Temsa Maraton

Maraton to dwuosiowy autokar, który TEMSA buduje w swoim zakładzie w Adanie w Turcji w dwóch długościach: Maraton 12 i Maraton 13. Temsa nazywa go swoim flagowym autokarem. Podczas prezentacji prasowej w Stambule 12 listopada 2015 r. Temsa opisała go jako pierwszy na świecie dwuosiowy pojazd Super High Deck z płaską podłogą („dünyada çift akslı ilk düz taban Super High Deck aracı”), a komunikat Temsy z 18 października 2019 r. podaje, że „the latest generation of Maratons” weszła do produkcji seryjnej w 2016 r. Nazwa jest starsza: pierwszego Maratona, zbudowanego na bazie Fuso, Temsa datuje na 1987 r.

Tabele wymiarów i silnika na tej stronie pochodzą z anglojęzycznej broszury modelu Maraton, do której odsyłają strony Maraton 12 i Maraton 13 w międzynarodowej witrynie Temsy i której stopka podaje, że informacje są aktualne na 06/2026; turecka broszura w witrynie temsa.com zawiera te same dane techniczne i tę samą datę. Obie odczytano 7 października 2026 r., wraz ze stronami produktowymi Maraton 12 i Maraton 13 w witrynie międzynarodowej w wersji angielskiej i tureckiej oraz w europejskich witrynach TEMSA w wersji niemieckiej, francuskiej, włoskiej, hiszpańskiej i tureckiej. Turecka broszura Temsy wydrukowana w 02/2026, którą temsa.com udostępniała pod tym samym adresem w maju 2026 r. (kopia w Internet Archive z 15 maja 2026 r.), zawiera wiersze, których nie ma w wydaniu czerwcowym. TEMSA France odsyła do francuskiej broszury, której stopka datuje informacje na 08/2022; omówiono ją w osobnej sekcji poniżej. Komunikaty Temsy z lat 2015–2026 oraz karty danych Temsy z 11/2015 i 07/2019 zachowane w Internet Archive datują wcześniejsze silniki i historię linii modelu.

Dwa modele w broszurze z czerwca 2026 r.

Broszura podaje każdy wymiar jeden raz dla obu modeli, a tam, gdzie modele się różnią, w postaci pary wartości („12.365 mm / 13.080 mm”, z kropką jako separatorem tysięcy). Mają wspólną szerokość, wysokość, wysokość wnętrza i oba zwisy, a różnią się rozstawem osi, długością, pojemnością luków bagażowych, średnicą zawracania i maksymalną masą całkowitą.

Według naszych obliczeń zwisy i rozstaw osi sumują się do każdej z długości: 2 730 + 6 335 + 3 300 = 12 365 mm oraz 2 730 + 7 050 + 3 300 = 13 080 mm. Maraton 13 jest dłuższy o 715 mm i całe te 715 mm przypada na rozstaw osi. Broszura nie podaje masy własnej. Znaczenie tych wierszy w karcie danych autokaru omówiono w artykule o tym, jak czytać kartę danych autokaru.

Strony produktowe Temsy podają liczbę miejsc siedzących 53+1+1 dla modelu Maraton 12 i 57+1+1 dla modelu Maraton 13; niemiecka strona modelu Maraton 12 podaje 53+1+1+1. Turecka broszura z 02/2026 podawała 53+1+1 dla modelu Maraton 12 i 41+1+1 dla modelu Maraton 13, a turecka witryna Temsy umieszcza dłuższy model pod adresem maraton-13-vip. Broszura opisuje płaską podłogę i siedzenia w układach „2+1 VIP or 2+2 standard layouts”.

Dokumenty Temsy różnią się co do maksymalnej masy całkowitej modelu Maraton 13: 19 000 kg w broszurze z czerwca 2026 r. oraz na angielskiej i tureckiej stronie produktowej, 18 000 kg na niemieckiej, francuskiej, włoskiej i hiszpańskiej stronie produktowej oraz w tureckiej broszurze z 02/2026. Francuska i hiszpańska strona modelu Maraton 13 podają 12 m³ przestrzeni bagażowej tam, gdzie broszura podaje 14 m³.

Silnik

Broszura wymienia silnik w rubryce „Standard equipments”, w dwóch kolumnach, każda z własną skrzynią biegów.

Strony produktowe Temsy opisują silnik jako czterosuwowy, chłodzony cieczą silnik wysokoprężny z wtryskiem bezpośrednim, sześciocylindrowy rzędowy o pojemności 10 800 cm³, a angielska strona modelu Maraton 13 nazywa go „Euro 6 DAF MX11-300kW”. Turecka broszura z 02/2026 dodaje średnicę cylindra i skok tłoka 123 x 152 mm oraz oznacza silnik 330 kW jako „Otomatik şanzıman” (skrzynia automatyczna), a silnik 300 kW jako „Manuel şanzıman” (skrzynia manualna). Dokumenty Temsy podają klasę emisji jako Euro 6 („E6”) bez etapu; etapy omówiono w artykule Euro 6 i Euro 7 – objaśnienie.

Na targach Busworld Europe w Brukseli w październiku 2025 r. Temsa podała: „From 2026, the model will also feature an upgraded DAF MX-11 engine and ZF Traxon transmission, offering greater torque, smoother shifting, and up to 3% improved fuel economy.” Karta danych Temsy z 07/2019 wymieniała jeden silnik, „E6 DAF MX11-320kW”, o mocy 320 kW (432 KM) przy 1 700 obr./min i momencie obrotowym 2 100 Nm przy 1 000–1 450 obr./min.

Strony produktowe, odczytane 7 października 2026 r., nie wszystkie podają wartości z broszury. Angielskie strony obu modeli oraz turecka strona modelu Maraton 13 w witrynie międzynarodowej podają 408 KM przy 1 600 obr./min i 2 100 Nm przy 900–1 125 obr./min. Strony modelu Maraton 12 w wersji tureckiej, francuskiej, włoskiej i hiszpańskiej podają 320 kW (432 KM) przy 1 700 obr./min i 2 100 Nm przy 1 000–1 450 obr./min, czyli wartości z karty danych z 07/2019, natomiast niemiecka strona modelu Maraton 12 podaje 300 kW (408 PS) przy 1 600 obr./min. Strony modelu Maraton 13 w wersji niemieckiej, francuskiej, włoskiej i hiszpańskiej oraz w europejskiej witrynie tureckiej podają 408 KM przy 1 600 obr./min i 2 100 Nm przy 1 000–1 450 obr./min.

Skrzynie biegów, osie, zawieszenie i hamulce

Strony produktowe podają dla manualnej skrzyni ZF Ecoshift 6 biegów do przodu i 1 wsteczny, a dla zautomatyzowanej skrzyni ZF Traxon 12 biegów do przodu i 1 wsteczny. W tureckiej broszurze z 02/2026 manualna skrzynia ZF (6 + 1) była skrzynią standardową („Model (Standart)”), a automatyczna skrzynia ZF (12 + 1) – opcją („Model (Opsiyonel)”). Jak zmienia biegi skrzynia tego rodzaju co Traxon, opisano w artykule o zautomatyzowanych skrzyniach manualnych.

Broszura wymienia „Independent Suspension with Air Bags and Shock Absorbers” i „Full Body Lifting and Kneeling”, a jej tekst podaje, że system ECAS wraz z niezależnym przednim zawieszeniem zapewnia „a smooth and stable ride regardless of road conditions”. Układ kierowniczy jest hydrauliczny, z kierownicą regulowaną w pochyleniu i odległości („Steering Wheel Tilt and Telescopic”). Turecka broszura z 02/2026 podaje kąt natarcia i kąt zejścia 8° („Yaklaşım Açısı/Ayrılım Açısı”), a karta danych z 07/2019 – kąt natarcia 8°.

W rubryce „Safety” broszura wymienia hamulec roboczy, hamulec postojowy, hamulec silnikowy i hamulec wydechowy z zaworem, a także ABS, ASR i EBS. Nie wymienia retardera; francuska broszura z 08/2022 wymienia intarder sprzężony z pedałem hamulca („Couplage intarder à la pédale de frein”), a broszura Temsy z 11/2015 – intarder zintegrowany ze skrzynią biegów („Şanzımana entegre intarder”). Jak te hamulce dzielą się pracą, opisano w artykule retardery i hamowanie silnikiem. Opony w rozmiarze 295/80 R22.5 są osadzone na felgach Alcoa Dura-Bright; strony produktowe podają rozmiar obręczy 22.5 x 8.25, a kilka stron w wersji tureckiej, francuskiej, włoskiej i hiszpańskiej opisuje opony jako bezdętkowe.

Paliwo, AdBlue i instalacja elektryczna

Zbiornik paliwa mieści 583 litry, a zbiornik mocznika (AdBlue) 50 litrów; tureckie strony produktowe dodają do wiersza paliwa podgrzewany filtr z separatorem wody („583 L Isıtmalı su ayırıcı filtre”). Instalacja elektryczna ma napięcie 24 V: to system multipleksowy Continental z cyfrowym zestawem wskaźników oraz dwa akumulatory 12 V o pojemności 225 Ah. Oświetlenie obejmuje reflektory ksenonowe, światła do jazdy dziennej i światła przeciwmgłowe, a także oświetlenie zewnętrzne i wewnętrzne. Broszura wymienia diagnostykę w czasie rzeczywistym silnika, skrzyni biegów, systemu multipleksowego i klimatyzacji; turecka broszura dodaje hamulce („Motor, Şanzıman, Multiplex, Fren ve Klima Sistemi”). Wśród danych ogólnych wymieniono sygnał pneumatyczny.

Przestrzeń pasażerska, stanowisko kierowcy i klimatyzacja

Kolumna wyposażenia w broszurze wymienia szyby tylne i podwójnie szklone szyby boczne; odchylane fotele ze skórzanym zagłówkiem, podłokietnikiem, podnóżkiem, siatką na czasopisma i stolikiem; gniazda USB typu A i C przy siedzeniach pasażerów; moduły pasażerskie z regulowanymi nawiewami, lampkami do czytania i głośnikiem; oraz dwa elektrycznie sterowane włazy dachowe jako wyjścia awaryjne. Ogrzewanie i chłodzenie to odszraniacz po stronie kierowcy, chłodzenie dachowe oraz ogrzewanie dachowe i konwektorowe, z maksymalną mocą chłodniczą 133 000 BTU i maksymalną mocą grzewczą 212 000 BTU.

Dla kierowcy broszura wymienia fotel Grammer lub ISRI z podparciem lędźwiowym, w pełni cyfrowy zestaw wskaźników LCD z obrazem do tyłu („Full LCD Digital Cluster, Rear View”), chłodziarkę na butelki w desce rozdzielczej, system audio-wideo 2-DIN z ekranem dotykowym (AM/FM/DVD/MP3/BT) oraz mikrofon na gęsiej szyi przy fotelu kierowcy („Swan Driver Microphone in Driver Seat”). Tekst broszury opisuje „a spacious cockpit featuring an ergonomic control panel and digital dashboard”.

Jako opcje wymieniono WC ze zbiornikiem wody 35 l przy drzwiach środkowych, skórzane i materiałowe warianty obić siedzeń, lusterka kamerowe, hak holowniczy, tablicę kierunkową, podgrzewaną przednią szybę, monitor, odszraniacz z klimatyzacją, aneks kuchenny, przedział sypialny oraz zewnętrzne oświetlenie manewrowe i pomocnicze. Turecka broszura z czerwca 2026 r. wymienia aneks kuchenny („Mutfak Ünitesi”) wśród wyposażenia wnętrza, a nie wśród opcji, mikrofon na gęsiej szyi przy fotelu kierowcy („Sürücü Koltuğu Kuğu Mikrofon”) wśród opcji i nie opisuje foteli jako odchylanych.

Jeśli chodzi o odpoczynek kierowcy, tekst broszury opisuje „the spacious, ergonomically designed sleeping cabin with its own dedicated air conditioning system”, podczas gdy strona wyposażenia wymienia przedział sypialny jako opcję; turecka broszura z 02/2026 oznaczała „Uyku Kabini w/AC” (kabina sypialna z klimatyzacją) jako standard w obu modelach. Broszura z czerwca 2026 r. wymienia drzwi środkowe w wierszu WC i nie podaje liczby drzwi; francuska broszura z 08/2022 wymienia pneumatyczne jednoskrzydłowe drzwi przednie z podwójną szybą i pneumatyczne jednoskrzydłowe drzwi środkowe.

Bezpieczeństwo i wspomaganie kierowcy

Strona bezpieczeństwa w broszurze pokazuje jedenaście systemów: adaptacyjny tempomat (ACC), system ostrzegania przed niezamierzoną zmianą pasa ruchu (LDWS), zaawansowany system hamowania awaryjnego (AEBS), ostrzeganie o kolizji z pieszym i rowerzystą (MOIS), ostrzeganie o senności i spadku poziomu uwagi kierowcy (DDAW), inteligentnego asystenta kontroli prędkości (ISA), system informujący o martwym polu (BSIS), system informacji przy cofaniu (REIS), monitorowanie ciśnienia w oponach (TPMS), sygnał zatrzymania awaryjnego (ESS) oraz ułatwienie montażu alkoholowej blokady zapłonu (AIIF). Każdy z nich oprócz AEBS ma gwiazdkę, którą wyjaśnia przypis: „Standard for GSR regions, optional for non-GSR regions”. Turecka broszura pokazuje tych samych jedenaście systemów bez gwiazdki i bez przypisu. Lista bezpieczeństwa na stronie danych technicznych wymienia te same systemy z wyjątkiem ACC i AIIF i dodaje „Cyber Security Compliance”. Których z tych systemów wymaga ogólne rozporządzenie UE w sprawie bezpieczeństwa i od kiedy, omówiono w artykule o obowiązkowych systemach wspomagania kierowcy.

Turecka broszura z 02/2026 oznaczała jako standard w obu modelach ESP, ACC, LDWS, BSIS, DDAW, MOIS, REIS, ESS i monitorowanie ciśnienia w oponach, „ISA (Akıllı Hız Destek Sitemi Altyapısı)” (infrastruktura inteligentnego asystenta kontroli prędkości), „R155 (Siber Güvenlik)” (cyberbezpieczeństwo), przygotowanie pod alkomat („Alkolmetre Hazırlığı”), system sygnalizacji pożaru w komorze silnika, młotki bezpieczeństwa, gaśnicę, ostrzeżenie o niskim napięciu i mechaniczny wyłącznik akumulatorów; sam alkomat („Alkolmetre”) był opcją.

Broszura podaje: „When prevention isn’t enough, Maraton’s high-strength construction helps protect passengers by maintaining compartment integrity.” Podczas premiery w 2015 r. Temsa oświadczyła, że regulamin R66-02 stanie się w najbliższym czasie standardem we wszystkich pojazdach i że już teraz oferuje go w modelach Maraton i Maraton VIP bez zwiększania masy pojazdu. Czego ten regulamin dotyczący przewracania się pojazdów wymaga od autokaru, opisano w artykule o wytrzymałości na przewrócenie.

Broszura TEMSA France, 08/2022

Francuska broszura, do której odsyłają strony Maratona w witrynie TEMSA France (plik utworzony 12 marca 2024 r.), datuje swoje informacje na 08/2022. Opisuje jeden silnik, „DAF MX11-330 EURO6” o pojemności 10 800 cm³ i mocy 330 kW (449 CV) przy 1 600 obr./min, z momentem obrotowym 2 300 Nm, oraz skrzynię biegów „ZF TRAXON 12TX2411 INT”. Podaje dla modelu Maraton 12 układ z 53 odchylanymi fotelami +1+1 i WC, a dla modelu Maraton 13 układ z 57 fotelami +1+1, z możliwymi układami 50 +1+1 i 54 +1+1 („Aménagement possible”); długości 12,365 m i 13,000 m przy rozstawie osi 6,335 m i 7,050 m; promień zawracania („Rayon de braquage”) 10,8 m; maksymalną masę całkowitą („PTAC”) 19 000 kg; oraz luki bagażowe o pojemności 11 m³ z klapami pantografowymi i centralnym zamkiem.

Jej wykazy wyposażenia, poza pozycjami oznaczonymi jako „Options”, obejmują centralne WC i naprzeciw niego aneks kuchenny z lodówką 60 l i ekspresem do kawy, które tekst nazywa standardowymi („de série”); 2-punktowe pasy bezpieczeństwa; klimatyzację przestrzeni pasażerskiej o mocy 39 kW z elektroniczną regulacją, dodatkowe ogrzewanie o mocy 32 kW i ogrzewanie o mocy 8 kW we wnęce przednich stopni; automatyczny system ochrony przeciwpożarowej „conforme R107-07”; hamulce tarczowe z przodu i z tyłu z ABS, ASR, ESC, EBS, ESP, AEBS i eAS; niezależne zawieszenie przednich kół z amortyzatorami, stabilizatorem i 2 miechami pneumatycznymi oraz 4 miechy pneumatyczne z 4 teleskopowymi amortyzatorami z tyłu; opony Michelin X Coach HLZ z przodu i X Coach XD z tyłu w rozmiarze 295/80 x 22.5 oraz koło zapasowe; tachograf DTCO 4.0 na 24 V; blokadę alkoholową („Ethylotest anti-démarrage”); lodówkę 42 l w desce rozdzielczej; wyposażoną leżankę kierowcy; oraz drzwi zamykające się automatycznie przy 5 km/h. Zbiorniki paliwa i AdBlue mają te same 583 i 50 litrów, a wykaz paliw wymienia też HVO.

Linia Maraton od 1987 r.

Dokumenty Temsy podają dla linii Maraton następujące daty. Żaden z otwartych dokumentów Temsy nie opisuje Maratonów zbudowanych między 1987 a 2015 r.

Uwagi do źródeł

Powyższa tabela opisuje model Maraton 12: długość 12 365 mm przy rozstawie osi 6 335 mm, maksymalna masa całkowita 18 000 kg i 12 m³ przestrzeni bagażowej według broszury Temsy z czerwca 2026 r. oraz 53+1+1 miejsc siedzących według stron produktowych Temsy. Maraton 13 ma długość 13 080 mm przy rozstawie osi 7 050 mm, 19 000 kg, 14 m³ i 57+1+1 miejsc. Oba mają 2 550 mm szerokości i 3 900 mm wysokości wraz z klimatyzacją, zwis przedni 2 730 mm i zwis tylny 3 300 mm; średnice zawracania wynoszą 22 400 mm i 24 090 mm. Broszura wymienia dwa stopnie mocy silnika DAF MX11, oba przy 1 600 obr./min: 300 kW i 2 100 Nm w połączeniu z manualną skrzynią ZF Ecoshift oraz 330 kW i 2 300 Nm w połączeniu ze zautomatyzowaną skrzynią ZF Traxon. Kilka stron produktowych Temsy podaje 320 kW przy 1 700 obr./min, czyli moc z karty danych Temsy z lipca 2019 r.