MAN D30 (D3066) motoru: silindir hacmi, güç değerleri ve nesiller

MAN D30, MAN Truck & Bus’ın 12,7 litrelik sıralı altı silindirli dizel motorudur; tip adı D3066’dır. TRATON GROUP markalarınca ortaklaşa geliştirildi, MAN tarafından Eylül 2024’te 2025 model yılı için tanıtıldı ve MAN’ın Nürnberg fabrikasında üretiliyor; üretim orada Şubat 2025’te başladı. MAN onu Euro 6e emisyon standardında, 279 kW (380 PS) ile 412 kW (560 PS) arasında ve 2.100 ile 2.800 Nm arasında altı güç değeriyle listeler ve MAN TGX ile TGS’nin 4x2 çekicileri için anar. Bu sitede MAN TGS ve MAN TGX’in motorlarından biridir.

26 Ekim 2026 itibarıyla durum. O gün okunanlar: MAN’ın D30 PowerLion ürün sayfası, TGX teknik özellikler sayfası, MAN UK’nin Trucker’s World sayfalarındaki D30 yazısı ve 21 Eylül 2021, 22 Mart 2023, 19 Eylül 2024, 24 Şubat 2025 ve 10 Temmuz 2026 tarihli beş MAN basın bülteni. Sekizi de üreticinin kendi belgeleridir.

Üretici, ad ve silindir düzeni

MAN’ın 19 Eylül 2024 tarihli bülteni motoru “the new D3066 (D30 engine for short)” (yeni D3066, kısaca D30 motoru) diye tanıtır; MAN UK’nin Trucker’s World sayfalarındaki D30 yazısı da onu “The D3066 – D30 for short” (D3066, kısaca D30) diye yazar. MAN’ın D30 sayfasındaki teknik veriler “MAN D3066, 12,7 l, Euro 6e” der; MAN’ın TGX teknik özellikler sayfasındaki motor tablosu da D3066’yı “6 in-line” (6 silindirli sıralı) ve 12,7 litre silindir hacmiyle listeler. MAN’ın basın bültenleri bunu 13 litreye yuvarlar: 24 Şubat 2025 tarihli bülten “13-litre MAN D30 diesel engine” (13 litrelik MAN D30 dizel motoru) der, 10 Temmuz 2026 tarihli bülten ise “the MAN D30 in-line six-cylinder engine” (MAN D30 sıralı altı silindirli motoru) “the 13-litre engine” (13 litrelik motor) olarak tanımlar. Okunan belgelerin hiçbiri silindir çapı, strok ya da motor ağırlığı vermez.

Motor bir TRATON GROUP geliştirmesidir. MAN’ın Eylül 2024 bülteni onu bir “completely newly developed engine” (tamamen yeni geliştirilmiş motor) olarak adlandırır; Şubat 2025 bülteni de “The engine was developed jointly by the TRATON GROUP brands” (Motor, TRATON GROUP markalarınca ortaklaşa geliştirildi) der. MAN onu Nürnberg fabrikasında üretir. Şubat 2025 bülteni, üretimin kademeli olarak artırılmasının ardından D30 üzerinde üç vardiyada yaklaşık 160 çalışanın çalışacağını söyler, yılda yaklaşık 50.000 motorluk bir teknik kapasite verir ve krank mili üretimi için MAN’ın Salzgitter fabrikasını anar. Aynı bülten, Nürnberg’de 100 yılı aşkın dizel motor üretiminin ardından D30’un “is the last of its kind” (türünün sonuncusu) olduğunu ve “there are no plans for a successor generation” (ardıl bir nesil için plan yok) olduğunu söyler.

Tek nesil ve çevresindeki tarihler

Okunan MAN belgeleri D30’un tek bir neslini anlatır. D30 ve D3066 adlarını ilk kez Eylül 2024’te kullanırlar; MAN’ın daha önceki bültenleri, aynı Nürnberg fabrikasında üretilecek yeni bir Grup motorundan ve 13 litrelik bir üniteden söz eder.

MAN’ın Eylül 2021 bülteni CBE’yi “the joint platform for future diesel engines used in MAN, Scania, and Navistar vehicles” (MAN, Scania ve Navistar araçlarında kullanılacak gelecekteki dizel motorların ortak platformu) olarak tanımlar; Mart 2023 bülteni de yeni 13 litrelik üniteyi “that will be jointly used by all brands” (tüm markalarca ortaklaşa kullanılacak) bir ünite olarak tanımlar. Bu iki bültenin hiçbiri D30 ya da D3066 adını kullanmaz ve okunan belgelerin hiçbiri D30’un CBE olduğunu açıkça söylemez.

Eylül 2024’te MAN, D30’un “will replace the previously available D26 and D15 engine series in all MAN 4x2 semitrailer tractors in normal and low heights” (normal ve alçak yükseklikteki tüm MAN 4x2 çekicilerde şimdiye kadar sunulan D26 ve D15 motor serilerinin yerini alacağını) söyledi; Şubat 2025 bülteni bunu “The D30 replaces the previously available D26 and D15 engine series.” (D30, şimdiye kadar sunulan D26 ve D15 motor serilerinin yerini alıyor.) diye ifade eder. D26 kendi sayfasında anlatılıyor: MAN D26 (D2676) motoru.

Güç değerleri

MAN, D30’u altı güç kademesinde yayımlar. TGX teknik özellikler sayfası bunları “Performance [kW (PS)]” (güç, kW ve PS) başlıklı bir sütunda, kilovat olarak ve metrik beygir gücü parantez içinde olacak şekilde verir; MAN’ın D30 sayfası aynı altı kademeyi hp olarak verir. TGX teknik özellikler sayfası tork vermez; MAN’ın D30 sayfası ve Eylül 2024 bülteni torku altı kademe için birlikte “2,100 to 2,800 Nm” (2.100 ile 2.800 Nm arası) olarak verir.

Okunan belgelerde yalnızca bir kademenin kendine ait tork değeri vardır: MAN’ın 10 Temmuz 2026 tarihli bülteni TGX Truckers’ Edition’daki D30’a “560 hp and 2,800 Nm of torque” (560 hp ve 2.800 Nm tork) verir. Belgelerin hiçbiri gücün ya da torkun ulaşıldığı motor devirlerini vermez. Kilovat, PS, hp ve newtonmetrenin birbiriyle nasıl ilişkili olduğu kamyon güç değerlerini okumak yazısında açıklanıyor.

Yanma, enjeksiyon ve aşırı doldurma

MAN’ın D30 sayfası D3066’nın “achieves a top fuel consumption of ≈ 169 g/kWh” (≈ 169 g/kWh’lik en düşük özgül yakıt tüketimine ulaştığını) söyler; bunun yüzde 50’nin üzerinde bir verime karşılık geldiğini belirtir ve bunun için saydığı önlemleri listeler: “deliberate elimination of cooled, regulated EGR (exhaust gas recirculation)” (soğutmalı, regüle edilen EGR’nin, yani egzoz gazı resirkülasyonunun bilinçli olarak kaldırılması) yoluyla yüksek yanma sıcaklıkları, 23:1 sıkıştırma oranı ve yaklaşık 250 bar ateşleme basıncı.

MAN’ın Eylül 2024 bülteninde belirtildiğine göre yakıt, XPI common rail ile 1.800 bar’a kadar enjeksiyon basıncında 10 delikli enjeksiyon memeleri üzerinden püskürtülür; aynı bülten aşırı doldurma için “two power range-dependent charging geometries” (güç aralığına bağlı iki aşırı doldurma geometrisi) verir. Trucker’s World yazısı bu geometrileri performans sınıfına göre ayırır: biri 380–440 hp, diğeri 480–560 hp için.

Yakıt, emisyon sınıfı ve egzoz gazı arıtma

MAN’ın belgeleri D30’u bir dizel motor olarak tanımlar. MAN’ın D30 sayfası emisyon sınıfını Euro 6e olarak verir; MAN’ın TGX teknik özellikler sayfasındaki motor tablosu da D3066’yı “Euro 6 emission standard” (Euro 6 emisyon standardı) altında işaretler. Euro 6e’nin bir kamyon teknik föyünde ne anlama geldiği Euro VI ve Euro 7 yazısında ele alınıyor.

MAN’ın D30 sayfasına göre motorda soğutmalı EGR bulunmadığı için ham NOx seviyesi daha yüksektir ve motor, yanmayı Euro 6e uyumlu hâle getirmek için “two SCR catalytic converters arranged one behind the other” (art arda yerleştirilmiş iki SCR katalitik konvertörü) kullanır: SCR kademesi 1 azot oksitlerin büyük bir bölümünü azaltır, SCR kademesi 2 de kalan NOx’u Euro 6e düzeyine indirir. Aynı sayfa ve Trucker’s World yazısı, motorun bunun sonucunda daha fazla AdBlue kullandığını söyler. SCR ve AdBlue’nun nasıl çalıştığı AdBlue ve SCR sistemi yazısında anlatılıyor.

Bu sayfa için okunan MAN belgelerinin hiçbiri HVO’dan, diğer parafinik yakıtlardan, biyodizelden ya da D30’un gazla çalışan bir sürümünden söz etmez. HVO’nun kendisi HVO yakıt nedir yazısında anlatılıyor.

Motor freni ve şanzıman

MAN, D30 için bir Compression Release Brake (CRB, dekompresyon freni) sunar; D30 sayfası bunun fren gücünü 355 kW’a kadar verir. MAN bunu, frenleme sırasında her biri sıkıştırma zamanında üst ölü noktaya yakın bir egzoz supabını açan ek külbütörler kullanan bir sistem olarak tanımlar; böylece sıkıştırılmış hava dışarı kaçar ve piston tahrik etmek yerine pompalama yapar. MAN’ın Eylül 2024 bülteni CRB’yi D30 PowerLion aktarma sistemine özgü seçenekler arasında sayar. Bu tür motor frenleri retarder ve motor freni yazısında açıklanıyor.

Motor tek bir şanzımanla gelir. MAN’ın Eylül 2024 bülteni yeni dizel motorun “is always combined with the MAN TipMatic 14 gearbox” (her zaman MAN TipMatic 14 şanzımanıyla birleştirildiğini) söyler; MAN’ın D30 sayfası da D30 PowerLion aktarma sistemini “the MAN D3066-Motor with the MAN TipMatic 14 gearbox” (MAN D3066 motoru ile MAN TipMatic 14 şanzımanını) aerodinamik önlemlerle birleştiren bir sistem olarak tanımlar.

Bu sitede MAN D30 (D3066) kullanan kamyon ve otobüsler

Bu sitedeki iki model sayfası D30’u listeler. Aşağıdaki rakamlar, her sayfanın motoru kaydettiği şekliyle, her modelin kendi sayfasının ve o sayfanın atıf yaptığı üretici kaynağının rakamlarıdır.

MAN’ın Şubat 2025 bülteni D30’un “the 40-tonne MAN TGX and TGS semitrailer tractors” (40 tonluk MAN TGX ve TGS çekicileri) içinde kullanıldığını söyler; bu sitedeki TGS sayfası da onu yalnızca 4x2 çekiciler için kaydeder. Bu sitede hiçbir otobüs ya da seyahat otobüsü sayfası D30’u listelemez. Kapak fotoğrafı motoru değil bir aracı gösterir: Wikimedia Commons dosya sayfası onu IAA Transportation 2026’daki bir MAN TGX 18.560 olarak adlandırır.