Iveco Stralis

Stralis to gama ciężkich drogowych samochodów ciężarowych Iveco S.p.A. z Turynu. Zestaw materiałów prasowych Iveco z 2007 r. opisuje go jako narzędzie pracy w ciężkim transporcie drogowym „dalle 19 alle 44 tonnellate”, od 19 do 44 ton, i podaje, że gamę zaprezentowano w 2002 r., a Stralis AS otrzymał tytuł „Truck of the Year 2003”. Ta strona opiera się na własnych dokumentach prasowych Iveco: zestawie materiałów prasowych nowego Stralisa z 2007 r. (wydanie włoskie i francuskie, bez daty), zestawie na targi IAA 2010 w Hanowerze, zestawie materiałów prasowych Stralisa Hi-Way z datą Turyn, 1 lipca 2012 r., zestawie na IAA 2012, komunikacie o kabinie Hi-Way z 12 września 2013 r., komunikatach o Stralisie XP i Stralisie NP z datą Madryt, 14 czerwca 2016 r., oraz komunikacie o premierze IVECO S-WAY z 2 lipca 2019 r.

Generacje w dokumentach Iveco

• 2002. Zestaw materiałów prasowych z 2007 r. podaje, że gamę Stralis zaprezentowano w 2002 r., a Stralis AS otrzymał tytuł „Truck of the Year 2003”.
• 2007. Zestaw materiałów prasowych nowego Stralisa podaje, że jego główną nowością jest kabina, oferowana jako Active Day, Active Time i nowa Active Space (AS3), i wymienia silniki Cursor Euro 5 z SCR. Kabinę AS3 nazywa „il top della gamma Stralis 2007”, szczytem gamy Stralis 2007.
• 2010. Na targach IAA w Hanowerze Iveco pokazało w światowej premierze ECOSTRALIS – dalekobieżnego Stralisa ze specjalną kalibracją jednostek sterujących dla niższego zużycia paliwa, stałym monitorowaniem ciśnienia w oponach i dbałością o aerodynamikę całego pojazdu, oferowanego z usługami obejmującymi m.in. kurs ekonomicznej jazdy i system Blue&Me Fleet. Ten sam zestaw nazywa Stralisa „l’ammiraglia Iveco”, flagowym modelem Iveco.
• 1 lipca 2012 r. Iveco zaprezentowało Stralisa Hi-Way, „l’ultima generazione di veicoli della gamma heavy-duty”, z silnikami Euro VI wykorzystującymi system HI-eSCR firmy FPT Industrial, nowymi kabinami Hi-Way, Hi-Road i Hi-Street oraz nowymi systemami bezpieczeństwa. Zestaw podaje, że pojazd jest budowany w zakładzie Iveco w Madrycie, a nowa generacja przeszła ponad 6 milionów km testów wytrzymałościowych i ponad 11 milionów km testów drogowych, przy o 40% większej liczbie kontroli jakości w produkcji niż w poprzedniej wersji.
• Wrzesień 2012 r. Na targach IAA w Hanowerze, od 20 do 27 września 2012 r., Iveco dodało do gamy Euro VI silnik Cursor 9 o mocy 400 KM i Cursor 11 o mocy 480 KM oraz pokazało Stralisa LNG, który według zestawu był od tego roku sprzedawany w całej Europie. Komunikat Iveco o kabinie z 2013 r. podaje, że Stralis Hi-Way zdobył na targach w Hanowerze tytuł International Truck of the Year 2013.
• 14 czerwca 2016 r. W Madrycie Iveco wprowadziło na rynek New Stralis XP, który według komunikatu „builds on the solid foundation of the Stralis Hi-Way”, z odnowionym układem napędowym, nowymi układami elektrycznymi i elektronicznymi, nową skrzynią biegów, tylną osią i tylnym zawieszeniem oraz przekonstruowanym silnikiem, a także New Stralis NP, ciężarówkę na gaz ziemny do transportu długodystansowego.
• 2 lipca 2019 r. Iveco wprowadziło w Madrycie IVECO S-WAY jako „the first vehicle in the new IVECO WAY heavy range”; komunikat podaje, że pojazd „carries over all the advances introduced in the previous generations and adds a new cab”. Profil firmy w tym komunikacie wymienia ciężki segment Iveco powyżej 16 ton jako Trakker i gamę IVECO WAY z S-WAY i X-WAY, podczas gdy profil w komunikatach z czerwca 2016 r. wymieniał „the Trakker (dedicated to off-road missions) and the Stralis, both over 16 tons”. Komunikat z 2019 r. nie używa nazwy Stralis. Iveco S-Way i lekki terenowy Iveco X-Way mają własne strony.

Stralis z 2007 r.

Zestaw z 2007 r. buduje gamę z trzech silników o pojemności 8, 10 i 13 litrów, trzech kabin i trzech wysokości dachu – niskiej, średniej i wysokiej – i mówi o ponad 500 wersjach w układach 4x2, 6x2 i 6x4. Wymienia następujące konfiguracje wyjściowe: ciągniki siodłowe 4x2 w wersji niskiej (Low Tractor), w wersji z tylną osią z podwójną redukcją (HR) i w wersji ze wzmocnioną ramą (RR); ciągniki siodłowe 6x2 ze skrętną osią środkową; samochody ciężarowe jednoczłonowe 4x2 na zawieszeniu mechanicznym lub pneumatycznym; samochody jednoczłonowe 6x2 z trzecią osią na pojedynczych lub bliźniaczych kołach, podnoszoną, stałą lub skrętną albo skrętną i umieszczoną w położeniu środkowym, na tylnym lub pełnym zawieszeniu pneumatycznym; oraz ciągniki siodłowe i samochody jednoczłonowe 6x4. Zawieszenie pneumatyczne o dużym skoku dopasowuje pojazd do wysokości, jakiej wymaga dystrybucja lub transport intermodalny.

Kabiny Active

• Active Day – krótka kabina z niskim dachem do pracy na średnich dystansach, w mieście i na przedmieściach, bez noclegów.
• Active Time – długa kabina z niskim lub wysokim dachem na średnie i długie trasy krajowe lub międzynarodowe.
• Active Space (AS3) – szczyt gamy, nazwany tak od przestrzeni wewnętrznej, o wymiarach, które czynią kabinę „praticamente cubica”, praktycznie sześcienną; jest oferowana także z niskim dachem. Iveco podaje dla AS3 z wysokim dachem o 95 mm większą wysokość, o 90 mm większą głębokość i o 1,8 m³ większą objętość.

Leżanki na stelażu z listew mają wymiary 746 x 2 020 mm (dolna) i 784 x 1 940 mm (górna); górna leżanka odchyla się na sprężynach pneumatycznych, a wchodzi się na nią po aluminiowej drabince. Dolna leżanka występuje w trzech układach: trzy moduły ze stolikiem w module środkowym, trzy moduły obejmujące fotel pasażera albo jeden moduł połączony z przesuwnym pojemnikiem 100 litrów obok lodówki. Składany stolik ma wymiary 580 x 545 mm, czyli o 30% większą powierzchnię niż wcześniej; użyteczna pojemność schowków wzrosła o 15%, a schowek środkowy ma wymiary 450 x 780 mm wobec 220 x 595 mm w poprzednim modelu. Na zewnątrz otwierany elektrycznie schowek boczny z drzwiczkami o 60% większymi niż w poprzednim Stralisie i schowek pod kabiną po obu stronach dają łącznie 480 litrów przestrzeni na bagaż. Iveco podaje, że współczynnik oporu powietrza (Cx) poprawił się o 2% mimo większego dachu. Fotel kierowcy jest zawieszony pneumatycznie, ma cztery stopnie swobody i 220 mm skoku, o 40 mm więcej niż wcześniej; w AS3 centralny wielofunkcyjny zestaw wskaźników ma kolorowy wyświetlacz.

Gama z 2007 r.

Kody kabin w tych samych tabelach to AD-N (niski dach), AT-N (niski i średni dach) i AS3-L (niski i wysoki dach), a na każdej stronie widnieje przypis „configurations may vary in accordance with specific models’ features”. Zestaw z IAA 2010 dodaje dwie wersje specjalne pokazane na targach: Stralisa AT 440S36T/P SL, zaprojektowanego do przewozów wrażliwych na ładowność, takich jak transport płynów, oraz Stralisa AS 260S42Y/FS-CM, przygotowanego przez firmę Saxas do nadwozi wymiennych.

Silniki Cursor gamy Euro 5

Zestaw z 2007 r. opisuje silniki Cursor Euro 5 jako silniki z SCR z pompowtryskiwaczami o ciśnieniu do 2 000 bar, wałkiem rozrządu w głowicy, czterema zaworami na cylinder, „sotto-blocco e testa cilindri mono-blocco” (dolnym blokiem i jednoczęściową głowicą cylindrów) dla sztywności, dekompresyjnym hamulcem silnikowym, elektronicznym sterowaniem początku i dawki wtrysku dla każdego cylindra oraz turbosprężarką o zmiennej geometrii. Podaje moc od 310 do 560 KM i maksymalny moment obrotowy od 1 300 do 2 500 Nm w trzech rodzinach. Jego tabela silników wymienia Cursor 8 o pojemności 7 790 cm³ i masie na sucho 680 kg, Cursor 10 o pojemności 10 300 cm³ i masie 932 kg oraz Cursor 13 o pojemności 12 880 cm³ i masie 1 006 kg. Zestaw Hi-Way z 2012 r. opisuje wszystkie silniki Cursor jako rzędowe sześciocylindrowe. Według Iveco silniki Euro 5 zużywają od 2 do 5% mniej paliwa niż wersje Euro 3, a okresy między wymianami oleju wynoszą 150 000 km.

Zestaw materiałów prasowych z IAA 2010 podaje moce w jednej tabeli, która nie wymienia klasy emisji:

Tabela podaje prędkości obrotowe mocy wersji 500 i 560 KM jako 2080 – 1900 i 2050 – 1900. Tabele gamy z 2007 r. podają dwie wersje silnika Cursor 10 jako 309 kW (420 KM) i 331 kW (450 KM), tabela z 2010 r. – jako 310 i 330 kW. Cursor 13 o mocy 480 KM występuje w tabeli z 2010 r., a w zestawie z 2007 r. go nie ma. Sposób podawania mocy i momentu obrotowego wyjaśnia tekst kW, KM i Nm: jak czytać moc ciężarówki.

Stralis Hi-Way (2012): silniki Euro VI i HI-eSCR

Zestaw Hi-Way z lipca 2012 r. podaje silniki FPT Industrial Cursor Stralisa w trzech pojemnościach dla każdej gamy emisji – 8, 10 i 13 litrów dla Euro V oraz 9, 11 i 13 litrów dla Euro VI – z ośmioma wersjami wysokoprężnymi od 310 do 560 KM i trzema wersjami CNG od 270 do 330 KM. Na targach IAA we wrześniu 2012 r. Iveco dodało dwie wersje Euro VI: 400 KM z 1 700 Nm z silnika Cursor 9 do pojazdów przewożących paliwa oraz 480 KM z 2 250 Nm z silnika Cursor 11, który według Iveco dorównuje osiągami silnikowi 13-litrowemu przy mniejszej masie i niższym zużyciu paliwa. Żaden z zestawów nie podaje wartości w kilowatach dla wersji Euro VI.

Silniki Euro VI mają wtrysk common rail o ciśnieniu do 2 200 bar, nową jednostkę sterującą silnika, która zarządza także układem SCR i filtrem cząstek stałych, oraz turbosprężarki o zmiennej geometrii w wersjach o największym momencie obrotowym. Iveco podaje maksymalny moment obrotowy od 1 000 obr./min, zbiorniki paliwa o pojemności do 1 400 litrów i okresy międzyprzeglądowe do 150 000 km. Każdy silnik ma dekompresyjny hamulec silnikowy; w silnikach Euro VI przepustnica spalin zwiększa skuteczność Super Engine Brake (SEB) nawet o 30% w porównaniu z silnikami Euro V, a hamulec silnikowy współpracuje z hamulcami roboczymi i retarderem hydraulicznym Intarder.

Euro VI jest spełniana bez recyrkulacji spalin. Opatentowany system HI-eSCR firmy FPT Industrial, który Iveco nazywa High Efficiency SCR, redukuje tlenki azotu „di oltre il 95%”, o ponad 95%, i składa się z katalizatora utleniającego (DOC), pasywnego filtra cząstek stałych (DPF), modułu dozowania AdBlue, mieszalnika AdBlue, katalizatora selektywnej redukcji katalitycznej (SCR) i katalizatora oczyszczającego (CUC), z czujnikami tlenków azotu i nadmiaru amoniaku (NH3). Zestaw podaje, że wymuszona regeneracja filtra nie jest potrzebna i że ponieważ silnik nie wymaga dodatkowego chłodzenia, Hi-Way zachowuje surowe nadwozie (body in white) dotychczasowej kabiny. Działanie SCR i AdBlue oraz wymagania normy Euro VI omówiono osobno. Iveco deklaruje do 10% oszczędności paliwa i do 4% niższy całkowity koszt posiadania w misji międzynarodowej realizowanej ciągnikiem siodłowym Stralis Hi-Way.

Kabiny Hi-Way, Hi-Road i Hi-Street

Gama kabin z 2012 r. występuje w dwóch szerokościach. Szeroka kabina Hi-Way, 2 500 mm, to długa kabina z wysokim lub niskim dachem do transportu długodystansowego; kabina średnia, 2 300 mm, to długa Hi-Road ze średniowysokim lub niskim dachem i krótka Hi-Street z niskim dachem. Hi-Way z wysokim dachem ma ponad 10 m³ przestrzeni wewnętrznej. Wewnątrz ma nową deskę rozdzielczą, a zestaw wymienia jako dostępny nowy wentylowany i podgrzewany fotel ze zintegrowanym pasem bezpieczeństwa z regulacją wysokości. Kabina ma kierownicę z przyciskami sterowania telefonem, dolną leżankę „High comfort” o szerokości 80 cm i długości ponad dwóch metrów na drewnianych listwach, z odchylanym oparciem, albo leżankę składaną w stolik, a w wersji z wysokim dachem górną leżankę otwieraną na sprężynach pneumatycznych i składaną do ściany. Dostępny jest zintegrowany z dachem dodatkowy klimatyzator działający przy wyłączonym silniku, a zamontować można maxi-lodówkę o pojemności ponad 50 litrów. Hi-Road i Hi-Street mają przeprojektowaną symetryczną deskę rozdzielczą.

Na zewnątrz nowy przód ma przeprojektowaną centralną osłonę chłodnicy i panele narożne, daszek przeciwsłoneczny z lampami LED, światła do jazdy dziennej LED i reflektory ksenonowe; Iveco podaje, że współczynnik oporu powietrza (Cx) poprawił się o 3%. System IVECONNECT łączy informację i rozrywkę, nawigację, funkcję Driving Style Evaluation, Driver Attention Support i zarządzanie flotą na 7-calowym ekranie dotykowym w desce rozdzielczej.

Komunikat Iveco z 12 września 2013 r. wymienia opcje i akcesoria Iveco Shop do kabiny Hi-Way: system audio Hi-Sound z głośnikami 520 watów, wzmacniaczami 700 watów i subwooferami do 400 watów, zestaw Hi-Vision wykonany z firmą Blaupunkt z telewizorem LCD 19 cali, system Around View 360 z czterema kamerami i monitorem 7 cali, system alarmowy z powiadamianiem o połączeniu, klimatyzator dachowy do użytku podczas postoju, maxi-lodówkę 50 litrów i ekspres do kawy Lavazza, który można zamawiać od września 2013 r. Podaje, że leżanka kierowcy ma 80 centymetrów szerokości i dwa metry długości oraz materac o grubości dziewięciu centymetrów.

Skrzynie biegów, osie, rama i zawieszenie

Zestaw z 2007 r. wymienia manualne skrzynie biegów ZF o 9 lub 16 biegach ze wspomaganiem Servoshift, automatyczne skrzynie Allison do jazdy w trybie stop-and-go i 12-biegową zautomatyzowaną skrzynię EuroTronic: 9-biegową 9S1310TO i EuroTronic 12AS1420TD w silniku Cursor 8 o mocy 310 i 330 KM, a 16-biegową manualną także w silniku Cursor 13 o mocy 560 KM. Osie tylne dostarczają Arvin Meritor i Iveco, w wersjach z pojedynczą i podwójną redukcją. Podłużnice mają podwójne przewężenie i przekrój U, z nitowanymi poprzeczkami, i są wykonane ze stali o podwyższonej granicy plastyczności Fe E 490 o grubości od 6,7 do 7,7 mm, a instalacja elektryczna wykorzystuje technologię CAN-bus i Multiplex, z 45% mniejszą liczbą przewodów.

Zestaw Hi-Way z 2012 r. oferuje manualną skrzynię biegów o 9 lub 16 biegach, 12-biegową zautomatyzowaną skrzynię biegów ZF EuroTronic z dźwignią na kolumnie kierownicy i 6-biegową automatyczną skrzynię Allison; od pojazdów Euro VI skrzynie manualne mają układ zmiany biegów w kształcie pojedynczego H. Intarder jest dostępny ze skrzyniami manualnymi i zautomatyzowanymi. Osie przednie mają nośność do 9 ton, a standardowe tylne osie z pojedynczą redukcją – do 13 ton; dostępne są blokady mechanizmów różnicowych i osie z podwójną redukcją (centralną i w piastach), z przełożeniami osi od 2,64 do 5,29. Gama obejmuje także pojazdy trzy- i czteroosiowe z osiami stałymi lub podnoszonymi, sztywnymi lub skrętnymi, na pojedynczych lub bliźniaczych kołach. Rama ma przekrój C z podwójnym przewężeniem i jest wykonana ze stali o podwyższonej granicy plastyczności o grubości 6,7 lub 7,7 mm, zależnie od rozstawu osi i wersji, a zawieszenie jest paraboliczne, tylne pneumatyczne lub pełne pneumatyczne, przy czym zawieszenia pneumatyczne mają elektronicznie sterowane zawieszenie pneumatyczne ECAS.

Komunikat o Stralisie XP z 2016 r. wymienia nową 12-biegową zautomatyzowaną skrzynię HI-TRONIX i dłuższe przełożenie tylnej osi 2,47, które według Iveco obniża prędkość obrotową silnika o 7%.

Hamulce, bezpieczeństwo i wspomaganie kierowcy

W zestawie z 2007 r. cała gama Stralis ma standardowo wentylowane hamulce tarczowe z EBS i dekompresyjny hamulec silnikowy Iveco Turbo Brake; ESP jest dostępny w całej gamie, razem z Hill Holder, adaptacyjnym tempomatem (ACC) i Lane Departure Warning System. Na trasy ze stromymi podjazdami oferowany jest ZF Intarder drugiej generacji.

Zestaw Hi-Way z 2012 r. wymienia EBS z funkcją Brake Assistant i zintegrowanymi ABS, ASR i EBL; ESP; Hill Holder, który przytrzymuje pojazd przez kilka sekund przy ruszaniu na wzniesieniu; ACC, który automatycznie włącza hamulec silnikowy, Intarder i hamulce robocze; zaawansowany system hamowania awaryjnego (AEBS), dostępny od pojazdów Euro VI; Lane Departure Warning System; Driver Attention Support, który monitoruje ruchy kierownicą; reflektory ksenonowe oraz światła do jazdy dziennej z reflektorami ksenonowymi lub konwencjonalnymi.

Wersje na gaz ziemny

Zestaw z IAA 2010 pokazuje dwa Stralisy CNG ze skrzyniami ZF 16S1621 i Intarderem: AD 260S27Y/FS CNG w konfiguracji 6x2x4 na zawieszeniu pneumatycznym wszystkich trzech osi, ze skrętną pierwszą i trzecią osią i butlami CNG o pojemności 640 litrów, oraz ciągnik siodłowy AD 440S27T/P CNG do miejskiej dystrybucji w kontrolowanej temperaturze, z 720 litrami CNG.

Zestaw z IAA 2012 opisuje Stralisa LNG, w którym skroplony gaz ziemny jest przechowywany w postaci ciekłej w temperaturze −125 °C w zbiornikach kriogenicznych i po przejściu przez wymiennik ciepła trafia do silnika jako gaz. Ciągnik siodłowy pokazany na targach był pojazdem 4x2 do pracy przy GCW 40 ton, z silnikiem Cursor 8 na gaz ziemny o mocy 330 KM, skrzynią manualną, Intarderem i standardowym EBS. Iveco podaje, że hałas jego Stralisa na gaz ziemny jest średnio o 3 do 6 decybeli niższy niż hałas diesla o tej samej mocy.

New Stralis NP z 14 czerwca 2016 r. ma 8,7-litrowy silnik Iveco Cursor 9 Natural Gas Euro VI o mocy 400 KM i momencie obrotowym 1 700 Nm, który według Iveco dorównuje swojemu odpowiednikowi wysokoprężnemu – silnik stechiometryczny z nowym trójdrożnym katalizatorem o dużym przepływie. Jest zasilany CNG lub LNG, a Iveco nazywa go pierwszą ciężarówką na gaz ziemny z 12-biegową zautomatyzowaną skrzynią biegów. Wersja wyłącznie na LNG ma według danych Iveco zasięg 1 500 km. Układ oczyszczania spalin nie wymaga AdBlue, filtra cząstek stałych ani aktywnej regeneracji, a zintegrowany retarder hydrauliczny, hill holder i ACC są standardem. NP ma kabinę Hi-Way, opisaną jako mającą ok. 2 metrów wysokości wewnątrz, ponad 10 metrów sześciennych objętości i jedną lub dwie leżanki.

Stralis XP (2016)

New Stralis XP z 14 czerwca 2016 r. przejmuje kabinę Hi-Way i system HI-SCR Euro VI, który według Iveco nie wymaga regeneracji. Jego standardowe rozwiązania oszczędzające paliwo obejmują Smart Auxiliaries, które wyłączają się lub przechodzą w tryb oszczędzania energii, gdy nie są potrzebne, oraz predykcyjny system Hi-Cruise oparty na GPS, sterujący funkcją eco-roll, zmianą biegów i tempomatem; komunikat wymienia je razem z 12-biegową zautomatyzowaną skrzynią HI-TRONIX, ogranicznikiem prędkości i momentu obrotowego EcoSwitch, zoptymalizowanym przełożeniem tylnej osi i oponami o niskim oporze toczenia opracowanymi przez Michelin. Wersje 480XP i 570XP do transportu na bardzo długich trasach dodają Smart EGR, który recyrkuluje 8% spalin, aby umożliwić wcześniejszy początek wtrysku, w połączeniu z HI-SCR przy 97% konwersji NOx na wylocie układu wydechowego. Iveco deklaruje do 11% oszczędności paliwa dzięki pojazdowi i dodatkowo do 3% dzięki usługom oraz o 5,6% niższy całkowity koszt posiadania w transporcie długodystansowym.

Uwagi do źródeł

Wiersze silników to tabela Stralisa z zestawu materiałów prasowych Iveco z IAA 2010, z pojemnościami z zestawu z 2007 r.; tabela opisuje kolumnę mocy jako CV (km) i podaje prędkości obrotowe mocy wersji 500 i 560 KM silnika Cursor 13 jako 2080 – 1900 i 2050 – 1900 obr./min. Tabele gamy z 2007 r. podają dwie wersje silnika Cursor 10 jako 309/420 i 331/450 kW/cv, tabela z 2010 r. – jako 420 (310) i 450 (330). Silniki Euro VI Stralisa Hi-Way z 2012 r., czyli Cursory o pojemności 9, 11 i 13 litrów, nie mają wiersza, ponieważ otwarte dokumenty podają ich moc wyłącznie w CV: 400 CV z 1 700 Nm dla silnika Cursor 9 i 480 CV z 2 250 Nm dla silnika Cursor 11. To samo dotyczy 8,7-litrowego silnika Cursor 9 Natural Gas ze Stralisa NP z 2016 r., 400 KM z 1 700 Nm. 44 t to GCW każdego ciągnika siodłowego w tabelach gamy z 2007 r.; samochody jednoczłonowe podano z GVW 19 t jako 4x2 i 26 t jako 6x2 i 6x4, a gamę jako całość – od 19 do 44 ton. Szerokości kabin pochodzą z zestawu materiałów prasowych Stralisa Hi-Way z 2012 r. Żaden otwarty dokument nie podaje początku ani końca produkcji: zestaw z 2007 r. podaje, że gamę zaprezentowano w 2002 r., a komunikat o premierze IVECO S-WAY z 2 lipca 2019 r. nie wymienia Stralisa.