MAN TGS

TGS, MAN’in 10 Şubat 2020’de tanıttığı MAN Truck Generation ailesinin bir parçasıdır. MAN, uzun yol taşımacılığına TGX modelini ayırıyor; lansman bildirisi ise TGS’yi “the heavy-duty construction vehicle, distribution and municipal services sectors” (ağır hizmet tipi inşaat aracı, dağıtım ve belediye hizmetleri sektörleri) için konumlandırıyor ve dar kabinleriyle öne çıkan bir model olarak tanımlıyor, çünkü tipik kullanım alanlarında önemli olan düşük boş ağırlık ve iyi görüştür.

MAN’in lansman bildirisi, şirketin 2020 sonuna kadar süren bir geçiş döneminde önceki modelleri yeni nesille birlikte sunabilmek için yatırım yaptığını söylüyor; MAN Kasım 2020’de ise 2021 ortasına kadar tüm ürün portföyünü yeni model serisine geçirmiş olacağını açıkladı.

Dingil düzenleri ve gövde tipleri

MAN’in şasi tablosunda on bir satır var: 4x2, 4x4, 6x2-, 6x2, 6x4, 6x4-, 6x6, 8x2-, 8x4, biri “8x4/ 8x4-” başlıklı ve biri “8x6 / 8x8” başlıklı. Son ikisi, tek bir hücrede ve tek bir işaret takımıyla ikişer dingil formülü veriyor; dolayısıyla on bir satır on üç formülü kapsıyor. Bu iki sayı da bize ait, çünkü MAN hiçbir sayım yayımlamıyor. Her satır üç gövde tipi (çekici, şasi ve damperli) için işaretlenmiş ve işaretlerin hepsi örtüşmüyor. 8x2- yalnızca şasi olarak var, 8x6 / 8x8 satırı yalnızca damperli; 6x4- ise şasi ya da damperli olabiliyor ama çekici olarak yok.

Formüller dingil düzenleri yazısında anlatılıyor. Lansman bildirisi, tam çekişli düzenlerin (4x4, 6x6, 8x6 ve 8x8) yanı sıra iki, üç ve dört dingilli TGS’lerde hidrostatik ön tekerlek tahriki MAN HydroDrive’ı sunuyor. MAN’in donanım sayfası, HydroDrive için yaygın bir tam çekiş sistemi dediği düzene kıyasla 400 ila 750 kg’lık bir yük kapasitesi avantajı belirtiyor.

Kabin

MAN’in donanım sayfası TGS için üç kabin sayıyor ve her birine belirli bir kullanım alanı veriyor: ulusal uzun yol taşımacılığı için TM (latalı yataklı, kompakt ve ağırlıktan tasarruf sağlayan bir tasarım olarak tanımlanıyor); silo ve soğutmalı araçlar ya da inşaat malzemesi araçları gibi yük kapasitesi optimize edilmiş özel kamyonlar için normal yükseklikte TN (o da latalı yataklı); yerel ve dağıtım taşımacılığı, inşaat ve belediye kullanımı için ise yatak yerine koltukların arkasında saklama alanı olan NN. Lansman bildirisine göre en sık seçilen TGS kabini, tipik olarak damperli ve mikserlerde kullanılan NN. MAN’in kabin ölçüleri tablosu üç kabine de aynı dış genişliği veriyor: 2.240 mm; dış uzunluk TM ve TN’de 2.280 mm, NN’de 1.880 mm. Aynı tablo iç ölçüleri de yayımlıyor: iç uzunluk TM ve TN’de 2.145 mm, NN’de 1.770 mm; iç genişlik üçünde de 2.070 mm; motor tüneli yüksekliği üçünde de 280 mm; motor tüneli üzerinde ayakta durma yüksekliği ise TM’de 1.690 mm, TN ve NN’de 1.410 mm. Hiçbir sayfa toplam kabin yüksekliği vermiyor.

Üç motor ailesi ve D30 kısıtlaması

MAN, TGX tablosunda dört motor ailesi listelerken TGS için üç motor serisi listeliyor. 9 litrelik D15 243–294 kW, 12,4 litrelik D26 324–397 kW, 12,7 litrelik D30 ise 279–412 kW ve 2.100–2.800 Nm veriyor.

MAN’in teknik özellikler tablosunda D3066 satırında bir dipnot işareti var; sayfanın alt bilgisi bu dipnotu şöyle açıklıyor: yalnızca standart ya da alçak yükseklikte 4x2 çekiciler. Aynı kısıtlama global, Alman, Avusturya ve İspanyol MAN sitelerinde aynı tablonun altında yer alıyor (İspanyolca metinde standart yerine orta yükseklik yazıyor) ve TGS donanım sayfasında da aynı dipnot işaretiyle tekrarlanıyor. Damperli, mikser, 8x4 ya da herhangi bir tam çekişli TGS, D30 ile hiç sipariş edilemiyor.

Dolayısıyla yukarıdaki 412 kW ve 2.100–2.800 Nm bir 4x2 çekiciyi tanımlıyor. Gam tablosu, dört dingilli bir kasa aracın hangi motorlarla sipariş edilebileceğini belirtmiyor: o dipnot, MAN’in motor ve konfigürasyon eşleşmesine ilişkin yayımladığı tek ifade; bir motor kademesini 8x4 şasiyle eşleştiren tek MAN belgeleri ise 510 PS’de duran Mayıs 2022 tarihli İngiltere damperli ve tridem föyleri (MAN bu güç kademesini o zamandan beri değiştirdi).

MAN’in donanım sayfası D15’i daha düşük motor ağırlığı ve dolayısıyla daha fazla yük kapasitesiyle tanımlıyor. İngiltere föyleri dört dingilli damperlileri 32.000 kg’a plakalıyor. D26’nın kademeleri bugün 440, 480, 520 ve 540 PS iken 2022 tarihli İngiltere MAN föyleri aynı motoru 430, 470 ve 510 PS ile veriyor.

Standart ya da alçak yükseklikte bir 4x2 çekicide güç kademesi tek başına motoru belirlemiyor: MAN’in TGS teknik özellikler tablosu 440, 480 ve 520 PS’yi hem D26 hem de D30 altında listeliyor ve dipnotu D30’u bu yapıyla sınırlıyor. 2022 İngiltere föyleri her motor kodunu tek bir kademeyle eşleştiriyor (360 PS’de D1556LF18, 400’de D1556LF17, 430’da D2676LFAJ, 470’te D2676LFAI ve 510’da D26LFAF), ama yalnızca kapsadıkları kademeler için; D26’nın güncel 440 ila 540 PS kademeleri ve D30 bunların hiçbirinde yok. D1556 listeleyen her föy, D2676’yı opsiyonel donanım altında listeliyor ve standart spesifikasyon için verdiği boş ağırlıklara 230 kg ekliyor; bu föylerde D15’i temel motor olarak okumak bizim yorumumuz.

Şanzıman, dingiller ve frenleme

MAN UK’nin 2022 tarihli şasi föyleri kapsadıkları her TGS varyantında 12 vitesli TipMatic ve 89 km/sa’e ayarlı yol hızı sınırlayıcısı veriyor, ama iki farklı oran takımı yayımlıyor. İki 8x4 damperli, 8x4 tridem ve 6x4 kasa araç föyleri, oranları 12,92’den 0,77’ye inen ve geri vites oranları 12,03 ile 9,92 olan overdrive’lı, on iki vitesli bir şanzıman veriyor; 4x2 ve 6x2 kasa araçlarla dört çekici föyü ise oranları 16,69’dan 1,00’e inen ve geri vites oranları 15,54 ile 12,03 olan direkt vitesli, on iki vitesli bir şanzıman veriyor. Diferansiyel oranları da buna göre ayrışıyor: iki damperli ve tridemde 3,70:1, iki 6x4 föyünde 3,08:1, 4x2 ve 6x2 kasa araçlarda 2,53:1, 6x2 midlift çekicilerde 2,31:1; 4x2 çekici föyünde ise hem 2,53:1 hem 2,31:1 var. Bunlar MAN UK’nin kapsadığı varyantlar için belgelediği oran takımlarıdır; hiçbiri gamın oran takımı olarak verilmiyor.

MAN’in 19 Eylül 2024 tarihli basın bildirisi ardından TipMatic 14’ü duyurdu: 14 ileri ve 2 geri vites, buna ek olarak kablosuz (over-the-air) etkinleştirilen altı geri vites daha; yerini aldığı TipMatic 12’den yaklaşık 60 kg daha hafif. Bildiri, yeni şanzımanın MAN’in ağır serideki standart çekicilerinde TipMatic 12’nin yerini aldığını söylüyor ve şanzıman her zaman D30 ile, yani 4x2 çekicilerle sınırlı motorla eşleşiyor. Hiçbir MAN belgesi bu şanzımanı damperli şasi için listelemiyor; iki otomatikleştirilmiş şanzıman burada farklı tarihli iki belgeden kaydediliyor.

Frenleme de aynı şekilde ayrışıyor. İngiltere föyleri inşaat şasisinde egzoz frenini standart olarak listeliyor; 355 kW’a kadar güçteki kompresyon salım freni ile 4.700 Nm’ye kadar torktaki retarder ise D30 aktarma organı için, yani çekici için yayımlanıyor.

İki 8x4 damperli föyü de aks içi ve akslar arası diferansiyel kilitli, tek redüksiyonlu tahrik aksları veriyor ve göbek redüksiyonlu arka aksları 410 kg ek ağırlık getiren opsiyonel donanım olarak listeliyor; diğer 2022 föylerinin hiçbiri göbek redüksiyonu sunmuyor. İki dingil tipini birbirinden ayıran şey dingil oranları ve nihai tahrik yazısında anlatılıyor.

Ağırlıklar

Yukarıdaki tablodaki iki ağırlık, adı belli tek bir araca ait: MAN UK’nin TGS 8x4TRI/01 föyündeki 8x4-4 tridem. Bu araç 32.000 kg azami yüklü ağırlık ve 44.000 kg azami katar ağırlığıyla plakalı; tasarım ve İngiltere yasal değerleri aynı. Diğer konfigürasyonların plakaları farklı: 4x2 çekici ve kasa araç 18.000 kg azami yüklü ağırlığa karşılık 40.000 kg katar ağırlığıyla, 6x2 kasa araç, 6x4 kasa araç ve 6x4 çekici ise 26.000 kg’a karşılık 44.000 kg ile plakalı. Lansman bildirisi gamın tamamı için azami yüklü ağırlığı 18 ila 41 ton olarak veriyor.

İki damperli föyü, şasinin neye göre üretildiğini bir üye devletin neye izin vereceğinden ayırıyor. Normal yükseklikteki 8x4 damperlide tasarım değeri 34.000 kg, İngiltere yasal değeri 32.000 kg; arka boji tasarımda 21.000 kg, yasal olarak 19.000 kg. Orta yükseklikteki damperlide tasarım değeri 35.000 kg, yasal değer yine 32.000 kg; boji tasarım değeri 23.000 kg. İkisi de azami katar ağırlığı hiç yayımlamıyor. İkisi de ön dingil çiftini 14.200 kg’a plakalıyor ve 15.000 kg’a yükseltme seçeneği sunuyor; ikisi de lastik değişikliklerinin yasal ağırlıkları etkileyebileceği konusunda uyarıyor. Yük endeksleri lastik etiketlemesi ve yük endeksleri yazısında ele alınıyor. Plakalı ağırlıkların, aktarma organının çekmeye onaylı olduğu ağırlıkla ilişkisi azami yüklü ağırlık ve azami katar ağırlığı yazısında anlatılıyor.

2022 tarihli on İngiltere MAN föyünün hepsinde, şasi adındaki noktadan sonraki sayı güç kademesini gösteriyor (TGS 35.470, 470 PS’lik bir motora karşılık geliyor), ama noktadan önceki sayı föyden föye farklı bir rakamla örtüşüyor. Orta yükseklikteki damperlide bu sayı tasarım azami ağırlığıyla örtüşüyor: TGS 35.400’den 35.470’e kadar, 35.000 kg tasarım değeri. Normal yükseklikteki damperlide ise İngiltere yasal ağırlığıyla örtüşüyor: TGS 32.400’den 32.510’a kadar; tasarım değeri 34.000 kg, yasal değer 32.000 kg. Tridemde ikisiyle de örtüşmüyor: TGS 36.430’dan 36.510’a kadar; azami yüklü ağırlık tasarımda da yasal olarak da 32.000 kg, tasarım dingil yükleri önde 9.000 kg, arkada 27.000 kg. Bu ikisinin toplamı gerçekten 36.000 kg ediyor, ama toplama bize ait ve föy 36’nın buradan geldiğini söylemiyor. Tek bir föy içinde de adlandırmalar farklı: orta yükseklikteki damperli föyünün ilk sayfasındaki şasi listesinde TGS 32.510 yazarken, sonraki teknik sayfalarda TGS 35.510 yazıyor.

Güvenlik ve sürücü destek sistemleri

MAN’in TGS donanım sayfası, standart mı opsiyonel mi olduklarını tek tek belirtmeden adı konmuş çok sayıda destek sistemi listeliyor; ikisinde bunun yerine kendi dipnotları var. Sürücü aktif direksiyon kullanmayı bıraktığında (örneğin bilinç kaybı nedeniyle) kamyonu durana kadar frenleyen, ardından kapı kilitlerini açıp iç aydınlatmayı yakan MAN SAFESTOP ASSIST ile mesafeyi ve şeridi koruyan, durana kadar frenleyip yeniden kalkabilen bir otoyol asistanı olan MAN CruiseAssist, TGX, TGS ve TGM’de 18 ton azami yüklü ağırlıktan itibaren sunulan sistemler olarak işaretli. Yavaş trafikte kamyonu frenleyip yeniden kaldıran adaptif hız sabitleyici MAN ACC Stop & Go’nun ise kendi dipnotu var: “within the limits of the system” (sistemin sınırları dahilinde).

Listenin geri kalanı: MAN Emergency Brake Assist (EBA Plus), karşıdan karşıya geçen yaya ve bisikletlilerle çarpışma riskine karşı uyarır ve otomatik fren yapabilir; daha gelişmiş EBA Advanced ise radar ve kamera verilerini birleştirerek kesişen araçları ve korunmasız yol kullanıcılarını da tespit eder, sürücünün dikkat dağınıklığı için bakış izleme de içerir. MAN Front Detection ya da Front Detection Plus, ön radar sensörünü, yan radar sensörlerini ve ön kamerayı üç seçilebilir modda birlikte kullanır (kapalı, yalnızca uyarı ya da otomatik frenlemeli uyarı); MAN’e göre sistem, gaz pedalına basılsa bile tehlike anında aracın kalkmasını önleyebiliyor. PredictiveDrive’lı MAN EfficientCruise, hız ve vites değiştirme stratejisini belirlemek için güzergâhın topografyasını önceden okuyan GPS tabanlı bir hız sabitleyicidir. MAN Traffic Jam Assist, duran ya da yavaş akan trafikte tahrik, fren ve direksiyonu birlikte kontrol eder, mesafeyi ve şeridi korur, durana kadar frenler ve kısa duruşlardan sonra yeniden kalkar. MAN Distance Warning System, Lane Return Assist’li MAN Lane Departure Warning ve MAN Lane Change Support (A sütunlarındaki LED bantlarla iki aşamalı uyarı), takip mesafesini ve şeritte kalmayı kapsıyor; MAN Turn-off Assistant, görülmesi zor sağ taraftaki alanı izlemek için radar ve ön kamera kullanıyor, sinyal verilip verilmemesinden bağımsız olarak uyarıyor ve fren yapıyor. MAN AttentionGuard, yorgunluk ya da dikkat dağınıklığını algılamak için bakış yönünü ve göz açıklığını izliyor; MAN bunu video kaydetmeyen, kapalı ve gerçek zamanlı bir sistem olarak tanımlıyor. MAN Traffic Sign Detection, kamera tabanlı bir hız uyarı sistemi. Kameralar: MAN Reversing Motion System ve MAN Rear-view Camera aracın arkasını izliyor; ikincisi tek kamyonlar ile römork ya da yarı römork kombinasyonları için. MAN Side Camera System, aracın yanındaki kör nokta için gerçek zamanlı video görüntüsüyle birlikte ultrasonik sensörler ekliyor; MAN BirdView ise hasar belgelemesi için opsiyonel bir kayıt cihazıyla birlikte 360° kuşbakışı görüntü veriyor. MAN’in aynaların yerini alan dijital sistemi MAN OptiView, 12,8 inç ve 15,6 inç A sütunu ekranları kullanıyor; ön aynalı MAN OptiView ise daha düşük maliyetli bir alternatif olarak geleneksel ön aynanın yerini alıyor. MAN ComfortSteering, direksiyon desteğini sürüş durumuna göre değiştiren elektronik kontrollü bir direksiyon sistemi.

Kaynak notları

MAN, D3066’yı tek bir varyantla sınırlıyor. TGS teknik özellikler tablosunda bu motorun satırında bir dipnot var; sayfanın alt bilgisi bu dipnotu “Only 4x2 semitrailer tractors in standard or low-height configuration” olarak açıklıyor. Dolayısıyla D30’un yukarıdaki 279–412 kW ve 2.100–2.800 Nm değerleri bir 4x2 çekiciyi tanımlar; bu motor damperli, mikser ya da tüm tekerlekten çekişli herhangi bir TGS için sipariş edilemez. Yukarıdaki iki ağırlık da adı belli tek bir araca aittir: MAN UK’nin TGS 8x4TRI/01 föyündeki TGS 8x4-4 tridem. Bu araç hem tasarım hem de Birleşik Krallık yasal değeri olarak 32.000 kg azami yüklü ağırlık ve 44.000 kg azami katar ağırlığıyla tescillidir; tasarım aks yükleri önde 9.000 kg, arkada 27.000 kg’dır. Diğer tüm konfigürasyonların değerleri farklıdır. 4x2 çekici ile 4x2 kamyon 18.000 kg azami yüklü ağırlığa karşılık 40.000 kg azami katar ağırlığıyla, 6x2 kamyon, 6x4 kamyon ve 6x4 çekici ise 26.000 kg’a karşılık 44.000 kg ile tescillidir. İki 8x4 damperli föyü azami katar ağırlığı yayımlamıyor ve Birleşik Krallık yasal değerlerinin üzerinde tasarım değerleri veriyor: normal yükseklikteki damperlide tasarım değeri 34.000 kg, Birleşik Krallık yasal değeri 32.000 kg, arka boji ise tasarımda 21.000 kg, yasal olarak 19.000 kg’dır; orta yükseklikteki damperlide tasarım değeri 35.000 kg, yasal değer yine 32.000 kg, boji tasarım değeri 23.000 kg’dır. İki damperlide de ön aks çifti 14.200 kg olarak tescilli ve 15.000 kg’lık ön aks yükseltmesi sunuluyor; iki föy de lastik değişikliklerinin yasal ağırlıkları etkileyebileceği konusunda uyarıyor. Şubat 2020 tarihli lansman bülteni, gamın tamamı için azami yüklü ağırlığı 18 ile 41 ton arasında veriyor. D3066’nın motor freni, en fazla 355 kW güçte bir Compression Release Brake’tir; yanında en fazla 4.700 Nm’lik bir retarder da sunuluyor. MAN UK’nin 2022 föyleri kapsadıkları on TGS varyantının tümünde 12 ileri vitesli TipMatic ve 89 km/h hız sınırlayıcı öngörüyor, ancak iki ayrı oran seti yayımlıyor. Üç dört akslı föy ile 6x4 kamyon overdrive’lı, on iki vitesli bir şanzıman veriyor: 12,92’den 0,77’ye, geri vitesler 12,03 ve 9,92. 4x2 ve 6x2 kamyonlar ile dört çekici föyü ise direkt vitesli, on iki vitesli bir şanzıman veriyor: 16,69’dan 1,00’e, geri vitesler 15,54 ve 12,03. Diferansiyel oranları da bunlarla birlikte ayrışıyor: iki damperli ve tridemde 3,70:1, iki 6x4 föyünde de 3,08:1, 4x2 ve 6x2 kamyonlarda 2,53:1, 4x2 ve 6x2 çekici föylerinde 2,31:1; bu son ikisinden 4x2 çekici föyü 2,53:1 oranını da gösteriyor. On varyantın hepsinde egzoz freni, seçici katalitik indirgeme ve OBD-E standart olarak işaretli; şasi de “Suitable for EN15940” olarak işaretlenmiş. Tridemde 60 litrelik AdBlue deposu bulunuyor, iki damperlide ise depo 35 litredir. Tridemin yönlendirme aksında 385/65R22.5, tahrik akslarında 315/80R22.5 lastikler kullanılıyor; şasisi 270 x 85 x 8 mm kesitli, cıvatalı ve perçinli S500MC çerçevedir ve genişliği 942 mm’den 762 mm’ye daralıyor. Boş ağırlığı dingil mesafesine bağlı olarak 9.858 ile 9.960 kg arasında yayımlanıyor; belirtilen tolerans %2,5’tir. Göbek redüksiyonlu arka akslar, onları sunan föylerde ücretli bir opsiyondur; tridemde aks içi ve akslar arası diferansiyel kilitleri standarttır. 2020 lansman bültenine göre hidrostatik ön tekerlek tahriki MAN HydroDrive iki, üç ve dört akslı TGS’lerde sunuluyor. Lansman bülteni TGS’yi dar kabinleriyle tanımlıyor: MAN üç kabinin hepsine aynı dış genişliği, 2.240 mm’yi veriyor. Lansman bülteninin tipik olarak damperli ve mikserler için en sık seçilen TGS kabini olarak nitelediği NN’nin dış uzunluğu ise en kısadır: TM ve TN’deki 2.280 mm’ye karşılık 1.880 mm. Her iki 8x4 damperli föyünde standart motor 400 PS güçteki D1556LF17’dir; D2676 ise opsiyonel donanımlar arasında, 230 kg ek ağırlık getiren bir değişiklik olarak listeleniyor. N3G sertifikasyonunu yalnızca orta yükseklikteki damperli föyü kaydediyor; bu föydeki şasi tanımları TGS 35.400, 35.430 ve 35.470’tir. Bu föyde şasi spesifikasyon listesi “TGS 32.510 8x4 BB CH” adını verirken yanındaki teknik tabloda “TGS 35.510 8x4 BB CH” yazıyor. Noktadan önceki sayı föyden föye farklı bir ağırlıkla örtüşüyor: orta yükseklikteki damperlide tasarım azami yüklü ağırlığı (35.000 kg), normal yükseklikteki damperlide Birleşik Krallık yasal ağırlığıdır (TGS 32.400 ile 32.510 arası; tasarım 34.000 kg, yasal 32.000 kg), tridemde ise ikisi de değildir (TGS 36.430 ile 36.510 arası; tasarım ve yasal değer 32.000 kg; 9.000 kg ve 27.000 kg’lık tasarım aks yüklerinin toplamı 36.000 kg eder, ancak bu bizim hesabımızdır, MAN’in belirttiği bir kural değildir).