VDL Citea

Yeni nesil VDL Citea, VDL Bus & Coach’un beş tip ve dört uzunlukta, Low Floor (LF, alçak tabanlı) ve Low Entry (LE, alçak girişli) olarak ürettiği bataryalı elektrikli bir şehir içi ve bölgesel hat otobüsüdür: Citea LF-122, LF-181, LE-122, LE-135 ve LE-149. Bu sayfadaki rakamlar VDL’nin kendi belgelerinden geliyor: arka sayfasında “v4.0 January. - 2025” [v4.0 Ocak - 2025] yazan ve ürün yelpazesinin ülkeden ülkeye değişebileceğini ekleyen İngilizce “The new generation Citea” [yeni nesil Citea] broşürü ile vdlbuscoach.com’daki İngilizce ürün sayfası ve beş konu sayfası (kapasite, menzil, sürücü, yolcu ve sürdürülebilirlik); bu sayfalar tarih taşımıyor ve 26 Ekim 2026’da okundu. Bataryalı elektrikli bir şehir otobüsünün nasıl yapıldığı ve nasıl şarj edildiği elektrikli otobüs konusunda anlatılıyor.

Genel bakış ve önceki elektrikli Citea’lar

VDL yeni nesil Citea’yı “completely developed from scratch” [tamamen sıfırdan geliştirilmiş] ve “completely based on an electric driveline” [tamamen elektrikli bir aktarma organına dayanan] olarak tanımlıyor ve “Zero Compromise” [sıfır taviz] sloganıyla sunuyor. Broşür, VDL’nin 2015’ten bu yana mobilitenin geleceği üzerine pazar araştırması yürüttüğünü ve geleneksel dizel otobüs yerleşimini bir kenara bırakarak geliştirmeye boş bir sayfadan başladığını söylüyor. Ürün sayfası, VDL Bus & Coach’ta Business Manager Public Transport [toplu taşıma iş müdürü] olan Alex de Jong’dan şu sözü aktarıyor: “We started completely from scratch, focusing on zero emissions.” [Sıfır emisyona odaklanarak tamamen sıfırdan başladık.] Aynı sayfa, ürün yelpazesinin beş yeniliği olarak “Batteries in the floor, a one-piece composite side wall, clever energy management, a sophisticated climate control system and an ergonomic driver’s environment” [tabandaki bataryalar, tek parça kompozit yan duvar, akıllı enerji yönetimi, gelişmiş bir iklimlendirme kontrol sistemi ve ergonomik bir sürücü ortamı] sıralıyor. Broşür, otobüsün Red Dot Award ve iF Design Award ödüllerini kazandığını söylüyor ve ikisi için de bir yıl vermiyor.

Broşürdeki kilometre taşları ve deneyim zaman çizelgesi şunları sıralıyor:

• 2013: Citea Electric’in tanıtımı;
• 2014: Münster projesi, beş Citea SLF-120 Electric;
• 2015: Köln projesi, sekiz Citea SLFA-181 Electric;
• 2016: Eindhoven projesi, 43 Citea SLFA-181 Electric;
• 2018: Schiphol projesi, 100 Citea SLFA-181 Electric;
• 2019: “Factory Roeselare ZE/LE only” [Roeselare fabrikası, yalnızca ZE/LE];
• 2022: “over 1,300 registered electric buses and more than 200,000,000 electric km of electric driving” [1.300’ün üzerinde tescilli elektrikli otobüs ve 200.000.000 elektrikli km’nin üzerinde elektrikli sürüş].

Zaman çizelgesi “Tomorrow” [yarın] ile bitiyor. Açılan belgelerin hiçbiri yeni nesil için bir lansman tarihi ya da seri üretimin başlangıcını vermiyor.

Tipler, boyutlar ve kapasite

Ürün sayfası ürün yelpazesini “4 length variants and 5 types in Low Entry and/or Low Floor execution” [Low Entry ve/veya Low Floor uygulamasında 4 uzunluk varyantı ve 5 tip] olarak tanımlıyor ve tüm tiplerin şehir içi ve bölgesel taşımacılığa uygun olduğunu söylüyor: “with the exception of the 18.1-metre Low Floor, which comes into its own as a city bus” [şehir otobüsü olarak asıl yerini bulan 18,1 metrelik Low Floor hariç]. Broşür tablosunda yalnızca Sınıf 1 için listelenen tek tip LF-181; diğer dört tip Sınıf 1/2 için listeleniyor. Broşür sınıfları tanımlamıyor; BM 107 sayılı Regülasyon’un otobüs sınıfları otobüs sınıfları konusunda anlatılıyor. Ürün sayfası 13,5 metrelik tipi “on 2 axles” [2 akslı] bir araç olarak tanımlıyor.

Ürün sayfası ve kapasite sayfası, her tipin “has room for at least 45 seated passengers” [en az 45 oturan yolcuya yer sunduğunu] söylüyor ve “up to a maximum of 110 people in a 12.2-metre vehicle” [12,2 metrelik bir araçta en fazla 110 kişiye kadar] ifadesini veriyor; bu, broşür tablosunda LF-122’nin rakamı. Açılan belgelerin hiçbiri tip başına koltuk sayısı, ayakta yolcu rakamı ya da kapı sayısı vermiyor. Hiçbiri dingil mesafesi, çıkıntılar, dönüş çapı, boş ağırlık ya da dingil yükleri vermiyor; 13,5 metrelik tip dışında da hiçbiri dingil sayısı vermiyor.

Elektrik motoru ve tahrik

Broşür tablosu beş tipin hepsi için bir ZF elektrik motoru veriyor. İki Low Floor tipi, LF-122 ve LF-181, “AxTrax AVE Electric portal axle” [AxTrax AVE elektrikli portal aks] ile; üç Low Entry tipi, LE-122, LE-135 ve LE-149 ise “CeTrax Central Electrical Drive” [CeTrax merkezi elektrikli tahrik] ile listeleniyor. Broşür metni bunu şöyle ifade ediyor: “hub motors are integrated in the low floor types; a central motor is used for the low entry vehicles.” [Alçak tabanlı tiplere göbek motorları entegre edilmiştir; alçak girişli araçlarda merkezi bir motor kullanılır.] Yeni neslin tamamından söz eden kapasite sayfası ise “integrating the motors into the wheels” [motorların tekerleklere entegre edilmesi] ifadesini kullanıyor ve Low Entry tiplerini ayrı tutmuyor.

İki belgenin hiçbiri bir motor gücü, tork değeri ya da motor sayısı vermiyor; broşür tablosunda şanzıman satırı da yok. Bir şehir otobüsünün sahip olabileceği tahrik yerleşimleri şehir otobüsü tahrik seçenekleri konusunda anlatılıyor.

Batarya ve şarj

Batarya rakamları azami değerler. Broşür “For all vehicles there are multiple optional battery sizes and configurations available” [tüm araçlar için birden fazla opsiyonel batarya boyutu ve konfigürasyonu mevcuttur] diyor ve başka bir boyut listelemiyor. Açılan belgelerin hiçbiri rakamların kurulu mu yoksa kullanılabilir enerji mi olduğunu söylemiyor; ikisi arasındaki fark kurulu ve kullanılabilir batarya kapasitesi konusunda açıklanıyor.

Kapasite sayfasına göre standart batarya paketi tabana entegre. Broşür, tabandaki bataryaların ağırlık merkezini düşürdüğünü ve tavana daha az ağırlık bindiği için daha hafif bir tavan konstrüksiyonuna imkân verdiğini söylüyor ve teknisyen için şunu ekliyor: “can easily lower the battery modules from the floor to be individually replaced.” [batarya modüllerini tek tek değiştirilmek üzere tabandan kolayca indirebilir.]

Tablo her tip için aynı şarj çözümünü listeliyor: CCS2, otobüse monteli bir pantograf ya da altyapıya monteli bir pantograf. Broşür metni seçenekleri “a combo 2 plug, roof-mounted- and infrastructure-mounted pantograph” [bir Combo 2 fişi, tavana monteli ve altyapıya monteli pantograf] olarak adlandırıyor. Açılan belgelerin hiçbiri şarj gücü vermiyor. İki pantograf düzeni fırsat şarjı ve pantograflar konusunda açıklanıyor.

Menzil ve enerji tüketimi

Ürün sayfası ve menzil sayfası, “all vehicles cover a distance of 500 to 600 kilometres” [tüm araçların 500 ila 600 kilometre mesafe kat ettiğini] ve “Even during a harsh winter, the Citeas can still drive 250 kilometres 100% electrically” [sert bir kışta bile Citea’ların %100 elektrikle 250 kilometre gidebildiğini] söylüyor. İki sayfa da bu rakamlar için bir test çevrimi, bir yük ya da bir batarya belirtmiyor. VDL, büyükşehir alanlarında Citea’ların 24 saatlik işletmeyi karşılayabildiğini, bölgesel hatlarda ise 70 kilometreye kadar mesafelerin “are no longer an exception” [artık istisna olmadığını] ekliyor.

Menzil sayfası, yeni neslin farklı iklim bölgelerinde, kış koşullarında ve Güney Avrupa’daki yüksek sıcaklıklarda test edildiğini söylüyor ve şunu belirtiyor: “In winter, energy consumption is reduced by an average of 30%. Throughout the year, customers can count on an average of 20-25% less energy consumption and 20% more action radius.” [Kışın enerji tüketimi ortalama %30 azalıyor. Yıl boyunca müşteriler ortalama %20-25 daha az enerji tüketimine ve %20 daha fazla menzile güvenebilir.] Sayfa bu yüzdelerin neye göre ölçüldüğünü söylemiyor. Broşür, İskandinavya’nın soğuğunda ve Akdeniz Avrupası’nın sıcak bölgelerinde yapılan testleri, bir kış ve bir yaz testini ve dayanıklılık, güvenlik ve sürülebilirlik testlerini ekliyor.

Gövde, yan duvar ve aerodinamik

Yan duvar, VDL’nin kendisinin geliştirdiğini söylediği tek parça bir kompozitten oluşuyor; broşür malzemeyi “recyclable, lightweight composite” [geri dönüştürülebilir, hafif kompozit] olarak tanımlıyor. Kapasite sayfası yapıyı “15% lighter than a conventional sidewall” [geleneksel bir yan duvardan %15 daha hafif] olarak veriyor, içinde ısı köprüsü bulunmadığını söylüyor ve titreşimin azalmasını, dış gürültünün filtrelenmesini ve iklimlendirme sistemininki dahil daha düşük enerji tüketimini ona bağlıyor.

Aerodinamik konusunda broşür “Curves at the front, various spoilers, and the sharp angles at the rear” [öndeki kavisler, çeşitli spoylerler ve arkadaki keskin açılar] unsurlarını sayıyor ve otobüsün “has been intensively tested in the wind tunnel, with simulations and on the road” [rüzgâr tünelinde, simülasyonlarla ve yolda yoğun biçimde test edildiğini] söylüyor. Ürün sayfası, tek parça yan duvarın “no gaps or holes” [hiçbir boşluk ya da delik] bırakmadığını ekliyor.

İklimlendirme sistemi

Broşür tablosu beş tipin hepsi için aynı iklimlendirme sistemini listeliyor: opsiyonel bir HV ve/veya dizel yakıtlı ısıtıcıyla birlikte elektrikli bir ısı pompası. Yolcu sayfası, VDL’nin Avrupa’da binden fazla yolcuyla otobüs içindeki sıcaklık hakkında görüştüğünü ve yeni Citea’nın farklı iklimlendirme bölgelerine sahip olduğunu söylüyor. Çift cam standart ve VDL, kullanımının “has reduced energy consumption by 10%” [enerji tüketimini %10 azalttığını] söylüyor; bir buz çözme sistemi camlardaki buzu ya da karı eritiyor. Ürün sayfası, otobüs içindeki hava kalitesi için izlemeyle birlikte çalışan özel filtrelerden söz ediyor.

Sürücü için ise sürücü sayfası, bacakların ve gövdenin çevresine sıcak hava veren ek bir kabin ısıtıcısını tanımlıyor; bu ısıtıcı sıcaklığın “from 17 to 27 degrees” [17 ila 27 derece arasında] ayarlanmasına imkân veriyor.

Sürücü yeri ve güvenlik

Sürücü sayfası, VDL araştırmacılarının Avrupa genelinde onlarca sürücüyle görüştüğünü ve VDL’nin toplu taşıma sektör dernekleri ve üniversitelerle iş birliği yaptığını söylüyor; bir sürücünün “an average of 2 to 3 hours in the same city bus during a shift” [bir vardiya boyunca aynı şehir otobüsünde ortalama 2 ila 3 saat] geçirdiğini belirtiyor. Yeni neslin daha geniş ayar aralığına ve daha düşük direksiyon kuvvetlerine sahip bir direksiyon kolonu, sürücü yeri için esnek ve kapsamlı ayar olanakları ve saklama alanı var; VDL, tasarımda ödeme sistemlerindeki ve otonom sürüşteki gelecekteki gelişmelerin önceden hesaba katıldığını söylüyor. Broşür amacı, otobüsü sürücüler için “workplace of choice” [tercih edilen iş yeri] yapmak olarak ifade ediyor.

Broşür tasarım hedefleri arasında “Comprehensive passive and active safety systems” [kapsamlı pasif ve aktif güvenlik sistemleri] ifadesine yer veriyor ve bunların hiçbirini listelemiyor; açılan belgelerin hiçbiri tek tek güvenlik ya da sürücü destek sistemlerinin adını vermiyor. Broşür ayrıca gücün “can be switched off easily and safely, not only by mechanics but by security services” [yalnızca teknisyenler tarafından değil, güvenlik birimleri tarafından da kolayca ve güvenli biçimde kesilebildiğini] söylüyor.

Yolcu alanı

Broşür, tüm koltuklara “one-step-away-principle” [bir adım uzaklık ilkesi] uyarınca, koridordan tek adımda ulaşılabildiğini söylüyor. Yolcu sayfası, hareket kabiliyeti kısıtlı yolcular için geniş bir giriş kapısını ve opsiyonel kişisel kol dayanağı ile baş desteğini, yerleşik bir USB bağlantısını ve bagaj raflarını sayıyor. Alçak taban ve alçak girişin erişim açısından ne anlama geldiği otobüslerde erişilebilirlik konusunda anlatılıyor.

Ürün sayfası aydınlatmayı tanımlıyor: kapılar açıldığında ve inmek güvenli olduğunda yanan yeşil bir ışık, kapı kapanıp otobüs hareket ettiğinde yanıp sönen kırmızı bir ışık ve koltukların altında dolaylı aydınlatma. Renk ve yoğunluk ayarlanabiliyor; sürücü aydınlatmayı “a de-escalating effect” [gerilimi azaltıcı bir etki] yaratacak şekilde ayarlayabiliyor. VDL hijyen için tek parça kompozit yan duvarı, konsol tipi (cantilever) iç donanımı, yuvarlatılmış formları ve çoğunlukla pürüzsüz malzemeleri sayıyor; dikey ve yatay tutunma barlarına ve yolcu koltuklarına antibakteriyel kaplama uygulanabildiğini söylüyor.

Servis ve üretim

Broşür, filtrelerin ve dolum noktalarının kolay erişilebilecek şekilde yerleştirildiğini, teşhis için bağlanabilirlikten yararlanıldığını ve batarya modüllerinin tabandan tek tek indirilebildiğini söylüyor.

Sürdürülebilirlik sayfası, yeni neslin VDL’nin Hollanda ve Belçika’daki üretim tesislerinde üretildiğini söylüyor. Broşür, VDL’nin 2023’ün başında Belçika’nın Roeselare kentinde bir fabrika açtığını ve bu fabrikayı Valkenswaard’ın yanı sıra e-mobilite merkezi olarak tanımladığını söylüyor; üretim holü 27.000 metrekare alan kaplıyor ve VDL orada kapasiteyi ikiye katlayabileceğini söylüyor. Sürdürülebilirlik sayfasına göre otobüsün ağırlığının %80’inden fazlası, montaj hatlarına 1.250 km mesafe içindeki Batı Avrupa ülkelerinden tedarik ediliyor. Broşür ayrıca UNICEF’in, yeni nesil Citea için batarya zincirindeki halkaların haritalanmasında VDL’yi destekleyeceğini söylüyor.

Kaynak notları

Yukarıdaki rakamlar, VDL’nin Ocak 2025 tarihli 4.0 sürümlü İngilizce broşürü The new generation Citea’daki teknik özellikler tablosunun ilk sütunu olan Citea LF-122’ye ait: 12,2 m uzunluk, 2,55 m genişlik ve 3,19 m yükseklik, 110 azami yolcu kapasitesi ve 19.500 kg azami yüklü ağırlık; koltuk rakamı, her tipin en az 45 oturan yolcuya yer sunduğunu söyleyen VDL ürün sayfasından. Aynı tablo diğer dört tipi de veriyor: 18,1 m, 163 yolcu ve 30.000 kg ile LF-181; 12,2 m, 105 yolcu ve 19.500 kg ile LE-122; 13,5 m, 89 yolcu ve 19.500 kg ile LE-135; ve 14,9 m, 138 yolcu ve 25.250 kg ile LE-149. Beşi de bataryalı elektrikli, 2,55 m genişliğinde ve 3,19 m yüksekliğinde; tablo mevcut sınıfları dört tip için Sınıf 1/2, LF-181 için Sınıf 1 olarak listeliyor. Elektrik motoru beşinde de ZF’den: iki Low Floor tipinde AxTrax AVE elektrikli portal aks, üç Low Entry tipinde CeTrax merkezi elektrikli tahrik. Batarya, LF-122 ve LE-122’de 575 kWh, LE-135’te 647 kWh, LF-181 ve LE-149’da 791 kWh azami toplam enerjiye sahip bir VDL High Energy batarya; broşür, tüm araçlar için birden fazla opsiyonel batarya boyutu ve konfigürasyonu bulunduğunu söylüyor ve başka bir boyut listelemiyor. Şarj CCS2, otobüse monteli bir pantograf ya da altyapıya monteli bir pantografla yapılıyor ve şarj gücü verilmiyor. İklimlendirme sistemi, opsiyonel bir HV ve/veya dizel yakıtlı ısıtıcılı elektrikli bir ısı pompası. VDL’nin web sayfaları tüm araçlar için 500 ila 600 km, sert bir kışta ise 250 km menzil veriyor ve bir test çevrimi, yük ya da batarya belirtmiyor. Açılan belgelerin hiçbiri bir motor gücü, dingil mesafesi, dönüş çapı, boş ağırlık ya da üretim başlangıcı vermiyor.