Neoplan Tourliner

Tourliner, MAN Truck & Bus’ın NEOPLAN markasıyla sattığı seyahat otobüsüdür. MAN’ın 13 Eylül 2023 tarihli açıklaması onu “Attractive entry-level model into the NEOPLAN world” olarak niteliyor, ilk kuşağın piyasaya çıkışını 2003’e, güncel ikinci kuşağın tanıtımını 2016’ya tarihliyor ve bugün tüm NEOPLAN modellerinin MAN’ın Ankara’daki otobüs fabrikasında üretildiğini söylüyor. Neoplan iki ya da üç akslı dört model listeliyor. Neoplan’ın belgeleri motoru MAN D2676 LOH, şanzımanı MAN TipMatic Coach olarak adlandırıyor; MAN’ın belgeleri aynı tanımlamaları MAN Lion’s Coach için de veriyor.

Aşağıdaki rakamlar, Tourliner broşürünün İngilizce ve Almanca Eylül 2023 baskısından (baskı kodları Tour_0923_en ve Tour_0923_de) ve Neoplan’ın İngilizce, Almanca ve Türkçe Tourliner sayfalarındaki teknik veriler tablosundan alınmıştır; hepsi 7 Ekim 2026’da okunmuştur. Bir bilgi Neoplan’ın destek sistemleri sayfalarından, Kasım 2021 tarihli koltuk broşüründen (Com_1121_e), Hall of Fame sayfasından ya da bir MAN Truck & Bus basın açıklamasından geliyorsa metin bunu belirtir.

Dört model

Dördü de 2.550 mm genişliğinde ve klima sistemi dahil 3.870 mm yüksekliğindedir. Broşür her birine 2.755 mm ön çıkıntı ve 3.298 mm arka çıkıntı, orta koridorda 2.000 mm ayakta durma yüksekliği ve 1.494 mm’lik bir “central aisle height” veriyor. Üç akslı sütunlarda birer dingil mesafesi basılmış, 6.060 mm ve 6.600 mm; tahrik aksı ile arka ilave aks arasındaki mesafe ise verilmemiş. Bir otokar föyünün satırları bir otokar föyü nasıl okunur yazısında açıklanıyor.

MAN’ın 13 Eylül 2023 tarihli açıklaması dört modelin uzunluğunu 12,1; 13,1; 13,4 ve 13,9 metre olarak veriyor ve aynı azami koltuk sayılarını (53, 59, 57 ve 63) belirtiyor; iki akslı Tourliner C’yi “optimised, in particular, for maximum seating” diye tanımlıyor ve bu model için “extra-long two-axle vehicle followed as the latest addition to the family at the Busworld 2017” diyor. Büyük Britanya’da MAN Truck & Bus UK’nin 20 Haziran 2023 tarihli açıklaması 13,1 metrelik iki akslı bir otokarı “Tourliner P10”, 13,4 metrelik üç akslı bir otokarı da “Tourliner P20” olarak adlandırıyor.

Motor

Neoplan’ın model sayfası motoru “the new MAN D26 common-rail engine” [yeni MAN D26 common rail motor] olarak anıyor, altı silindirli sıralı bir ünite olarak tanımlıyor ve egzoz arıtımı için egzoz gazı resirkülasyonu (EGR) ile seçici katalitik indirgemenin (SCR) birlikte kullanıldığını belirtiyor. İki akslı iki model 324 kW ve 353 kW kademelerini, üç akslı iki model ise 353 kW ve 382 kW kademelerini alıyor; dolayısıyla 382 kW ve 2.650 Nm hiçbir iki akslı sütunda yer almıyor. Neoplan’ın beş belgesinin hepsinde kW ve Nm değerleri aynı, beygir gücü etiketleri ise değil. İngilizce model sayfası tablosunda “324 kW (510 HP)” ve “353 kW (290 HP)” basıyor; Almanca ve Türkçe sayfalar ile iki broşür ise aynı kW değerlerinin karşısında 440 ve 480 beygir gücü basıyor.

Neoplan’ın model sayfaları emisyon sınıfını “Euro 6” olarak veriyor ve hiçbir Neoplan belgesi bir alt kademe belirtmiyor. MAN’ın belirli işletmecilere yönelik otokarları konu alan basın açıklamaları ise belirtiyor. Macar işletmeci Volánbusz için 29 iki akslı Tourliner’ı konu alan 8 Temmuz 2020 tarihli açıklama “a highly efficient D26 engine with 470 hp (346 kW), which meets the requirements of the Euro 6d emissions standard” ifadesini kullanıyor. MAN Truck & Bus UK’nin 20 Haziran 2023 tarihli açıklaması “the MAN Euro6e D26 six-cylinder 12.4 litre in-line engine” ifadesini kullanıyor ve bu motoru 13,1 metrelik bir P10’da 430 bhp (316 kW) ve 2.200 Nm, 13,4 metrelik bir P20’de ise 510 bhp (375 kW) ve 2.600 Nm olarak veriyor; bu iki güç değerinden hiçbiri Neoplan’ın tablolarında yer almıyor. MAN’ın Busworld Europe’ta sergilenen 2024 model yılı Lion’s Coach’u konu alan 6 Ekim 2023 tarihli açıklaması, “in Euro 6e exhaust quality” yeni MAN D26 otokar motorunun zirvede on hp ve yaklaşık 50 Nm kazanırken toplamda yüzde 2,5’e kadar daha az yakıt tükettiğini söylüyor; Eylül 2023 tarihli Tourliner broşürü ise “the new D26 engine” ifadesini kullanıyor. Euro kademeleri Euro 6 ve Euro 7 açıklaması yazısında ele alınıyor.

Şanzımanlar

Dört modelin hepsi için iki şanzıman listeleniyor. Birincisi MAN TipMatic Coach; broşür onu “Easy-Start” özellikli bir “automated 12-speed manual transmission”, İngilizce model sayfası ise “automated 12-speed manually operated gearbox with EasyStart” olarak tanımlıyor; Almanca belgelerde automatisiertes 12-Gang-Schaltgetriebe mit EasyStart yazıyor. İkincisi altı vitesli bir otomatik şanzımandır. Üç akslı iki modelde broşür bunu “(only with 480 hp)”, İngilizce model sayfası ise “(only for 480 HP)” diye işaretliyor; broşür 480 hp’yi 353 kW’ın karşısında basıyor. İki şanzıman türü arasındaki fark otomatikleştirilmiş şanzımanlar yazısında ele alınıyor.

Hiçbir Neoplan belgesi altı vitesli otomatiğin üreticisini belirtmiyor. 20 Haziran 2023 tarihli Birleşik Krallık açıklaması, anlattığı P10’da bir “ZF EcoLife 6-speed automatic gearbox”, P20’de ise bir “MAN TipMatic® automated ZF TraXon 12-speed gearbox” adını veriyor.

Neoplan’ın EfficientCruise sayfası MAN EfficientCruise’u, eğimleri üç kilometreye kadar önceden algılayıp vitesi ve hızı buna göre ayarlayan, dört hız toleransı kademesine (ECO Level I ile IIII arası) sahip GPS destekli bir hız sabitleyici olarak; EfficientRoll’u ise yakıt tasarrufu sağladığı yerlerde hafif inişlerde şanzımanı boşa alan bir işlev olarak tanımlıyor. MAN’ın 6 Ekim 2023 tarihli açıklaması, geliştirilmiş EfficientCruise 3 için “is optionally available for coaches of the MAN and NEOPLAN brands” diyor.

Akslar, süspansiyon ve frenler

Broşür dört modelin hepsine aynı yürüyen aksamı veriyor: bağımsız süspansiyonlu ve stabilizatörlü çok bağlantılı bir ön aks ve dört aks kılavuz bağlantılı bir MAN Hipoid arka aks. Üç akslı iki modelde bunlara bir arka ilave aks ekleniyor; bu aks broşürde “rigid axle with longitudinal links and wishbones”, İngilizce model sayfasında ise “rigid axle with trailing arm and wishbone” olarak geçiyor. Fren sistemi “EBS with inner ventilated brake discs, ESP, MSC and Brake Assist System” olarak listeleniyor. Broşürün sistemler sayfası buna elektronik kumandalı bir süspansiyon olan CDS’i (Comfort Drive Suspension) ekliyor; Neoplan’ın Almanca Tourliner sayfası, bu sistemin elektronik kumandalı amortisörlerinin sönümleme sertliğini değişen yük ve sürüş koşullarına milisaniyeler içinde uyarladığını anlatıyor.

Hiçbir Tourliner tablosu retarder listelemiyor; ancak Neoplan’ın MAN BrakeMatic sayfası, sistemin ayarlanan iniş hızını “by operating the standard intarder respectivly retarder” koruduğunu anlatıyor. Sistem sürekli fren hızını hız sabitleyici hızının 2 km/sa üzerine ayarlıyor; Maximum Speed Control (MSC) kapsamında da izin verilen 100 km/sa azami hıza ulaşıldığında sürekli frenleri devreye alıyor. Neoplan’ın uyarlanabilir hız sabitleyici sayfası da sistemin kumanda ettiği frenler arasında “retarder and service brake” sayıyor. Açılan hiçbir Neoplan belgesi bir retarder gücü vermiyor. Retarderlerin ve motor frenlerinin nasıl çalıştığı retarder ve motor freni yazısında ele alınıyor.

Neoplan’ın TyreManagement sayfası, “Automatic warnings when the set pressure drops below 20 percent and 40 percent” içeren lastik basıncı izlemeyi, stepne yerine kullanılan bir lastik tamir kitiyle birleştiriyor; sayfaya göre bu yaklaşık 100 kg tasarruf sağlıyor. Açılan hiçbir Neoplan ya da MAN belgesi güncel Tourliner için izin verilen toplam ağırlık, boş ağırlık, aks yükü, lastik ölçüsü ya da yakıt veya AdBlue deposu hacmi vermiyor.

Güvenlik ve sürücü destek sistemleri

Eylül 2023 broşürü on dokuz “systems that stand for safety” sayıyor: elektrikli park freni (EPB), Adaptive Cruise Control (ACC), Anti-Slip Regulator (ASR), CDS, Electronic Braking System (EBS), Emergency Brake Assist (EBA), Electronic Stability Programme (ESP), MAN BrakeMatic, MAN EfficientRoll ile birlikte MAN EfficientCruise, Maximum Speed Control (MSC), Roll Over Prevention (ROP), MAN AttentionGuard, MAN OptiView, Lane Departure Warning (LDW), Lane Change Assist (LCA), Lane Return Assist (LRA), MAN Turn Assist, Traffic Jam Assist ve High Beam Assist. Neoplan’ın destek sistemleri sayfaları Tourliner için on sekiz sistem işaretliyor; bunlar arasında broşürün listesinde yer almayan Emergency Brake Assist EBA Plus, yaya algılamalı kamera tabanlı bir dönüş asistanı, Traffic Sign Detection, Tyre Pressure Monitoring ve SafeStop Assist de var. Ne broşürün listesi ne de genel bakış sayfası herhangi bir sistemi standart ya da opsiyonel olarak işaretliyor; sistem sayfalarından Lane Return Assist sayfası bu sistemi “optional” olarak niteliyor, acil fren sayfası da Emergency Brake Assist’i yeni araç kurallarının gerektirdiği yerlerde standart olarak tanımlıyor.

Sistem sayfaları her birini anlatıyor. Adaptive Cruise Control 25 km/sa hızdan itibaren, yaklaşık 150 m menzilli bir radarla çalışıyor ve motor torkuna, retardere ve servis frenine etki ediyor. Lane Guard System 60 km/sa hızdan itibaren uyarı veriyor; onun üzerine kurulan AttentionGuard ise şerit içindeki konumun zaman içindeki seyri yorgunluğa işaret ettiğinde, 60 km/sa üzerindeki hızlarda, yaklaşık on saniye boyunca mola öneren bir mesaj gösteriyor; buna sesli bir sinyal ve opsiyonel olarak dokunsal bir sinyal eşlik ediyor. Opsiyonel Lane Return Assist 60 km/sa hızdan itibaren şerit çizgilerini izliyor ve elektronik kumandalı MAN Comfort Steering üzerinden otokarı şeride geri yönlendiriyor. Lane Change Support 50 km/sa hızdan itibaren yanları radarla, öne doğru yaklaşık 8 metre, arkaya doğru 80 metre ve yana doğru 4,5 metre izliyor ve A sütunundaki LED modüller üzerinden üç aşamalı uyarı veriyor. Radarlı Turn Assist yardımcı sürücü tarafında 180°’ye yakın bir alanı kapsıyor ve 30 km/sa altındaki hızlarda üç aşamalı uyarı veriyor; kamera tabanlı dönüş asistanı ön camda bir, sağ yanda bir kamera kullanıyor, yayaları, bisikletlileri ve motosikletlileri algılıyor, trafik işaretlerini de okuyor. Traffic Jam Assist 40 km/sa hıza kadar devreye alınabiliyor ve 60 km/sa hıza kadar etkin kalıyor; araç durana kadar frenliyor ve kısa duruşlardan sonra yeniden kalkış yapıyor. Traffic Sign Detection, araç menüsünden 0 ile 3 km/sa arasında ayarlanabilen bir toleransla hız aşımına karşı uyarıyor.

Emergency Brake Assist ön radarı ön camdaki kamerayla birleştiriyor ve frenleme yaptığında hızlı yanıp sönen bir tehlike uyarısı olan Emergency Stopping Signal’i devreye sokuyor. Neoplan’ın sayfası bu sistem için “comes standard on all NEOPLAN vehicles subject to mandatory specification requirements for new vehicles effective from November 2015” ve “already complies with stricter EU requirements applicable from November 2018” diyor; EBA Plus ise savunmasız yol kullanıcılarını korumak için sürücüyü uyaran ve otomatik olarak frenleyen bir sistem olarak tanımlanıyor. MAN’ın 3 Ekim 2025 tarihli açıklamasına göre SafeStop Assist, NEOPLAN Tourliner için “since the 2024 model year” mevcut (“has been available”); Neoplan’ın SafeStop sayfası üç uyarı aşaması anlatıyor: sonuncusu otokarı durduruyor, dörtlü flaşörleri yakıyor, boş vitese geçiyor, elektronik park frenini çekiyor ve iç aydınlatmayı açıyor. MAN OptiView dış aynaların yerine her iki yanda birer yakın mesafe kamerası ve geniş açı kamerası, kokpitte de iki ekran kullanıyor; MAN’ın 13 Eylül 2023 tarihli açıklaması onu 2018’de piyasaya sunulan “The world’s first mirror replacement system for coaches” olarak niteliyor. Bu sistemlerin birçoğunun arkasındaki AB kuralları zorunlu sürücü destek sistemleri yazısında ele alınıyor.

Kokpit

Neoplan’ın model sayfası ve broşür, 12 inç dijital sürücü göstergesini, 7 inç medya ekranını ve yüksekliği ile eğimi ayarlanabilen çok fonksiyonlu direksiyon simidini anlatıyor. Medya sistemi MMC (MAN Media Coach) Advanced’dir; model sayfasına göre bu sisteme klasik bir kontrol paneli, çok fonksiyonlu direksiyon simidi, SmartSelect ya da sesli komutlarla kumanda ediliyor. SmartSelect, entegre dokunmatik yüzeye ve avuç içi desteğine sahip döndür-bas tipi bir kumanda elemanıdır.

MAN’ın 13 Ekim 2023 tarihli açıklaması, 2024 model yılında “for all MAN and NEOPLAN buses” sunulan ve “a newly developed electronics platform for the bus portfolio” üzerine kurulan yeni bir dijital kokpiti anlatıyor: gösterge alanını öncülüne göre ikiye katlayan 12 inç renkli bir ekran ve “has never been installed in a bus before” denen bir MAN SmartSelect kumandası. Açıklamaya göre bu kokpit, 11 Ekim 2023’te Brüksel’de “Digital On-Board Comfort” kategorisinde Busworld Digital Award’u aldı.

Yolcu bölümü, koltuklar ve erişilebilirlik

Broşür “level, platform-free floor, a wheelchair lift as well as two wheelchair spaces” tanımlıyor; MAN’ın 13 Eylül 2023 tarihli açıklaması asansörü opsiyonel ve “above the front or rear axle” konumlu olarak anlatıyor. Neoplan’ın model sayfası her koltukta USB şarj istasyonlarını ve tam LED aydınlatmayı sayıyor; broşür ise bireysel havalandırmalı servis setlerini ve baştan sona dolaylı LED aydınlatmayı listeliyor. Eylül 2023 açıklaması, ikinci kuşağın “over the course of the following years” iç mekânda başka iyileştirmeler de aldığını söylüyor ve bunların en önemlilerini sayıyor: tekne güvertesi görünümlü zemin, krom tutunma barları ve bagaj raflarında arkadan aydınlatmalı elemanlar. Diğer seçenekler NEOPLAN Individual programından geliyor. Otokarlarda erişilebilirlik gereklilikleri otobüslerde erişilebilirlik yazısında ele alınıyor.

Neoplan’ın Kasım 2021 tarihli koltuk broşürü, Tourliner’da PremiumLine EcoPlus koltuğunu standart; PremiumLine Business, PremiumLine First, Allido, Boresco, Creolo, Dorado, Erino ve Erino Plus koltuklarını ise opsiyonel olarak işaretliyor. Tourliner broşürünün klima notu, klima sisteminin ve buzdolabının en fazla 1,15 kg florlu sera gazı (R134a, GWP 1430) içerdiğini ve bunun 1,6445 t CO2’ye karşılık geldiğini belirtiyor.

Dış tasarım

Neoplan’ın model sayfası gövdeyi “Sharp Cut-Design” ile, siyah çerçeveli tam LED farlarla ve “Angel Eyes” adını verdiği halka biçimli LED gündüz farıyla anlatıyor. MAN’ın 13 Eylül 2023 tarihli açıklaması, ikinci kuşağın aerodinamik tasarımının “to achieve improvements of around 20 per cent” yenilendiğini söylüyor; 8 Temmuz 2020 tarihli açıklama ise yeni dış tasarım için “has once again improved its aerodynamics by more than 20 percent in comparison to the previous model” diyor. 2020 açıklaması ayrıca MAN’ın Tourliner’ı Busworld 2019’da B direği optimize edilmiş bir konumdayken, “in order to provide an improved view from the first row of seats” sergilediğini kaydediyor. Neoplan’ın Hall of Fame sayfası Tourliner için iki ödül listeliyor: Tourliner L’nin kazandığı IBC Comfort Award olarak tanımladığı 2015 IBC Award ve 2017 iF Design Award.

Önceki kuşaklar ve tarihler

MAN’ın 13 Eylül 2023 tarihli açıklaması Tourliner’ın piyasaya çıkışını, MAN’ın 20 Haziran 2001’de Gottlob Auwärter GmbH & Co. KG’yi satın almasından kısa süre sonrasına yerleştiriyor. “X-liner” adlı bir tasarım konsepti 2002’de IAA’da gösterildi; ilk kuşak Tourliner ise Temmuz 2003’te Möhringen’deki eski ana fabrikada “Tourliner Summertime” sloganıyla tanıtıldı. Satışlar iki akslı bir Tourliner SHD ve uzun, üç akslı bir Tourliner SHD L ile başladı. Açıklama, 2002’de yenilenen MAN Lion’s Coach’un ilk NEOPLAN otokarının teknik temeli olacağını (“to serve as the technical basis for the first NEOPLAN coach”) ve Tourliner’ın iskeletini MAN’daki karşılığıyla paylaştığını, bu yüzden öne eğimli pencere direklerinin ve bölünmüş ön camın bulunmadığını söylüyor. Tourliner’da NEOPLAN’ın tekli spot farları, yuvarlak LED arka lambalar ve MAN otokarından farklı olarak “the platforms typical for NEOPLAN” vardı. İlk kuşaktan, aralarında Birleşik Krallık için sağdan direksiyonlu modellerin de bulunduğu yaklaşık 2.500 otokar tescil edildi; bunların yaklaşık yüzde 70’i 12 metrelik iki akslı versiyondu.

Aynı açıklamanın metni 2003’ten bu yana iki kuşaktaki toplamı yaklaşık 3.850 Tourliner olarak veriyor; bunların 2.500’den fazlası 12 metrelik iki akslı otokar. Açıklamanın özetinde ise “More than 3,850 vehicles have been sold” yazıyor. MAN’ın İspanya basın odasından 18 Temmuz 2016 tarihli açıklaması, 420 CV’lik Euro 6c D2676 LOH’un MAN ve NEOPLAN otobüslerinde 400 CV’lik D2066 LOH’un yerini 20 CV ve 200 Nm fazlasıyla alacağını ve Tourliner’da yüksek tabanlı otokara biniş için bir asansör bulunduğunu söylüyordu.

Kaynak notları

Yukarıdaki değerler temel Neoplan Tourliner’a, yani 12.113 mm’lik iki akslı modele aittir. Aynı aktarma organlarını üç gövde daha paylaşıyor: 13.103 mm’lik iki akslı Tourliner C, 13.373 mm’lik üç akslı Tourliner C ve yine üç akslı, 13.913 mm’lik Tourliner L. Dördü de 2.550 mm genişliğinde ve klima sistemi dahil 3.870 mm yüksekliğindedir. Oturma yeri sayısı en fazla 53, 59, 57 ve 63, bagaj hacmi en fazla 12, 13, 12 ve 13 m³’tür. Dönüş çapları Tourliner için 21.020 mm, iki akslı C için 24.498 mm ve L için 22.318 mm’dir; üç akslı C için Eylül 2023 tarihli broşür 21.010 mm, Neoplan’ın model sayfaları ise 21.020 mm basıyor. 12.419 cm³ hacimli altı silindirli bir motor olan MAN D2676 LOH, Tourliner ve iki akslı C’de 324 kW güç ve 2.250 Nm tork ile 353 kW güç ve 2.450 Nm tork olarak, üç akslı C ve L’de ise 353 kW ve 2.450 Nm ile 382 kW ve 2.650 Nm olarak sunuluyor; 382 kW ve 2.650 Nm yalnızca 13.373 mm ve 13.913 mm’lik gövdelere aittir. Broşür her güç değerini 1.800 d/dk’da, her azami torku 930 ile 1.350 d/dk arasında veriyor ve altı vitesli otomatik şanzımanı üç akslı iki modelde “only with 480 hp” olarak işaretliyor. Neoplan’ın model sayfaları alt kademe belirtmeden Euro 6 diyor. Açılan hiçbir Neoplan ya da MAN belgesi güncel Tourliner için izin verilen toplam ağırlık, boş ağırlık, aks yükü, lastik ölçüsü, depo hacmi ya da kapı düzeni vermiyor.