Iveco Evadys

Evadys to autokar budowany przez Iveco Bus w dwóch długościach, 12 m i 13 m, z drzwiami przednimi i jednym z trzech wariantów drugich drzwi: pojedynczymi drzwiami środkowymi, podwójnymi drzwiami środkowymi albo drzwiami tylnymi. Broszura Iveco umieszcza go w gamie Crossway jako model, który „completes the upscale segment of combined interurban/excursion coaches”, a strona produktu podaje, że zaprojektowano go „for regional and national route services, airport transfers, organized travel tours and excursions”, z „the DNA of Crossway and the experience of Magelys”. Wartości na tej stronie pochodzą z trzech międzynarodowych kart danych Iveco Bus dla Evadys, po jednej dla każdego układu drzwi, każdej ze stopką SEPT 2023; z angielskiej broszury Evadys ze stopką PUBLICATION EVADYS_EN 09/24 oraz ze strony produktu Evadys w międzynarodowej witrynie Iveco Bus, bez daty, odczytanej 26 października 2026 r. Międzymiastową gamę Crossway opisuje strona Iveco Crossway.

Dwie długości, trzy układy drzwi

Trzy karty podają dla każdego układu drzwi te same wymiary i masy, a różnią się drzwiami, miejscami siedzącymi, pojemnością bagażników i częścią wyposażenia. Śródtytuły przeglądu gamy w broszurze przypisują podwójne drzwi środkowe regionalnemu transportowi liniowemu na średnich i długich dystansach „with UFR accessibility”, pojedyncze drzwi środkowe transportowi turystycznemu, a pojedyncze drzwi tylne autokarom wycieczkowym i lotniskowym autobusom wahadłowym. Tekst broszury wskazuje pojedyncze drzwi środkowe jako układ „when a central toilet is required”, podwójne drzwi środkowe jako układ „to accommodate a wheelchair lift”, a pojedyncze drzwi tylne jako układ z największym lukiem bagażowym, i podaje 15 różnych konfiguracji.

Na karcie Single Middle Door drzwi przednie i środkowe mają szerokość 800 mm, każde z jednym skrzydłem otwieranym na zewnątrz; na karcie Double Middle Door drzwi przednie mają 800 mm i jedno skrzydło, a środkowe 1 200 mm i dwa skrzydła; na karcie Rear Middle Door drzwi przednie i tylne mają 800 mm i jedno skrzydło. Przegląd gamy w broszurze podaje te same szerokości. Tabela wymiarów wszystkich trzech kart podaje w wierszu szerokości drzwi „800 mm / 1200 mm”.

Każda karta dodaje, że układ siedzeń „can be changed in case of request”. Przegląd gamy w broszurze podaje te same maksymalne liczby miejsc, z „55 (with podium)” dla autokaru 12 m z podwójnymi drzwiami środkowymi. Strona broszury z układami siedzeń pokazuje inne przykłady: 53 miejsca (49 + 2 + 2) przy 12 m i 61 (55 + 4 + 2) przy 13 m z podwójnymi drzwiami środkowymi, 51 miejsc z hostessą, WC i kuchnią przy 12 m i 55 z hostessą przy 13 m z pojedynczymi drzwiami środkowymi oraz 53 i 57 miejsc z hostessą z drzwiami tylnymi. Iveco podaje, że oferuje cztery modele foteli; karty wymieniają jako standard fotele pasażerskie LINEO Tilting, a jako opcję fotele Spacio.

Wymiary i masy

Wiersze rozstawu kół przednich i tylnych oraz wewnętrznego promienia skrętu są puste na wszystkich trzech kartach. Masa całkowita znajduje się w wierszu opisanym „MAX. TECHNICALLY PERMISSIBLE GVW CURSOR / TECTOR”, z jedną wartością, a przypis podaje, że maksymalne naciski na osie i masa całkowita zależą od lokalnych przepisów w kraju rejestracji. Przegląd gamy w broszurze podaje wysokość podłogi w przejściu i pod fotelami około 1 140 mm, wysokość wewnętrzną około 2 000 mm i wysokość wejścia przy drzwiach 344 mm, a tekst broszury wysokość wejścia do luku bagażowego 860 mm. Co opisują takie wiersze karty danych autokaru, wyjaśnia artykuł o tym, jak czytać kartę danych autokaru.

Przestrzeń bagażowa

Karta Single Middle Door podaje dla każdej długości dwie pojemności luku i nie wyjaśnia, co je różni. Tekst broszury podaje do 10,5 m³ luku bagażowego i 1,8 m³ wewnętrznych półek bagażowych, „for a total capacity up to 12.3 m3”, co według niej odpowiada średnio 200 L bagażu na pasażera; jej przegląd gamy podaje najwyżej 12,00 m³, dla autokaru 13 m z pojedynczymi drzwiami tylnymi. Strona produktu podaje w jednym miejscu „up to 12.3 m3 of luggage capacity”, a w innym „up to 12 m3”. Klapy luków bagażowych są aluminiowe; broszura wymienia wśród opcji pantografowe klapy luków bagażowych, a karty przygotowanie do skrzyni narciarskiej.

Silnik i oczyszczanie spalin

Trzy karty i broszura wymieniają jeden silnik, Iveco Cursor 9 Euro VI: 8,7 litra, sześć cylindrów w rzędzie, zamontowany pionowo i poprzecznie z tyłu, z wtryskiem common rail. Karty podają 294 kW (400 KM) przy 2 200 obr./min i 1 700 Nm przy 1 200 obr./min; karta Double Middle Door opisuje swój wiersz mocy jako „POWER @ 2500 RPM”, a podana w nim wartość to te same 2 200 obr./min. Pasek tytułowy kart Single i Double Middle Door brzmi „CURSOR 9 DIESEL AND PARAFFINIC FUEL EURO VI STEP E”, karta Rear Middle Door ma „STEP E” w nagłówku tabeli, a strona produktu zawiera nagłówek „Diesel & Biofuels”. Parafinowy olej napędowy omawia artykuł o tym, czym jest HVO.

Układ oczyszczania spalin to system Hi-SCR firmy Iveco, którego główne elementy karty wymieniają jako katalizator utleniający do silników wysokoprężnych, filtr cząstek stałych, selektywną redukcję katalityczną NOx z użyciem AdBlue i katalizator oczyszczający (clean-up); co według Euro VI musi wykrywać układ SCR, wyjaśnia artykuł o AdBlue i układzie SCR. Broszura mówi o „Exclusive HI-SCR technology avoiding regeneration” i przypisuje niski poziom hałasu i drgań autokaru dwumasowemu kołu zamachowemu i zoptymalizowanemu współczynnikowi oporu aerodynamicznego.

Skrzynia biegów, osie, zawieszenie i hamulce

Standardowa skrzynia biegów to automatyczna ZF Ecolife, a opcjonalna – automatyczna Voith Diwa NXT; broszura podaje „2 gearboxes available”. Oś tylna to oś hipoidalna z pojedynczą redukcją, z „Quiet ride gears set” dla niskiego poziomu hałasu, o standardowym przełożeniu 5,63. Oś przednia ma niezależne zawieszenie kół, a układ kierowniczy to przekładnia ślimakowa ze zintegrowanym wspomaganiem.

Zawieszenie jest w pełni pneumatyczne, z samopoziomowaniem: z przodu dwa zespolone miechy pneumatyczne, dwa amortyzatory i jeden czujnik poziomu, z tyłu cztery miechy, cztery amortyzatory, stabilizator i dwa czujniki poziomu. Podnoszenie i opuszczanie zawieszenia oraz wzmocnione amortyzatory są opcjami na wszystkich trzech kartach, a przyklęk jest opcją na karcie Double Middle Door. Sprężone powietrze dostarcza dwucylindrowa sprężarka o pojemności 630 cm³ i ciśnieniu 9,5 bar ze zintegrowanym osuszaczem powietrza.

Układ hamulcowy to EBS z ESP: pneumatyczny układ hamulca roboczego i awaryjnego z dwoma niezależnymi obwodami powietrznymi, hamulce tarczowe z przodu i z tyłu z pływającymi zaciskami i ABS oraz pneumatyczny hamulec postojowy na kołach tylnych. Każda karta wymienia dekompresyjny hamulec silnikowy. Karty Single Middle Door i Rear Middle Door dodają Intarder sterowany pedałem hamulca i dźwignią ręczną; karta Double Middle Door wymienia jako standard „Electromagnetic retarder with brake pedal control and hand lever control, Hydraulic integrated retarder”, a hydrauliczny zintegrowany retarder raz jeszcze wśród opcji. Rodzaje retarderów opisuje artykuł o retarderach i hamowaniu silnikiem.

Zbiorniki, instalacja elektryczna i koła

Zbiornik oleju napędowego mieści 310 l, a jako opcja dostępny jest zbiornik 310+120 l. Zbiornik AdBlue mieści 50 l na kartach Single Middle Door i Rear Middle Door oraz 80 l na karcie Double Middle Door. Wyposażenie elektryczne obejmuje dwa akumulatory 12 V – 225 Ah, trzy alternatory 150 A z inteligentnym regulatorem LIN, skrzynkę elektryczną z wyłącznikami automatycznymi, oświetlenie LED i system wykrywania pożaru. Karta Single Middle Door wymienia reflektory halogenowe, światła przeciwmgłowe i światła do jazdy dziennej LED, ze światłem doświetlania zakrętów zintegrowanym w świetle przeciwmgłowym; pozostałe dwie karty wymieniają przednie światła przeciwmgłowe i światła doświetlania zakrętów. Opony mają rozmiar 295/80 R 22.5, z uchwytem koła zapasowego w zwisie przednim; koło zapasowe i aluminiowe obręcze kół są opcjami.

Nadwozie, przestrzeń pasażerska i stanowisko kierowcy

Konstrukcja i nadwozie są poddane kataforetycznemu zabezpieczeniu antykorozyjnemu z wierzchnią warstwą z żywicy poliuretanowej. Dostęp do przednich świateł zapewniają otwierane narożniki, a podgrzewane lusterka zewnętrzne są sterowane elektrycznie. Przygotowanie do skrzyni narciarskiej, przygotowanie do urządzenia holowniczego i urządzenie holownicze figurują jako opcje.

Standardowa przestrzeń pasażerska ma stałe okna z podwójnymi szybami, klimatyzację z ogrzewaniem, klimatyzację dla kierowcy, ogrzewanie konwektorowe, niezależny podgrzewacz, dwa ręcznie otwierane włazy dachowe oraz wzmocnioną izolację boków, przodu i tylnej ściany. Ściany boczne i dach są pokryte sztuczną skórą, podłoga antypoślizgowym PVC, a wewnętrzne półki bagażowe mają indywidualne lampki i nawiewy; zasłony i cztery przyciski STOP są standardem. Opcje na kartach obejmują turystyczne półki bagażowe, lodówkę zintegrowaną z deską rozdzielczą, zdejmowaną wykładzinę na stopniach i w przejściu, toaletę („Water toilet” na karcie Single Middle Door), oświetlenie pośrednie, lampki ostrzegawcze przy otwartych drzwiach, czujniki cofania, jeden lub dwa 19-calowe monitory LCD, kamerę drogową i kamerę hostessy, elektrycznie otwierane włazy dachowe, wzmocnione ogrzewanie konwektorowe i elektryczne odmrażanie przedniej szyby. Karta Double Middle Door dodaje centralną platformę naprzeciw drzwi środkowych, zdejmowany podest i hydrauliczną pochylnię dla osób niepełnosprawnych. Broszura wymienia wśród opcji toaletę, kuchnię, podnośnik dla wózków inwalidzkich, wbudowany Q’Straint dla wózka inwalidzkiego, fotel hostessy ze składanym oparciem, Wi-Fi, multizestawy USB, wideo i audio z 19-calowymi monitorami LCD, ACC i telematykę.

Fotel kierowcy jest zawieszony pneumatycznie, z zagłówkiem i trzypunktowym pasem bezpieczeństwa; szyba kierowcy jest sterowana elektrycznie, a tempomat, komputer pokładowy z kontrolą zużycia paliwa, tachograf cyfrowy, dwa gniazda USB i uchwyt na kubek są standardem. Opcje obejmują ogrzewanie stanowiska kierowcy, lodówkę kierowcy, elektryczną przednią osłonę przeciwsłoneczną, fotel hostessy z trzypunktowym pasem bezpieczeństwa oraz, na kartach Double Middle Door i Rear Middle Door, podłączony alkomat.

Bezpieczeństwo i wspomaganie kierowcy

Każda karta wymienia pod nagłówkiem „ADAS/GSR equipment including” system informujący o martwym polu (po przeciwnej stronie opcjonalnie), system informowania przy ruszaniu, kamerę cofania, inteligentnego asystenta kontroli prędkości z wyświetlaniem ograniczenia prędkości, ostrzeganie o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy oraz przygotowanie do montażu alkomatu blokującego zapłon. Opcjami są informacja o martwym polu po obu stronach, asystent świateł drogowych, alkomat blokujący zapłon i system ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu (LDWS). Broszura grupuje BSIS, MOIS, ISA i DDAW jako „ADAS GSR B safety features”, czyli systemy wymienione w artykule o obowiązkowych systemach wspomagania kierowcy, i umieszcza je w nowym przodzie: radar z przodu i kamera za przednią szybą wspólnie wykrywają niechronionych uczestników ruchu zbliżających się z przodu i z boków oraz sygnały drogowe, a czujnik światła w kamerze automatycznie włącza reflektory.

Karty wymieniają AEBS jako opcję; broszura stwierdza „AEBS for class III is standard” i wymienia „AEBS (standard for Class III vehicles)”. Żadna karta nie przypisuje żadnej wersji klasy według R107; klasy omawia artykuł o klasach autobusów.

Łączność

Broszura podaje, że Smart Pack wchodzi w skład wyposażenia seryjnego wszystkich pojazdów ciężkiej gamy IVECO BUS, i wymienia jako jego funkcje IVECO ON Customer Portal oraz raporty dla dyspozytorni. Opisuje też aplikację IVECO Easy Bus, która oferuje ocenę stylu jazdy i zdalne aktualizacje oprogramowania (over-the-air). Premium Pack dodaje zarządzanie flotą, a TiGR Web API, które według broszury specyfikuje europejskie stowarzyszenie ITxPT, dostarcza dane floty jako ustandaryzowany, wielomarkowy strumień danych.

Linia modelowa i testy

Hasło Iveco dla Evadys na stronie produktu brzmi „Born versatile, built profitable”. Żaden otwarty dokument nie podaje daty wprowadzenia, zakładu produkcyjnego ani wcześniejszej generacji Evadys; strona broszury poświęcona stylistyce zatytułowuje opis obecnego przodu „New front face”. Broszura podaje, że Evadys był „Repeatedly tested in extreme traffic and climatic conditions, from -30°C to +50°C”, z ponad 120 000 km testów drogowych i funkcjonalnych oraz ekwiwalentem 2 000 000 km na drogach europejskich jako testami wytrzymałościowymi.

Uwagi do źródeł

Wartości w zestawieniu dotyczą Evadys 12 m i pochodzą z trzech międzynarodowych kart danych ze stopką SEPT 2023 (Single Middle Door, Double Middle Door i Rear Middle Door), które podają te same wymiary i masy dla wszystkich trzech układów drzwi. Evadys 13 m ma długość 12 962 mm przy rozstawie osi 7 065 mm. Obie długości mają szerokość 2 550 mm i wysokość 3 460 mm – jedną wartość wydrukowaną w wierszu opisanym WITH / WITHOUT AC – przy zwisach przednim i tylnym 2 605 / 3 292 mm, wysokości wewnętrznej w przejściu 1 998 mm i wysokości wejścia przy drzwiach 344 / 344 mm. Promienie skrętu wynoszą 8 990 mm (12 m) i 10 120 mm (13 m) od krawężnika do krawężnika oraz 10 770 mm i 11 900 mm od ściany do ściany; kąty natarcia i zejścia wynoszą 8,3 i 8 stopni. Masa całkowita 19 000 kg jest wydrukowana w wierszu opisanym MAX. TECHNICALLY PERMISSIBLE GVW CURSOR / TECTOR, przy maksymalnych naciskach na oś 12 600 kg z tyłu i 7 100 kg z przodu, pod przypisem, zgodnie z którym maksymalny nacisk na oś i masa całkowita zależą od lokalnych przepisów kraju rejestracji. Tabela wymiarów podaje szerokość drzwi „800 mm / 1200 mm” na wszystkich trzech kartach; listy wyposażenia podają jednoskrzydłowe drzwi przednie i środkowe 800 mm (Single Middle Door), jednoskrzydłowe drzwi przednie 800 mm i dwuskrzydłowe drzwi środkowe 1 200 mm (Double Middle Door) oraz jednoskrzydłowe drzwi przednie i tylne 800 mm (Rear Middle Door), a przegląd gamy w broszurze podaje te same szerokości co listy wyposażenia. Miejsca siedzące, do, przy 12 i 13 m: 53 i 59 (Single Middle Door), 55 i 61 (Double Middle Door, gdzie broszura dodaje do 55 „with podium”) oraz 55 i 63 (Rear Middle Door). Przykładowe układy na kartach to 51 + hostessa + mini kuchnia + WC i 55 + hostessa (Single Middle Door), 44+2+2+hostessa+WC i 53+4+2+hostessa (Double Middle Door) oraz 50 + hostessa + WC i 59 + hostessa (Rear Middle Door); strona broszury z układami siedzeń pokazuje 53 (49 + 2 + 2) i 61 (55 + 4 + 2) miejsc z podwójnymi drzwiami środkowymi, 51 miejsc + hostessa + WC + kuchnia i 55 + hostessa z pojedynczymi drzwiami środkowymi oraz 53 + hostessa i 57 + hostessa z drzwiami tylnymi. Pojemność luku bagażowego przy 12 i 13 m wynosi 8,1/6,7 i 9,7/8,3 metra sześciennego na karcie Single Middle Door, po dwie wartości na długość bez opisu, 6,8 i 8,4 na karcie Double Middle Door oraz 8,9 i 10,5 na karcie Rear Middle Door; półki bagażowe dodają 1,6 i 1,9, 1,4 i 1,6 oraz 1,6 i 1,8 metra sześciennego. Przegląd gamy w broszurze podaje łączną pojemność bagażową z półkami do 9,5 i 11,3 (pojedyncze drzwi środkowe), 8,0 i 9,7 (podwójne drzwi środkowe) oraz 10,2 i 12,00 metra sześciennego (pojedyncze drzwi tylne); tekst broszury podaje do 10,5 metra sześciennego luku i 1,8 półek, łącznie do 12,3 metra sześciennego i średnio 200 L na pasażera, a strona produktu podaje w jednym miejscu do 12,3, a w innym do 12. Broszura podaje też wysokość podłogi w przejściu 1 140 mm, wysokość wewnętrzną około 2 000 mm, wysokość wejścia przy drzwiach 344 mm i wysokość wejścia do luku bagażowego 860 mm. Cursor 9 Euro VI to sześciocylindrowy silnik rzędowy o pojemności 8,7 litra, zamontowany pionowo i poprzecznie z tyłu, z układem common rail, o mocy 294 kW (400 KM) przy 2 200 obr./min i momencie obrotowym 1 700 Nm przy 1 200 obr./min; karta Double Middle Door opisuje swój wiersz mocy jako POWER @ 2500 RPM, a podana w nim wartość to te same 2 200 obr./min. Standardowe przełożenie osi wynosi 5,63. Zbiornik oleju napędowego mieści 310 l, a jako opcja dostępny jest zbiornik 310+120 l; zbiornik AdBlue mieści 50 l na kartach Single Middle Door i Rear Middle Door oraz 80 l na karcie Double Middle Door. Wyposażenie elektryczne obejmuje dwa akumulatory 12 V – 225 Ah, alternatory 3x150 A i gniazda 12 V / 24 V; sprężarka powietrza to jednostka dwucylindrowa o pojemności 630 cm3 i ciśnieniu 9,5 bar. Karty wymieniają AEBS jako opcję, natomiast broszura podaje, że AEBS jest standardem dla klasy III. Broszura ze stopką PUBLICATION EVADYS_EN 09/24 podaje testy w zakresie od -30 °C do +50 °C, ponad 120 000 km testów drogowych i funkcjonalnych oraz ekwiwalent 2 000 000 km testów wytrzymałościowych. Żaden otwarty dokument nie podaje daty wprowadzenia ani wcześniejszej generacji.