Iveco Urbanway

Urbanway to niskopodłogowy autobus miejski Iveco Bus, budowany w długościach 12 m i 18 m z silnikiem Cursor 9 zasilanym olejem napędowym lub sprężonym gazem ziemnym, samodzielnie albo z układem mild hybrid 48 V. Broszura Iveco podaje, że Urbanway jest „tailored to be integrated in a multimodal mobility context”, wymienia „4 energies (CNG, CNG Hybrid, Hybrid Diesel, Diesel)” i „2 lengths (12 m, 18 m)” oraz dodaje, że jest „also available as a Bus Rapid Transit system (BRT version) named Crealis”. Dane na tej stronie pochodzą z czterech międzynarodowych kart danych technicznych Iveco Bus dla modelu Urbanway – diesel 12 m, CNG 12 i 18 m, mild hybrid diesel 12 i 18 m oraz mild hybrid CNG 12 i 18 m – które nie podają daty, a których pliki PDF utworzono 6 października 2023 r.; z angielskiej broszury Urbanway ze stopką PUBLICATION URBANWAY_EN 02/25; oraz z niedatowanej strony produktu Urbanway w międzynarodowej witrynie Iveco Bus, odczytanej 27 października 2026 r.

Długości, źródła energii i Crealis

Przegląd gamy w broszurze wymienia Urbanway CNG i Urbanway Hybrid w długościach 12 m (12 090 mm) i 18 m (18 000 mm), a Urbanway Diesel/XTL tylko w długości 12 m, każdą pozycję z oznaczeniem „CL. 1*”. Karty danych technicznych stosują ten sam podział: karta diesel obejmuje tylko autobus 12 m, a karty CNG, mild hybrid diesel i mild hybrid CNG mają osobną kolumnę dla 12 m i dla 18 m. Strona broszury poświęcona hybrydom podaje, że Urbanway Hybrid „is now available in 12 m and 18 m for both Diesel and Natural Gas versions”. Strona produktu podaje „Fom 10.5 to 18 m length, 4 different drivelines”, a niektóre pozycje wyposażenia w obu kartach mild hybrid dotyczą autobusu „10-12 m”; żaden otwarty dokument nie ma kolumny dla Urbanway o długości 10,5 m.

Według broszury Urbanway „offers alternative fuels on top of Diesel (XTL)”, z wersjami hybrydowymi CNG i diesel oraz „CNG versions compatible with biomethane”. Strona produktu grupuje układy napędowe pod hasłami „Natural Gas & Biomethane”, „Diesel & Biofuels” i „Hybrid” i podaje, że autobusy z silnikiem Cursor 9 Euro VI etap E są „fully compatible with the new HVO and XTL fuels”. Paliwa parafinowe opisuje artykuł o HVO, a napędy z silnikiem wysokoprężnym, gazowe i hybrydowe w autobusach miejskich – artykuł o napędach autobusów miejskich.

Crealis to wersja BRT modelu Urbanway; broszura nazywa go „the BRT system of Urbanway”. Jej przegląd gamy podaje dla Crealisa 12 567 mm w wersji 12 m i 18 447 mm w wersji 18 m, w odmianach CNG i Hybrid w obu długościach oraz Diesel/XTL w długości 12 m, z tymi samymi mocami 228 kW (310 KM) i 265 kW (360 KM) co Urbanway. Strona produktu wymienia „CNG, Full Hybrid, HVO, and biogas” wśród opcji napędu Crealisa i podaje, że koncepcja BRT „was developed in the late 1990s”.

Wymiary i masy

Cztery karty podają te same wartości długości, szerokości, rozstawu osi, zwisów, drzwi i rozstawu kół, te same wiersze dotyczące skrętu, kąty i masy; różnią się wysokością. Wysokości na kartach CNG mają przypis „CNG 3 / CNG 4”, a listy zbiorników gazu na tych samych kartach wymieniają butle CNG3 i CNG4. Karta diesel pozostawia pusty wiersz wysokości wnętrza i jako jedyna ma wiersze nachylenia podłogi, wysokości podłogi i prześwitu pod osłoną boczną: wysokość podłogi jest wydrukowana jako „0,340 mm”, a dwa pozostałe wiersze są puste. Przypis na każdej karcie brzmi „Max depending on registration country”. Żaden otwarty dokument nie podaje masy własnej.

Miejsca siedzące i drzwi

Układy mają przypis „+ 1 (12 m) or 2 (18 m) wheelchair / pushchair area”, a na karcie diesel „+ 1 wheelchair / pushchair area”; żadna karta nie podaje liczby pasażerów stojących. Listy wyposażenia podają „2 or 3 doors configuration” na karcie diesel, „2 doors (12 m) and 3 doors (18 m)” na obu kartach CNG i „2 doors (10-12 m) and 3 doors (18 m)” na karcie mild hybrid diesel, obok rysunków autobusu 12 m z 3 drzwiami i autobusu 18 m z 4 drzwiami na kartach CNG. Drzwi otwierają się do wewnątrz, a przy drugich drzwiach jest ręczna pochylnia; w opcji są drzwi pneumatyczne lub elektryczne, zewnętrzne drzwi przesuwne (z wyjątkiem przednich) i elektryczna pochylnia dla wózków inwalidzkich. Strona produktu Iveco podaje, że „wide low floor space enables fast passenger flow while ensuring full disabled access”; wymagania dotyczące dostępności opisuje artykuł o dostępności autobusów.

Silnik

Każda wersja ma silnik Cursor 9, który broszura przypisuje FPT: 8 710 cm³, sześć cylindrów w rzędzie, montaż wzdłużny z tyłu, z wtryskiem common rail wymienionym na karcie mild hybrid diesel. Tytuł każdej karty zawiera „Euro VI/E GSR B”.

Tylko karta diesel podaje prędkość obrotową dla wartości mocy. Według broszury wzdłużna zabudowa silnika jest ujednolicona w całej gamie, a dla wersji gazowej broszura wymienia „Cursor 9 CNG longitudinal engine” z adnotacją „Standardization with Crossway Cursor 9 CNG”; autobus międzymiastowy opisuje strona Iveco Crossway, a rodzinę silników – artykuł FPT Cursor 9. Strona produktu mówi o „Smart Hi-SCR Technology” i o „Euro VI technology with no regeneration”.

Wszystkie cztery karty wymieniają rurę wydechową na dachu, układ oczyszczania spalin i automatyczną detekcję pożaru silnika, a karty diesel i mild hybrid diesel – także gaśnicę wodną. W opcji są rura wydechowa skierowana w dół, ku nawierzchni, oraz scentralizowane wlewy wody i oleju; karta mild hybrid CNG wymienia scentralizowane wlewy również w kolumnie wyposażenia standardowego.

Układ mild hybrid

Obie karty mild hybrid wymieniają silnik elektryczny 48 V o mocy 25 kW ciągłej i 35 kW szczytowej oraz momencie obrotowym 300 Nm i baterię litową 48 V o pojemności 1 kWh, przy czym bateria i jej moduły chłodzenia znajdują się w tylnej części dachu. Broszura opisuje układ jako „a 48 V battery and a 35 kW generator connected to the gearbox”, sterowany przez jednostkę sterującą, a jej schemat dodaje przetwornicę 24 / 48 V. Według broszury układ wspomaga silnik spalinowy, odzyskuje energię podczas hamowania i umożliwia funkcję Stop&Start; broszura wymienia też „No exhaust gas emitted when stationary” przy wyłączonym silniku oraz „Operation of the vehicle similar to a Diesel or CNG model”. Strona produktu dodaje, że „all auxiliary devices have been optimized to improve energy consumption”. Karty mild hybrid wymieniają jeden alternator 150 A, a karty diesel i CNG – dwa.

Paliwo i zbiorniki gazu

Wersje diesel i mild hybrid diesel mają 250 litrów oleju napędowego i 50 litrów mocznika, z wlewem po prawej stronie obok drzwi przednich; w opcji jest zbiornik oleju napędowego o pojemności 300 litrów. Karty CNG i mild hybrid CNG podają magazynowanie gazu w butlach wzdłużnych i poprzecznych dwóch typów, CNG3 i CNG4:

Tankowanie odbywa się przez złącze NGV1 z tyłu po prawej stronie; w opcji jest NGV2 albo NGV1 i NGV2.

Skrzynia biegów, osie, zawieszenie i hamulce

Karty diesel i CNG wymieniają automatyczną skrzynię biegów ZF Ecolife 2, z Voith Diwa NXT w opcji na karcie CNG; obie karty mild hybrid wymieniają automatyczną skrzynię Voith Diwa NXT z 7 biegami. Każda karta wymienia wybierak biegów z 3 lub 6 przyciskami. Oś tylna to obniżona ZF AV 133 EP o przełożeniu 5,76, z przełożeniem 6,20 w opcji na karcie mild hybrid CNG, a maksymalna prędkość dopuszczona bez ogranicznika prędkości wynosi 100 km/h. Oś przednia ma niezależne zawieszenie (RI75), a układ kierowniczy to przekładnia ślimakowa Bosch ze zintegrowanym wspomaganiem. Zawieszenie jest w pełni pneumatyczne, z automatyczną regulacją poziomu, przyklękiem i funkcją podnoszenia.

Sprężone powietrze dostarcza dwucylindrowa sprężarka 630 cm³ z osuszaczem powietrza i separatorem oleju, zasilająca stalowe zbiorniki powietrza 4x30 l w autobusie 12 m i 6x30 l w autobusie 18 m. Hamulec roboczy jest sterowany pneumatycznie, z hamulcami tarczowymi z przodu i z tyłu, EBS (ABS z ASR), dwoma niezależnymi obwodami przednim i tylnym, ostrzeżeniem o niskim ciśnieniu powietrza w hamulcach postojowych i funkcją Hill Holder. Standardowa pozycja retardera to hydrauliczny ogranicznik prędkości w skrzyni biegów, połączony z hamulcem roboczym, z retarderem sterowanym ręcznie w opcji. Opony mają rozmiar 275/70 R22.5, 148/145 J; inne rozmiary i marki są w opcji.

Nadwozie, wnętrze i stanowisko kierowcy

Karty określają Urbanway jako „Vehicle Type M3 Class 1 (Eu type approval)” i „ECE R107 and R66 compliant”; klasy opisuje artykuł o klasach autobusów. Konstrukcja jest stalowa, z zabezpieczeniem antykorozyjnym K.T.L., samonośna i złożona z 6 (12 m) lub 10 (18 m) paneli skręcanych ze sobą, z dachem z blachy, przednią i tylną ścianą z poliestru, modułowymi aluminiowymi panelami bocznymi, poliestrowymi zderzakami i dolnymi panelami bocznymi oraz trzema oddzielnymi klapami tylnej komory silnika. Strona produktu podaje, że nadwozie jest zbudowane ze skręcanych paneli, które można zdejmować pojedynczo, a szkielet składa się ze skręcanych stalowych podzespołów, „that can be easily unscrewed for disposal”.

Przestrzeń pasażerska ma siedzenia STER z plastikowym wykończeniem, miejsce na wózek dziecięcy połączone z przestrzenią dla wózka inwalidzkiego, poliuretanową środkową część sufitu z wytłaczanymi aluminiowymi kanałami powietrza, lakierowane lub nierdzewne poręcze oraz 7 (12 m) lub 11 (18 m) przycisków sygnalizacji zatrzymania z modułem stop box z przodu; w opcji są siedzenia tapicerowane tkaniną, siedzenia innych dostawców i gaśnica 6 kg. Standardowe szyby są przyciemniane, z uchylnymi lub przesuwnymi górnymi oknami, a podłogę ogrzewają 2 (12 m) lub 4 (18 m) nagrzewnice; w opcji są klimatyzacja dachowa, moduł dogrzewania klimatyzacji, programowalne niezależne ogrzewanie 30 kW, jedna lub dwie dodatkowe nagrzewnice, wywietrzniki wyciągowe, podwójne szyby i elektryczne klapy dachowe. Strona produktu wspomina o „dedicated air vents and over-door air curtains” oraz o kolorowym oświetleniu nastrojowym jako opcji personalizacji. Wyposażenie elektryczne obejmuje pełny system multipleksowy, 2 akumulatory 225 Ah na wysuwanej tacy, wtyczkę FENWICK do ładowania akumulatorów oraz oświetlenie LED w światłach do jazdy dziennej, bocznych światłach obrysowych i światłach tylnych oraz w strefie kierowcy i przy wejściach drzwiowych.

Stanowisko kierowcy jest opisane jako „EBSF compliant”, z miejscem kierowcy podniesionym o dwa stopnie, elektromagnetycznym zamkiem drzwi, deską rozdzielczą regulowaną wraz z kolumną kierownicy, górnymi schowkami kierowcy wielkości kasku motocyklowego, 4 regulowanymi nawiewami i pneumatycznie zawieszonym fotelem ISRI na obrotnicy. W opcji są w pełni zamykane drzwi kierowcy, podgrzewane elektryczne lusterka i lusterka kamerowe. Strona produktu wspomina o układzie klimatyzacji z 6 nawiewami w strefie kierowcy.

Bezpieczeństwo i wspomaganie kierowcy

W pozycji „ADAS GSR B” każda karta wymienia jako standard system informowania przy ruszaniu z miejsca (MOIS), system informujący o martwym polu po prawej stronie (BSIS), inteligentnego asystenta kontroli prędkości (ISA), wykrywanie przy cofaniu, ostrzeganie o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy (DDAW), monitorowanie ciśnienia w oponach (TPMS), standardowy interfejs do badania alkomatem i bezpieczną bramę sieciową (secure gateway); informacja o martwym polu po obu stronach jest w opcji. Systemy GSR wymienia artykuł o obowiązkowych systemach wspomagania kierowcy. Broszura umieszcza cztery z nich, BSIS, MOIS, ISA i DDAW, w nowej przedniej ścianie: radar w przedniej ścianie i kamera za przednią szybą wspólnie wykrywają niechronionych uczestników ruchu drogowego zbliżających się z przodu i z boków oraz sygnalizację drogową, a czujnik światła w kamerze automatycznie włącza reflektory. Strona produktu podaje, że Iveco Bus rozwija technologie rozpoznawania martwego pola, ostrzegania przed zderzeniami z pieszymi i rowerzystami, monitorowania ciśnienia w oponach, przygotowania do badania alkomatem i pokładowego cyberbezpieczeństwa.

Łączność

Karty wymieniają jako standard zdalne aktualizacje oprogramowania i portal IVECO ON, „providing driving style evaluation, vehicle and fleet monitoring”, a jako opcje pokładowy ekran telematyczny, zarządzanie flotą przez TiGR Web API lub Verizon Connect oraz minimalne lub rozszerzone wyposażenie ITxPT. Strona produktu podaje, że gama Urbanway ma oznaczenie ITxPT. Broszura podaje, że Smart Pack wchodzi w skład wyposażenia seryjnego wszystkich pojazdów ciężkiej gamy IVECO BUS, opisuje Premium Pack do zarządzania flotą i nazywa TiGR Web API, określone przez europejskie stowarzyszenie ITxPT, „a standardized multi-brand fleet management data stream”.

Linia modelowa i dane Iveco dotyczące CO2

Żaden otwarty dokument nie podaje daty wprowadzenia modelu Urbanway ani zakładu, w którym jest produkowany. Strona produktu określa autobus jako „URBANWAY E6 Step E”, a broszura zestawia jego dane dotyczące CO2 z wcześniejszymi modelami: -5% dla Cursor 9 diesel i -18% dla wersji mild hybrid diesel w porównaniu z „the previous generation of the Diesel model” oraz -10% dla Cursor 9 CNG i -23% dla wersji mild hybrid CNG w porównaniu z „the previous generation of the CNG model”. Strona broszury poświęcona hybrydom podaje „Up to 6% reduction in CO2 emissions”, nie wskazując pojazdu odniesienia. Jej strona o CNG podaje, że „Over the last 25 years, IVECO BUS CNG technology has become a mature solution” i że „the use of biomethane cuts CO2 emissions by 80% or more”.

Uwagi do źródeł

Wartości w przeglądzie dotyczą wersji Urbanway 12 m diesel i pochodzą z międzynarodowej karty danych technicznych LOW FLOOR CURSOR 9 DIESEL Euro VI/E GSR B – 12m (kod dokumentu DTHQBCL2021). Trzy kolejne karty międzynarodowe obejmują Urbanway CNG (DTHQBGL2021), mild hybrid diesel (DTHQBCLMH2021) i mild hybrid CNG (DTHQBGLMH2021) w długościach 12 i 18 m; żadna z czterech nie podaje daty, a ich pliki PDF utworzono 6 października 2023 r. Wszystkie cztery podają długość 12 090 mm (12 m) i 18 000 mm (18 m), szerokość 2 510 mm, zwis przedni i tylny 2 720 / 3 250 mm, rozstaw osi 6 120 mm (12 m) i 5 355 / 6 675 mm (18 m), wysokość stopni 320 / 330 / 340 mm przy drzwiach przednich, środkowych i tylnych, szerokość drzwi 1 200 mm, rozstaw kół przednich i tylnych 2 087 / 1 870 mm oraz kąty natarcia i zejścia 7,4° / 7°. Wysokość całkowita wynosi 3 066 mm na karcie diesel, 3 165 mm na karcie mild hybrid diesel i 3 300 / 3 327 mm na obu kartach CNG, z przypisem CNG 3 / CNG 4; wysokość wnętrza wynosi 2 378 mm na karcie CNG i obu kartach mild hybrid, a karta diesel pozostawia ten wiersz pusty. Tylko karta diesel ma wiersze wysokości podłogi, wydrukowanej jako „0,340 mm”, oraz nachylenia podłogi i prześwitu pod osłoną boczną, które są puste. Wiersze dotyczące skrętu podają zewnętrzny okrąg zawracania 10 785 mm (12 m) i 11 405 mm (18 m), wewnętrzny okrąg zawracania 4 046 mm i 4 941 mm oraz promień skrętu od krawężnika do krawężnika 8 982 mm i 9 891 mm. Maksymalne dopuszczalne masy na osie wynoszą 7 245 kg z przodu lub 7 500 kg z określonymi oponami, 11 500 kg na osi środkowej autobusu 18 m i 13 000 kg z tyłu; maksymalna dopuszczalna masa całkowita (GVW) wynosi 20 000 kg (12 m) i 30 000 kg (18 m), a przypis brzmi „Max depending on registration country”. Układy miejsc siedzących to od 20 do 31 miejsc z 3 drzwiami i od 27 do 36 z 2 drzwiami w wersji 12 m oraz od 29 do 46 z 4 drzwiami i od 36 do 51 z 3 drzwiami w wersji 18 m, każdy z 1 (12 m) lub 2 (18 m) przestrzeniami dla wózka inwalidzkiego lub dziecięcego. Cursor 9 ma pojemność skokową 8 710 cm³ i sześć cylindrów w rzędzie i jest zamontowany wzdłużnie z tyłu. Karta diesel podaje 228 kW przy 2 200 obr./min i 1 300 Nm przy 1 100 obr./min; karta CNG i obie karty mild hybrid podają 228 kW (310 KM) i 1 300 Nm przy 1 100 obr./min w wersji 12 m oraz 265 kW (360 KM) w wersji 18 m, z 1 640 Nm przy 1 100 obr./min na kartach CNG i 1 650 Nm przy 1 200 obr./min na karcie mild hybrid diesel. Karty mild hybrid wymieniają silnik elektryczny 48 V o mocy 25 kW ciągłej i 35 kW szczytowej oraz momencie obrotowym 300 Nm i baterię litową 48 V o pojemności 1 kWh, z baterią i modułami chłodzenia w tylnej części dachu; broszura opisuje układ jako baterię 48 V i generator 35 kW połączony ze skrzynią biegów, z przetwornicą 24 / 48 V. Skrzynia biegów to automatyczna ZF Ecolife 2 na kartach diesel i CNG, z Voith Diwa NXT w opcji na karcie CNG, oraz automatyczna Voith Diwa NXT z 7 biegami na obu kartach mild hybrid. Oś tylna to obniżona ZF AV 133 EP o przełożeniu 5,76, z przełożeniem 6,20 w opcji na karcie mild hybrid CNG; maksymalna prędkość dopuszczona bez ogranicznika prędkości wynosi 100 km/h. Wersje diesel i mild hybrid diesel mają 250 litrów oleju napędowego i 50 litrów mocznika, a zbiornik oleju napędowego o pojemności 300 litrów jest w opcji. Standardowe magazynowanie gazu to 4 butle wzdłużne, 1 280 litrów (CNG3), w wersji 12 m oraz 4 butle wzdłużne i 2 poprzeczne, 1 610 litrów (CNG3), w wersji 18 m; opcje to 1 610 litrów (CNG3) i 1 360 litrów (CNG4) w wersji 12 m oraz 4 butle wzdłużne i 4 poprzeczne, 1 940 litrów (CNG3), w wersji 18 m. Sprężarka powietrza to dwucylindrowa jednostka 630 cm³, a stalowe zbiorniki powietrza to 4x30 l (12 m) i 6x30 l (18 m). Wyposażenie elektryczne obejmuje 2 akumulatory 225 Ah i alternatory 2x150 A (diesel i CNG) lub 1x150 A (mild hybrid), z 3x150 A lub 2x150 A w opcji; programowalne niezależne ogrzewanie 30 kW jest w opcji. Opony mają rozmiar 275/70 R22.5, 148/145 J; fotel kierowcy to pneumatycznie zawieszony ISRI 6860/885 (875 z pasem bezpieczeństwa) na obrotnicy. Broszura (PUBLICATION URBANWAY_EN 02/25) podaje 12 090 mm i 18 000 mm dla Urbanway oraz 12 567 mm i 18 447 mm dla Crealisa, w obu przypadkach z 228 kW (310 KM) w wersji 12 m i 265 kW (360 KM) w wersji 18 m, i wymienia dane Iveco dotyczące CO2: -5% dla Cursor 9 diesel i -18% dla wersji mild hybrid diesel w porównaniu z poprzednią generacją modelu Diesel oraz -10% dla Cursor 9 CNG i -23% dla wersji mild hybrid CNG w porównaniu z poprzednią generacją modelu CNG; jej strona o hybrydach podaje „Up to 6% reduction in CO2 emissions”, a strona o CNG – że biometan zmniejsza emisję CO2 „by 80% or more”, i wspomina o 25 latach technologii CNG Iveco Bus. Strona produktu, odczytana 27 października 2026 r., podaje „Fom 10.5 to 18 m length, 4 different drivelines” i układ klimatyzacji z 6 nawiewami w strefie kierowcy, podczas gdy karty wymieniają dla kierowcy 4 regulowane nawiewy. Żaden otwarty dokument nie podaje daty wprowadzenia, zakładu produkcyjnego, mas własnych ani liczby pasażerów stojących.