13-litrowy silnik Scania (DC13, OC13, Super 13): wersje, paliwa i moce

13-litrowy silnik Scania to rzędowy, sześciocylindrowy silnik o pojemności 12,7 litra, który Scania CV AB z Södertälje w Szwecji buduje do swoich ciężkich ciężarówek i autokarów. W dokumentach Scanii wersje wysokoprężne noszą oznaczenia DC13, a gazowe OC13; Super 13-litrowy to silnik układu napędowego Scania Super, który Scania stosuje w ciężarówkach od 2021 r., a od tego czasu montuje także w autokarach. DC13 i Super pracują na oleju napędowym i HVO, kilka wersji mocy także na biodieslu, a OC13 pracuje na gazie. Dokumenty Scanii podają DC13, OC13 101 i Super jako silniki Euro 6; jej strona o serii P wymienia też 13-litrowe wersje mocy dla Euro 5, Euro 4 i Euro 3. W tym serwisie jest to 13-litrowy silnik Scanii serii G, P, R i S oraz Scanii XT.

Stan na 26 października 2026 r. Broszurę Scanii o silniku Super 13-litrowym (wydanie 2021.10), jej komunikaty prasowe z 21 września 2016 r., 4 września 2017 r. i 7 grudnia 2017 r. (dwa), kartę danych OC13 101, komunikat Scania UK o silnikach na biogaz z grudnia 2023 r., wiadomość Scania Singapore o premierze z 1 kwietnia 2021 r., stronę Scanii o układzie napędowym Super, jej stronę ze specyfikacją serii P i brytyjską stronę ze specyfikacją serii S oraz jej artykuł z 22 stycznia 2026 r. o silniku Super 13-litrowym do autokarów przeczytano 26 października 2026 r. Każda wartość jest podana w jednostkach, których używa jej dokument, przeważnie w KM i Nm, z kW tam, gdzie podaje je Scania; jak te jednostki mają się do siebie, wyjaśnia artykuł kW, KM i Nm: jak czytać dane o mocy ciężarówki.

Czym jest silnik 13-litrowy

Scania nazywa każdą wersję rodziną i numerem. Jej komunikat z 21 września 2016 r. wymienia wysokoprężne silniki Euro 6 DC13 141, DC13 148 i DC13 155; komunikat z 4 września 2017 r. dodaje DC13 149; broszura o silniku Super 13-litrowym wymienia DC13 173, 174, 175 i 176; brytyjska strona Scanii o serii S wymienia DC13 163, 164, 165 i 166; a silniki gazowe to OC13 101, OC13 103 i OC13 104. Przeczytane dokumenty nie wyjaśniają numeracji.

Poniższe dane podstawowe to te, które Scania drukuje w każdym dokumencie; kreska oznacza, że dany dokument nie podaje tej pozycji.

Karta danych OC13 101 podaje te same 12,74 dm³ przy średnicy cylindra 130 mm i skoku tłoka 140 mm; komunikaty Scanii z 2017 i 2023 r. podają średnicę cylindra i skok tłoka silnika gazowego jako 130 x 160 mm, czyli wartości DC13. Karta danych nazywa silnik „Straight 6-cylinder gas engine with EGR.” (rzędowy, sześciocylindrowy silnik gazowy z EGR).

W przypadku silnika Super 13-litrowego strona Scanii o serii S podaje: „Dual overhead camshafts are introduced to enhance gas exchange” (wprowadzono dwa wałki rozrządu w głowicy, aby usprawnić wymianę ładunku), a broszura opisuje nową głowicę cylindrów, w której się one znajdują, oraz dekompresyjny hamulec silnikowy, który według niej waży 7 kg. Czym jest hamulec silnikowy i jak przepisy łączą go w jedną grupę z retarderami, wyjaśnia artykuł Co to jest retarder?

Paliwa

Olej napędowy i HVO. Komunikat Scanii z 21 września 2016 r. przytacza słowa jej działu ciężarówek o „HVO, which can already be used in all our Euro 6 engines, regardless of the truck generation” (HVO, które już dziś można stosować we wszystkich naszych silnikach Euro 6, niezależnie od generacji ciężarówki). Komunikat z 4 września 2017 r. podaje, że wszystkie silniki Scanii Euro 5 i Euro 6 „can run on a mixture of up to 100% hydro-treated vegetable oil (HVO) and any proportion of diesel and HVO, regardless of engine family” (mogą pracować na mieszance zawierającej do 100% uwodornionego oleju roślinnego (HVO) oraz na mieszankach oleju napędowego i HVO w dowolnych proporcjach, niezależnie od rodziny silników), a strona o serii P podaje dziś: „The entire Scania Euro 6 engine range is approved to run on up to 100% HVO.” (Cała gama silników Scania Euro 6 jest dopuszczona do pracy na paliwie zawierającym do 100% HVO.) Czym jest HVO, wyjaśnia tekst o tym paliwie.

Biodiesel. Komunikat z 2017 r. podaje: „All of Scania’s Euro 6 diesel engines are already certified for a mixture of up to 10 percent biodiesel in their basic configuration” (wszystkie wysokoprężne silniki Scanii Euro 6 mają już w podstawowej konfiguracji certyfikat na mieszankę zawierającą do 10 procent biodiesla). Strony Scanii ze specyfikacją podają paliwo każdej wersji mocy DC13: „Diesel/HVO/Biodiesel” dla silników 410, 450 i 500 KM, „Diesel/HVO” dla silników 370 i 540 KM. W przypadku silnika Super 13-litrowego broszura podaje, że gama „delivers compatibility with a range of low-emission HVO fuels and biodiesel/FAME fuels” (zapewnia zgodność z szeregiem niskoemisyjnych paliw HVO oraz paliw biodiesel/FAME), przy czym HVO jest „Available across the entire Scania Super performance range” (dostępne w całej gamie mocy Scania Super), a biodiesel „Available on Scania Super 460 and 500 horsepower engines” (dostępny w silnikach Scania Super o mocy 460 i 500 KM); strony Scanii ze specyfikacją wymieniają „Diesel/HVO/FAME” dla silnika Super 460 i 500 KM oraz „Diesel/HVO” dla 420 i 560 KM. Wiadomość Scania Singapore o premierze z 2021 r. opisuje nową platformę silnikową jako platformę „with inherent capability to handle HVO and FAME biodiesel alternative fuels” (z wbudowaną zdolnością do pracy na paliwach alternatywnych HVO i biodieslu FAME), a artykuł Scanii ze stycznia 2026 r. podaje o wersji do autokarów, że „the Super Powertrain is ready for Euro 7 and compatible with all biofuels” (układ napędowy Super jest gotowy na Euro 7 i zgodny ze wszystkimi biopaliwami).

Etanol. W zakładce Euro 6 strona Scanii o serii P wymienia jedną 13-litrową wersję mocy na etanol: 410 KM z momentem 2150 Nm, z SCR.

Gaz. OC13 jest silnikiem gazowym. Komunikat Scanii z 7 grudnia 2017 r. podaje, że silnik „runs on gas using the Otto principle, with spark plugs and complete combustion” (pracuje na gazie według zasady Otto, ze świecami zapłonowymi i całkowitym spalaniem), opisuje silniki gazowe Scanii jako „based on stoichiometric combustion – i.e., complete combustion of both fuel and oxygen” (oparte na spalaniu stechiometrycznym, czyli całkowitym spalaniu zarówno paliwa, jak i tlenu) i podaje, że „Both LNG tanks (for liquefied natural gas) and CNG tanks (for compressed natural gas) can be ordered directly from Scania.” (Zbiorniki LNG (na skroplony gaz ziemny) i zbiorniki CNG (na sprężony gaz ziemny) można zamówić bezpośrednio w Scanii.) OC13 103 i OC13 104 z 2023 r. Scania nazywa swoimi „13-litre biogas engines” (13-litrowymi silnikami na biogaz). Ciężarówki gazowe i ich paliwa omawia tekst o ciężarówkach na LNG i bio-LNG.

Klasa emisji i oczyszczanie spalin

Dokumenty Scanii podają DC13, OC13 101 i Super 13-litrowy jako silniki Euro 6; komunikat Scania UK z 2023 r. o OC13 103 i OC13 104 nie podaje klasy emisji. Etapy normy wyjaśnia artykuł Euro VI (Euro 6) i Euro 7 dla ciężarówek.

DC13: tylko SCR. Komunikat Scanii z 21 września 2016 r. podaje: „All of Scania’s 13-litre engines from the new 500-horsepower version down now rely exclusively on SCR for aftertreatment.” (Wszystkie 13-litrowe silniki Scanii, od nowej wersji 500 KM w dół, korzystają teraz w oczyszczaniu spalin wyłącznie z SCR.) Komunikat z 4 września 2017 r. podaje, że z kilkoma wyjątkami Scania stosuje teraz „only selective catalytic reduction (SCR) for exhaust gas after-treatment” (wyłącznie selektywną redukcję katalityczną (SCR) do oczyszczania spalin), i opisuje silniki jako zbudowane „with a fixed geometry turbocharger, and without exhaust gas recirculation in the form of an EGR system” (z turbosprężarką o stałej geometrii i bez recyrkulacji spalin w postaci układu EGR). Komunikat z 2016 r. wymienia układ ograniczania emisji silnika 13-litrowego jako Scania FGT, DOC, DPF i SCR.

Super 13-litrowy: Twin SCR. Super korzysta z układu, który Scania nazywa Scania Twin SCR; jej strona o układzie napędowym Super opisuje go jako wprowadzający „dual dosing of AdBlue” (podwójne dozowanie AdBlue) w oczyszczaniu spalin. Jak działają SCR i AdBlue, wyjaśnia artykuł AdBlue i układ SCR.

OC13: EGR i trójdrożny katalizator. Dane Scanii dla OC13 101, OC13 103 i OC13 104 podają jako układ ograniczania emisji Scania EGR i trójdrożny katalizator.

Euro 5, Euro 4 i Euro 3. Strona Scanii ze specyfikacją serii P ma zakładki Euro 6, Euro 5, Euro 4 i Euro 3 i w każdej wymienia 13-litrowe wersje mocy; w Euro 5 i Euro 4 z SCR, w Euro 3 „Without SCR” (bez SCR) (zob. wersje mocy poniżej).

Euro 7. Artykuł Scanii z 22 stycznia 2026 r. podaje, że układ napędowy Super 13-litrowy do autokarów przygotowano na „future emission and noise regulations, including Euro 7” (przyszłe przepisy dotyczące emisji i hałasu, w tym Euro 7). Przeczytane dokumenty nie podają dla silnika wersji mocy ani homologacji Euro 7.

Generacje i wersje

DC13 Euro 6 w nowej generacji ciężarówek Scanii (2016). Komunikat Scanii z 21 września 2016 r., przygotowany na targi IAA w tym samym roku, zapowiada „a new version of Scania’s inline 13-litre engine for Euro 6” (nową wersję rzędowego 13-litrowego silnika Scanii dla Euro 6) o mocy 500 KM i wymienia trzy 13-litrowe silniki dla nowej gamy ciężarówek: DC13 141 (410 KM), DC13 148 (450 KM) i DC13 155 (500 KM). Podaje, że wszystkie silniki Euro 6 w nowej gamie „feature new engine management systems” (mają nowe układy sterowania silnikiem).

DC13 149 (2017). Komunikat Scanii z 4 września 2017 r. podaje, że gamę 13-litrową „has been complemented by a 370 horsepower version” (uzupełniono o wersję 370 KM), a jego tabela DC13 wymienia DC13 149 (370 KM) obok DC13 141, 148 i 155.

Silnik gazowy OC13 101 (komunikaty z grudnia 2017 r.). Komunikat Scanii z 7 grudnia 2017 r. podaje, że Scania przedstawiła swój 13-litrowy silnik gazowy „at the Italian trade fair Ecomondo” (na włoskich targach Ecomondo), i opisuje OC13 jako silnik oparty na 13-litrowych silnikach Scanii, ale nowo opracowany do zasilania gazem. Silnik „always runs in combination with Scania Opticruise” (zawsze współpracuje ze Scania Opticruise), zautomatyzowaną skrzynią biegów Scanii. Karta danych OC13 101 nosi oznaczenie „Valid from: 11/8/2017” (obowiązuje od wskazanej daty) i znajduje się na stronach Scanii o autokarach z podwoziem K.

Super 13-litrowy (2021). Wiadomość Scania Singapore z 1 kwietnia 2021 r. zapowiada „an all-new engine platform for Euro 6 vehicles” (zupełnie nową platformę silnikową dla pojazdów Euro 6) z „13-litre engines for 420-560 horsepower” (13-litrowymi silnikami o mocy 420-560 KM) i podaje: „The 13-litre engine is part of the new powertrain called Scania Super” (13-litrowy silnik jest częścią nowego układu napędowego o nazwie Scania Super). Broszura Scanii, wydanie 2021.10, wymienia silniki od DC13 173 do 176 o mocy od 420 do 560 KM.

Silniki na biogaz OC13 103 i OC13 104 (grudzień 2023 r.). Komunikat Scania UK z 8 grudnia 2023 r., opatrzony miejscem i datą: Södertälje, 7 grudnia 2023 r., wprowadza dwa 13-litrowe silniki na biogaz o mocy 420 i 460 KM. „First teased at last year’s IAA show in Hanover, Germany” (po raz pierwszy zapowiedziane na zeszłorocznych targach IAA w Hanowerze w Niemczech), „utilise components from the latest generation Super diesel powertrain” (wykorzystują podzespoły z najnowszej generacji wysokoprężnego układu napędowego Super), a Scania opisuje je jako „a refinement of the previous generation 13-litre gas units” (dopracowanie 13-litrowych jednostek gazowych poprzedniej generacji), z „preparation to meet future legal demands” (przygotowaniem do spełnienia przyszłych wymogów prawnych).

Super 13-litrowy do autokarów (artykuł ze stycznia 2026 r.). Artykuł Scanii z 22 stycznia 2026 r. przedstawia „Scania’s Super 13-litre powertrain for coaches” (układ napędowy Super 13-litrowy Scanii do autokarów) i podaje: „The Super Powertrain shares some 90 percent of its components with the 13-litre engine that has been used on trucks since 2021” (układ napędowy Super ma około 90 procent podzespołów wspólnych z 13-litrowym silnikiem stosowanym w ciężarówkach od 2021 r.).

DC13 od 163 do 166 (aktualne tabele brytyjskie). Brytyjska strona Scanii ze specyfikacją serii S wymienia cztery silniki DC13 według oznaczeń silnika: DC13 163 (410 KM), DC13 164 (450 KM), DC13 165 (500 KM) i DC13 166 (540 KM). Przeczytane dokumenty nie podają, kiedy wprowadzono te oznaczenia ani jak mają się one do DC13 141, 148 i 155 z 2016 r.

Wersje mocy według Scanii

Broszura podaje, że Super osiąga „full torque from 900 rpm” (pełny moment obrotowy od 900 obr./min). Strona Scanii o serii P wymienia silnik Super 13-litrowy dla serii P w wersjach 420, 460 i 500 KM; brytyjska strona o serii S wymienia wszystkie cztery wersje.

Strona Scanii o serii P wymienia, bez oznaczeń silników, swój 13-litrowy silnik Euro 6 w wersjach 370 KM z momentem 1900 Nm (Diesel/HVO), 410 KM z 2150 Nm (Diesel/HVO/Biodiesel oraz, w osobnym wierszu, Ethanol), 450 KM z 2350 Nm i 500 KM z 2550 Nm. Brytyjska strona Scanii o serii S ma też wiersz 370 KM, 1900 Nm dla Diesel/HVO z SCR, który opatruje oznaczeniem OC13 101, tym samym, które nadaje także swojemu silnikowi gazowemu 410 KM.

Brytyjska strona Scanii o serii S wymienia OC13 101 z mocą 410 KM i momentem 2000 Nm, z paliwem „Gas” (gaz) i EGR.

Hamowanie i przystawki odbioru mocy. Dla silnika Super 13-litrowego strona Scanii o serii S podaje „auxiliary engine braking capacity up to 350 kW” (moc pomocniczego hamowania silnikiem do 350 kW) dzięki opcjonalnemu dekompresyjnemu hamulcowi silnikowemu, a strona o układzie napędowym Super wymienia dwie nowe opcjonalne przystawki odbioru mocy napędzane od silnika, z momentem obrotowym „up to 1000Nm” (do 1000 Nm) i mocą „up to 238kW” (do 238 kW). Dla DC13 komunikaty z 2016 i 2017 r. podają hamulec wydechowy o mocy 256 kW przy 2 400 obr./min, a strony Scanii ze specyfikacją wymieniają przystawkę odbioru mocy od silnika o momencie 600 Nm.

Ciężarówki i autobusy w tym serwisie z 13-litrowym silnikiem Scania (DC13, OC13, Super 13)

Pięć stron modeli w tym serwisie ma 13-litrowy silnik Scania w swoich zapisach silników i wszystkie dotyczą ciężarówek; żaden autobus w tym serwisie nie ma tego silnika w zapisach. Strona Scania serii L wymienia silnik 13-litrowy tylko w tabelach silników Euro 4 i Euro 3 i nie ma dla niego zapisu silnika. Poniższe wartości pochodzą ze strony każdego modelu i ze źródła Scanii, na które ta strona się powołuje, w kilowatach i niutonometrach, tak jak przechowują je zapisy serwisu; nie są to wartości z tabel dla samego silnika zamieszczonych wyżej.