Karsan e-ATAK

Karsan e-ATAK, yaklaşık sekiz metrelik, batarya elektrikli, alçak tabanlı bir şehir otobüsüdür. Karsan’ın teknik özellik tabloları onu “Low Floor Electric Bus, M3 Category, Class I / Class II, LHD” olarak verir; ürün sayfası ise onu “8m compact length” ifadesiyle birlikte “e-ATAK Midi Bus” olarak adlandırır. Bu sayfadaki rakamlar Karsan’ın kendi belgelerinden alınmıştır: İngilizce ürün sayfası ve teknik özellikler sayfası (26 Ekim 2026’da okundu; ikisi de tarih taşımıyor), arka sayfası 20 Ekim 2025 tarihli İngilizce katalog, 11 Ocak 2024 tarihli önceki İngilizce katalog ve Autonomous e-ATAK’ın ürün sayfası. Karsan’ın batarya elektrikli minibüsü Karsan e-JEST sayfasında, yakıt hücreli şehir otobüsü ise Karsan e-ATA HYDROGEN sayfasında anlatılıyor.

Kategori, gövde ve boyutlar

İki katalog da teknik özellikler sayfası da araç tipini “Low Floor Electric Bus, M3 Category, Class I / Class II, LHD” olarak verir. Donanım listelerinde her sınıf için bir sütun bulunur: katalogda “Class I” ve “Class II”, ürün sayfasında “e-ATAK” ve “e-ATAK Class II”. BM 107 sayılı Regülasyon kapsamındaki Sınıf I ve Sınıf II, otobüs sınıfları yazısında anlatılıyor.

Gövde “Carbon Steel: Space Frame Steel Tube Structure” olarak listelenir; korozyona karşı “Cataphoresis & Underbody Coating” verilir ve bu kaplama donanım listesinde de standart bir kalemdir. Katalog önde “horizantal LED main and dipped beam lights” (yazımı basıldığı gibi), arkada ise “Rear LED lights placed vertically” tanımlar.

Dönüş değeri bir yarıçaptır, “Kerb to Kerb”; kataloglar buna “Standard Mirrors” ibaresini ekler, kataloğun dipnotu ise “May change in case of using Mirror Camera option” der. Ürün sayfasının başlık rakamları “Total Length (m) 8” ve “Maximum Passenger Capacity 52” şeklindedir. Açılan hiçbir belge boş ağırlık, dingil yükleri ya da tekerlek formülü vermez.

Elektrik motoru ve tahrik

Açılan her teknik özellik tablosu “Drive Type Direct Drive” ve “Engine TM4 Electric Motor” ile birlikte 230 kW azami güç ve 2.500 Nm azami tork verir (kataloglarda “2.500”). Ürün sayfasının SSS bölümü bu ikiliyi tekrarlar: “e-ATAK’s high performance TM4 electric motor provides 230 kW power and 2.500 Nm torque”. Arka aks “Rigid Drive Axle” olarak listelenir. Açılan hiçbir belge azami hız, sürekli güç değeri ya da tırmanma kabiliyeti vermez.

Rejeneratif fren sistemi (RBS) her iki sınıfta da standarttır. Katalog bu sistemle “e-ATAK can recover the kinetic energy during braking and use it to charge its batteries and extend the range” der ve şunu ekler: “You can select one of the 2 regenerative brake modes according to preference of kinetic energy re-gain amount.”

Batarya ve menzil

Kataloglar “High Voltage Battery (Type - Capacity) Li-ion 360V - 220 kWh” verir; ürün, teknik özellikler ve Autonomous e-ATAK sayfaları voltajı yazmadan “Li-ion - 220 kWh” basar. Kataloğun “BMW i. BATTERY” başlıklı batarya sayfası “Capacity: 220 kWh” değerini “5 battery packs x 44 kWh” olarak verir ve “Proven BMW Li-Ion batteries vitalize e-ATAK” der; ürün sayfası ise “high-performance BMW lithium-ion battery technology” ifadesini kullanır. Açılan hiçbir Karsan belgesi 220 kWh’nin kurulu mu yoksa kullanılabilir kapasite mi olduğunu söylemez; aradaki fark kurulu ve kullanılabilir batarya kapasitesi yazısında açıklanıyor.

Menzil “Up to 300 km - Class I” ve “Up to 280 km - Class II” olarak basılır; dipnota göre menzil “may vary depending on various factors, in particular: individual driving style, route characteristics, outside temperature, heating/air conditioning, seated & standing passenger weight, vehicle category”. Kataloğun metin sayfaları buna “Range may change by vehicle class.” ibaresini ekler. Hiçbir test çevrimi belirtilmez. Yalnızca Sınıf II için opsiyon olan sabit tavan kapağının dipnotu, bu kapağın “must be selected with 4 battery option” olduğunu söyler; açılan hiçbir belge dört bataryalı bir sürümün kapasitesini ya da menzilini vermez.

Ürün sayfası “Battery warranty: 4 years or 200,000 km (whichever comes first).” bilgisini verir. Ocak 2024 kataloğu aynı batarya garantisini (“4 YEARS / 200.000 KM”) ve “2 YEARS / 200.000 KM” yazan bir mekanik garanti panelini basar; Ekim 2025 kataloğu ikisini de basmaz.

Şarj

Kataloglara göre otobüs “is easily charged through the connection on front right side”. Şarj satırları iki katalogda ve teknik özellikler sayfasında aynıdır:

Ürün ve teknik özellikler sayfalarında üç satır bir yıldız işareti taşır, ancak o tablonun altında basılan notlar yalnızca ayna kamerası opsiyonuna ve menzile ilişkin numaralı notlardır; Autonomous e-ATAK sayfası aynı satırları “From %0 to %80 battery capacity in ideal conditions.” dipnotuyla basar. Kataloğun metni “e-ATAK can charge its battery in 5 hours by AC or in 3 hours by DC” der, ürün sayfası ise “AC charging in approximately 5 hours and DC fast charging in around 3 hours” ifadesini kullanır. Tek araç üstü şarj cihazı standart, çift araç üstü şarj cihazı ise opsiyondur. Otobüslerin depo şarjı ve hızlı şarjı genel olarak elektrikli kamyon ve otobüs şarjı yazısında ele alınıyor.

Süspansiyon, frenler, direksiyon ve lastikler

Süspansiyon “Air Suspension + Electronic Level Control + Kneeling” olarak listelenir; önde “Independent” bir aks, arkada “Rigid Drive Axle” bulunur; ön viraj stabilizatörü standarttır. Kataloğun sürücü mahalli sayfasında şöyle yazar: “Set the level upon road conditions or kneel while passengers get on and off the bus, with Electric Controlled Air Suspension (ECAS).” Bu tür sistemlerin sürüş yüksekliğini nasıl koruduğu ve alçalttığı ECAS havalı süspansiyon yazısında ele alınıyor.

Frenler önde ve arkada “Pneumatic Disc Brake System” olarak verilir; elektronik park freni opsiyondur. Direksiyon simidi “Tiltable & Telescopic Electro Hydraulic” olarak verilir; deri direksiyon simidi opsiyondur. Lastikler önde tekli olarak 6.75” x J17.5” jantlar üzerinde 245/70 R17.5, arkada çift olarak 6” x J17.5” jantlar üzerinde 225/75 R17.5 ölçüsündedir. Önde ve arkada 17,5 inçlik çelik jantlar standart; jant kapakları, çamurluk seti ve stepne ise opsiyondur.

Yolcu kapasitesi ve yerleşimler

Katalog “8 mt e-ATAK | 52 Passenger Capacity” verir. Ürün ve teknik özellikler sayfalarının aynı değerlerle bastığı yolcu kapasitesi alternatifleri tablosu şu notu taşır: “Values are examples. These values may change as +/- depending on the selected features.”

Sınıf I’de plastik yolcu koltukları standart, minderli ve kumaşlı plastik koltuklar ise opsiyondur; Sınıf II sütununda ikisi için de tire bulunur ve bu sütun iki noktalı emniyet kemerli servis (shuttle) tipi yolcu koltuklarını standart olarak listeler (Sınıf I’de opsiyon). Sırtlık totemi ve tekerlekli sandalye işaretleri standarttır. Izgaralı bagaj rafı, önde ve arkada okul taşıtı piktogramı (ikisinin de dipnotu “Options will be released during order.”) ve sabit tavan kapağı Sınıf II için opsiyon olarak listelenir, Sınıf I’de ise tire bulunur; tavan kapağının dipnotu, kapağın “can not be used as an emergency exit because of the HV cables” olduğunu söyler.

Kapılar, taban ve erişim

Karsan tabanı “ORIGINAL LOW FLOOR” olarak tanımlar: “The low-height floor which enables to get on with only half a step”; şunu da ekler: “Passengers can reach the seats that are mounted on the low floor without any extra steps after getting on the vehicle.” Teknik özellik tabloları “Door 1” ve “Door 2” için basamak yükseklikleri verir; kataloglar iki değeri de “with Kneeling” olarak işaretler, web sayfaları ise 340 mm’lik değeri “without kneeling” olarak işaretler (yukarıdaki tabloya bakınız). Ürün sayfası bir “1200 mm Pneumatic Door” adını verir; “Metro Type Sliding Doors (Central Doors)” opsiyondur.

Manuel tekerlekli sandalye erişim rampası (standart siyah taban kaplamasıyla) standart, elektrikli rampa ise opsiyondur. Katalog “Manual ramp enables wheelchairs to get on the vehicle” ve “e-ATAK has a wheelchair area” der; ürün sayfası bir “Wheelchair Traveling Area” ile bir “Wide Aisle Clearance & Broad Central Standing Area” listeler. Otobüsler için erişilebilirlik kuralları BM 107 sayılı Regülasyon kapsamında otobüslerde erişilebilirlik yazısında anlatılıyor.

Güvenlik ve sürücü destek sistemleri

Her iki sınıfta da bir “GSR Package” standarttır. Dipnotu şöyledir: “Includes: Emergency stop signal, Tyre pressure monitoring system, Blind spot information system, Reversing information system, Moving off information system, Alcohol Interlock Facilitation Installation, Driver drowsiness and inattention warning, Intelligent speed assistance.” Bu sistemler ve tarihleri zorunlu sürücü destek sistemleri yazısında ele alınıyor. “Cyber Security” de standarttır; dipnotu “ECE R.155: Protection of vehicle against cyberattacks; ECE R.156: Software update and software updates management system” şeklindedir (katalogda “managment”).

Ürün sayfası her iki sınıfta da ESP (elektronik denge programı), EBS (elektronik fren sistemi), ABS, ASR (patinaj önleme sistemi), RBS, HSA (yokuş kalkış desteği), ön viraj stabilizatörü ve geri vites sesli ikazını standart olarak listeler. Ekim 2025 kataloğunun donanım tablosu ESP, EBS ve ABS’yi Sınıf I’de standart, Sınıf II’de opsiyon olarak verir. Kataloğun güvenlik sayfası ayrıca bir “E-MOTOR ROOM FIRE DETECTION SYSTEM” (FDS) adını verir. Yangın söndürme sistemi opsiyondur; opsiyonel ön ısıtıcı için ise “includes Fire Supression System for pre-heater area” yazar (yazımı basıldığı gibi). Arka park sensörleri standart; 7 inçlik LCD ekranlı geri görüş kamerası ile ön, sürücü, iç ve servis kapısı kameralı 1 TB’lık DVR ise opsiyondur.

Sürücü mahalli, iklimlendirme ve donanım

Sürücü koltuğu standart olarak SEGE’nin, opsiyon olarak ISRI’nin “8-Way Pneumatic Driver Seat with 3-Point Seat Belt” koltuğudur; ısıtmalı koltuk opsiyondur. Arkası camlı yalıtılmış kabin standart, yüksek camlı ayrı sürücü kabini ise opsiyondur. Tam dijital gösterge paneli standarttır; katalog bu panelin “charge status, remaining range and average consuption” gösterdiğini söyler (yazımı basıldığı gibi). Ürün sayfasının tasarım bölümü “Keyless Start & Stop” listeler, donanım listesi ise kontak anahtarını ve manuel kilit sistemini standart olarak verir. İki sürücü mahalli hoparlörü, telematik sistem, akıllı takograf, FMS ağ geçidi, elbise askısı ve önde kablolu bilet doğrulayıcı hazırlığı standart; direkli doğrulayıcı hazırlığı ve dış hoparlör opsiyondur.

Isıtma fonksiyonlu yolcu kliması, ısıtma fonksiyonlu sürücü kliması, 12 kW’lık yolcu bölümü ısıtıcısı ve yolcu yan duvar ısıtıcısı standart; ön ısıtıcı opsiyondur. Dışarıda LED ön ve arka lambalar, LED gündüz sürüş lambaları, ön sis lambaları, elektrikli ve ısıtmalı boru tipi aynalar, beş vasistaslı yan pencere, gri renk tonlu yan camlar, sürgülü ısıtmalı sürücü camı, ısıtmalı ön kapı camı, tek renkli LED hedef tabelaları için hazırlık (ön, yan ve arka) ve beyaz gövde standarttır. Opsiyonlar arasında üçüncü fren lambası, boynuz tipi aynalar, ayna kameraları, koyu renk tonlu camlar, yedi sürgülü yan pencere (“can be selected with Dark Tinted Color Side Glass”), çift cam, ısıtmalı ön cam, elektrikli ve ısıtmalı sürücü camı, tek renkli LED hedef tabelaları, bayrak tutacağı ve başka gövde ve tavan renkleri bulunur.

İçeride yeşil desenli kaymaz PVC taban, sarı tutunma boruları (paslanmaz çelik olanları opsiyon), tutamaklar ve dijital saat ile sıcaklık göstergeli durak işaretleri standarttır. MP3, USB ve AUX’lu radyo, beş yolcu hoparlörü, kuğu boyunlu mikrofon ve amplifikatörden oluşan anons sistemi, Wi-Fi router, USB’li ve tavana monteli 19 inçlik LCD ekran, reklam panosu (yalnızca arka kabin ayırma camı olmadan) ve dış reklam panoları opsiyondur. Yan duvarlardaki USB soketleri (Tip A ve Tip C) ürün sayfasında standart, Ekim 2025 kataloğunda ise opsiyondur; ürün sayfasının tasarım bölümü ayrıca “USB On Hand Rails” ve bir “LED Light Path for Passenger Area” adlarını verir.

Autonomous e-ATAK

Karsan’ın sitesi Autonomous e-ATAK’ı e-ATAK’tan ayrı olarak “AUTONOMOUS BUS” başlığı altında listeler; ürün sayfası onu “LEVEL 4 AUTONOMOUS ELECTRIC CITY BUS” olarak adlandırır. Sayfa “Autonomous e-ATAK operates safely on predefined routes without the need for human intervention” der ve sensörlerini sayar: LiDAR, RGB ve termal kameralar, bir IMU, GNSS, radar (“Emergency Braking, Dynamic Speed Control Assistance and Speed Based Vehicle Tracking” için) ve ultrasonik sensörler. Karsan’a göre araç “calculates the movement of each object around 20 times per second”; Karsan ayrıca şunu belirtir: “Data can be obtained instantly from Autonomous e-Atak and remote route changes can be made.”

Aracın teknik özellikleri “Low Floor Electric Bus, M3 category, Class I, LHD” verir; motor, batarya, şarj satırları, 300 km’ye kadar menzil, uzunluk, dingil mesafesi, çıkıntılar, azami yüklü ağırlık ve lastikler e-ATAK’takilerle aynıdır; toplam genişlik 2.613 mm, toplam yükseklik 3.379 mm, ayakta durma yüksekliği 2.363 mm ve dönüş yarıçapı 7.015 mm’dir. Donanım listesi standart olarak 12 inçlik tam dijital gösterge paneli, radyolu, USB’li ve Bluetooth’lu 10,1 inçlik multimedya dokunmatik ekran, geri görüş kamerası, “Door Compress Prevention” ve bir “E-Motor Room Fire Detection System”, opsiyon olarak da “Alcoholmeter Preperation” verir; listede GSR paketi ya da siber güvenlik satırı yoktur.

Katalog sürümleri

Karsan’ın iki İngilizce kataloğunun arka sayfalarında 11 Ocak 2024 ve 20 Ekim 2025 tarihleri bulunur. Teknik tabloları toplam genişlikte ayrışır, 2024’te 2.490 mm, 2025’te 2.436 mm; garanti panellerini ise yalnızca Ocak 2024 sürümü basar. Açılan hiçbir belge e-ATAK’ın tanıtıldığı yılı vermez ya da önceki bir sürümü anlatmaz.

Kaynak notları

Yukarıdaki rakamlar Karsan’ın arka sayfası 20 Ekim 2025 tarihli İngilizce kataloğundan alınmıştır; Karsan’ın İngilizce ürün ve teknik özellikler sayfaları aynı değerleri basar: M3 kategorisi, Sınıf I veya Sınıf II, soldan direksiyon; doğrudan tahrikli, 230 kW azami güç ve 2.500 Nm azami tork veren TM4 elektrik motoru; beş adet 44 kWh’lik paketten oluşan ve Karsan’ın kurulu ve kullanılabilir kapasite olarak ayırmadığı 220 kWh’lik (kataloglarda 360 V) Li-ion batarya; hiçbir test çevrimi belirtilmeden Sınıf I’de 300 km’ye, Sınıf II’de 280 km’ye kadar menzil; katalogların dipnotta batarya kapasitesinin %0’ından %80’ine kadar olarak verdiği şarj: AC Type 2 ile 22 kW’ta (tekli) 10 saatte veya 44 kW’ta (çift) 5 saatte, DC Combo 2 ile 80 kW’ta 3 saatte; uzunluk 8.315 mm, genişlik 2.436 mm, yükseklik 3.090 mm, dingil mesafesi 4.580 mm, ön çıkıntı 2.040 mm, arka çıkıntı 1.695 mm, ayakta durma yüksekliği 2.372 mm, yaklaşma ve uzaklaşma açıları 7,8 ve 8,8 derece, standart aynalarla kaldırımdan kaldırıma dönüş yarıçapı 6.312 mm; azami yüklü ağırlık 11.500 kg; lastikler önde (tekli) 6.75 x 17.5 jantlar üzerinde 245/70 R17.5, arkada (çift) 6 x 17.5 jantlar üzerinde 225/75 R17.5; en fazla 52 yolcu. Kataloglar her iki kapıdaki basamak yüksekliğini 340 mm ve 270 mm olarak basar ve ikisini de çökmeli olarak işaretler; web sayfaları 340 mm’yi çökmesiz, 270 mm’yi çökmeli olarak verir. Ürün sayfası 1.200 mm’lik pnömatik bir kapı adını verir. 11 Ocak 2024 tarihli İngilizce katalog 2.490 mm genişlik verir, diğer rakamları aynıdır. 2025 kataloğunun donanım tablosu ESP, EBS ve ABS’yi Sınıf I’de standart, Sınıf II’de opsiyonel, yan duvarlardaki USB soketlerini ise opsiyonel olarak listeler; ürün sayfası dördünü de her iki sınıfta standart olarak listeler. Autonomous e-ATAK sayfası yalnızca Sınıf I verir; genişlik 2.613 mm, yükseklik 3.379 mm, ayakta durma yüksekliği 2.363 mm ve dönüş yarıçapı 7.015 mm’dir; motor, batarya, şarj, uzunluk ve ağırlık aynıdır.