Karsan e-ATAK

Karsan e-ATAK to niskopodłogowy autobus miejski z napędem bateryjnym o długości około ośmiu metrów. Tabele danych technicznych Karsana podają go jako „Low Floor Electric Bus, M3 Category, Class I / Class II, LHD”, a strona produktowa nazywa go „e-ATAK Midi Bus” o „8m compact length”. Dane na tej stronie pochodzą z własnych dokumentów Karsana: z angielskiej strony produktowej i jej strony z danymi technicznymi (odczytanych 26 października 2026 r.; żadna z nich nie nosi daty), z angielskiego katalogu, którego ostatnia strona jest datowana na 20 października 2025 r., z wcześniejszego angielskiego katalogu z 11 stycznia 2024 r. oraz ze strony produktowej Autonomous e-ATAK. Minibus Karsana z napędem bateryjnym opisano na stronie Karsan e-JEST, a jego autobus miejski z ogniwem paliwowym – na stronie Karsan e-ATA HYDROGEN.

Kategoria, nadwozie i wymiary

Oba katalogi i strona z danymi technicznymi podają typ pojazdu jako „Low Floor Electric Bus, M3 Category, Class I / Class II, LHD”. Listy wyposażenia mają po jednej kolumnie dla każdej klasy: „Class I” i „Class II” w katalogu, „e-ATAK” i „e-ATAK Class II” na stronie produktowej. Klasę I i klasę II według regulaminu ONZ nr 107 wyjaśniono w artykule o klasach autobusów.

Nadwozie jest opisane jako „Carbon Steel: Space Frame Steel Tube Structure”, a jako ochronę przed korozją podano „Cataphoresis & Underbody Coating”; powłoka ta jest też standardową pozycją na liście wyposażenia. Katalog opisuje z przodu „horizantal LED main and dipped beam lights” (pisownia oryginału), a z tyłu „Rear LED lights placed vertically”.

Podana wartość zawracania to promień, „Kerb to Kerb”; katalogi dodają „Standard Mirrors”, a przypis katalogu podaje, że „May change in case of using Mirror Camera option”. Wartości wyróżnione w nagłówku strony produktowej to „Total Length (m) 8” i „Maximum Passenger Capacity 52”. Żaden otwarty dokument nie podaje masy własnej, nacisków na osie ani formuły kołowej.

Silnik elektryczny i napęd

Każda otwarta tabela danych technicznych podaje „Drive Type Direct Drive”, „Engine TM4 Electric Motor”, moc maksymalną 230 kW i maksymalny moment obrotowy 2 500 Nm (w katalogach „2.500”). Sekcja FAQ strony produktowej powtarza tę parę wartości: „e-ATAK’s high performance TM4 electric motor provides 230 kW power and 2.500 Nm torque”. Oś tylna jest opisana jako „Rigid Drive Axle”. Żaden otwarty dokument nie podaje prędkości maksymalnej, mocy ciągłej ani zdolności pokonywania wzniesień.

Układ hamowania rekuperacyjnego (RBS) jest standardem w obu klasach. Katalog podaje, że dzięki niemu „e-ATAK can recover the kinetic energy during braking and use it to charge its batteries and extend the range”, i dodaje: „You can select one of the 2 regenerative brake modes according to preference of kinetic energy re-gain amount.”

Akumulator i zasięg

Katalogi podają „High Voltage Battery (Type - Capacity) Li-ion 360V - 220 kWh”; strona produktowa, strona z danymi technicznymi i strona Autonomous e-ATAK drukują „Li-ion - 220 kWh” bez napięcia. Strona katalogu poświęcona akumulatorowi, z nagłówkiem „BMW i. BATTERY”, podaje „Capacity: 220 kWh” jako „5 battery packs x 44 kWh” i stwierdza, że „Proven BMW Li-Ion batteries vitalize e-ATAK”; strona produktowa mówi o „high-performance BMW lithium-ion battery technology”. Żaden otwarty dokument Karsana nie podaje, czy 220 kWh to pojemność zainstalowana, czy użytkowa; różnicę wyjaśniono w artykule o pojemności baterii zainstalowanej i użytkowej.

Zasięg jest podany jako „Up to 300 km - Class I” i „Up to 280 km - Class II”, z przypisem, według którego „may vary depending on various factors, in particular: individual driving style, route characteristics, outside temperature, heating/air conditioning, seated & standing passenger weight, vehicle category”; strony tekstowe katalogu dodają „Range may change by vehicle class.” Nie podano żadnego cyklu badawczego. Przypis do stałego włazu dachowego, opcji dostępnej tylko w klasie II, mówi, że „must be selected with 4 battery option”; żaden otwarty dokument nie podaje pojemności ani zasięgu wersji z czterema akumulatorami.

Strona produktowa podaje „Battery warranty: 4 years or 200,000 km (whichever comes first).” Katalog ze stycznia 2024 r. drukuje tę samą gwarancję na akumulator („4 YEARS / 200.000 KM”) oraz panel gwarancji mechanicznej z napisem „2 YEARS / 200.000 KM”; katalog z października 2025 r. nie drukuje żadnej z nich.

Ładowanie

Katalogi podają, że autobus „is easily charged through the connection on front right side”. Wiersze dotyczące ładowania są takie same w obu katalogach i na stronie z danymi technicznymi:

Na stronie produktowej i stronie z danymi technicznymi te trzy wiersze mają gwiazdkę, ale jedyne uwagi wydrukowane pod tą tabelą to numerowane uwagi dotyczące opcji lusterek kamerowych i zasięgu; strona Autonomous e-ATAK drukuje te same wiersze z przypisem „From %0 to %80 battery capacity in ideal conditions.” Tekst katalogu podaje, że „e-ATAK can charge its battery in 5 hours by AC or in 3 hours by DC”, a strona produktowa mówi o „AC charging in approximately 5 hours and DC fast charging in around 3 hours”. Jedna ładowarka pokładowa jest standardem, a dwie ładowarki pokładowe – opcją. Ładowanie autobusów w zajezdni i ładowanie szybkie w ogólności omówiono w artykule o ładowaniu elektrycznych ciężarówek i autobusów.

Zawieszenie, hamulce, układ kierowniczy i ogumienie

Zawieszenie jest opisane jako „Air Suspension + Electronic Level Control + Kneeling”, z osią przednią „Independent” i tylną „Rigid Drive Axle”; przedni stabilizator jest standardem. Strona katalogu poświęcona stanowisku kierowcy podaje: „Set the level upon road conditions or kneel while passengers get on and off the bus, with Electric Controlled Air Suspension (ECAS).” Jak takie układy utrzymują i obniżają wysokość nadwozia, omówiono w artykule o zawieszeniu pneumatycznym ECAS.

Hamulce przednie i tylne to „Pneumatic Disc Brake System”; elektroniczny hamulec postojowy jest opcją. Kierownica jest opisana jako „Tiltable & Telescopic Electro Hydraulic”, a skórzana kierownica jest opcją. Opony mają rozmiar 245/70 R17.5 na obręczach 6.75” x J17.5” z przodu, pojedyncze, oraz 225/75 R17.5 na obręczach 6” x J17.5” z tyłu, podwójne. Przednie i tylne 17,5-calowe koła stalowe są standardem; kołpaki, zestaw błotników i koło zapasowe są opcjami.

Pojemność pasażerska i układy miejsc

Katalog podaje „8 mt e-ATAK | 52 Passenger Capacity”. Jego tabela wariantów pojemności pasażerskiej, którą strona produktowa i strona z danymi technicznymi drukują z tymi samymi wartościami, ma uwagę „Values are examples. These values may change as +/- depending on the selected features.”

Plastikowe siedzenia pasażerskie są standardem w klasie I, a plastikowe siedzenia z poduszką i tkaniną – opcją; kolumna klasy II ma przy obu pozycjach kreskę i wymienia jako standard siedzenia pasażerskie typu shuttle z dwupunktowymi pasami bezpieczeństwa (w klasie I – opcja). Totem z oparciem i oznaczenia miejsca dla wózka inwalidzkiego są standardem. Kratowa półka bagażowa, piktogram autobusu szkolnego z przodu i z tyłu (oba z przypisem „Options will be released during order.”) oraz stały właz dachowy są wymienione jako opcje dla klasy II, z kreską w klasie I; przypis do włazu dachowego mówi, że „can not be used as an emergency exit because of the HV cables”.

Drzwi, podłoga i dostęp

Karsan opisuje podłogę jako „ORIGINAL LOW FLOOR”: „The low-height floor which enables to get on with only half a step”, i dodaje, że „Passengers can reach the seats that are mounted on the low floor without any extra steps after getting on the vehicle.” Tabele danych technicznych podają wysokości stopni dla „Door 1” i „Door 2”; katalogi oznaczają obie wartości jako „with Kneeling”, a strony internetowe oznaczają wartość 340 mm jako „without kneeling” (zob. tabela wyżej). Strona produktowa wymienia „1200 mm Pneumatic Door”; „Metro Type Sliding Doors (Central Doors)” są opcją.

Ręczna pochylnia dla wózków inwalidzkich (ze standardową czarną wykładziną podłogową) jest standardem, a pochylnia elektryczna – opcją. Katalog podaje, że „Manual ramp enables wheelchairs to get on the vehicle” i że „e-ATAK has a wheelchair area”; strona produktowa wymienia „Wheelchair Traveling Area” oraz „Wide Aisle Clearance & Broad Central Standing Area”. Przepisy dotyczące dostępności autobusów omówiono w artykule o dostępności autobusów według regulaminu ONZ nr 107.

Systemy bezpieczeństwa i wspomagania kierowcy

„GSR Package” jest standardem w obu klasach. Jego przypis brzmi: „Includes: Emergency stop signal, Tyre pressure monitoring system, Blind spot information system, Reversing information system, Moving off information system, Alcohol Interlock Facilitation Installation, Driver drowsiness and inattention warning, Intelligent speed assistance.” Te systemy i ich terminy omówiono w artykule o obowiązkowych systemach wspomagania kierowcy. Standardem jest też „Cyber Security”, z przypisem „ECE R.155: Protection of vehicle against cyberattacks; ECE R.156: Software update and software updates management system” (w katalogu „managment”).

Strona produktowa wymienia jako standard w obu klasach ESP (elektroniczny program stabilizacji toru jazdy), EBS (elektroniczny układ hamulcowy), ABS, ASR (układ przeciwpoślizgowy), RBS, HSA (asystent ruszania pod górę), przedni stabilizator i sygnał dźwiękowy biegu wstecznego. Tabela wyposażenia katalogu z października 2025 r. podaje ESP, EBS i ABS jako standard w klasie I i jako opcje w klasie II. Strona katalogu poświęcona bezpieczeństwu wymienia też „E-MOTOR ROOM FIRE DETECTION SYSTEM” (FDS). System gaszenia pożaru jest opcją, a opcjonalny podgrzewacz wstępny „includes Fire Supression System for pre-heater area” (pisownia oryginału). Tylne czujniki parkowania są standardem; kamera cofania z 7-calowym ekranem LCD oraz rejestrator DVR 1 TB z kamerami przednią, kierowcy, wewnętrzną i drzwi głównych są opcjami.

Stanowisko kierowcy, klimatyzacja i wyposażenie

Fotel kierowcy to „8-Way Pneumatic Driver Seat with 3-Point Seat Belt” firmy SEGE w standardzie lub firmy ISRI jako opcja; podgrzewany fotel jest opcją. Izolowana kabina z przeszkloną tylną ścianą jest standardem, a wydzielona kabina kierowcy z wysokim przeszkleniem – opcją. W pełni cyfrowy zestaw wskaźników jest standardem; katalog podaje, że pokazuje on „charge status, remaining range and average consuption” (pisownia oryginału). Sekcja strony produktowej poświęcona stylistyce wymienia „Keyless Start & Stop”, natomiast jej lista wyposażenia podaje jako standard kluczyk zapłonu i ręczny system zamykania. Standardem są dwa głośniki w strefie kierowcy, system telematyczny, inteligentny tachograf, bramka FMS, wieszak na ubrania i przygotowanie pod kasownik z okablowaniem z przodu; przygotowanie pod kasownik na słupku i głośnik zewnętrzny są opcjami.

Klimatyzacja przestrzeni pasażerskiej z funkcją ogrzewania, klimatyzacja kierowcy z funkcją ogrzewania, ogrzewacz przestrzeni pasażerskiej 12 kW i grzejnik przyścienny w przestrzeni pasażerskiej są standardem; podgrzewacz wstępny jest opcją. Na zewnątrz standardem są przednie i tylne światła LED, światła do jazdy dziennej LED, przednie światła przeciwmgłowe, elektrycznie sterowane i podgrzewane lusterka typu rurowego, pięć okien bocznych z lufcikami, szare przyciemniane szyby boczne, przesuwne podgrzewane okno kierowcy, podgrzewana szyba drzwi przednich, przygotowanie pod jednobarwne wyświetlacze kierunkowe LED (przedni, boczny i tylny) oraz białe nadwozie. Opcje obejmują trzecie światło stopu, lusterka typu rogowego, lusterka kamerowe, ciemno przyciemniane szyby, siedem przesuwnych okien bocznych (które „can be selected with Dark Tinted Color Side Glass”), podwójne szyby, podgrzewaną szybę przednią, elektryczne i podgrzewane okno kierowcy, jednobarwne wyświetlacze kierunkowe LED, uchwyt na flagę oraz inne kolory nadwozia i dachu.

Wewnątrz standardem są antypoślizgowa wykładzina PVC w zielony wzór, żółte poręcze (ze stali nierdzewnej jako opcja), uchwyty oraz sygnalizatory zatrzymania z zegarem cyfrowym i wskaźnikiem temperatury. Opcjami są radio z MP3, USB i AUX, system zapowiedzi z pięcioma głośnikami pasażerskimi, mikrofonem na gęsiej szyi i wzmacniaczem, router Wi-Fi, montowany pod dachem 19-calowy ekran LCD z USB, tablica reklamowa (tylko bez tylnej szyby oddzielającej kabinę) i zewnętrzne tablice reklamowe. Gniazda USB (typu A i typu C) na ścianach bocznych są standardem na stronie produktowej i opcją w katalogu z października 2025 r.; sekcja strony produktowej poświęcona stylistyce wymienia też „USB On Hand Rails” i „LED Light Path for Passenger Area”.

Autonomous e-ATAK

Strona Karsana wymienia Autonomous e-ATAK w dziale „AUTONOMOUS BUS”, oddzielnie od e-ATAK; strona produktowa nazywa go „LEVEL 4 AUTONOMOUS ELECTRIC CITY BUS”. Strona podaje, że „Autonomous e-ATAK operates safely on predefined routes without the need for human intervention”, i wymienia jego czujniki: LiDAR, kamery RGB i termowizyjne, IMU, GNSS, radar (do „Emergency Braking, Dynamic Speed Control Assistance and Speed Based Vehicle Tracking”) i czujniki ultradźwiękowe. Karsan podaje, że pojazd „calculates the movement of each object around 20 times per second” i że „Data can be obtained instantly from Autonomous e-Atak and remote route changes can be made.”

Jego dane techniczne podają „Low Floor Electric Bus, M3 category, Class I, LHD”, ten sam silnik, akumulator, wiersze ładowania, zasięg do 300 km, długość, rozstaw osi, zwisy, maksymalną masę całkowitą i ogumienie co e-ATAK oraz szerokość całkowitą 2 613 mm, wysokość całkowitą 3 379 mm, wysokość wnętrza w strefie stojącej 2 363 mm i promień zawracania 7 015 mm. Jego lista wyposażenia podaje jako standard 12-calowy, w pełni cyfrowy zestaw wskaźników, 10,1-calowy multimedialny ekran dotykowy z radiem, USB i Bluetooth, kamerę cofania, „Door Compress Prevention” i „E-Motor Room Fire Detection System”, a jako opcję „Alcoholmeter Preperation”; nie ma w niej pakietu GSR ani pozycji cyberbezpieczeństwa.

Wydania katalogu

Dwa angielskie katalogi Karsana są na ostatnich stronach datowane na 11 stycznia 2024 r. i 20 października 2025 r. Ich tabele techniczne różnią się szerokością całkowitą – 2 490 mm w 2024 r. i 2 436 mm w 2025 r. – a panele gwarancyjne drukuje tylko wydanie ze stycznia 2024 r. Żaden otwarty dokument nie podaje roku wprowadzenia e-ATAK ani nie opisuje wcześniejszej wersji.

Uwagi do źródeł

Powyższe wartości pochodzą z angielskiego katalogu Karsana, którego ostatnia strona jest datowana na 20 października 2025 r.; angielska strona produktowa i strona z danymi technicznymi Karsana podają te same wartości: kategoria M3, klasa I lub klasa II, kierownica po lewej stronie; silnik elektryczny TM4 z napędem bezpośrednim, o mocy maksymalnej 230 kW i maksymalnym momencie obrotowym 2 500 Nm; akumulator Li-ion 220 kWh (w katalogach 360 V), pięć pakietów po 44 kWh; pojemności akumulatora Karsan nie dzieli na zainstalowaną i użytkową; zasięg do 300 km w klasie I i do 280 km w klasie II, bez podania cyklu badawczego; ładowanie AC Type 2 mocą 22 kW (pojedyncze) w 10 h lub 44 kW (podwójne) w 5 h oraz DC Combo 2 mocą 80 kW w 3 h, które katalogi opatrują przypisem: od 0 do 80 proc. pojemności akumulatora; długość 8 315 mm, szerokość 2 436 mm, wysokość 3 090 mm, rozstaw osi 4 580 mm, zwis przedni 2 040 mm, zwis tylny 1 695 mm, wysokość wnętrza w strefie stojącej 2 372 mm, kąty natarcia i zejścia 7,8 i 8,8 stopnia, promień zawracania 6 312 mm od krawężnika do krawężnika ze standardowymi lusterkami; maksymalna masa całkowita 11 500 kg; opony 245/70 R17.5 na obręczach 6.75 x 17.5 z przodu (pojedyncze) i 225/75 R17.5 na obręczach 6 x 17.5 z tyłu (podwójne); do 52 pasażerów. Katalogi podają wysokość stopnia przy obu drzwiach jako 340 mm i 270 mm, obie oznaczone jako z przyklękiem; strony internetowe podają 340 mm bez przyklęku i 270 mm z przyklękiem. Strona produktowa wymienia drzwi pneumatyczne 1 200 mm. Angielski katalog z 11 stycznia 2024 r. podaje szerokość 2 490 mm i te same pozostałe wartości. Tabela wyposażenia katalogu z 2025 r. wymienia ESP, EBS i ABS jako standard w klasie I i opcję w klasie II, a gniazda USB na ścianach bocznych jako opcję; strona produktowa wymienia wszystkie cztery jako standard w obu klasach. Strona Autonomous e-ATAK podaje tylko klasę I, szerokość 2 613 mm, wysokość 3 379 mm, wysokość wnętrza w strefie stojącej 2 363 mm i promień zawracania 7 015 mm, przy tym samym silniku, akumulatorze, ładowaniu, długości i masie.