Temsa
Temsa HD
Autokar Temsa HD w dwóch długościach: HD 12 o długości 12 276 mm i HD 13 o długości 13 076 mm, z silnikiem DAF MX11 10,8 l o mocy 300 lub 330 kW i skrzyniami ZF manualnymi lub automatycznymi.
- 300–330 kW
- Euro VI
- 12,28 m
- 19 t

Przegląd modelu
- Segment
- Autobus
- Norma emisji
- Euro VI
- Skrzynia biegów
- ZF Ecoshift, manualna, 6 biegów do przodu (standard); ZF Traxon, automatyczna, 12 biegów do przodu, lub ZF Ecolife, automatyczna, 6 biegów do przodu (opcja)
- Maks. masa całkowita
- 19 000 kg
- Długość
- 12 276 mm
- Rozstaw osi
- 6 100 mm
- Średnica zawracania
- 22 399 mm
- Pojemność
- 50+1+1 (HD 12, broszura i strona produktowa Temsy)
Rodziny silników
- Moc
- 300–330 kW
- Moment obrotowy
- 2100–2300 Nm
- Obroty znamionowe
- 1600 rpm
HD to autokar, który TEMSA oferuje w dwóch długościach, HD 12 i HD 13; każda z nich jest też wymieniana w wersji z kierownicą po prawej stronie, jako HD 12 RHD i HD 13 RHD. Menu produktów międzynarodowej witryny Temsy wymienia wszystkie cztery w kategorii „Coaches”, razem z modelami Maraton 12 i 13, Safir Plus i MD9 oraz modelami TS. Temsa opisuje serię HD jako „designed for versatile use” i wymienia „charter services, tourism, as well as intercity and international travel”. Broszura wymienia silnik DAF, skrzynie biegów ZF i osie ZF oraz podaje adres zakładu TEMSA w Adanie w Turcji.
Ta strona powstała na podstawie anglojęzycznej broszury Temsy o modelu HD w witrynie temsa.com, której stopka podaje, że informacje są aktualne na dzień jej publikacji, 02/2026, i która zawiera też wiersz „Copyright © 2024 TEMSA”; na podstawie niedatowanych angielskich stron produktowych HD 12, HD 13, HD 12 RHD i HD 13 RHD w międzynarodowej witrynie Temsy, ze stopką „Copyright © 2025”; oraz na podstawie informacji prasowych Temsy z 25 września 2017 r., 28 marca 2019 r., 18 października 2019 r. i 4 listopada 2026 r. Wszystkie odczytano 9 listopada 2026 r. Broszura poświęca modelom HD 12 i HD 13 po jednej stronie z danymi. Żaden z otwartych dokumentów nie podaje daty wprowadzenia na rynek, masy własnej, liczby drzwi, liczby miejsc stojących, formuły kół ani typu zawieszenia.
Dwie długości: HD 12 i HD 13
Broszura drukuje wartości z kropką jako separatorem tysięcy. Obie długości mają wspólną szerokość, wysokość, wysokość wnętrza, oba zwisy, kąt natarcia i maksymalną masę całkowitą, a różnią się rozstawem osi, długością, średnicą zawracania, liczbą miejsc siedzących i pojemnością luków bagażowych.
| Wiersz broszury | HD 12 | HD 13 |
|---|---|---|
| Długość | 12 276 mm | 13 076 mm |
| Rozstaw osi | 6 100 mm | 6 900 mm |
| Zwis przedni | 2 766 mm | 2 766 mm |
| Zwis tylny | 3 410 mm | 3 410 mm |
| Szerokość | 2 550 mm | 2 550 mm |
| Wysokość (z klimatyzatorem) | 3 644 mm | 3 644 mm |
| Wysokość od podłogi do sufitu | 2 000 mm | 2 000 mm |
| Średnica zawracania | 22 399 mm | 24 546 mm |
| Kąt natarcia | 8° | 8° |
| Liczba miejsc siedzących | 50+1+1 | 41+1+1 |
| Maksymalna masa całkowita | 19 000 kg | 19 000 kg |
| Całkowita pojemność luków bagażowych | 9 m³ | 11 m³ |
Strony produktowe podają niektóre z tych wierszy inaczej. Strona HD 12 podaje te same 50+1+1 miejsc siedzących i 9 m³ pojemności bagażowej co broszura. Strona HD 13 podaje „Number of Seats 55” i pojemność bagażową 10 m³. Strony wersji z kierownicą po prawej stronie podają „53+1+WC” miejsc i 9 m³ dla HD 12 RHD oraz „57+1+ WC” miejsc i 11 m³ dla HD 13 RHD. Wszystkie cztery strony podają maksymalną masę całkowitą 19 000 kg, szerokość 2 550 mm, wysokość z klimatyzacją 3 644 mm i wysokość wnętrza 2 000 mm, a długości 12 276 mm i 13 076 mm.
Silnik
Strony z danymi w broszurze wymieniają dwie wersje mocy silnika DAF MX11 jako „Model 1” i „Model 2”, z jedną średnicą cylindra i skokiem tłoka, jedną pojemnością i jedną normą emisji dla obu.
| Wiersz | Model 1 | Model 2 |
|---|---|---|
| Model | DAF MX11-330 kW | DAF MX11-300 kW |
| Moc maksymalna | 330 kW / 449 KM przy 1 600 obr./min | 300 kW / 408 KM przy 1 600 obr./min |
| Maksymalny moment obrotowy | 2 300 Nm przy 900–1 125 obr./min | 2 100 Nm przy 900–1 125 obr./min |
| Średnica cylindra/skok tłoka | 123 x 152 mm | |
| Pojemność | 10 800 cm³ | |
| Norma emisji silnika | Euro VI | |
Tekst broszury opisuje silnik o pojemności 10,8 l z momentem obrotowym 2 100 Nm przy 900–1 125 obr./min i mocą 300 kW (408 KM) oraz „the option of a 330 kW (449 hp) engine” z momentem 2 300 Nm przy 900–1 125 obr./min. Nazywa go silnikiem sześciocylindrowym, a jego wartości emisji – „Euro 6-compliant”. Strony produktowe wersji z kierownicą po prawej stronie opisują silnik jako „Diesel, 4-stroke; Water cooled; Direct injection” i jako „6-cylinder in-line type engine” o pojemności 10 800 cm³. Rodzinę silników opisano w artykule silnik PACCAR MX-11, a etapy Euro VI w artykule Euro 6 i Euro 7 – objaśnienie.
Każda strona produktowa podaje jedną wersję mocy. Strony HD 12 i HD 13 nazywają silnik „DAF MX11” i podają 330 kW/449 KM przy 1 600 obr./min oraz 2 300 Nm przy 900–1 125 obr./min. Strona HD 12 RHD podaje „DAF MX11-300 Kw” o mocy 300 kW/408 KM przy 1 600 obr./min i momencie 2 100 Nm przy 900–1 125 obr./min. Strona HD 13 RHD podaje „E6 DAF 271kW MX11” o mocy 271 kW/368 KM przy 1 650 obr./min i momencie 1 580 Nm przy 1 000–1 650 obr./min – wersję mocy, której broszura nie wymienia. W komunikacie z 28 marca 2019 r. Temsa podała dla HD 13 „435 bhp and 2,100 Nm maximum torque” z silnika DAF MX-11.
Skrzynie biegów, osie, układ kierowniczy i hamulce
Broszura wymienia w standardzie manualną skrzynię biegów ZF Ecoshift z 6 biegami do przodu, a jako opcje automatyczną skrzynię ZF Traxon z 12 biegami do przodu i automatyczną skrzynię ZF Ecolife z 6 biegami do przodu („ZF Ecoshift 6 Forward Manuel”, „ZF Traxon 12 Forward Automatic”, „ZF Ecolife 6 Forward Automatic”). Strony produktowe HD 12 i HD 13 wymieniają dwa typy skrzyni biegów: manualną ZF z 6 biegami do przodu i 1 wstecznym oraz automatyczną ZF z 12 biegami do przodu i 1 wstecznym; strony wersji z kierownicą po prawej stronie wymieniają jeden: automatyczną ZF z 6 biegami do przodu i 1 wstecznym. Rodzinę TraXon opisano w artykule skrzynia biegów ZF TraXon.
| Wiersz | Oś przednia | Oś tylna |
|---|---|---|
| Typ | ZF RL 75 E, z niezależnym zawieszeniem kół | ZF A 133, sztywna |
| Nośność | 7 500 kg | 11 500 kg |
| Przełożenie przekładni głównej | – | 2,00/2,76/3,36 |
Strony produktowe podają te same nośności i opisują oś przednią jako oś z niezależnym zawieszeniem kół, a oś tylną jako sztywną, bez oznaczeń typów ZF. Koła mają obręcze 22.5 x 9, wymieniane jako „Steel/Aluminium Rim”, i opony 295/80 R22.5; strona HD 13 w broszurze wymienia koło zapasowe w standardzie, a strona HD 12 nie ma wiersza koła zapasowego. Podnoszenie i przyklęk nadwozia są standardem w obu modelach. Strony produktowe mówią o „a finely tuned suspension system”. Układ kierowniczy jest hydrauliczny, z kierownicą regulowaną w pochyleniu i odległości („Steering Wheel Tilt and Telescopic”); jedno i drugie jest standardem.
W rubryce „Brakes” broszura wymienia w standardzie hamulec roboczy, hamulec postojowy, hamulec silnikowy, hamulec wydechowy z zaworem, ABS, ASR, EBS, AEBS i intarder. Tekst broszury opisuje EBS jako „integrated into an electronic system combining the brake controls, ABS and ASR”. Jak te hamulce dzielą się pracą, opisano w artykule retardery i hamowanie silnikiem.
Paliwo, klimatyzacja i wyposażenie elektroniczne
Zbiornik paliwa mieści 527 litrów i jest wymieniany razem z podgrzewanym filtrem paliwa z separatorem wody („527 L Heated Fuel Filter Water Separator”); zbiornik mocznika (AdBlue) mieści 50 litrów. Strony wersji z kierownicą po prawej stronie podają te same 527 l i 50 l.
Klimatyzacja o wydajności chłodniczej 39 kW jest standardem, podobnie jak dodatkowy układ ogrzewania, ogrzewanie konwektorowe, podgrzewacz wstępny z zegarem sterującym i podwójne szyby; odszraniacz jest opcją. Podgrzewana przednia szyba jest standardem na stronie HD 12 w broszurze, a opcją na stronie HD 13.
Standardowe wyposażenie elektroniczne to brzęczyk biegu wstecznego, kamera cofania, chłodziarka na butelki w desce rozdzielczej i tachograf; tylny czujnik parkowania, lodówka, tablice kierunkowe i tablica autobusu szkolnego są opcjami. Monitor jest opcją na stronie HD 12, a standardem na stronie HD 13.
Przestrzeń pasażerska, stanowisko kierowcy i nadwozie
Broszura podaje, że HD „comes with 2+2 and 2+1 seating configurations”, z fotelami „available in textile, leather or a combination of both materials”, oraz że półki bagażowe „come in two variations, with either lids or plastic stripes”. Jej strony z wyposażeniem wymieniają w standardzie półkę bagażową, zasłony, fotel asystenta, odchylane fotele pasażerskie, tackę serwisową przy fotelach pasażerskich i ładowarkę USB, a jako opcje aneks kuchenny, WC i przedział sypialny. Strony produktowe opisują fotele z „dual USB-A and USB-C power outlets, cup holder for driver, magazine nets, footrests”, a komunikat z 28 marca 2019 r. podawał, że połączenie Wi-Fi i porty USB były w HD 13 standardem.
Broszura opisuje fotel kierowcy z podłokietnikami, podparciem pleców i „a weight-sensitive pneumatic suspension system”, przesuwany do przodu, do tyłu, w górę i w dół. Lista wyposażenia stanowiska kierowcy obejmuje w standardzie przedni mikrofon, elektryczną osłonę przeciwsłoneczną, 3-punktowy pas bezpieczeństwa fotela kierowcy i elektrycznie sterowane lusterka zewnętrzne, a jako opcje alkomat („Alcoholmeter”) i ogrzewanie fotela kierowcy.
Nadwozie jest w standardzie lakierowane na biały kryjący, a kolory metalizowane i inne kolory kryjące są opcjami; osłony felg są standardem. Reflektory halogenowe i światła przeciwmgłowe są standardem, a reflektory ksenonowe opcją; strona HD 13 dodaje w standardzie światła do jazdy dziennej LED. Dalsze opcje to sygnał pneumatyczny, lusterko kamerowe, kamera przy stopniach środkowych drzwi i oświetlenie manewrowe otoczenia pojazdu. Tekst broszury mówi o „special uninterrupted chrome lines” i „darkened wide windows”.
Bezpieczeństwo i wspomaganie kierowcy
Strona bezpieczeństwa w broszurze opisuje sześć systemów: ABS, ASR, EBS, ESP, AEBS i system ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu (LDWS), który według broszury „warns the driver with an audible and vibrating alert when the coach moves out of its lane”. Jej tekst podaje, że adaptacyjny tempomat (ACC) „automatically adjusts the vehicle speed and maintains a safe tracking distance”.
Lista bezpieczeństwa na obu stronach z danymi oznacza jako standard ESP, LDWS i ACC, system informujący o martwym polu, ostrzeganie przed możliwością zderzenia z pieszymi lub rowerzystami, inteligentnego asystenta kontroli prędkości, system monitorowania ciśnienia w oponach, system informacji przy cofaniu, sygnał zatrzymania awaryjnego, przygotowanie do montażu alkoholowej blokady zapłonu i „Cyber Security Compliance”, a także młotki bezpieczeństwa, system sygnalizacji pożaru w komorze silnika, ostrzeżenie o niskim napięciu, rozłącznik obwodów na akumulatorze, gaśnicę, ostrzeżenie o otwartej klapie komory silnika i immobilizer.
Strony produktowe HD 12 i HD 13 wymieniają ACC, LDWS, system łagodzenia skutków kolizji, ostrzeganie przed możliwością zderzenia z pieszymi lub rowerzystami, monitorowanie senności i uwagi kierowcy oraz inteligentnego asystenta kontroli prędkości, a po nich „And many more”; strony wersji z kierownicą po prawej stronie wymieniają ACC, LDWS i system łagodzenia skutków kolizji. Których z tych systemów wymaga ogólne rozporządzenie UE w sprawie bezpieczeństwa i od kiedy, omówiono w artykule o obowiązkowych systemach wspomagania kierowcy.
Kierownica po prawej stronie: HD 12 RHD i HD 13 RHD
| Wiersz strony produktowej | HD 12 RHD | HD 13 RHD |
|---|---|---|
| Liczba miejsc siedzących | 53+1+WC | 57+1+ WC |
| Długość | 12 276 mm | 13 076 mm |
| Pojemność bagażowa | 9 m³ | 11 m³ |
| Maksymalna masa całkowita | 19 000 kg | 19 000 kg |
| Silnik | DAF MX11-300 Kw | E6 DAF 271kW MX11 |
| Moc maksymalna | 300 kW/408 KM przy 1 600 obr./min | 271 kW/368 KM przy 1 650 obr./min |
| Maksymalny moment obrotowy | 2 100 Nm przy 900–1 125 obr./min | 1 580 Nm przy 1 000–1 650 obr./min |
| Skrzynia biegów | automatyczna ZF, 6 do przodu + 1 wsteczny | automatyczna ZF, 6 do przodu + 1 wsteczny |
| Zbiornik paliwa / mocznika | 527 l / 50 l | 527 l / 50 l |
Obie strony podają: „For operations in the UK and beyond, the HD is also fully PSVAR compliant, ensuring accessibility for all passengers and meeting the latest regulatory standards”. Opisują też „Luggage-Style PSVAR Preparation”, w którym „the lift area is initially used as additional luggage space”, i podają, że pojazd „is designed from the outset to be easily convertible to PSVAR or PSVAR Ready specifications with minimal modifications”. Komunikat Temsy z 4 listopada 2026 r. o targach Euro Bus Expo w Birmingham, które odbyły się od 3 do 5 listopada, podaje, że Temsa pokazała tam HD RHD, mówi o „Available configurations addressing PSVAR requirements” i wymienia ulepszenia środowiska pracy kierowcy i przestrzeni pasażerskich, w tym większy komfort siedzeń. Czego przepisy PSVAR wymagają od autokaru, omówiono w artykule o dostępności autobusów.
HD w dokumentach Temsy w latach 2017–2026
| Data | Co podaje dokument | Dokument |
|---|---|---|
| 25 września 2017 r. | Zapowiedź targów Busworld Kortrijk, 20–25 października 2017 r.: wśród swoich 7 pojazdów Temsa pokaże „HD for intercity passengers and tourist buses”. | Informacja prasowa Temsy, 25 września 2017 r. |
| 28 marca 2019 r. | HD 13, „long range bus”, pokazany niedawno na targach Bus2Bus w Berlinie, gdzie obejrzał go niemiecki federalny minister transportu i infrastruktury cyfrowej Andreas Scheuer; „435 bhp and 2,100 Nm maximum torque” z silnika DAF MX-11; Wi-Fi i porty USB w standardzie. | Informacja prasowa Temsy, 28 marca 2019 r. |
| 18 października 2019 r. | HD wśród pięciu autobusów Temsy na targach Busworld Europe, od 18 do 23 października; szef marketingu Temsy powiedział, że Temsa jest „proud to introduce the HD, MD9 and MD7”. | Informacja prasowa Temsy, 18 października 2019 r. |
| 02/2026 | Broszura z jedną stroną z danymi dla HD 12 i jedną dla HD 13 oraz dwiema wersjami mocy silnika DAF MX11, 300 i 330 kW. | Broszura Temsy o modelu HD |
| 4 listopada 2026 r. | HD RHD na stoisku Temsy na targach Euro Bus Expo w Birmingham, od 3 do 5 listopada. | Informacja prasowa Temsy, 4 listopada 2026 r. |
Uwagi do źródeł
Powyższa tabela danych opisuje HD 12 tak, jak podaje go broszura Temsy z informacjami aktualnymi na 02/2026: długość 12 276 mm przy rozstawie osi 6 100 mm, średnica zawracania 22 399 mm, 50+1+1 miejsc, 9 m³ przestrzeni bagażowej i maksymalna masa całkowita 19 000 kg. HD 13 ma długość 13 076 mm przy rozstawie osi 6 900 mm, średnicę zawracania 24 546 mm, 41+1+1 miejsc, 11 m³ i tę samą masę 19 000 kg. Oba mają szerokość 2 550 mm i wysokość 3 644 mm z klimatyzatorem, zwis przedni 2 766 mm i zwis tylny 3 410 mm. Broszura wymienia dwie wersje mocy silnika DAF MX11 o pojemności 10,8 l, obie przy 1 600 obr./min: 330 kW (449 KM) z momentem 2 300 Nm i 300 kW (408 KM) z momentem 2 100 Nm, przy 900-1 125 obr./min. Strona produktowa HD 13 RHD Temsy podaje 271 kW (368 KM) przy 1 650 obr./min i 1 580 Nm przy 1 000-1 650 obr./min.
Krótkie odpowiedzi
- Jakie silniki oferuje Temsa HD?
- Karta modelu Temsa HD obejmuje następujące rodziny silników: DAF MX-11 (10,8 l). Moc wynosi 300–330 kW, moment obrotowy 2100–2300 Nm.
- Jaką normę emisji spełnia Temsa HD?
- Euro VI.
- Jaką skrzynię biegów ma Temsa HD?
- Skrzynia biegów: ZF Ecoshift, manualna, 6 biegów do przodu (standard); ZF Traxon, automatyczna, 12 biegów do przodu, lub ZF Ecolife, automatyczna, 6 biegów do przodu (opcja).
- Jaka jest maksymalna masa całkowita dla Temsa HD?
- Maksymalna masa całkowita: 19 000 kg.
- Jaką długość ma Temsa HD?
- Długość: 12 276 mm; Rozstaw osi: 6 100 mm.
- Ilu pasażerów mieści Temsa HD?
- Pojemność: 50+1+1 (HD 12, broszura i strona produktowa Temsy).
Inne modele Temsa w tym serwisie
Źródła
- TEMSA HD brochure (English, information as of 02/2026) — Temsa Skoda Sabancı Ulaşım Araçları A.Ş.
- HD 12 — product page (international site, English) — TEMSA
- HD 13 — product page (international site, English) — TEMSA
- HD 12 RHD — product page (international site, English) — TEMSA
- HD 13 RHD — product page (international site, English) — TEMSA
- Temsa Promotes 7 Buses In Total at The Busworld Exhbition, 2 of Which is New — TEMSA, 25 Sept 2017
- German Minister Of Transportation Examines TEMSA “HD 13” Closely — TEMSA, 28 Mar 2019
- TEMSA has introduced the new Battery Pack and five buses in the Busworld Expo — TEMSA, 18 Oct 2019
- TEMSA Showcases HD and MD9 at Euro Bus Expo — TEMSA, 4 Nov 2026