Silnik PACCAR MX-13: pojemność, moce i generacje

PACCAR MX-13 to 12,9-litrowy, sześciocylindrowy, rzędowy, turbodoładowany silnik wysokoprężny. Nosi nazwę PACCAR Inc., do której należy znak towarowy MX-13 i do której należą m.in. DAF Trucks i Peterbilt; DAF produkuje go w Eindhoven, a DAF Components, dział DAF zajmujący się dostawami komponentów, dostarcza go innym producentom. W Europie jest to silnik Euro 6 o mocy od 315 do 390 kW, a DAF wprowadził „new PACCAR MX-11 and MX-13 engines” (nowe silniki PACCAR MX-11 i MX-13) wraz z ciężarówkami New Generation w 2021 r.; w Ameryce Północnej PACCAR certyfikuje go zgodnie z EPA 2021 i EPA 2024 przy mocy od 405 do 510 hp, a w 2024 r. pojawiła się wersja CARB low NOx. W tym serwisie jest jednym z silników modeli DAF XF, XG i XG+, Tatra Phoenix i Irizar i6S.

Stan na 26 października 2026 r. Tego dnia przeczytano: kartę informacyjną DAF Components o MX-13 dla roku modelowego 2025, stronę DAF Components o silniku MX-13 do ciężarówek i jej stronę o MX-13 do autokarów i autobusów; osiem komunikatów prasowych DAF z okresu od 9 czerwca 2021 r. do 29 września 2025 r.; kartę informacyjną DAF o paliwach alternatywnych; karty specyfikacji PACCAR MX-13 dla EPA 2021 i EPA 2024, opublikowane na stronie Peterbilt; oraz komunikat Peterbilt z 4 czerwca 2024 r. o MX-13 CARB low NOx. Wszystkie są dokumentami PACCAR lub jej spółek.

Producent, nazwa i układ

Amerykańskie karty specyfikacji PACCAR stwierdzają: „PACCAR MX, MX, MX-11, and MX-13 are trademarks of PACCAR Inc.” (PACCAR MX, MX, MX-11 i MX-13 są znakami towarowymi PACCAR Inc.). Komunikat DAF z 7 lipca 2025 r. nazywa je „PACCAR MX-13 engines built by DAF in Eindhoven” (silnikami PACCAR MX-13 budowanymi przez DAF w Eindhoven), a komunikat z targów Busworld 2025 opisuje DAF Components jako niezależnego dostawcę „components, such as engines, axles and cabs to manufacturers of buses, coaches, specialised vehicles as well as ships all over the world” (komponentów, takich jak silniki, osie i kabiny, dla producentów autobusów, autokarów, pojazdów specjalnych, a także statków na całym świecie). MX-11, odrębny silnik 10,8-litrowy, nie jest tu omawiany.

Nazwa silnika składa się z nazwy rodziny i mocy. DAF Components podaje wersje do ciężarówek jako MX-13 315, MX-13 355 i MX-13 390, przy czym liczba oznacza moc w kW; karta informacyjna DAF o paliwach nazywa wersję na biodiesel „MX-13 480 B100”; amerykańskie karty PACCAR oznaczają moce multi-torque jako „MT”; a Peterbilt oferuje wersję „CARB low NOx”. Karta informacyjna DAF Components z 2025 r. oznacza też kodem dwa lata modelowe w pozycji dotyczącej stopnia sprężania, „MY24 - 03670” i „MY25 - 03683”, i nazywa 03683 opcją.

DAF Components podaje układ jako „six-cylinder in-line turbocharged diesel engine with intercooling” (sześciocylindrowy, rzędowy, turbodoładowany silnik wysokoprężny z intercoolerem), z recyrkulacją spalin (EGR), filtrem cząstek stałych (DPF) i selektywną redukcją katalityczną (SCR) jako „aftertreatment for Euro 6 emission levels” (układem oczyszczania spalin dla poziomów emisji Euro 6). Jak działają SCR i AdBlue, omawia artykuł AdBlue i układ SCR.

Moce według producenta

Ciężarówki Euro 6: DAF Components

Karta informacyjna DAF Components dla roku modelowego 2025 i strona DAF Components o silniku do ciężarówek podają trzy moce. Każda ma dwie wartości momentu obrotowego; wyższa, według przypisu w karcie informacyjnej, obowiązuje „In the highest gear for direct drive gearboxes and in the two highest gears for overdrive gearboxes” (na najwyższym biegu w skrzyniach z biegiem bezpośrednim i na dwóch najwyższych biegach w skrzyniach z nadbiegiem). Wykresy w karcie informacyjnej mają etykiety „Multi Torque” i „ECE R24-03 (ISO 1585) EURO 6”.

Strona silnika do ciężarówek podaje te same wartości i dla każdej mocy poziom emisji „Euro 3/5/6”, z przypisem: „Engines with Euro 3 or 5 emission levels have different torque and power (curve) settings.” (Silniki o poziomach emisji Euro 3 lub 5 mają inne ustawienia (krzywe) momentu obrotowego i mocy.) Nie podaje wartości dla tych ustawień.

Jak kW i KM mają się do siebie i co oznacza prędkość obrotowa podana przy każdej wartości, wyjaśnia artykuł kW, KM i Nm: jak czytać dane o mocy ciężarówki.

Autokary i autobusy: DAF Components

Strona DAF Components o silniku do autokarów i autobusów podaje te same trzy moce, 315 kW / 428 KM i 355 kW / 483 KM przy 1 600 obr./min oraz 390 kW / 530 KM przy 1 675 obr./min, z jedną wartością momentu obrotowego dla każdej: 2 300, 2 500 i 2 700 Nm, wszystkie z dopiskiem „at 900-1125 rpm” (przy 900-1125 obr./min), i Euro 6 dla wszystkich trzech. Podaje moc „according to ISO 1585” (według ISO 1585), górną prędkość biegu jałowego 2200 obr./min i prędkość biegu jałowego „550 +50 -25” obr./min. Komunikaty DAF z 4 października 2023 r. i 29 września 2025 r. podają MX-13 do autokarów i autobusów jako „315 kW/428 hp up to 390 kW/530 hp” (od 315 kW/428 KM do 390 kW/530 KM).

Stany Zjednoczone: karty specyfikacji EPA PACCAR

Karty specyfikacji PACCAR dla EPA 2021 i EPA 2024 podają te same siedem mocy, od 405 do 510 hp i od 1 550 do 1 850 lb-ft. Trzy z nich to moce multi-torque z dwiema wartościami momentu obrotowego.

Karty objaśniają MT jako „Multi-torque rating” (moc multi-torque). Wersja CARB low NOx ma dwie moce, które Peterbilt podaje jako 510 hp z 1 850 lb-ft i 455 hp z 1 650 lb-ft „between 900 and 1,325 RPM” (między 900 a 1 325 obr./min).

Generacje

Dokumenty przeczytane na potrzeby tej strony datują MX-13 od silników New Generation DAF z 2021 r.; żaden z nich nie datuje wcześniejszego MX-13. W Ameryce Północnej karty PACCAR są oznaczone latami certyfikacji.

2021: silniki New Generation DAF

Komunikat DAF o premierze z 9 czerwca 2021 r. wymienia „the introduction of the new PACCAR MX-11 and MX-13 engines” (wprowadzenie nowych silników PACCAR MX-11 i MX-13) jako część New Generation DAF XF, XG i XG+, z początkiem produkcji w październiku. Komunikat DAF z 4 listopada 2021 r. odnotowuje rozpoczęcie produkcji seryjnej w Eindhoven: oficjalną ciężarówką „Job One” był XG+ „with a 12.9 litre PACCAR MX-13 engine” (z 12,9-litrowym silnikiem PACCAR MX-13).

2023: seria do autokarów i autobusów

4 października 2023 r. DAF Components wprowadził „a completely new series of PACCAR MX-11 and PACCAR MX-13 engines for coaches and buses” (zupełnie nową serię silników PACCAR MX-11 i PACCAR MX-13 do autokarów i autobusów), opartą na silnikach, które DAF wprowadził do swoich ciężarówek XD, XF, XG i XG+. Komunikat podaje, że spalanie w 12,9-litrowym MX-13 „has been optimized through the use of new injectors, a new cylinder head and block and a new design of pistons and liners” (zostało zoptymalizowane dzięki nowym wtryskiwaczom, nowej głowicy i nowemu blokowi cylindrów oraz nowej konstrukcji tłoków i tulei), przy nowej generacji turbosprężarek oraz nowych sprężarkach powietrza, pompach oleju i alternatorach. Dla MX-11 i MX-13 łącznie stwierdza: „Maximum torque has been further increased by 50 to 150 Nm and is already available at 900 rpm.” (Maksymalny moment obrotowy zwiększono o kolejne 50 do 150 Nm i jest dostępny już przy 900 obr./min.) Komunikat zapowiadał ich pierwszy pokaz na targach Busworld 2023 w Brukseli, 7–12 października 2023 r.

2024: aktualizacje silnika

Komunikat DAF z targów IAA Transportation 2024 z 16 września 2024 r. oraz komunikat z 10 października 2024 r. wymieniają „PACCAR MX-11 and MX-13 engine optimizations” (optymalizacje silników PACCAR MX-11 i MX-13): nowe fazy rozrządu według zasady Millera, pompę cieczy chłodzącej z podwójnym napędem, zasilaną elektrycznie przy niskim obciążeniu chłodzenia i napędzaną paskiem, gdy potrzebna jest wysoka wydajność chłodzenia, oraz 2-cylindrową sprężarkę powietrza ze sprzęgłem, przy czym układy turbodoładowania i EGR dostosowano do nowych faz rozrządu, a wtryskiwacze paliwa są nowe. Karta informacyjna DAF Components z 2025 r. wiąże rozrząd Millera i sprężarkę powietrza ze sprzęgłem z pojazdami w UE skonfigurowanymi z opcją 03683 i podaje stopień sprężania 19,4:1 dla MY25 (03683) oraz 18,5:1 dla MY24 (03670).

2025: wersja B100

7 kwietnia 2025 r. DAF ogłosił, że New Generation DAF XF, XG i XG+ „can now also be delivered with a specially developed PACCAR MX-13 engine” (mogą teraz być dostarczane także ze specjalnie opracowanym silnikiem PACCAR MX-13), zarówno jako ciągniki siodłowe, jak i samochody ciężarowe jednoczłonowe. Komunikat podaje go jako „the B100-compatible MX-13 (355 kW/480 pk)” (MX-13 przystosowany do B100, 355 kW/480 pk) ze „specially designed software that takes factors such as the lower calorific value of biodiesel into account” (specjalnie zaprojektowanym oprogramowaniem, które uwzględnia takie czynniki jak niższa wartość opałowa biodiesla).

Ameryka Północna: EPA 2021, EPA 2024 i CARB low NOx

Dwie amerykańskie karty PACCAR mają certyfikację „EPA 2021” i „EPA 2024” i podają te same moce. 4 czerwca 2024 r. Peterbilt ogłosił „a new CARB low nitrogen oxide (NOx) compliant PACCAR MX-13 engine” (nowy silnik PACCAR MX-13 zgodny z wymogami CARB dotyczącymi niskiej emisji tlenków azotu (NOx)) do swoich modeli 579, 567 i 589, który „meets the CARB Omnibus Regulation” (spełnia CARB Omnibus Regulation). Komunikat opisuje układ oczyszczania spalin o większej objętości z „a 48-volt generator located in the flywheel housing, and an electrical heater located in the inlet” (48-woltowym generatorem umieszczonym w obudowie koła zamachowego i elektrycznym podgrzewaczem umieszczonym na wlocie) oraz elementy wewnętrzne z mieszalnikiem o większej objętości i dłuższym selektywnym reaktorem katalitycznym (SCR).

Paliwa i klasa emisji

Karta informacyjna DAF Components i jej strona silnika do ciężarówek, komunikat DAF o premierze z 2021 r. i komunikat Peterbilt o wersji CARB opisują MX-13 jako silnik wysokoprężny; żaden z dokumentów przeczytanych na potrzeby tej strony nie wymienia wersji na gaz ziemny.

• Olej napędowy i HVO. Karta informacyjna DAF o paliwach alternatywnych podaje „All DAF vehicles run on HVO” (wszystkie pojazdy DAF jeżdżą na HVO), a komunikat z IAA 2024, że silniki PACCAR MX „are fully prepared to operate on HVO biodiesel” (są w pełni przygotowane do pracy na biodieslu HVO). Strona DAF Components do autokarów i autobusów stwierdza, że „(Bio) Diesel fuel must comply with EN-590 / EN-15940 / EN-16734 / EN-16709” ((bio)olej napędowy musi spełniać te normy). HVO, które karta o paliwach alternatywnych wymienia pod EN15940, jest omówione w tekście o tym, czym jest paliwo HVO.
• Mieszanki biodiesla. Ta sama karta podaje: „all PACCAR MX engines are also suitable for B30” (wszystkie silniki PACCAR MX nadają się także do B30).
• B100. „B100 can only be used in DAF’s with specific MX-13 480 B100 engines” (B100 można stosować tylko w pojazdach DAF ze specjalnymi silnikami MX-13 480 B100), które karta opisuje jako „mapped and prepared to run on B100” (skalibrowane i przygotowane do pracy na B100).

DAF Components opisuje MX-13 jako „The 12.9 litre Euro 6 PACCAR MX-13 engine” (12,9-litrowy silnik PACCAR MX-13 Euro 6); jego strona silnika do ciężarówek podaje, jak wyżej, ustawienia Euro 3, 5 i 6. Żaden z przeczytanych dokumentów europejskich nie podaje etapu Euro VI (od A do E) danej wersji. Etapy od Euro VI A do E i to, co wnosi Euro 7, omawia artykuł Euro VI i Euro 7. W Stanach Zjednoczonych silnik ma w kartach PACCAR certyfikację EPA 2021 i EPA 2024, a wersja CARB low NOx spełnia CARB Omnibus Regulation.

Hamulec silnikowy, który podaje DAF Components, zintegrowany hamulec dekompresyjny, jest rodzajem opisanym w artykule retarder i hamowanie silnikiem.

Poza ciężarówkami i autobusami

Komunikat DAF z 7 lipca 2025 r. opisuje śródlądowy statek towarowy Mannheim o długości 200 metrów, z dieslowsko-elektrycznym układem napędowym zbudowanym wokół pięciu silników PACCAR MX-13 dostarczonych przez DAF Components. Każdy silnik, „adapted for marine use by Dutch NPS Driven, drives a generator that powers two electric motors” (przystosowany do zastosowań okrętowych przez holenderską firmę NPS Driven, napędza generator zasilający dwa silniki elektryczne). Komunikat podaje maksymalną moc układu napędowego jako 2650 KM (1946 kW).

Ciężarówki i autobusy z silnikiem PACCAR MX-13 w tym serwisie

Pięć stron modeli w tym serwisie wymienia PACCAR MX-13. Poniższe wartości pochodzą z własnej strony każdego modelu i ze źródła producenta, na które ta strona się powołuje, tak jak każda strona zapisuje silnik; nie są to tabele dotyczące samego silnika podane wyżej.

Dwa modele północnoamerykańskie zapisują swoje silniki w notach, w jednostkach producenta. Strona Kenworth T680 podaje PACCAR MX-13 jako 12,9 l, 405-510 hp i 1 550-1 850 lb-ft na amerykańskiej stronie Kenworth (EPA 2024 w karcie PACCAR), 1450-1850 lb-ft na stronie Kenworth Mexicana (Euro VI) oraz CARB MX-13 o mocy 455 hp i 1 650 lb-ft lub 510 hp i 1 850 lb-ft. Strona Peterbilt 579 podaje PACCAR MX-13 jako 12,9 l, 405-510 hp i 1 550-1 850 lb-ft (EPA 2024 w karcie PACCAR) oraz te same dwie moce CARB.