9-litrowy silnik Scania (DC09, OC09): wersje, paliwa i moce

9-litrowy silnik Scania to rzędowy, pięciocylindrowy silnik Scanii o pojemności 9,3 litra, produkowany w dwóch wersjach: wysokoprężnej DC09 i gazowej OC09. Komunikat Scanii z 7 grudnia 2017 r. wymienia silnik 9-litrowy jako jedną z trzech rodzin silników, na których do tego czasu opierały się silniki Euro 6 jej nowej generacji ciężarówek, i podaje DC09 130, DC09 126 i DC09 127 o mocy 280, 320 i 360 KM. Karty danych Scania France dla producentów zabudów z 19 października 2020 r. wymieniają silniki wysokoprężne DC09 139, DC09 140 i DC09 141, oznaczone jako 280, 320 i 360 ch, oraz silniki gazowe OC09 104 i OC09 105, oznaczone jako 280 i 340 ch. Strony Scanii ze specyfikacją serii P wymieniają 9-litrowe wersje mocy w zakładkach Euro 6, Euro 5, Euro 4 i Euro 3. Silniki wysokoprężne pracują na oleju napędowym i HVO, wersje Euro 6 o mocy 320 i 360 KM także na biodieslu, i korzystają z SCR, z wyjątkiem wersji mocy Euro 3, opisanych jako „Without SCR” (bez SCR); silniki gazowe pracują na sprężonym lub skroplonym gazie ziemnym i figurują w tabelach Scanii o serii P z recyrkulacją spalin (EGR). W tym serwisie jest to 9-litrowy silnik Scanii serii P, Scanii serii R i Scanii XT.

Stan na 26 października 2026 r. Komunikat prasowy Scanii z 7 grudnia 2017 r. z danymi technicznymi DC09, karty danych silników Scania France dla producentów zabudów „Moteurs Euro 6 NTG” (silniki Euro 6 NTG; nr 1-V10, z 19 października 2020 r.), wiadomości Scanii z 17 października 2019 r. i 7 grudnia 2020 r. o jej autobusach miejskich, brytyjską broszurę Scanii o gamie autobusów (wydanie 2021.09) oraz strony Scanii ze specyfikacją serii P (Scania Group i Scania UK), jej stronę o ciężarówkach gazowych i stronę z wykresami mocy autobusów przeczytano 26 października 2026 r. Każda wartość jest podana w jednostkach, których używa jej dokument, przeważnie w KM, kW i Nm, a w przypadku francuskiej karty danych w ch; jak te jednostki mają się do siebie, wyjaśnia artykuł kW, KM i Nm: jak czytać dane o mocy ciężarówki.

Czym jest silnik 9-litrowy

Scania nazywa każdą wersję nazwą rodziny i numerem: silniki wysokoprężne noszą oznaczenia DC09, a gazowe OC09. Komunikat Scanii z 7 grudnia 2017 r. nazywa silnik wysokoprężny „five-cylinder DC09 family” (pięciocylindrową rodziną DC09) i wymienia w danych technicznych DC09 130, DC09 126 i DC09 127. Karta danych Scania France z 19 października 2020 r. wymienia DC09 139, DC09 140 i DC09 141 pod nagłówkiem „Moteur 9 litres SCR” (silnik 9-litrowy SCR), a OC09 104 i OC09 105 pod nagłówkiem „Moteurs 9 litres Gaz” (silniki 9-litrowe gazowe); brytyjska strona Scanii o serii P używa tych samych pięciu oznaczeń w swojej tabeli Euro 6. Przeczytane dokumenty nie wyjaśniają numeracji ani nie podają, jak oznaczenia z 2017 r. mają się do oznaczeń z 2020 r.

Poniższe dane podstawowe to te, które Scania drukuje w każdym dokumencie: komunikat z 7 grudnia 2017 r. dla DC09 130, 126 i 127 oraz karta danych Scania France z 19 października 2020 r., która ma jedną stronę dla silnika wysokoprężnego i jedną dla silnika gazowego. Kreska oznacza, że dany dokument nie podaje tej pozycji.

W przypadku DC09 komunikat z 2017 r. i karta danych z 2020 r. drukują różne stopnie sprężania, 19,0:1 i 20:1, oraz różne moce hamulca wydechowego, 190 kW i 183 kW, obie przy 2 400 obr./min; przeczytane dokumenty nie wyjaśniają tej różnicy. Strona karty danych poświęcona silnikowi gazowemu opisuje OC09 jako „Moteur à allumage commandé et injection indirecte multipoint”, czyli silnik o zapłonie iskrowym z pośrednim wtryskiem wielopunktowym.

Paliwa

Olej napędowy i HVO. Karta danych Scania France podaje zgodność paliwową DC09 139 jako „Diesel / xTL*”, a DC09 140 i DC09 141 jako „Diesel / xTL* / Biodiesel” i definiuje xTL jako uwodorniony olej roślinny (HVO). Brytyjska strona Scanii o serii P wymienia DC09 139 z paliwem „Diesel/HVO”, a DC09 140 i DC09 141 z paliwem „Diesel/HVO/Biodiesel”. Strona Scania Group o serii P podaje: „The entire Scania Euro 6 engine range is approved to run on up to 100% HVO.” (Cała gama silników Scania Euro 6 jest dopuszczona do pracy na paliwie zawierającym do 100% HVO.) Czym jest samo HVO, wyjaśnia tekst o tym paliwie.

Biodiesel. W komunikacie Scanii z 7 grudnia 2017 r. przypis do DC09 126 i DC09 127, silników o mocy 320 i 360 KM, brzmi: „Also available in a version using up to 100 percent biodiesel such as FAME” (dostępny także w wersji pracującej na paliwie zawierającym do 100 procent biodiesla, np. FAME). W zakładkach Euro 5, Euro 4 i Euro 3 stron Scanii o serii P każdy 9-litrowy wiersz ma paliwo „Diesel/HVO/Biodiesel”.

Siarka. Na swojej stronie o silniku wysokoprężnym karta danych Scania France podaje, że silniki Scanii Euro 6 wymagają paliwa o zawartości siarki nie większej niż 10 ppm.

Gaz. OC09 104 i OC09 105 to silniki gazowe. Strona Scanii o ciężarówkach gazowych podaje: „Scania’s gas trucks use 9-litre or 13-litre Otto-cycle engines which burn methane as fuel. The engines are available for compressed or liquefied gas” (ciężarówki gazowe Scanii mają 9-litrowe lub 13-litrowe silniki o obiegu Otto, które spalają metan jako paliwo. Silniki są dostępne na gaz sprężony lub skroplony). Karta danych Scania France nazywa OC09 „Moteur gaz Scania GNC / GNL” (silnik gazowy Scania GNC / GNL), czyli silnikiem na sprężony gaz ziemny (GNC) i skroplony gaz ziemny (GNL), a brytyjska strona Scanii o serii P wymienia oba silniki gazowe z paliwem „Gas (CNG/LNG)”. Brytyjska broszura Scanii o gamie autobusów podaje „Compressed natural gas/Biogas” (sprężony gaz ziemny/biogaz) jako paliwo swojego zasilanego gazem autobusu dwupokładowego z silnikiem 9-litrowym (zob. niżej). Ciężarówki gazowe i ich paliwa omawia tekst o ciężarówkach na LNG i bio-LNG.

Klasa emisji i oczyszczanie spalin

Karta danych Scanii, jej komunikat z 2017 r. i jej dokumenty o autobusach podają silnik 9-litrowy jako silnik Euro 6; jej strony o serii P wymieniają też wersje mocy Euro 5, Euro 4 i Euro 3 (niżej). Karta danych Scania France podaje, że silniki spełniają „EURO6 (627/2014D)”, brytyjska broszura Scanii o gamie autobusów wymienia „9-litre 250hp Euro 6 engine” (9-litrowy silnik Euro 6 o mocy 250 KM) i „9-litre 280hp Euro 6 engine” (9-litrowy silnik Euro 6 o mocy 280 KM), a strona Scanii z wykresami mocy autobusów wymienia 9-litrowe wersje mocy silników wysokoprężnych i gazowych w Euro 6. Etapy normy wyjaśnia artykuł Euro VI (Euro 6) i Euro 7 dla ciężarówek.

DC09: SCR. Komunikat Scanii z 7 grudnia 2017 r. podaje jako układ ograniczania emisji DC09 130, 126 i 127 Scania SCR. Karta danych Scania France opisuje układ DC09 jako Scania SCR z filtrem cząstek stałych z ciągłą regeneracją, służący ograniczaniu emisji spalin Euro 6, a brytyjska strona Scanii o serii P wymienia dla DC09 139, 140 i 141 „Selective catalytic reduction (SCR)” (selektywna redukcja katalityczna). Strona Scania Group o serii P podaje: „Scania’s entire 7-, 9- and 13-litre engine range features SCR-only technology” (cała gama silników Scanii 7-, 9- i 13-litrowych ma technologię wyłącznie SCR). Co według przepisów układ SCR musi wykrywać w odniesieniu do swojego AdBlue, wyjaśnia artykuł AdBlue i układ SCR.

OC09: EGR. W zakładce Euro 6 brytyjska strona Scanii o serii P podaje jako technologię ograniczania emisji OC09 104 i OC09 105 „Exhaust gas recirculation (EGR)” (recyrkulacja spalin), a strona Scania Group o serii P wymienia w ten sam sposób swoje dwa 9-litrowe wiersze „GAS” (gaz). Różni się to od zdania tej samej strony Scania Group o technologii wyłącznie SCR w gamie silników 7-, 9- i 13-litrowych; przeczytane dokumenty nie godzą tych dwóch informacji. Strona francuskiej karty danych poświęcona silnikowi gazowemu nie wymienia żadnego układu oczyszczania spalin.

Euro 5, Euro 4 i Euro 3. Strony Scanii ze specyfikacją serii P, Scania Group i Scania UK, mają zakładki Euro 6, Euro 5, Euro 4 i Euro 3 i w każdej wymieniają 9-litrowe wersje mocy: w Euro 5 i Euro 4 z SCR, w Euro 3 „Without SCR” (bez SCR) (zob. wersje mocy poniżej). Strony nie podają, na jakich rynkach obowiązuje każda zakładka.

Euro 7. Przeczytane dokumenty nie podają wersji ani wersji mocy Euro 7 silnika 9-litrowego.

Generacje i wersje

Silniki wysokoprężne Euro 6 nowej generacji ciężarówek (do grudnia 2017 r.). Komunikat Scanii z 7 grudnia 2017 r. podaje, że silniki Euro 6 wprowadzone dotąd w jej nowej generacji ciężarówek były „based on three different engine families (9, 13 and 16 litres)” (oparte na trzech różnych rodzinach silników (9, 13 i 16 litrów)), a jego dane techniczne wymieniają DC09 130 (280 KM), DC09 126 (320 KM) i DC09 127 (360 KM). Przeczytane dokumenty nie podają daty wprowadzenia rodziny 9-litrowej ani jej pierwszych wersji Euro 6.

Wersje mocy Euro 5, Euro 4 i Euro 3 (bez daty). Strony Scanii o serii P zawierają w tych zakładkach 9-litrowe tabele, bez oznaczeń silników i bez dat: 280, 320 i 360 KM w Euro 5 i Euro 4 oraz 250 i 310 KM w Euro 3.

Autobusy miejskie (17 października 2019 r. i 7 grudnia 2020 r.). Wiadomość Scanii z 17 października 2019 r. o jej nowej gamie autobusów miejskich i podmiejskich opisuje „side-mounted engine placement of both the 7- and 9-litre engine” (boczne umieszczenie zarówno silnika 7-, jak i 9-litrowego) w 12-metrowych niskopodłogowych autobusach miejskich. Jej wiadomość z 7 grudnia 2020 r. o nowej generacji autobusów miejskich podaje: „The 9-litre engine has been revised to reduce internal friction and has a higher compression ratio” (9-litrowy silnik zmodyfikowano w celu zmniejszenia tarcia wewnętrznego i ma on wyższy stopień sprężania), a także że 9-litrowy silnik gazowy otrzymał „more torque at low revs” (większy moment obrotowy przy niskich obrotach). Żadna z tych wiadomości nie podaje oznaczeń silników.

Karta danych z 19 października 2020 r. Karty Scania France „Moteurs Euro 6 NTG” (silniki Euro 6 NTG), dla New Truck Generation (nowej generacji ciężarówek), nr 1-V10 z datą 19/10/2020, wymieniają silniki wysokoprężne DC09 139, DC09 140 i DC09 141 jako „Moteur 9 litres SCR” (silnik 9-litrowy SCR), a silniki gazowe OC09 104 i OC09 105 jako „Moteurs 9 litres Gaz” (silniki 9-litrowe gazowe). Przeczytane dokumenty nie podają, kiedy wprowadzono te oznaczenia.

Broszura o autobusach (wydanie 2021.09). Brytyjska broszura Scanii o gamie autobusów wymienia „Engine DC09 139, 9 litre 280hp (206kW) and 1400Nm torque” (silnik DC09 139, 9 litrów, 280 KM (206 kW) i moment obrotowy 1400 Nm) dla jednopokładowego autobusu Scania Fencer f1 na podwoziu Scania K 4x2 LB. Dla autobusów dwupokładowych na niskopodłogowym podwoziu Scania NUD wymienia „9-litre 250hp Euro 6 engine” (9-litrowy silnik Euro 6 o mocy 250 KM) w Scania ADL Enviro400, z olejem napędowym i HVO jako opcjami paliwa, oraz „9-litre 280hp Euro 6 engine” (9-litrowy silnik Euro 6 o mocy 280 KM) w zasilanym gazem Scania ADL Enviro400CBG, na sprężony gaz ziemny lub biogaz. Opcje mocy na stronie broszury poświęconej podwoziu podają dla oleju napędowego i HVO 9-litrowe silniki o mocy 250 KM z momentem 1 250 Nm i o mocy 280 KM z momentem 1 400 Nm, a dla biogazu i sprężonego gazu ziemnego 9-litrowy silnik o mocy 280 KM z momentem 1 350 Nm.

Aktualne strony ze specyfikacją (odczyt 26 października 2026 r.). Strona Scania Group o serii P podaje: „Our 9-litre engine is available with 280, 320, 340 and 360 hp depending on your choice of fuel.” (Nasz 9-litrowy silnik jest dostępny w wersjach 280, 320, 340 i 360 KM, w zależności od wybranego paliwa.) Brytyjska strona Scanii o serii P wymienia pięć oznaczeń silników Euro 6, DC09 139, 140 i 141 oraz OC09 104 i 105, a strona Scanii z wykresami mocy autobusów wymienia w Euro 6 wykresy dla „9-litre diesel engine” (9-litrowy silnik wysokoprężny) o mocy 280, 320 i 360 KM oraz dla „9-litre gas engine” (9-litrowy silnik gazowy) o mocy 280 i 340 KM. W tekście o silniku Super 11-litrowym brytyjska strona Scanii o serii P wspomina o „the previous Scania 9-litre” (poprzednim 9-litrowym silniku Scania). Przeczytane dokumenty nie podają żadnej daty końcowej silnika 9-litrowego.

Wersje mocy według Scanii

Karta danych oznacza xTL gwiazdką i definiuje je jako uwodorniony olej roślinny (HVO); GNC i GNL to jej określenia sprężonego i skroplonego gazu ziemnego.

Komunikat i karta danych podają te same wartości mocy i momentu obrotowego dla każdego z trzech stopni mocy silnika wysokoprężnego; ich zakresy momentu obrotowego kończą się przy różnych prędkościach obrotowych.

Hamowanie i przystawki odbioru mocy. Karta danych Scania France podaje hamulec wydechowy DC09 („Ralentisseur moteur”) o mocy 183 kW (248 ch) przy 2 400 obr./min, czyli moc hamowania, która według przypisu w karcie spełnia wymagania umowy ADR dotyczące układu hamulcowego o długotrwałym działaniu przy dopuszczalnej masie całkowitej zestawu 44 t; dla OC09 karta nie podaje takiej wartości. Strony Scanii o serii P wymieniają przystawkę odbioru mocy od silnika o momencie 600 Nm dla każdego 9-litrowego wiersza. Czym jest układ hamulcowy o długotrwałym działaniu i jak przepisy łączą hamulce silnikowe w jedną grupę z retarderami, wyjaśnia artykuł Co to jest retarder?

Ciężarówki i autobusy w tym serwisie z 9-litrowym silnikiem Scania

Trzy strony modeli w tym serwisie mają 9-litrowy silnik Scania w swoich zapisach silników i wszystkie dotyczą ciężarówek; żaden autobus w tym serwisie nie ma tego silnika w zapisach. Strony Scania serii G i Scania serii L wymieniają silnik 9-litrowy w tabelach silników, które przytaczają za Scanią, ale nie mają dla niego zapisu silnika. Poniższe wartości pochodzą ze strony każdego modelu i ze źródła Scanii, na które ta strona się powołuje, w kilowatach i niutonometrach, tak jak przechowują je zapisy serwisu; nie są to wartości z tabel dla samego silnika zamieszczonych wyżej.