Iveco Crossway LE

Crossway LE, w pełnej nazwie Crossway Low Entry, to niskowejściowy autobus Iveco Bus do przewozów miejskich i międzymiastowych. Iveco nazywa go „The universal bus”. Podłoga jest niska między drzwiami przednimi a środkowymi, a strona produktu opisuje układ napędowy jako „based on the proven CROSSWAY normal-floor vehicle” – chodzi o autobus opisany na stronie Iveco Crossway. Broszura wymienia dwie wersje, City i Line; cztery długości: 10,8 m, 12 m, 13 m i 14,5 m, tę ostatnią z trzema osiami; oraz sześć układów napędowych: w pełni elektryczny, wysokoprężny Tector 7, wysokoprężny Cursor 9, Cursor 9 CNG, hybrydowy z silnikiem wysokoprężnym i hybrydowy CNG.

Ta strona opiera się na pięciu dokumentach Iveco, wszystkich przeczytanych 9 listopada 2026 r.: angielskiej broszurze Crossway Low Entry ze stopką „PUBLICATION CROSSWAY LE_EN 02/25”; stronach produktów Crossway Low Entry i Crossway w międzynarodowej witrynie Iveco Bus, obu bez daty; francuskiej karcie danych „LINE 12/13 m – ELEC – MY2024” elektrycznej wersji Line, o kodzie dokumentu DTCWLEELEC0224; oraz komunikacie prasowym Iveco Group z 3 grudnia 2024 r. o Crossway ELEC z normalną podłogą. Żaden otwarty dokument nie podaje daty wprowadzenia na rynek, wcześniejszych generacji, klasy emisji, pojemności skokowej ani momentu obrotowego silników spalinowych, nazw skrzyń biegów, formuły kołowej ani pełnego zestawu wymiarów i mas dla jakiejkolwiek wersji innej niż elektryczna Line.

Wersje, długości i układy napędowe

Strona produktu opisuje wersję City jako „Designed primarily for urban traffic, but also suitable for suburban routes”, z dostępem bez barier dzięki obniżonej podłodze między drzwiami przednimi a środkowymi i z ręczną pochylnią dla wózków inwalidzkich w wyposażeniu standardowym; broszura wymienia ją w wersjach dwu- i trzydrzwiowej. Wersja Line jest przeznaczona do przewozów na krótkich i średnich dystansach, a strona produktu wymienia wśród jej opcji wewnętrzne półki bagażowe i siedzenia z odchylanym oparciem, a w wyposażeniu standardowym ESP. Obie wersje mogą być wyposażone w ręczne lub elektryczne pochylnie oraz wydzieloną przestrzeń wewnątrz dla pasażerów z niepełnosprawnościami, czemu poświęcony jest artykuł o dostępności autobusów. Broszura podaje „up to 1200 possible configurations” oraz drzwi sterowane elektrycznie lub pneumatycznie.

Strona produktu liczy gamę inaczej: „City & Intercity versions, 4 lenghts and 3 drivelines availability”. Przedstawia trzyosiowy Crossway LE do zadań miejskich i międzymiastowych, „such as line operations on regional / national roads requiring significant passenger capacity”, i podaje jego średnicę zawracania: 23,8 m.

Silniki i skrzynie biegów

Silniki spalinowe to Tector 7 i Cursor 9 produkcji Iveco. Broszura wymienia Tector 7 i Cursor 9 dla „Diesel / HVO / XTL” oraz Cursor 9 na gaz ziemny dla CNG lub biometanu; HVO opisuje artykuł o paliwie HVO.

Strona podsumowania broszury wymienia „Electric, CNG, HYBRID and HI-SCR engines” i „2 automatic gearboxes”, nie podając nazwy żadnej ze skrzyń. W części poświęconej gazowi ziemnemu broszura nazywa silnik „Cursor 9 NP/360 hp”.

Hybryda

Broszura opisuje układ Crossway LE Hybrid jednym zdaniem: „The hybrid system mainly consists of a 48 V battery and a 35 kW generator connected to the gearbox.” Zarządza nim sterownik, a rysunek w broszurze pokazuje dodatkowo przetwornicę 24/48 V. Układ wspomaga silnik, gdy autobus przyspiesza, odzyskuje energię podczas hamowania i wyłącza silnik na postoju, co Iveco nazywa Stop&Start. Iveco deklaruje „Up to 16% reduction in CO2 emissions”. Broszura wymienia gamę hybrydową: autobusy 10,8; 12; 13 i 14,5 m z silnikiem wysokoprężnym Cursor 9, „XTL compatible, available in Class I and II”; autobus 12 m klasy I z silnikiem Cursor 9 Natural Gas, kompatybilnym z biometanem; oraz wersje na gaz ziemny klasy II o długości 12 i 13 m. Klasa I i klasa II to klasy autobusów objaśnione w artykule o klasach autobusów.

Gaz ziemny

W autobusie CNG, jak podaje broszura, „the patented integrated gas tanks have been integrated into the roof space”; broszura podaje wysokość 3 210 mm od koła do dachu i stwierdza, że maksymalna wysokość wnętrza pozostaje „identical to a Crossway coach”. Strona podsumowania podaje tę samą wysokość, „3,21”, zarówno dla wersji wysokoprężnej, jak i CNG. Iveco podaje, że przy zasilaniu gazem ziemnym „particle levels are close to zero and NOx emissions are reduced by more than one third”, a wersja na biometan ma emisje „reduced by up to 95%”; strona produktu odnosi te 95% do CO2.

Crossway LE ELEC

Broszura podaje, że Crossway LE ELEC „is available in 12 m and 13 m long versions in its city variant (Class I) and will also be available in an intercity version (Class II)”. W komunikacie z grudnia 2024 r. o Crossway ELEC z normalną podłogą Iveco Group wspomina o „the already available Low Entry version” i przypisuje nowemu modelowi elektryczny układ napędowy „identical to that of the Low Entry ELEC model”.

Autobus ma centralny silnik elektryczny, w tabeli broszury jednostkę Siemens, o mocy 290 kW i maksymalnym momencie obrotowym 3 000 Nm, oraz akumulatory litowe NMC montowane przez FPT. Pięć, sześć lub siedem pakietów, rozmieszczonych na dachu i w tylnym przedziale, daje 346, 416 lub 485 kWh w wersji klasy I oraz 416 lub 485 kWh w wersji klasy II. Broszura podaje ładowanie w zajezdni w ciągu 5 godzin przez indywidualne gniazdo CCS Combo 2, opcjonalny pantograf, podnoszony lub opuszczany, oraz zasięg „around 400 km”. Ładowanie pantografowe opisuje artykuł o ładowaniu okazjonalnym i pantografach. Rysunek komponentów w broszurze pokazuje oś przednią 7,5 t i klimatyzator ze zintegrowaną sprężarką.

Karta danych elektrycznej wersji Line

Karta Iveco Bus France „LINE 12/13 m – ELEC – MY2024”, z nagłówkiem „CROSSWAY LE ELEC Classe II”, podaje elektryczną wersję Line w dwóch długościach.

Karta podaje wiersz wysokości pod opisem „Hauteur H.T. (sans / avec AC)”, z dwiema wartościami oznaczonymi „charge de nuit” i „pantographe”, i do obu liczb miejsc siedzących dodaje miejsca stojące z adnotacją „Calcul de répartition des charges obligatoire”. Silnik to synchroniczny silnik Siemens serii ELFA 3, podany jako „310 kW / ECE R85 290 kW” pod opisem „PUISSANCE (max / peak)”, 185 kW przez 30 minut przy 1 150 obr./min, nominalny moment obrotowy 1 536 Nm przy 1 150 obr./min i maksymalny moment obrotowy 3 000 Nm; silnik trakcyjny pełni też funkcję retardera. Standardowy akumulator to siedem chłodzonych cieczą pakietów FPT NMC o łącznej pojemności 485 kWh, homologowanych według R100.03, a opcją jest sześć pakietów o pojemności 416 kWh. Gniazdo CCS Combo 2 znajduje się z tyłu po prawej stronie; gniazda z przodu nad nadkolami i szybkie ładowanie pantografem 450 A są opcjami.

Oś tylna to Meritor U17X z pojedynczą centralną redukcją i przełożeniem 6x37 (6,17); oś przednia to R175E z niezależnym zawieszeniem kół, a układ kierowniczy ma wspomaganie elektryczne. Zawieszenie jest w pełni elektropneumatyczne z korekcją poziomu: z przodu dwa miechy powietrzne, dwa amortyzatory, stabilizator i jeden zawór poziomujący, z tyłu cztery miechy powietrzne, cztery amortyzatory, stabilizator i dwa zawory poziomujące, z układem podnoszenia i przyklęku. Elektryczna sprężarka powietrza pracuje przy 11 bar. Hamulce pneumatyczne mają ABS, ASR, EBS, AFU i ESP, hamulce tarczowe z przodu i z tyłu z zaciskami pływającymi oraz pneumatyczny hamulec postojowy z dwoma cylindrami sprężynowymi na kołach tylnych. Opony mają rozmiar 275/70 R 22.5.

Nadwozie to spawana konstrukcja stalowa z formowanymi kompozytowymi ścianami przednią i tylną oraz kataforetyczną ochroną antykorozyjną metodą zanurzeniową. Drzwi przednie to elektryczne drzwi przesuwne o szerokości 800 mm z jednym skrzydłem, a drzwi środkowe – elektryczne drzwi przesuwne o szerokości 1 200 mm z dwoma skrzydłami; opcją są dwuskrzydłowe drzwi przednie 1 200 mm. Wewnątrz znajdują się stałe siedzenia wspornikowe Lineo z pasami 2-punktowymi, płaska podłoga w przedniej części, dwa siedzenia dla pasażerów o ograniczonej możliwości poruszania się i jedno miejsce dla wózka inwalidzkiego, elektryczna pochylnia dla wózków inwalidzkich, z pochylnią ręczną jako opcją, oraz półki bagażowe dla pasażerów. Karta wymienia reflektory full LED ze światłami przeciwmgłowymi i dynamicznym doświetlaniem zakrętów, klimatyzację dachową, w pełni elektryczny niezależny podgrzewacz wstępny 30 kW, zawieszony pneumatycznie fotel kierowcy ISRI NTS2 z pasem 3-punktowym, przestawną deskę rozdzielczą VDV, 7-calowy kolorowy ekran, tempomat, blokadę alkoholową Draeger i interfejs danych Smart Pack. Deklaruje zgodność z załącznikiem 8 do regulaminu R107 i z załącznikiem 11 oraz z „GSR B - 2019/2144”, czyli z ogólnym rozporządzeniem w sprawie bezpieczeństwa, rozporządzeniem (UE) 2019/2144: monitorowanie martwego pola po prawej stronie (BSIS), monitorowanie martwego pola z przodu (MOIS), kamera tylna (REV), informacja o ograniczeniu prędkości ze znaków drogowych (ISA), ostrzeganie o senności (DDAW), przygotowanie do instalacji blokady alkoholowej (ALC), monitorowanie ciśnienia w oponach (TPMS), sygnał awaryjnego zatrzymania (ESS) i cyberbezpieczeństwo; monitorowanie martwego pola po lewej stronie jest opcją.

Miejsce pracy kierowcy

Broszura opisuje przeprojektowaną deskę rozdzielczą z nowymi przełącznikami blisko kierowcy, przyciski na kierownicy do obsługi głównych funkcji i w pełni kolorowy 7-calowy wyświetlacz zestawu wskaźników, który pokazuje Driving Style Evaluation, poziom oleju silnikowego, informacje o skrzyni biegów i prędkość ustawioną w tempomacie. Polecenia na desce rozdzielczej można dostosowywać, a broszura wymienia schowki, gniazda ładowania, podwójne gniazdo USB oraz uchwyt na kubek i butelkę. Strona podsumowania określa miejsce pracy kierowcy jako „VDV compliant”, a przypis brzmi „VDV options available for Crossway Low Entry, city and intercity versions, all lengths”; rysunek w broszurze pokazuje wodoszczelny centralny panel klimatyzacji umieszczony zgodnie z VDV/EBSF, obrotowy fotel, miejsce na torbę zintegrowane z drzwiami kierowcy oraz miejsce na terminal systemu przewoźnika. Strona produktu dodaje przyciski radia na kierownicy oraz jeden zintegrowany panel sterowania klimatyzacją w strefie kierowcy i w przedziale pasażerskim oraz niezależnym ogrzewaniem.

Bezpieczeństwo i wspomaganie kierowcy

Strona produktu wymienia sterowanie hamulcami z ABS i ASR oraz ESP. Podaje, że pojazd, jego konstrukcja i komponenty są poddawane kataforetycznemu lakierowaniu zanurzeniowemu chroniącemu przed korozją, i podaje „Compliance with Regulation R66/02 with a reinforced structure in case of vehicle rollover” – próbę przewrócenia opisaną w artykule o regulaminie ONZ nr 66.

Według broszury nowy przód mieści cztery systemy wspomagania: BSIS, Blind Spot Information System; MOIS, Moving Off Information System; ISA, Intelligent Speed Assistant; oraz DDAW, Driver Drowsiness Attention Warning. Radar w przedniej ścianie i kamera za przednią szybą wykrywają „Vulnerable Road Users approaching frontally and from lateral directions, as well as road signals”, a czujnik światła w kamerze automatycznie włącza reflektory. Strona produktu wymienia rozpoznawanie martwego pola, ostrzeżenia przed kolizją z pieszymi i rowerzystami, monitorowanie ciśnienia w oponach, przygotowanie do instalacji urządzenia do badania trzeźwości i pokładowe cyberbezpieczeństwo wśród technologii ogólnego rozporządzenia w sprawie bezpieczeństwa, których listę przedstawia artykuł o obowiązkowych systemach wspomagania kierowcy.

Łączność

Broszura stwierdza, że „The Smart Pack is included as a series equipment in all IVECO BUS heavy range vehicles”, co daje dostęp do portalu klienta IVECO ON z pulpitami floty i Driving Style Evaluation oraz do raportów dla dyspozytorni, w tym raportu akumulatora trakcyjnego dla autobusów elektrycznych; broszura opisuje też aplikację IVECO Easy Bus z aktualizacjami oprogramowania over-the-air. Interfejs TiGR Web API, wyspecyfikowany przez europejskie stowarzyszenie ITxPT, przekazuje dane floty do własnych systemów przewoźnika, a opcjonalny Premium Pack dodaje zarządzanie flotą przez ChargePoint, w tym monitorowanie stacji ładowania i inteligentne ładowanie.

Produkcja i sprzedaż

Komunikat Iveco Group z grudnia 2024 r. podaje, że nowy Crossway ELEC „will be produced at the Vysoke Myto plant in the Czech Republic”, „Like the other models in the CROSSWAY range”. Strona produktu Crossway LE stwierdza, że „The CROSSWAY has already sold nearly 33,000 units since its launch more than 10 years ago”; międzynarodowa strona Iveco poświęcona Crossway podaje dla Crossway „more than 50.000 units sold so far”.

Uwagi do źródeł

Zestawienie danych podaje silniki i wysokość, którą broszura Iveco 02/25 podaje dla wersji wysokoprężnych i na gaz ziemny, 3 210 mm, oraz napęd elektryczny City ELEC (klasa I). Broszura podaje Tector 7 o mocy 210 kW (286 KM) i 228 kW (320 KM), przy czym drugi wariant jako jedyny w wersji Line, a Cursor 9 o mocy 265 kW (360 KM) jako silnik wysokoprężny, jako silnik na gaz ziemny i w obu hybrydach. Hybryda dodaje akumulator 48 V i generator 35 kW połączony ze skrzynią biegów. City ELEC ma centralny silnik Siemens o mocy 290 kW i momencie obrotowym 3 000 Nm oraz akumulatory FPT NMC o pojemności 346, 416 lub 485 kWh w pięciu, sześciu lub siedmiu pakietach; broszura podaje ładowanie w zajezdni w ciągu 5 godzin przez gniazdo CCS Combo 2 i zasięg około 400 km. Elektryczna wersja Line (klasa II), o której broszura mówi, że „will also be available”, ma francuską kartę danych MY2024: długość 12 050 lub 12 965 mm, szerokość 2 550 mm, wysokość 3 422 mm przy ładowaniu nocnym i 3 470 mm z pantografem, rozstaw osi 6 030 i 6 945 mm, maksymalną masę całkowitą 17 900 kg, naciski na oś 7 500 kg z przodu i 12 500 kg z tyłu, oś tylną Meritor U17X o przełożeniu 6,17, opony 275/70 R 22.5 oraz standardowo 485 kWh w siedmiu pakietach, a opcjonalnie 416 kWh w sześciu. Dokumenty Iveco różnią się w czterech miejscach: silnik ma 290 kW w broszurze i „310 kW / ECE R85 290 kW” na francuskiej karcie; elektryczna wersja Line ma 42 + 2 i 48 + 2 miejsca siedzące w broszurze oraz „44 places ou 42 + 1UFR” i „50 places ou 48 + 1UFR” na karcie; broszura liczy sześć układów napędowych, a strona produktu „3 drivelines”; strona produktu podaje „nearly 33,000 units” sprzedanych Crossway, a międzynarodowa strona Crossway – „more than 50.000”. Żaden otwarty dokument nie podaje daty wprowadzenia na rynek, wcześniejszych generacji, klasy emisji, pojemności skokowej ani momentu obrotowego silników spalinowych, nazw skrzyń biegów ani formuły kołowej.