Neoplan Tourliner

Tourliner to autokar turystyczny, który MAN Truck & Bus sprzedaje pod marką NEOPLAN. Komunikat MAN z 13 września 2023 r. nazywa go „Attractive entry-level model into the NEOPLAN world”, datuje wprowadzenie pierwszej generacji na 2003 r., a prezentację obecnej, drugiej generacji na 2016 r. i podaje, że wszystkie modele NEOPLAN są dziś budowane w zakładzie autobusowym MAN w Ankarze. Neoplan wymienia cztery modele dwu- lub trzyosiowe. Jego dokumenty podają silnik MAN D2676 LOH i skrzynię biegów MAN TipMatic Coach – oznaczenia, które dokumenty MAN podają także dla MAN Lion’s Coach.

Podane niżej wartości pochodzą z broszury Tourlinera w wydaniu z września 2023 r., w wersji angielskiej i niemieckiej (kody wydania Tour_0923_en i Tour_0923_de), oraz z tabeli danych technicznych na angielskiej, niemieckiej i tureckiej stronie Tourlinera w witrynie Neoplana; wszystkie odczytano 7 października 2026 r. Tam, gdzie informacja pochodzi ze stron Neoplana o systemach wspomagania, z jego broszury o fotelach z listopada 2021 r. (Com_1121_e), z jego strony Hall of Fame lub z komunikatu prasowego MAN Truck & Bus, tekst to zaznacza.

Cztery modele

Wszystkie cztery mają 2 550 mm szerokości i 3 870 mm wysokości wraz z klimatyzatorem. Broszura podaje dla każdego z nich zwis przedni 2 755 mm i zwis tylny 3 298 mm, wysokość do stania w przejściu środkowym 2 000 mm oraz „central aisle height” 1 494 mm. Kolumny modeli trzyosiowych podają po jednym rozstawie osi, 6 060 mm i 6 600 mm, i nie podają odległości między osią napędową a osią wleczoną. Znaczenie wierszy karty danych autokaru wyjaśnia artykuł o tym, jak czytać kartę danych autokaru.

Komunikat MAN z 13 września 2023 r. podaje długość czterech modeli jako 12,1; 13,1; 13,4 i 13,9 m przy tych samych maksymalnych liczbach miejsc siedzących: 53, 59, 57 i 63. Opisuje dwuosiowego Tourlinera C jako „optimised, in particular, for maximum seating” i stwierdza, że ten „extra-long two-axle vehicle followed as the latest addition to the family at the Busworld 2017”. W Wielkiej Brytanii komunikat MAN Truck & Bus UK z 20 czerwca 2023 r. nazywa 13,1-metrowy autokar dwuosiowy „Tourliner P10”, a 13,4-metrowy autokar trzyosiowy „Tourliner P20”.

Silnik

Strona modelu w witrynie Neoplana nazywa silnik „the new MAN D26 common-rail engine”, określa go jako sześciocylindrowy silnik rzędowy, a jako układ oczyszczania spalin podaje recyrkulację spalin (EGR) w połączeniu z selektywną redukcją katalityczną (SCR). Dwa modele dwuosiowe mają stopnie mocy 324 kW i 353 kW, a dwa modele trzyosiowe – 353 kW i 382 kW, więc 382 kW i 2 650 Nm nie występują w żadnej kolumnie modelu dwuosiowego. Wartości w kW i Nm są takie same we wszystkich pięciu dokumentach Neoplana, oznaczenia mocy w koniach mechanicznych – nie. Angielska strona modelu podaje w swojej tabeli „324 kW (510 HP)” i „353 kW (290 HP)”, podczas gdy strona niemiecka i turecka oraz obie broszury podają przy tych samych wartościach w kW 440 i 480 KM.

Strony modelu w witrynie Neoplana podają klasę emisji jako „Euro 6”, a żaden dokument Neoplana nie wymienia etapu. Wymieniają go komunikaty prasowe MAN o autokarach dla konkretnych przewoźników. Komunikat z 8 lipca 2020 r. o 29 dwuosiowych Tourlinerach dla węgierskiego przewoźnika Volánbusz opisuje „a highly efficient D26 engine with 470 hp (346 kW), which meets the requirements of the Euro 6d emissions standard”. Komunikat MAN Truck & Bus UK z 20 czerwca 2023 r. opisuje „the MAN Euro6e D26 six-cylinder 12.4 litre in-line engine” o mocy 430 bhp (316 kW) i momencie obrotowym 2 200 Nm w 13,1-metrowym P10 oraz o mocy 510 bhp (375 kW) i momencie 2 600 Nm w 13,4-metrowym P20; żadna z tych mocy nie występuje w tabelach Neoplana. Komunikat MAN z 6 października 2023 r. o pokazanym na targach Busworld Europe Lion’s Coach rocznika modelowego 2024 stwierdza, że nowy autokarowy silnik MAN D26 „in Euro 6e exhaust quality” zyskał dziesięć KM i około 50 Nm w wartościach szczytowych, zużywając przy tym łącznie do 2,5 proc. mniej paliwa; broszura Tourlinera z września 2023 r. mówi o „the new D26 engine”. Etapy Euro wyjaśnia artykuł o normach Euro 6 i Euro 7.

Skrzynie biegów

Dla wszystkich czterech modeli wymieniono dwie skrzynie biegów. Pierwsza to MAN TipMatic Coach, którą broszura nazywa „automated 12-speed manual transmission” z „Easy-Start”, a angielska strona modelu – „automated 12-speed manually operated gearbox with EasyStart”; dokumenty niemieckie podają automatisiertes 12-Gang-Schaltgetriebe mit EasyStart. Druga to sześciobiegowa skrzynia automatyczna. W dwóch modelach trzyosiowych broszura oznacza ją jako „(only with 480 hp)”, a strona modelu jako „(only for 480 HP)”; broszura podaje 480 KM przy 353 kW. Różnicę między tymi dwoma rodzajami skrzyń biegów omawia artykuł o zautomatyzowanych skrzyniach manualnych.

Żaden dokument Neoplana nie podaje producenta sześciobiegowej skrzyni automatycznej. Brytyjski komunikat z 20 czerwca 2023 r. wymienia w opisanym w nim P10 „ZF EcoLife 6-speed automatic gearbox”, a w P20 „MAN TipMatic® automated ZF TraXon 12-speed gearbox”.

Strona Neoplana o EfficientCruise opisuje MAN EfficientCruise jako tempomat wspomagany GPS, który rozpoznaje wzniesienia i spadki do trzech kilometrów naprzód i dostosowuje bieg i prędkość, z czterema poziomami tolerancji prędkości (ECO Level od I do IIII), a EfficientRoll – jako funkcję przełączającą skrzynię biegów w położenie neutralne na łagodnych spadkach, tam gdzie pozwala to zaoszczędzić paliwo. Komunikat MAN z 6 października 2023 r. stwierdza, że rozwinięty EfficientCruise 3 „is optionally available for coaches of the MAN and NEOPLAN brands”.

Osie, zawieszenie i hamulce

Broszura podaje dla wszystkich czterech modeli to samo podwozie: wielowahaczową oś przednią z niezależnym zawieszeniem kół i stabilizatorem oraz hipoidalną oś tylną MAN z czterema wahaczami prowadzącymi. Dwa modele trzyosiowe mają dodatkowo oś wleczoną, opisaną w broszurze jako „rigid axle with longitudinal links and wishbones”, a na angielskiej stronie modelu jako „rigid axle with trailing arm and wishbone”. Układ hamulcowy podano jako „EBS with inner ventilated brake discs, ESP, MSC and Brake Assist System”. Strona broszury poświęcona systemom dodaje CDS, Comfort Drive Suspension, czyli elektronicznie sterowane zawieszenie; niemiecka strona Tourlinera w witrynie Neoplana opisuje, jak jego elektronicznie sterowane amortyzatory w ciągu milisekund dostosowują twardość tłumienia do zmieniających się warunków obciążenia i jazdy.

Żadna tabela Tourlinera nie wymienia retardera, ale strona Neoplana o MAN BrakeMatic opisuje, jak system utrzymuje zadaną prędkość na zjeździe „by operating the standard intarder respectivly retarder”. Ustawia on prędkość hamowania długotrwałego o 2 km/h powyżej prędkości tempomatu, a w ramach Maximum Speed Control (MSC) włącza hamulce długotrwałego działania po osiągnięciu maksymalnej dopuszczalnej prędkości 100 km/h. Strona Neoplana o adaptacyjnym tempomacie również wymienia „retarder and service brake” wśród hamulców, którymi steruje system. Żaden otwarty dokument Neoplana nie podaje mocy retardera. Jak działają retardery i hamulce silnikowe, opisuje artykuł retardery i hamowanie silnikiem.

Strona Neoplana o TyreManagement łączy monitorowanie ciśnienia w oponach (z „Automatic warnings when the set pressure drops below 20 percent and 40 percent”) z zestawem naprawczym do opon stosowanym zamiast koła zapasowego, co według tej strony pozwala zaoszczędzić około 100 kg. Żaden otwarty dokument Neoplana ani MAN nie podaje dla obecnego Tourlinera dopuszczalnej masy całkowitej, masy własnej, nacisku na oś, rozmiaru opon ani pojemności zbiornika paliwa lub AdBlue.

Systemy bezpieczeństwa i wspomagania kierowcy

Broszura z września 2023 r. wymienia dziewiętnaście „systems that stand for safety”: elektryczny hamulec postojowy (EPB), Adaptive Cruise Control (ACC), Anti-Slip Regulator (ASR), CDS, Electronic Braking System (EBS), Emergency Brake Assist (EBA), Electronic Stability Programme (ESP), MAN BrakeMatic, MAN EfficientCruise z MAN EfficientRoll, Maximum Speed Control (MSC), Roll Over Prevention (ROP), MAN AttentionGuard, MAN OptiView, Lane Departure Warning (LDW), Lane Change Assist (LCA), Lane Return Assist (LRA), MAN Turn Assist, Traffic Jam Assist i High Beam Assist. Strony Neoplana o systemach wspomagania przypisują Tourlinerowi osiemnaście systemów, a wśród nich Emergency Brake Assist EBA Plus, kamerowy asystent skrętu z wykrywaniem pieszych, Traffic Sign Detection, Tyre Pressure Monitoring i SafeStop Assist, których lista w broszurze nie obejmuje. Ani lista w broszurze, ani strona przeglądowa nie oznacza żadnego systemu jako standardowego lub opcjonalnego; spośród stron poszczególnych systemów strona Lane Return Assist nazywa ten system „optional”, a strona o hamowaniu awaryjnym określa Emergency Brake Assist jako standard tam, gdzie wymagają tego przepisy dotyczące nowych pojazdów.

Strony systemów opisują każdy z nich. Adaptive Cruise Control działa od 25 km/h, z radarem o zasięgu około 150 m, i oddziałuje na moment obrotowy silnika, retarder i hamulec roboczy. Lane Guard System ostrzega od 60 km/h, a oparty na nim AttentionGuard przy prędkościach powyżej 60 km/h, gdy położenie pojazdu na pasie ruchu w czasie wskazuje na zmęczenie, wyświetla przez około dziesięć sekund komunikat sugerujący przerwę, z sygnałem dźwiękowym i opcjonalnym sygnałem haptycznym. Opcjonalny Lane Return Assist obserwuje linie pasa ruchu od 60 km/h i sprowadza autokar z powrotem na pas za pomocą elektronicznie sterowanego układu kierowniczego MAN Comfort Steering. Lane Change Support monitoruje boki radarem od 50 km/h, na około 8 metrów do przodu, 80 metrów do tyłu i 4,5 metra w bok, i ostrzega w trzech stopniach za pomocą modułów LED na słupku A. Radarowy Turn Assist obejmuje niemal 180° po stronie pasażera i ostrzega w trzech stopniach poniżej 30 km/h; kamerowy asystent skrętu korzysta z jednej kamery na przedniej szybie i jednej po prawej stronie, wykrywa pieszych, rowerzystów i motocyklistów, a także odczytuje znaki drogowe. Traffic Jam Assist można włączyć do 40 km/h, a pozostaje on aktywny do 60 km/h, hamując do zatrzymania i ruszając ponownie po krótkich postojach. Traffic Sign Detection ostrzega o przekroczeniu prędkości z tolerancją, którą można ustawić w menu pojazdu w zakresie od 0 do 3 km/h.

Emergency Brake Assist łączy radar przedni z kamerą na przedniej szybie i podczas hamowania uruchamia Emergency Stopping Signal, czyli szybko migające światła awaryjne. Strona Neoplana podaje, że system ten „comes standard on all NEOPLAN vehicles subject to mandatory specification requirements for new vehicles effective from November 2015” i „already complies with stricter EU requirements applicable from November 2018”; EBA Plus opisano jako system, który ostrzega kierowcę i automatycznie hamuje, aby chronić niechronionych użytkowników drogi. Komunikat MAN z 3 października 2025 r. stwierdza, że SafeStop Assist „has been available” dla NEOPLAN Tourliner „since the 2024 model year”; strona Neoplana o SafeStop opisuje trzy stopnie ostrzegania, z których ostatni zatrzymuje autokar, włącza światła awaryjne, wybiera położenie neutralne, uruchamia elektroniczny hamulec postojowy i włącza oświetlenie wnętrza. MAN OptiView zastępuje lusterka zewnętrzne kamerą bliskiego zasięgu i kamerą szerokokątną z każdej strony oraz dwoma wyświetlaczami w kokpicie, a komunikat MAN z 13 września 2023 r. nazywa go „The world’s first mirror replacement system for coaches” i podaje, że wprowadzono go w 2018 r. Przepisy UE, na których opiera się kilka z tych systemów, omawia artykuł o obowiązkowych systemach wspomagania kierowcy.

Kokpit

Strona modelu w witrynie Neoplana i broszura opisują 12-calowy cyfrowy wyświetlacz kierowcy, 7-calowy wyświetlacz multimedialny i wielofunkcyjną kierownicę z regulacją wysokości i pochylenia. System multimedialny to MMC (MAN Media Coach) Advanced, którym według strony modelu steruje się za pomocą klasycznego panelu sterowania, wielofunkcyjnej kierownicy, SmartSelect lub głosowo. SmartSelect to element obrotowo-naciskowy ze zintegrowanym panelem dotykowym i podpórką pod kłąb kciuka.

Komunikat MAN z 13 października 2023 r. opisuje nowy cyfrowy kokpit „for all MAN and NEOPLAN buses” w roczniku modelowym 2024, oparty na „a newly developed electronics platform for the bus portfolio”, z 12-calowym kolorowym wyświetlaczem, który podwaja powierzchnię wyświetlania w porównaniu z poprzednikiem, oraz z elementem sterującym MAN SmartSelect, który „has never been installed in a bus before”. Komunikat podaje, że kokpit ten otrzymał Busworld Digital Award w kategorii „Digital On-Board Comfort” w Brukseli 11 października 2023 r.

Przestrzeń pasażerska, fotele i dostępność

Broszura opisuje „level, platform-free floor, a wheelchair lift as well as two wheelchair spaces”; komunikat MAN z 13 września 2023 r. opisuje podnośnik jako opcjonalny i umieszczony „above the front or rear axle”. Strona modelu w witrynie Neoplana wymienia stacje ładowania USB przy każdym fotelu i pełne oświetlenie LED, a broszura – zestawy serwisowe z indywidualnym nawiewem i pośrednie oświetlenie LED w całym wnętrzu. Komunikat z września 2023 r. podaje, że druga generacja otrzymała dalsze ulepszenia wnętrza „over the course of the following years”, i wymienia najważniejsze z nich: podłogę imitującą pokład łodzi, chromowane poręcze i podświetlane elementy na półkach bagażowych. Dalsze opcje pochodzą z oferty NEOPLAN Individual. Wymagania dotyczące dostępności autokarów omawia artykuł o dostępności autobusów.

Broszura Neoplana o fotelach z listopada 2021 r. oznacza fotel PremiumLine EcoPlus jako standardowy w Tourlinerze, a fotele PremiumLine Business, PremiumLine First, Allido, Boresco, Creolo, Dorado, Erino i Erino Plus jako opcjonalne. Uwaga dotycząca klimatyzacji w broszurze Tourlinera stwierdza, że układ klimatyzacji i lodówka zawierają fluorowane gazy cieplarniane (R134a, GWP 1430) w ilości do 1,15 kg, co odpowiada 1,6445 t CO2.

Wygląd zewnętrzny

Strona modelu w witrynie Neoplana opisuje nadwozie w stylistyce „Sharp Cut-Design”, z reflektorami full LED w czarnej oprawie i pierścieniowym światłem do jazdy dziennej LED, które nazywa „Angel Eyes”. Komunikat MAN z 13 września 2023 r. podaje, że aerodynamikę drugiej generacji przeprojektowano, „to achieve improvements of around 20 per cent”; komunikat z 8 lipca 2020 r. stwierdza, że nowa stylistyka nadwozia „has once again improved its aerodynamics by more than 20 percent in comparison to the previous model”. Komunikat z 2020 r. odnotowuje też, że MAN pokazał Tourlinera na targach Busworld 2019 ze słupkiem B w zoptymalizowanym położeniu, „in order to provide an improved view from the first row of seats”. Strona Hall of Fame Neoplana wymienia dwie nagrody dla Tourlinera: IBC Award z 2015 r., którą opisuje jako IBC Comfort Award zdobytą przez Tourlinera L, oraz iF Design Award z 2017 r.

Wcześniejsze generacje i daty

Komunikat MAN z 13 września 2023 r. umieszcza wprowadzenie Tourlinera wkrótce po przejęciu przez MAN firmy Gottlob Auwärter GmbH & Co. KG 20 czerwca 2001 r. Koncepcję stylistyczną o nazwie „X-liner” pokazano na targach IAA w 2002 r., a Tourliner pierwszej generacji zaprezentowano w lipcu 2003 r. w dawnej fabryce macierzystej w Möhringen pod hasłem „Tourliner Summertime”. Sprzedaż rozpoczęto od dwuosiowego Tourlinera SHD i długiego, trzyosiowego Tourlinera SHD L. Według komunikatu zmodernizowany w 2002 r. MAN Lion’s Coach miał „to serve as the technical basis for the first NEOPLAN coach”, a Tourliner dzielił szkielet nadwozia ze swoim odpowiednikiem marki MAN, nie miał więc pochylonych do przodu słupków okiennych ani dzielonej przedniej szyby. Miał pojedyncze reflektory NEOPLAN, okrągłe tylne lampy LED oraz, w odróżnieniu od autokaru MAN, „the platforms typical for NEOPLAN”. Zarejestrowano około 2 500 autokarów pierwszej generacji, w tym wersje z kierownicą po prawej stronie dla Wielkiej Brytanii, a około 70 proc. z nich stanowiła 12-metrowa wersja dwuosiowa.

Tekst tego samego komunikatu podaje łączną liczbę około 3 850 Tourlinerów obu generacji od 2003 r., w tym ponad 2 500 dwuosiowych 12-metrowych autokarów; jego podsumowanie stwierdza: „More than 3,850 vehicles have been sold”. Komunikat MAN z 18 lipca 2016 r., z hiszpańskiego biura prasowego, podawał, że D2676 LOH w wersji Euro 6c o mocy 420 CV zastąpi w autobusach MAN i NEOPLAN silnik D2066 LOH o mocy 400 CV, oferując o 20 CV i 200 Nm więcej, oraz że Tourliner ma podnośnik ułatwiający wsiadanie do wysokopodłogowego autokaru.

Uwagi do źródeł

Powyższe wartości dotyczą podstawowego Neoplana Tourliner, dwuosiowego modelu o długości 12 113 mm. Ten sam układ napędowy mają trzy kolejne nadwozia: dwuosiowy Tourliner C o długości 13 103 mm, trzyosiowy Tourliner C o długości 13 373 mm i Tourliner L, również trzyosiowy, o długości 13 913 mm. Wszystkie cztery mają 2 550 mm szerokości i 3 870 mm wysokości wraz z klimatyzatorem. Liczba miejsc siedzących wynosi do 53, 59, 57 i 63, a pojemność przestrzeni bagażowej do 12, 13, 12 i 13 m³. Średnice zawracania wynoszą 21 020 mm dla Tourlinera, 24 498 mm dla dwuosiowego C i 22 318 mm dla L; dla trzyosiowego C broszura z września 2023 r. podaje 21 010 mm, a strony modelu w witrynie Neoplana 21 020 mm. MAN D2676 LOH, sześciocylindrowy silnik o pojemności 12 419 cm³, jest oferowany z mocą 324 kW i momentem obrotowym 2 250 Nm oraz 353 kW i 2 450 Nm w Tourlinerze i dwuosiowym C, a z mocą 353 kW i 2 450 Nm oraz 382 kW i 2 650 Nm w trzyosiowym C i w L; 382 kW i 2 650 Nm należą wyłącznie do nadwozi o długości 13 373 mm i 13 913 mm. Broszura podaje każdą moc przy 1 800 obr./min, a każdy maksymalny moment obrotowy przy 930–1 350 obr./min, i oznacza sześciobiegową skrzynię automatyczną w dwóch modelach trzyosiowych jako „only with 480 hp”. Strony modelu w witrynie Neoplana podają Euro 6 bez etapu. Żaden otwarty dokument Neoplana ani MAN nie podaje dla obecnego Tourlinera dopuszczalnej masy całkowitej, masy własnej, nacisku na oś, rozmiaru opon, pojemności zbiornika ani układu drzwi.