,7 litrelik Cursor 9 motorları doğal gazlı sürümde de sunulur) der. Aşağıdaki rakamlar FPT ve Iveco’nun her sürüm için yazdıklarıdır.

Dizel sütunu FPT’nin Cursor 9 kamyon sayfasından, Almanca otobüs sayfasından ve 265 kW’lık kamyon güç değeri için teknik föyünden gelir; gaz sütunu ise FPT’nin Cursor 9 NG sayfalarından, Iveco’nun 2016 bülteninden ve FPT’nin 26 Kasım 2025 tarihli bülteninden gelir. Teknik föyün açıklamaları WG’yi “Fixed Geometry Turbocharger with Waste Gate valve” (waste gate valfli sabit geometrili turboşarj), ECR’yi de “Electronic Common Rail” (elektronik common rail) olarak açar. FPT’nin kamyon sayfası ise dizel için “The electronically-controlled Variable Geometry Turbocharger (EVGT) allows the development of maximum torque up to 1,700 Nm” (elektronik kontrollü değişken geometrili turboşarj (EVGT), 1.700 Nm’ye kadar azami tork elde edilmesini sağlar) der. Böylece iki FPT belgesi farklı turboşarjların adını verir: teknik föy tek güç değeri için, sayfa ise azami tork rakamı için.

Egzoz için FPT’nin kamyon sayfası bir “no-EGR architecture” (EGR’siz mimari) tanımlar ve bir “SCR-only ATS solution” (yalnız SCR’li egzoz arıtma çözümü) listeler; Almanca otobüs sayfası ise bir “ATS-Lösung mit SCR Ti-V” (SCR Ti-V’li egzoz arıtma çözümü) adını verir. 265 kW’lık güç değeri için teknik föy DOC + DPF + SCR + CUC listeler; föyün açıklamaları bunları dizel oksidasyon katalizörü, “Diesel Particulate Filter w/ passive regeneration” (pasif rejenerasyonlu dizel partikül filtresi), seçici katalitik indirgeme ve temizleme katalizörü olarak açar. SCR sisteminin AdBlue ile nasıl çalıştığı SCR ve AdBlue yazısında, Euro VI’nın kademe E’ye kadar adımları ise Euro VI ve Euro 7 yazısında anlatılıyor.

FPT’nin kamyon ve otobüs sayfaları ayrıca Euro VI kademe E motorlardaki santrifüj karter gazı (blow-by) sistemlerinin ve elektronik egzoz klapesinin motor freni gücünü %30’a kadar artırdığını söyler. Motor frenleri ve egzoz frenleri retarder ve motor freni yazısında açıklanıyor.

Yakıtlar: dizel, doğal gaz ve hidrojen

Dizel Cursor 9 için, bu sayfa için açılan FPT belgelerinin hiçbiri HVO’nun ya da başka bir yenilenebilir dizelin adını vermez.

Doğal gazlı sürüm için FPT’nin Cursor 9 NG kamyon ve otobüs sayfaları “COMPATIBLE WITH CNG, LNG AND BIOMETHANE” (CNG, LNG VE BİYOMETANLA UYUMLU) satırını taşır ve stokiyometrik yanmanın adını verir. Gaz motorunu Cursor 9 CNG olarak tanıtan Iveco’nun 2016 bülteni aynı üç biçimi verir: sıkıştırılmış (CNG) ya da kriyojenik sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) olarak doğal gaz, yenilenebilir biçimiyle de biyometan olarak. Bülten motorun stokiyometrik yanma kullandığını ve Euro VI kurallarını karşılamak için ne egzoz gazı geri dönüşümüne (EGR) ne de seçici katalitik indirgemeye (SCR) ihtiyaç duyduğunu, bunun yerine üç yollu bir katalizöre dayandığını söyler; yeni çok noktalı enjektörlerin ve yeni bir yakıt rampasının da adını verir. FPT’nin 26 Kasım 2025 tarihli bülteni gaz motorunun “inyección multipunto y su combustión estequiométrica” (çok noktalı enjeksiyonu ve stokiyometrik yanması) adını verir ve motoru “GNC, GNL y biometano” (CNG, LNG ve biyometan) ile uyumlu olarak listeler. Sıvılaştırılmış metanla çalışan kamyonlar LNG ve bio-LNG kamyonlar yazısında ele alınıyor.

FPT’nin 16 Eylül 2024 tarihli bülteni yeni CURSOR 9 H2’yi “urban and regional heavy trucks, heavy construction vehicles, and urban and intercity buses” (kentsel ve bölgesel ağır kamyonlar, ağır inşaat araçları ile şehir içi ve şehirlerarası otobüsler) için tasarlanmış olarak sunar; hidrojen motoru teknolojisi “paired with a traditional mechanical driveline” (geleneksel bir mekanik aktarma organıyla eşleştirilmiş) durumdadır. Bültenin teknik özellikleri aynı 8,7 litrelik silindir hacmini ve sıralı altı silindiri, emme kanalına yakıt püskürtmeyi (PFI), 310 hp’yi, 1.100 d/dk’da 1.400 Nm’yi ve SCR egzoz arıtmasını verir. Bülten motorun Hannover’de, bültenin 17–22 Eylül 2024 olarak tarihlediği IAA Transportation 2024’te ilk kez sergileneceğini söyler; bu sayfa için açılan belgelerin hiçbiri seri üretim için bir tarih vermez. Hidrojenli içten yanmalı motor hidrojeni silindirlerinde yakar; bu yol hidrojenli kamyonlar: yakıt hücresi ve hidrojenli içten yanmalı motor yazısında anlatılıyor.

FPT’nin verdiği güç değerleri

FPT’nin kamyon sayfası ve Almanca otobüs sayfası hem dizel hem CNG sürümü için tek bir aralık, 300 ile 400 HP arası güç değerleri verir; dizel için de “at as low as 1,200 rpm” (1.200 d/dk gibi düşük bir devirde) 1.700 Nm’ye kadar azami tork verir. FPT’nin teknik föyü tek bir kamyon güç değerini kapsar ve listelemediği güç değerleri için okuru FPT satış ağına ve FPT’nin web sitesine yönlendirir. Belgeler şu rakamları verir:

Tek güç değeri için teknik föy ayrıca, “DIMENSIONS CAN BE CHANGED ACCORDING TO ENGINE OPTIONS” (BOYUTLAR MOTOR SEÇENEKLERİNE GÖRE DEĞİŞTİRİLEBİLİR) notuyla, 1.181 x 1.001 x 1.079 mm boyutlar (U x G x Y) ve 860 kg kuru ağırlık verir. FPT’nin İngilizce sayfaları gücü HP, Almanca otobüs sayfası PS, teknik föyü kW ve parantez içinde HP, 2024 bülteni hp, Iveco’nun Almanca bülteni ise PS olarak verir; birimlerin ve anma devirlerinin birbiriyle ilişkisi kamyon güç değerlerini okumak yazısında anlatılıyor.

Nesiller ve tarihler

Bu sayfa için açılan FPT ve Iveco belgeleri dizel Cursor 9’un tanıtıldığı yılı vermez. FPT’nin kamyon sayfası nesiller arasındaki bir değişikliği belirtir: Euro V motorlarda elektronik pompa-enjektörler (Electronic Unit Injectors) kullanılıyordu; Euro VI kademe E motorlarda ise common rail silindir kapağına entegre edilmiştir. Belgelerdeki tarihli adımlar şunlardır:

• 2016: Iveco’nun bülteni, ilk kez Beijing Bus and Truck Show’da gösterilen yeni Cursor 9 CNG’yi tanıtır. Motor, yeni çok noktalı enjektörler ve yeni bir yakıt rampasıyla 7,8 litrelik Cursor 8 CNG’nin yerini aldı; güç değeri 2.000 d/dk’da 400 PS’ye kadar, torku 1.200 d/dk’da 1.700 Nm olarak verildi.
• 21 Şubat 2024: Iveco Bus’ın Yunanistan için URBANWAY CNG körüklü otobüsleri hakkındaki bülteni, 18 metrelik otobüslerin Cursor 9 NP ile donatılacağını ve “Euro VI-e emissions standards for CNG vehicles” (CNG’li araçlar için Euro VI-e emisyon standartlarını) karşılayacağını söyler.
• 16 Eylül 2024: FPT, Hannover’de IAA Transportation 2024’te ilk kez sergilenecek CURSOR 9 H2’yi duyurur; bülten fuarı 17–22 Eylül 2024 olarak tarihler.
• 26 Kasım 2025: FPT, CURSOR 9 doğal gaz motorlu Golden Dragon otobüslerinin Sırbistan’daki Kragujevac’ın toplu taşıma kurumuna teslim edildiğini bildirir ve bu otobüsler için CURSOR 9 NG’nin özelliklerini listeler: 8,7 litre, sıralı altı silindir, WG turboşarj, 360 HP, 1.640 Nm ve Euro VI Step E2.
• 26 Ekim 2026: FPT’nin ürün sayfaları, 300 ile 400 HP arası güç değerleriyle Euro VI kademe E’ye uygun dizel ve CNG sürümlerini tanımlar.

Bu sitede FPT Cursor 9 kullanan kamyon ve otobüsler

Bu sitedeki beş Iveco gamı, motor kayıtlarında Cursor 9’un adını verir: Iveco Bus Crossway ve Evadys ile S-Way, T-Way ve X-Way kamyonları. Crossway ve S-Way bir doğal gazlı sürümü de listeler.

Rakamlar her modelin kendi sayfasındaki ve o sayfanın kaynak gösterdiği üretici belgelerindeki rakamlardır; FPT’nin motor düzeyindeki aralıkları değildir. Crossway kaydı doğal gazlı Cursor 9’u için tork vermez; o hücre boş bırakılmıştır. Yukarıdaki bültenlerde adı geçen URBANWAY ve Golden Dragon otobüslerinin bu sitede sayfası yoktur.