HABAŞ ComfortCity

ComfortCity, HABAŞ’ın bir şehir otobüsüdür; teknik föylerinin her birinin başında şirketin tam unvanı, HABAŞ SINAİ VE TIBBİ GAZLAR İSTİHSAL ENDÜSTRİSİ A.Ş., yer alır. HABAŞ, otobüsü üç tahrikle sunuyor: dizel, batarya elektrikli ComfortCity-e ve yakıt hücreli ComfortCity-H2. Bu sayfadaki rakamlar, HABAŞ’ın her versiyon için birer tane olmak üzere üç İngilizce teknik föyünden, HABAŞ web sitesinin otomotiv bölümündeki, her versiyonu kendi föyüne bağlayan İngilizce otobüs sayfasından ve elektrikli ile yakıt hücreli föylerin Türkçe sürümlerinden alınmıştır; hepsi 27 Ekim 2026’da okundu. Föylerin hiçbirinde basılı bir tarih yok; otobüs sayfasında ise yalnızca “© 2024” ibareli bir alt bilgi var. İngilizce föylerin PDF dosyaları, elektrikli ve yakıt hücreli föyler için 4 Eylül 2024, dizel föy için 10 Nisan 2026 oluşturma tarihini kaydediyor. Dizel, batarya elektrikli ve yakıt hücreli tahriklerin şehir otobüslerinde genel olarak nasıl düzenlendiği şehir otobüsü tahrik sistemleri yazısında ele alınıyor.

Üç versiyon

HABAŞ’ın otobüs sayfası dizele “ComfortCity” adını veriyor ve onu “the 12-meter diesel city bus model” olarak tanımlıyor; ComfortCity-e’yi “the 12-meter electric city bus model”, ComfortCity-H2’yi ise “a Fuel Cell, 12 meter low-floor city bus model” olarak adlandırıyor. Föylerin başlıkları “DIESEL 12M CITY BUS”, “PURE ELECTRIC CITY BUS” ve “FUEL CELL 12 M. CITY BUS”; model adı, yani ComfortCity, ComfortCity-e ya da ComfortCity-H2, her föyde yalnızca üst köşesindeki bir logo olarak yer alıyor. Dizel föy toplam uzunluğu 12.000 mm, elektrikli ve yakıt hücreli föyler ise 11.880 mm olarak veriyor.

Açılan hiçbir belge ComfortCity için bir tanıtım tarihi, üretim başlangıcı, fabrika ya da önceki bir nesil vermiyor.

Dizel motor ve şanzıman

Dizel föy motoru “Daimler EURO 6E, OM936”, tipini “Turbocharged, Intercooler, Diesel”, toplam silindir hacmini ise 7,7 litre olarak veriyor. Azami güç 1.800 d/dk’da 220 kW, azami tork 1.200-1.600 d/dk’da 1.200 Nm. Föy silindir sayısı vermiyor. HABAŞ’ın otobüs sayfası motoru Euro 6e ve “300PS” olarak tanımlıyor. Euro 6e kademesinin neleri kapsadığı Euro 6 ve Euro 7 yazısında anlatılıyor.

Şanzıman 6 ileri ve 1 geri vitesli ZF ECOLIFE 2 otomatik. Föy retarder tipini “Hydraulic, Intarder” olarak listeliyor, otobüs sayfası da standart donanım arasında bir Intarder sayıyor; bir fren sınıfı olarak retarderler retarder ve motor freni yazısında anlatılıyor.

Yakıt deposu 250 litre alıyor, malzemesi “Aluminum / Steel” olarak veriliyor. Elektrik sisteminde akü satırı “2x12V 240 Ah”, alternatör satırı ise “24V, 2x150A” diyor.

Elektrik motoru ve batarya: ComfortCity-e

ComfortCity-e ve ComfortCity-H2 föyleri aynı çekiş motorunu veriyor: marka ve model “VOITH HD”, tip “IPMSM Electric”, azami güç 410 kW ve azami tork 3.100 Nm. Otobüs sayfası ComfortCity-e için “a 410 kW electric VOITH engine providing 3100 Nm torque” kullandığını söylüyor. İki elektrikli föyün hiçbirinde şanzıman satırı yok; ikisi de diferansiyel oranını 5,30 olarak veriyor.

Batarya “HABAS / LFP” olarak, kapasitesi “282 kWh (Changeable Depending on Specification )” olarak listeleniyor. Föy 282 kWh’nin kurulu mu yoksa kullanılabilir kapasite mi olduğunu söylemiyor. Otobüs sayfası “lightweight and durable batteries adapted by HABAŞ R&D center” ifadesini kullanıyor ve otobüsü “environmentally friendly with 0 emission” olarak tanımlıyor. LFP kimyası ağır kamyonlarda batarya kimyası yazısında anlatılıyor. Açılan hiçbir belge ComfortCity-e için menzil, şarj gücü, şarj konektörü ya da şarj süresi vermiyor.

Elektrikli föyün fren satırı, disk frenlerin yanında bir “Regenerative Brake” da içeriyor.

Yakıt hücresi ve hidrojen: ComfortCity-H2

ComfortCity-H2 föyünde “HYDROGEN SYSTEM” başlıklı bir bölüm var: “Capacity of the tanks” 1.424 litre, “Capacity of hydrogen” 35 kg ve “Fuel Cell Capacity kW” 80 kW; Türkçe sürüm de aynı üç rakamı veriyor. Batarya 140 kWh’lik “HABAS / LFP”; motor ise ComfortCity-e’dekiyle aynı, 410 kW ve 3.100 Nm’lik Voith HD. Otobüs sayfası aynı batarya, depo ve hidrojen rakamlarını veriyor, ancak yakıt hücresini farklı bir birimle yazıyor: “the fuel cell is 80 kWh”. Teknik föy 80 kW veriyor.

Otobüs sayfası tahriki şu sözlerle anlatıyor: otobüs “generates electricity by combining hydrogen, a gas that can be obtained from renewable energy and water, with oxygen in the fuel cell on the vehicle” ve “recharges its batteries with the electricity generated with only water vapor as its byproduct”. Sayfa ayrıca ComfortCity-H2 için “has flexible operating modes and can also operate with hybrid technology, increasing the vehicle’s range” diyor, dolum süresini “less than 10 minutes” olarak veriyor ve “the vehicle’s range exceeds 1000 km” ifadesini kullanıyor. Menzile hiçbir test koşulu, yük ya da tüketim rakamı eklemiyor. Açılan hiçbir belge depolama basıncını, depo sayısını, yakıt hücresi tedarikçisini ya da bir şarj bağlantısını vermiyor. Bir tip olarak yakıt hücreli otobüsler hidrojen yakıt hücreli otobüsler yazısında anlatılıyor.

Akslar, süspansiyon, direksiyon ve frenler

Üç föy de 13.000 kg kapasiteli bir ZF AV133/87 arka aks veriyor. Dizel föy ön aksı “ZF RL 82EC, 8200 kg”, diferansiyel oranını 6,2 olarak veriyor; elektrikli ve yakıt hücreli föyler “ZF RL 82A, 8.200 kg” ve 5,30 oran veriyor.

Süspansiyon hava körükleri ve amortisörlerden oluşuyor: ön aksta ikişer, arka aksta dörder adet. Dizel föy süspansiyon satırlarına “Side kneeling”, elektrikli ve yakıt hücreli föyler ise “Kneeling” ekliyor. Direksiyon üç föyde de “Servocom, hydraulic” olarak verilen bir HEMA 8098.

Dizel föyün fren satırı şöyle: “Disk Brakes (front&rear), EBS, ABS, ASR, ESC, ESP, parking brake - rear brake chamber”. Elektrikli ve yakıt hücreli föylerin satırları ise şöyle: “Disc Brakes (front&rear) EBS,ESC, ASR, Spring Parking Brake-Rear Axle, Regenerative Brake”. Üç föyün standart donanım listesinde de “EBS / ABS / ASR / ESC / ESP” yer alıyor.

Her versiyon 275/70 R 22.5 ölçülü 6 lastik üzerinde. Jantlar İngilizce elektrikli ve yakıt hücreli föylerde “8.25x22.5’‘”, dizel föyde ve Türkçe elektrikli ve yakıt hücreli föylerde ise “8.25x22.5’’ /10” olarak veriliyor.

Boyutlar ve ağırlıklar

Türkçe sürümler açı satırını farklı etiketliyor: elektrikli föy “Yaklaşma / Rampa / Uzaklaşma Açısı” etiketiyle 7 / 6 / 7, yakıt hücreli föy ise “Yaklaşma / Uzaklaşma Açısı” etiketiyle 7 / 7 veriyor. Föyler dönüş çapı, boş ağırlık ya da azami hız vermiyor.

Gövde, yolcular ve erişim

Üç föy de gövde tipini “Stainless Steel, Monocoque” olarak veriyor ve standart donanım arasında “Stainless Steel Body & Chassis” sayıyor; otobüs sayfası da ComfortCity-e bölümünde “lightweight monocoque body structure” ifadesini kullanıyor. Otobüs sayfası, dizel ComfortCity’ye ayırdığı bölümde, alçak taban tasarımının, çökme (kneeling) özelliğinin ve rampanın tüm yolcuların, “including wheelchairs and strollers”, inip binmesini sağladığını anlatıyor. Üç föyde de bir “Wheelchair Access Ramp” ve bir “Kneeling System” standart. Alçak tabandan erişim ve rampa kuralları otobüslerde erişilebilirlik yazısında anlatılıyor.

Dizel föy ve İngilizce elektrikli föy yolcu kapasitesini “106(26+80), 100(26+1+73), 93(26+2+65)” olarak veriyor. Yakıt hücreli föy her iki sürümüyle, elektrikli föy ise Türkçe sürümüyle “90 (26+64)” veriyor. Föyler toplamların bileşenlerini etiketlemiyor ve kapı sayısı basmıyor; her İngilizce föyün ölçü çizimindeki yan görünüş üç kapı gösteriyor, metin ise ön kapıdan yalnızca “Heated Front Door Glazing” ve opsiyonel “Remote Control for Front Door” kalemlerinde söz ediyor.

Donanım

Üç İngilizce föyde de standart: “EBS / ABS / ASR / ESC / ESP”, elektronik gösterge, multipleks sistem, takograf, LED gündüz farları, LED aydınlatma, boyuna ve dikey olarak ayarlanabilir direksiyon kolonu ve gösterge paneli (yakıt hücreli föyde “Longitudinally & Vertically Adjustable Steering”; gösterge paneli adı geçmiyor), sürücü kabini, boyuna ayarlı pnömatik sürücü koltuğu, plastik ve kumaş yolcu koltukları, renkli camlar, ısıtmalı sürücü yan camı, ısıtmalı ön kapı camları, elektrikli ve ısıtmalı yan aynalar, dijital güzergâh tabelaları ve USB soketleri. Klima dizel föyde “A/C (42 kW)”, elektrikli ve yakıt hücreli föylerde “A/C (32 kW)”; ses sistemi dizel föyde “Audio System + 4 speakers”, diğer ikisinde “Audio Station + 4 speakers” olarak listeleniyor. Elektrikli ve yakıt hücreli föyler bunlara bir geri görüş kamerası ve bir iç mekân kamerası ekliyor.

Üç föyde de opsiyon: sürücü kabini kliması, ön kapı için uzaktan kumanda, bağımsız ısıtma sistemi, ısıtmalı ön cam, çift camlı yan pencereler, LCD monitör, yolcu bilgilendirme sistemi (sesli ve görüntülü), kamera ile izlenen yan aynalar (CMS), yolcu sayma sistemi, elektrik kumandalı tavan kapağı, lastik basıncı izleme sistemi (TPMS), park sensörü, otomatik sigortalar, alaşım jantlar ve stepne.

Otobüs sayfası dizel ComfortCity için ayrıca LED gündüz farlarını, klimayı, USB girişlerini, Intarder’ı ve bir yokuş kalkış desteğini (“Hillholder”) standart olarak sayıyor. Bir sonraki cümlede, bunlara standart demeden, anahtarsız giriş ve çalıştırmayı, yapılandırılabilir kumandalı dijital gösterge panelini, yükseklik ve derinlik ayarlı direksiyon simidini ve bel desteği, kolçakları ve yüksek baş dayamağı olan sürücü koltuğunu listeliyor. Opsiyon olarak kameralı dikiz aynalarını, sürücü kabini klimasını, otomatik merkezi yağlama sistemini, yolcu bilgilendirme sistemini, yolcu sayma sistemini ve elektrikli havalandırma kapağını sayıyor.

Kaynak notları

Yukarıdaki rakamlar, İngilizce teknik föyünde verildiği biçimiyle dizel ComfortCity’ye aittir. HABAŞ kendi föyleri olan iki versiyon daha yayımlıyor; ikisi de aynı 5.900 mm dingil mesafesinde 11.880 mm uzunlukta, azami yüklü ağırlıkları 19.500 kg ve 410 kW azami güç ile 3.100 Nm azami tork veren bir Voith HD motor kullanıyorlar. Batarya elektrikli ComfortCity-e’de, föyüne göre spesifikasyona bağlı olarak değişebilen 282 kWh’lik bir LFP batarya bulunuyor; yolcu rakamı İngilizce föyde 106 (26+80), 100 (26+1+73) ve 93 (26+2+65), Türkçe föyde 90 (26+64). Yakıt hücreli ComfortCity-H2’de 140 kWh’lik bir LFP batarya, 80 kW’lık bir yakıt hücresi, 35 kg hidrojen alan 1.424 litrelik depolar ve 90 (26+64) yolcu rakamı var. HABAŞ’ın otobüs sayfası yakıt hücresini 80 kWh olarak yazıyor ve ComfortCity-H2 için, hiçbir test koşulu belirtmeden, 1.000 km’yi aşan bir menzil ve 10 dakikadan kısa bir dolum süresi veriyor. İngilizce ve Türkçe teknik föylerin hiçbirinde basılı bir tarih yok ve belgelerin hiçbiri dönüş çapı, boş ağırlık, üretim başlangıcı ya da ComfortCity-e için menzil veya şarj verisi vermiyor.