Iveco Evadys

Evadys, Iveco Bus’ın 12 m ve 13 m olmak üzere iki uzunlukta ürettiği bir seyahat otobüsüdür; bir ön kapısı ve üç ikinci kapı seçeneğinden biri bulunur: tek orta kapı, çift orta kapı ya da arka kapı. Iveco’nun broşürü onu Crossway gamı içinde “completes the upscale segment of combined interurban/excursion coaches” (şehirlerarası ve gezi amaçlı kombine otobüslerin üst segmentini tamamlayan) model olarak konumlandırır; ürün sayfası ise otobüsün “for regional and national route services, airport transfers, organized travel tours and excursions” (bölgesel ve ulusal hat hizmetleri, havalimanı transferleri, organize turlar ve geziler için) tasarlandığını ve “the DNA of Crossway and the experience of Magelys” (Crossway’in DNA’sını ve Magelys’in deneyimini) taşıdığını söyler. Bu sayfadaki rakamlar Iveco Bus’ın Evadys için yayımladığı, her kapı düzeni için bir tane olmak üzere üç uluslararası föyden (her birinin alt bilgisinde SEPT 2023 yazar), alt bilgisinde PUBLICATION EVADYS_EN 09/24 yazan İngilizce Evadys broşüründen ve Iveco Bus’ın uluslararası sitesindeki, tarihsiz olan ve 26 Ekim 2026’da okunan Evadys ürün sayfasından alınmıştır. Crossway şehirlerarası gamı Iveco Crossway sayfasında anlatılır.

İki uzunluk, üç kapı düzeni

Üç föy her kapı düzeni için aynı ölçüleri ve ağırlıkları basar; kapılarda, koltuklarda, bagaj hacminde ve bazı donanımlarda ayrışır. Broşürün gam özetindeki ara başlıklar çift orta kapıyı orta ve uzun mesafelerde “with UFR accessibility” (UFR erişilebilirliğiyle) bölgesel hat taşımacılığına, tek orta kapıyı turistik taşımacılığa, tek arka kapıyı ise gezi otobüslerine ve havalimanı servislerine bağlar. Broşürün metni tek orta kapıyı “when a central toilet is required” (orta tuvalet gerektiğinde) seçilecek düzen, çift orta kapıyı “to accommodate a wheelchair lift” (tekerlekli sandalye lifti yerleştirmek için) seçilecek düzen, tek arka kapıyı da en büyük bagaj bölmesine sahip düzen olarak adlandırır ve 15 farklı konfigürasyon sayar.

Single Middle Door föyünde ön ve orta kapılar 800 mm genişliğindedir ve her birinin dışa açılan tek kanadı vardır; Double Middle Door föyünde ön kapı 800 mm ve tek kanatlı, orta kapı 1.200 mm ve iki kanatlıdır; Rear Middle Door föyünde ise ön ve arka kapılar 800 mm ve tek kanatlıdır. Broşürün gam özeti de aynı genişlikleri verir. Üç föyün de ölçü tablosu kapı genişliği satırına “800 mm / 1200 mm” basar.

Her föy koltuk düzeninin “can be changed in case of request” (talep halinde değiştirilebilir) olduğunu ekler. Broşürün gam özeti aynı azami koltuk sayılarını verir; çift orta kapılı 12 m’lik otobüs için “55 (with podium)” (podyumlu) yazar. Broşürün koltuk düzeni sayfası başka örnekler gösterir: çift orta kapıyla 12 m’de 53 koltuk (49 + 2 + 2) ve 13 m’de 61 koltuk (55 + 4 + 2), tek orta kapıyla 12 m’de hostes, WC ve mutfakla 51 koltuk ve 13 m’de hostesle 55 koltuk, arka kapıyla da hostesle 53 ve 57 koltuk. Iveco dört koltuk modeli sunduğunu söyler; föyler standart yolcu koltuğu olarak LINEO Tilting’i, opsiyon olarak Spacio koltukları listeler.

Ölçüler ve ağırlıklar

Ön ve arka iz genişliği ile iç dönüş yarıçapı satırları üç föyde de boştur. Azami yüklü ağırlık “MAX. TECHNICALLY PERMISSIBLE GVW CURSOR / TECTOR” başlıklı ve tek bir rakam taşıyan bir satırdadır; bir dipnot da azami aks yüklerinin ve azami yüklü ağırlığın tescil ülkesindeki yerel mevzuata bağlı olduğunu belirtir. Broşürün gam özeti koridorda ve koltukların altında yaklaşık 1.140 mm’lik bir taban yüksekliği, yaklaşık 2.000 mm’lik bir iç yükseklik ve 344 mm’lik bir kapı giriş yüksekliği, metni ise 860 mm’lik bir bagaj bölmesi giriş yüksekliği verir. Bu tür seyahat otobüsü föy satırlarının neyi tanımladığı bir seyahat otobüsü teknik föyünün nasıl okunduğu yazısında açıklanır.

Bagaj hacmi

Single Middle Door föyü her uzunluk için iki bölme hacmi basar ve bunları neyin ayırdığını söylemez. Broşürün metni en fazla 10,5 m³ bagaj bölmesi ve 1,8 m³ iç bagaj rafı verir, “for a total capacity up to 12.3 m3” (toplamda 12,3 m³’e varan kapasite için) der ve bunu yolcu başına ortalama 200 L bagaja eşitler; gam özeti ise en fazla 12,00 m³’e çıkar, bu da tek arka kapılı 13 m’lik otobüsün değeridir. Ürün sayfası bir yerde “up to 12.3 m3 of luggage capacity” (12,3 m³’e varan bagaj kapasitesi), başka bir yerde “up to 12 m3” (12 m³’e kadar) der. Bagaj bölmesi kapakları alüminyumdur; broşür opsiyonları arasında pantograf bagaj kapaklarını, föyler de bir kayak kutusu hazırlığını listeler.

Motor ve egzoz sonrası arıtma

Üç föy ve broşür tek bir motor listeler, Iveco Cursor 9 Euro VI: 8,7 litre, sıra halinde altı silindir, arkada dikey ve enine yerleştirilmiş, common rail püskürtmeli. Föyler 2.200 d/dk’da 294 kW (400 hp) ve 1.200 d/dk’da 1.700 Nm verir; Double Middle Door föyü güç satırına, aynı 2.200 d/dk rakamının üstünde, “POWER @ 2500 RPM” başlığını koyar. Single ve Double Middle Door föylerinin başlık çubuğunda “CURSOR 9 DIESEL AND PARAFFINIC FUEL EURO VI STEP E” (Cursor 9 dizel ve parafinik yakıt, Euro VI Step E) yazar; Rear Middle Door föyü “STEP E” ibaresini tablo başlığında taşır, ürün sayfasında ise “Diesel & Biofuels” (dizel ve biyoyakıtlar) başlığı yer alır. Parafinik dizel HVO yakıt nedir yazısında ele alınır.

Egzoz sonrası arıtma Iveco’nun Hi-SCR sistemidir; föyler bu sistemin ana bileşenlerini bir dizel oksidasyon katalizörü, bir dizel partikül filtresi, NOx’un AdBlue ile seçici katalitik indirgenmesi ve bir temizleme katalizörü olarak listeler; Euro VI’nın bir SCR sisteminin neyi algılamasını istediği SCR ve AdBlue yazısında açıklanır. Broşür “Exclusive HI-SCR technology avoiding regeneration” (rejenerasyona gerek bırakmayan özel HI-SCR teknolojisi) ifadesini kullanır ve otobüsün düşük gürültü ve titreşim düzeyini çift kütleli bir volana ve iyileştirilmiş bir aerodinamik sürtünme katsayısına bağlar.

Şanzıman, akslar, süspansiyon ve frenler

Standart şanzıman otomatik bir ZF Ecolife’tır, opsiyon ise otomatik bir Voith Diwa NXT; broşür “2 gearboxes available” (2 şanzıman seçeneği) yazar. Arka aks, düşük gürültü için “Quiet ride gears set” (sessiz sürüş dişli seti) bulunan, tek redüksiyonlu hipoid bir akstır ve standart oranı 5,63’tür. Ön aksta bağımsız tekerlek süspansiyonu vardır; direksiyon ise entegre direksiyon destekli, sonsuz vida tipi bir ünitedir.

Süspansiyon kendinden seviye ayarlı, tam havalıdır: önde iki kombine hava körüğü, iki amortisör ve bir seviye sensörü, arkada dört hava körüğü, dört amortisör, bir denge çubuğu ve iki seviye sensörü. Süspansiyonun kaldırılıp indirilmesi ve güçlendirilmiş amortisörler üç föyde de opsiyoneldir; çökme (kneeling) Double Middle Door föyünde opsiyoneldir. Basınçlı havayı, 9,5 bar’da 630 cm³’lük, entegre hava kurutuculu çift silindirli bir kompresör sağlar.

Frenleme ESP’li EBS’dir: iki bağımsız hava devreli pnömatik servis ve acil fren sistemi, önde ve arkada yüzer kaliperli ve ABS’li disk frenler ve arka tekerleklerde pnömatik park freni. Her föy bir dekompresyon motor freni listeler. Single Middle Door ve Rear Middle Door föyleri bunlara fren pedalı ve el kolu kumandalı bir Intarder ekler; Double Middle Door föyü ise standart olarak “Electromagnetic retarder with brake pedal control and hand lever control, Hydraulic integrated retarder” (fren pedalı ve el kolu kumandalı elektromanyetik retarder, hidrolik entegre retarder) listeler ve opsiyonları arasında hidrolik entegre retarderi bir kez daha sayar. Retarder türleri retarder ve motor freni yazısında anlatılır.

Depolar, elektrik donanımı ve tekerlekler

Dizel yakıt deposu 310 litredir; opsiyon olarak 310+120 litrelik bir depo sunulur. AdBlue deposu Single Middle Door ve Rear Middle Door föylerinde 50 litre, Double Middle Door föyünde 80 litredir. Elektrik donanımı iki adet 12 V – 225 Ah akü, LIN akıllı regülatörlü üç adet 150 A alternatör, devre kesicili bir elektrik kutusu, LED lambalar ve bir yangın algılama sistemi içerir. Single Middle Door föyü halojen farlar, sis farları ve LED gündüz sürüş farları listeler, viraj farı da sis farına entegredir; diğer iki föy ön sis farlarını ve viraj farlarını listeler. Lastikler 295/80 R 22.5’tir ve ön çıkıntıda bir stepne taşıyıcı bulunur; stepne ve alüminyum jantlar opsiyoneldir.

Gövde, yolcu bölümü ve sürücü bölümü

Yapı ve gövde, poliüretan reçineli bir son katla tamamlanan kataforez korozyon önleme işleminden geçer. Ön farlara açılır köşelerden ulaşılır; ısıtmalı dış aynalar elektrik kumandalıdır. Kayak kutusu hazırlığı, çeki tertibatı hazırlığı ve çeki tertibatı opsiyon olarak listelenir.

Standart yolcu bölümünde sabit çift camlı pencereler, ısıtmalı klima, sürücü için klima, konvektörlü ısıtma, bağımsız bir ısıtıcı, elle kumandalı iki tavan kapağı ve yanlarda, önde ve arka panelde güçlendirilmiş yalıtım bulunur. Yan duvarlar ve tavan suni deriyle, taban kaymaz PVC ile kaplıdır; iç bagaj raflarında bireysel lambalar ve hava çıkışları vardır; perdeler ve dört STOP istek düğmesi standarttır. Föylerdeki opsiyonlar arasında turistik bagaj rafları, gösterge paneline entegre bir buzdolabı, basamaklarda ve koridorda sökülebilir halı, bir tuvalet (Single Middle Door föyünde “Water toilet”, yani sulu tuvalet), dolaylı aydınlatma, kapılar açıkken yanan uyarı lambaları, geri manevra sensörleri, bir ya da iki 19 inçlik LCD monitör, yol ve hostes kameraları, elektrikli tavan kapakları, güçlendirilmiş konvektörlü ısıtma ve elektrikli ön cam buz çözme yer alır. Double Middle Door föyü bunlara orta kapının karşısında bir orta platform, sökülebilir bir podyum ve engelliler için hidrolik bir rampa ekler. Broşür opsiyonları arasında bir tuvalet, bir mutfak, tekerlekli sandalye için bir lift, tekerlekli sandalye için yerleşik bir Q’Straint, katlanır sırtlıklı bir hostes koltuğu, Wi-Fi, USB çoklu setleri, 19 inçlik LCD monitörlü video ve ses sistemi, ACC ve telematik listeler.

Sürücü koltuğu havalı süspansiyonlu, baş dayamalı ve üç noktalı emniyet kemerlidir; sürücü camı elektriklidir; hız sabitleyici, yakıt tüketimi kontrollü bir yol bilgisayarı, dijital takograf, iki USB soketi ve bir bardaklık standarttır. Opsiyonlar arasında sürücü ısıtması, sürücü buzdolabı, elektrikli ön güneşlik, üç noktalı emniyet kemerli bir hostes koltuğu ve Double Middle Door ile Rear Middle Door föylerinde bağlantılı bir alkol test cihazı bulunur.

Güvenlik ve sürücü destek sistemleri

Her föy “ADAS/GSR equipment including” (ADAS/GSR donanımı, şunlar dahil) başlığı altında bir kör nokta bilgi sistemi (karşı taraf opsiyonel), bir kalkış bilgi sistemi, bir geri görüş kamerası, hız sınırı göstergeli akıllı hız asistanı, sürücü uykululuk ve dikkat uyarısı ve alkol kilidi hazırlığı listeler. Opsiyonlar iki tarafta kör nokta bilgisi, uzun far asistanı, alkol kilidi ve şerit takip uyarı sistemidir (LDWS). Broşür BSIS, MOIS, ISA ve DDAW’yi “ADAS GSR B safety features” (ADAS GSR B güvenlik özellikleri) başlığı altında toplar; bunlar zorunlu sürücü destek sistemleri yazısında listelenen sistemlerdir. Broşür bu sistemleri yeni ön yüze yerleştirir: önde bir radar ve ön camın arkasında bir kamera, önden ve yanlardan yaklaşan savunmasız yol kullanıcılarını ve yol işaretlerini birlikte algılar; kameradaki bir ışık sensörü de farları otomatik olarak yakar.

Föyler AEBS’yi opsiyon olarak listeler; broşür ise “AEBS for class III is standard” (class III için AEBS standarttır) der ve “AEBS (standard for Class III vehicles)” (Class III araçlar için standart) diye listeler. Hiçbir föy herhangi bir versiyona bir R107 sınıfı atamaz; sınıflar otobüs sınıfları yazısında açıklanır.

Bağlantı

Broşür Smart Pack’in tüm IVECO BUS ağır gam araçlarında seri donanım olarak yer aldığını söyler ve özellikleri olarak IVECO ON Customer Portal’ı ve kontrol odası raporlarını listeler. Ayrıca sürüş tarzı değerlendirmesi ve kablosuz (over-the-air) yazılım güncellemeleri sunan IVECO Easy Bus uygulamasını tanımlar. Bir Premium Pack filo yönetimini ekler; broşürün Avrupa ITxPT derneği tarafından tanımlandığını söylediği TiGR Web API de filo verilerini standartlaştırılmış, çok markalı bir veri akışı olarak iletir.

Model çizgisi ve testler

Iveco’nun ürün sayfasında Evadys için kullandığı slogan “Born versatile, built profitable” (çok yönlü doğdu, kârlı olmak için üretildi) şeklindedir. Açılan hiçbir belge bir piyasaya çıkış tarihi, bir üretim tesisi ya da Evadys’in önceki bir nesli hakkında bilgi vermez; broşürün tasarım sayfası bugünkü ön yüzün tanımına “New front face” (yeni ön yüz) başlığını koyar. Broşüre göre Evadys “Repeatedly tested in extreme traffic and climatic conditions, from -30°C to +50°C” (aşırı trafik ve iklim koşullarında, -30°C ile +50°C arasında defalarca test edildi); yol ve işlev testi olarak 120.000 km’den fazla, dayanıklılık testi olarak da Avrupa yollarında 2.000.000 km’ye eşdeğer test yapıldı.

Kaynak notları

Genel bakıştaki rakamlar 12 m’lik Evadys’e aittir ve alt bilgisinde SEPT 2023 yazan üç uluslararası föyden (Single Middle Door, Double Middle Door ve Rear Middle Door) alınmıştır; bu föyler üç kapı düzeninin hepsi için aynı ölçüleri ve ağırlıkları basar. 13 m’lik Evadys, 7.065 mm’lik dingil mesafesiyle 12.962 mm uzunluğundadır. İki uzunluk da 2.550 mm genişliğinde ve 3.460 mm yüksekliğindedir (WITH / WITHOUT AC başlıklı bir satırda basılmış tek bir rakam); ön ve arka çıkıntılar 2.605 / 3.292 mm, iç koridor yüksekliği 1.998 mm, kapı giriş yükseklikleri 344 / 344 mm’dir. Dönüş yarıçapları kaldırımdan kaldırıma 8.990 mm (12 m) ve 10.120 mm (13 m), duvardan duvara 10.770 mm ve 11.900 mm’dir; yaklaşma ve uzaklaşma açıları 8,3 ve 8 derecedir. 19.000 kg’lık azami yüklü ağırlık MAX. TECHNICALLY PERMISSIBLE GVW CURSOR / TECTOR başlıklı bir satırda basılmıştır; azami aks yükleri arkada 12.600 kg, önde 7.100 kg’dır ve bunların altında azami aks yükünün ve azami yüklü ağırlığın tescil ülkesindeki yerel mevzuata bağlı olduğunu belirten bir dipnot yer alır. Ölçü tablosu üç föyde de kapı genişliği olarak “800 mm / 1200 mm” verir; donanım listeleri ise 800 mm’lik tek kanatlı ön ve orta kapılar (Single Middle Door), 800 mm’lik tek kanatlı bir ön kapı ve 1.200 mm’lik iki kanatlı bir orta kapı (Double Middle Door) ve 800 mm’lik tek kanatlı ön ve arka kapılar (Rear Middle Door) verir; broşürün gam özeti de donanım listeleriyle aynı genişlikleri verir. En fazla koltuk sayısı, 12 ve 13 m’de: 53 ve 59 (Single Middle Door), 55 ve 61 (Double Middle Door; broşür 55’e “with podium” ekler) ve 55 ve 63 (Rear Middle Door). Föylerdeki örnek düzenler 51 + hostes + mini mutfak + WC ve 55 + hostes (Single Middle Door), 44+2+2+hostes+WC ve 53+4+2+hostes (Double Middle Door) ile 50 + hostes + WC ve 59 + hostes’tir (Rear Middle Door); broşürün koltuk düzeni sayfası çift orta kapıyla 53 (49 + 2 + 2) ve 61 (55 + 4 + 2) koltuk, tek orta kapıyla 51 koltuk + hostes + WC + mutfak ve 55 + hostes, arka kapıyla da 53 + hostes ve 57 + hostes gösterir. 12 ve 13 m’de bagaj bölmesi hacmi Single Middle Door föyünde 8,1/6,7 ve 9,7/8,3 metreküptür (her uzunluk için etiketsiz iki rakam), Double Middle Door föyünde 6,8 ve 8,4, Rear Middle Door föyünde 8,9 ve 10,5’tir; bagaj rafları buna 1,6 ve 1,9, 1,4 ve 1,6 ile 1,6 ve 1,8 metreküp ekler. Broşürün gam özeti raflar dahil toplam bagaj hacmini en fazla 9,5 ve 11,3 (tek orta kapı), 8,0 ve 9,7 (çift orta kapı) ve 10,2 ve 12,00 metreküp (tek arka kapı) olarak verir; metni en fazla 10,5 metreküp bölme ve 1,8 metreküp raf, toplamda en fazla 12,3 metreküp ve yolcu başına ortalama 200 L verir; ürün sayfası ise bir yerde en fazla 12,3, başka bir yerde en fazla 12 verir. Broşür ayrıca 1.140 mm’lik bir koridor taban yüksekliği, yaklaşık 2.000 mm’lik bir iç yükseklik, 344 mm’lik bir kapı giriş yüksekliği ve 860 mm’lik bir bagaj bölmesi giriş yüksekliği verir. Cursor 9 Euro VI, arkada dikey ve enine yerleştirilmiş, common rail’li, 8,7 litrelik altı silindirli sıra motordur; 2.200 d/dk’da 294 kW (400 hp) ve 1.200 d/dk’da 1.700 Nm verir; Double Middle Door föyü güç satırına, aynı 2.200 d/dk rakamının üstünde, POWER @ 2500 RPM başlığını koyar. Standart aks oranı 5,63’tür. Dizel yakıt deposu 310 litredir, opsiyon olarak 310+120 litrelik bir depo sunulur; AdBlue deposu Single Middle Door ve Rear Middle Door föylerinde 50 litre, Double Middle Door föyünde 80 litredir. Elektrik donanımı iki adet 12 V – 225 Ah akü, 3x150 A alternatör ve 12 V / 24 V prizler içerir; hava kompresörü 9,5 bar’da 630 cm3’lük çift silindirli bir ünitedir. Föyler AEBS’yi opsiyon olarak listeler, broşür ise AEBS’nin Class III için standart olduğunu söyler. Alt bilgisinde PUBLICATION EVADYS_EN 09/24 yazan broşür -30 °C ile +50 °C arasında testler, 120.000 km’den fazla yol ve işlev testi ve 2.000.000 km’ye eşdeğer dayanıklılık testi verir. Açılan hiçbir belge bir piyasaya çıkış tarihi ya da önceki bir nesil vermez.